مطهری؛ زمانه و مسئولیت

گفتگوی سیمافکر با سیدجواد میری مینق

به زودی در اینستاگرام سیمافکر ببینید:
instagram.com/simafekr_com

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

#گفتگوی_اختصاصی

مطهری؛ زمانه و مسئولیت

مواجهه مطهری با مسائل، از سر پرسش بود نه پاسخ به شبهه

🔻گفتگوی سیمافکر با سیدجواد میری مینق
اردیبهشت ۱۴۰۱

🔹لینک فیلم کامل:
simafekr.com/video/26974/

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

بیش از چهار دهه از شهادت مرتضی مطهری می‌گذرد. در این چهار دهه، تلاش‌های زیادی صورت گرفته تا آرا و آثار او به‌عنوان چهارچوب اندیشه اسلامی و پاسخ‌گوی نیازهای زمان معرفی شود. چاپ مکرر آثار وی با حمایت نهادهای حاکمیتی و برگزاری دوره‌ها و همایش‌ها و مسابقات مختلف، بخشی از این تلاش‌هاست. با همه این‌ها، به‌نظر می‌رسد شخصیت و سلوک فکری وی و نحوه مواجهه و طرح پرسش او به‌عنوان یک اندیشمند اسلامی از زمانه، نتوانسته به‌شکل نیرومندی ادامه پیدا کند. گویی او یک بار برای همیشه به جای همه ما اندیشیده و پرسش‌های ما را از پیش در آثارش پاسخ گفته است! و گویی آثار شهید مطهری ما را حتی از شخصیت و مسیر فکری اش بی‌نیاز می‌کند!
این گفتگو با این مقدمه آغاز و با پرسش از ویژگی‌هایی که به مطهری امکان چنین مواجهه‌ای با زمانه می‌دهد و عواملی که مانع تداوم این مسیر بعد از شهادت وی شد، ادامه می‌یابد.
دکتر سیدجواد میری تحصیل‌کرده دانشگاه بریستول انگلستان، دانشیار جامعه‌شناسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی است. میری در این گفتگو، ضمن اشاره به ابعاد شخصیت مطهری و نحوه مواجهه او با مسائل جامعه زمان خودش، از روش و منطق او در این مواجهه نیز سخن گفت.

🔹فیلم کامل را اینجا ببینید:

simafekr.com/video/26974/

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

مطهری برساخته جمهوری اسلامی، فقط به درد برگزاری مسابقه می‌خورد...

🔻گفتگوی سیمافکر با سیدجواد میری مینق اردیبهشت ۱۴۰۱

از همان سال‌های ابتداییِ بعد از شهادت مرتضی مطهری، صحبت‌کردن از آثار و آرا شهید مطهری و ارجاع به اندیشه‌های او، نقل جلسات و نشست‌های به‌خصوص رسمی جمهوری اسلامی بوده است. اما آیا شخصیت شهید مطهری در این گفت‌وشنود حاضر است؟ از نظر دکتر میری، مطهری سراسر نقد بود و می‌خواست جامعه را به اندیشیدن و حرکت فراخواند؛ در حالی که مطهری‌ای که امروز در جامعه ما وجود دارد، تنها به‌درد برگزاری دوره‌های تکراری و مسابقات و اهدای جایزه می‌خورد!


🔹 فیلم کامل را اینجا ببینید:
simafekr.com/video/26974/

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

مطهری متوجه مسئله تجدد شده بود!

🔻گفتگوی سیمافکر با سیدجواد میری مینق اردیبهشت ۱۴۰۱

تفکر شهید مطهری یک تفکر سیال و پویاست که نمی‌تواند نسبت به وضع زمانه بی‌تفاوت باشد. از نظر دکتر میری، همین مؤلفه در اندیشه مرتضی مطهری است که او را به یک خودآگاهی تاریخی می‌رساند؛ لذا او نمی‌تواند اهمیت و عمق مواجهه با تجدد را در تاریخ فرهنگ و تمدن ایران اسلامی نادیده بگیرد و به همین جهت، تلاش می‌کند تا به‌شکل متفکرانه‌ای با آن روبرو شود.


🔹 فیلم کامل را اینجا ببینید:
simafekr.com/video/26974/

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

مذهب علیه مذهب، ایده مشترک مطهری و شریعتی

🔻گفتگوی سیمافکر با سیدجواد میری مینق اردیبهشت ۱۴۰۱

شهید مطهری و مرحوم شریعتی را معمولاً به‌عنوان دو شخصیت مقابل هم شناخته‌ایم. اما دکتر میری معتقد است که اگر از منظر دیگری نگاه کنیم، می‌توانیم این دو را در ایده مذهب علیه مذهب، در کنار هم ببینیم. مقابله با عبادت جاهلانه که آیت‌الله مطهری مدام بر آن تکیه می‌کند، همان ایده مذهب علیه مذهب است که دکتر شریعتی نیز طرح نموده است. بنابراین، شاخصه مذهبی که در برابر قدرت متعبد است، قرارگرفتن عبادت در کنار جهالت و شاخصه مذهب راستین توحیدی، عقلانیت و سرخم‌نکردن در برابر وضع موجود است.

🔹 فیلم کامل را اینجا ببینید:
simafekr.com/video/26974/

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

#مستند

تجربه‌ی دیدن

🔻مستند «شیوه‌های نگریستن»-جان برجر - قسمت اول؛ ۱۹۷۲ - BBC

ویدئوی کامل را در اینجا ببینید:
https://youtu.be/6QbF4A8pWxU

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

هنر در جهان امروز وضع دگرگونی پیدا کرده و گویا از دست رفته است.
امروزه به واسطه تکثیرپذیری، آثار هنری بیش از پیش در دسترس عموم قرار گرفته‌اند. اما آیا همچنان آثار هنری که در بافتار سنتی خود واجد معنایی بوده و اساساً وجودداشتن آنها بیشتر از دیده‌شدنشان ارج نهاده می‌شد، اکنون نیز چنین موقعیتی دارند؟
والتر بنیامین در مقاله مشهور «اثر هنری در عصر تکثیر مکانیکی» می‌گوید؛ تکثیرپذیری آثار هنری با کمک تکنولوژی، هنر را از ذات آیینی و اصیل خود دورساخته‌ است؛ اما هنر اکنون به واسطه این حضور در توده مردم می‌تواند خصلتی سیاسی، یعنی «رهایی‌بخش» پیداکند.
جان برجر در این قسمت از مجموعه مستند «شیوه‌های نگریستن»، وامدار بنیامین است. برجر اینجا سعی دارد نشان دهد تکثیر آثار هنری با دیدن و تجربه ما چه کرده است. اثر مانند اطلاعاتی انبوه، هرجایی و هر زمانی می‌تواند حاضر باشد؛ اما هنوز دیدن نسخه اصل یک اثر هنری به دلیل نحوه رابطه ما با اثر و هنرمند می‌تواند تجربه‌ای تازه باشد.
امروز وقتی به یک اثر شاهکار نقاشی نگاه می‌کنیم؛ ممکن است دیگر گره خورده به درکی که در گذشته داشته است نباشد؛ از طرفی هم نظام سرمایه‌داری با تقدس‌بخشی و پافشاری بر اصالت و یگانگی اثر، راه ما را در برابر دسترسی و نگریستن به آن سد می‌کند.
به سخن بنیامین اگر برگردیم خواهیم دید که او به وجهی این تکثیرپذیری و حضور هنر میان توده مردم را ستایش می‌کند. وقتی «هاله»‌ای که اثری هنری را فراگرفته زدوده می‌شود، به راحتی هنر از چنگ گروهی خاص رها شده و به توده مردم بازمی‌گردد و اکنون به قلمرو سیاسی کشیده می‌شود.
اما حرف بنیامین تا چه اندازه هنر را در زندگی روزمره و تجربه حقیقی عامه مردم می‌نشاند؟
با اینکه بنیامین ادعا می‌کند هنر امری جدا از تجربه زندگی انسانی نیست، با بخشیدن صورتی آرمانی به آن گویا در نهایت در برابر تجربه انضمامی ما می‌ایستد؛ اینجا این دیدگاه و دیدگاهی که هنر را در موزه‌ها محصور می‌کند به هم می‌رسند. دیدگاهی که هنر را در دوردست می‌نشاند، از «کیفیت راستین» آن، که در تجربه معمولی و روزمره امور رخ می‌دهد، می‌کاهد و در نهایت در برابر هنر و زندگی می‎ایستد.
مستند «شیوه‌های نگریستن» مستند از این جهت که هنر را در بافت تجربه روزمره نشان می‌دهد قابل توجه است.

🔹فیلم کامل را اینجا ببینید:
https://simafekr.com/video/26967/

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

#سخنرانی

حماسه‌ی خرد

سخنرانی سیدحسن شهرستانی با موضوع «بیان هنرمندانه‌ی حکمت در شاهنامه‌ی فردوسی» - کتابخانه‌ی ملی ایران- آذر ۱۳۸۹

فیلم کامل را در اینجا ببینید:
simafekr.com/video/27007/
💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

شاهنامه بزرگ‌ترین منظومه حماسی ایرانیان است و مملو از تصاویر باشکوهِ قهرمانیِ پهلوانان و شاهان ایران‌زمین. با این حال، فردوسی شاهنامه را با ستایش «خرد» آغاز می‌کند و آن را «بهتر از هر چه ایزد بداد» می‌داند. فردوسی با آغازِ از خرد، حماسه را با خرد می‌آمیزد و با این آمیزش، حماسه رنگ خاصی به خود می‌گیرد؛ چنان‌که رستم، قهرمان شاهنامه، متصف به خرد است و دشمن او متصف به بی‌خردی. اما خرد در شاهنامه صِرف دانش نیست؛ بلکه فوق دانش است: «خرد بر سر دانش افسر بود»؛ چنان‌که اسفندیار دانشمند است، اما خردمند نیست. خردی که در شاهنامه از آن سخن می‌رود و حماسه او رنگ آن را به خود می‌گیرد، مرادف حکمت و چشم جان است؛ از این سو قرین نیکی و رفتار حکیمانه و دربردارنده مجموعه فضایل انسانی است. در این گفتار، دکتر سیدحسن شهرستانی، استاد دانشگاه هنر، با بیان جایگاه محوری حکمت و خرد در شاهنامه، به بیان معنا و ویژگی‌های آن در شاهنامه می‌پردازد.

فیلم کامل را در اینجا ببینید:
simafekr.com/video/27007/

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

#سپید_وسیاه

🎬شاه شاعران

شاهنامه چگونه در تاریخ ملت شدن ایرانی‌ها حاضر بوده است؟

آتاتورک خطاب به فروغی می‌گفت: شما ایرانی‌ها قدر ملیت خودتان را نمی‌دانید و نمی‌دانید که ریشه داشتن در زمین چه حسی دارد. شما از شاهنامه که سند ملیت شماست سپاسگزار نیستید. در حالی که من ناچارم برای ملت ترک چنین پیشینه‌ای را تازه خلق کنم.
کنگره هزاره فردوسی چندسال بعد از به قدرت رسید رضاخان برگزار شد. در سال‌های پیش از آن ایران با سرعت زیاد دولت و نخست‌وزیر عوض می‌کرد، اما گویا اینهمه بی‌ثباتی سیاسی برای محمد علی فروغی مصداقی از بی‌ملتی بود.
پروژه‌ای که با هزاره فردوسی آغاز شد تا دوره پهلوی دوم با تلاش حکومتی ادامه یافت و بعد از آن تا امروز به سرعت فراموش شد.
ریشه‌های آنچه در ابیات شاهنامه بود اما عمیق‌تر از گذشته برای ما ایرانیان پیدا شد.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست
@simafekr_com

به مناسبت ۲۵ اردیبهشت، روز بزرگداشت فردوسی

قهرمان ایرانی، خردمند است!

از نظر دکتر سیدحسن شهرستانی، استاد دانشگاه هنر، پهلوان ایرانی در شاهنامه، سه خصلت برجسته دارد: یزدان‌شناسی، خردمندی و دادگری. در مقابل آنان، بی‌خدایان و بی‌خردان و ستمگران قرار می‌گیرند. البته خرد در شاهنامه قرین حکمت و فوق دانش است و دانشمند، همیشه خردمند نیست.

سخنرانی سیدحسن شهرستانی با موضوع «بیان هنرمندانه‌ی حکمت در شاهنامه‌ی فردوسی» - آذر ۱۳۸۹


فیلم کامل را در اینجا ببینید:
simafekr.com/video/27007/

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

‌
#دونقطه

شاهنامه، سرشت ایران
یوسفعلی میرشکاک


یوسفعلی میرشکاک، شاهنامه را توحیدی‌ترین اثر در ادبیات فارسی و در عین حال، ایرانی‌ترین آن‌ها می‌داند. فردوسی در شاهنامه، انسان ایرانی را مخاطب قرار می‌دهد و ریشه‌هایش را به او یادآور می‌شود؛ اما این ایرانی‌بودن، مختص به مردمی در جغرافیا و نژادی مشخص نیست؛ بلکه حکیم توس در شاهنامه، طرحی از زندگی و نحوه‌ای بودن در جهان را می‌نمایاند که می‌تواند دعوتی برای همه مردمان جهان در بر داشته باشد.

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

به بهانه دوم خرداد...

انحلال نیروهای سیاسی

سیاسیون چگونه فرصت تاریخی خود را از دست دادند؟

گفتگوی اختصاصی سیمافکر با دکتر محمدرضا تاجیک - بخش دوم

فیلم کامل این گفتگو به زودی در سیمافکر:
Simafekr.com

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

#گفتگوی_اختصاصی

انحلال نیروهای سیاسی

بخش دوم گفتگوی اختصاصی سیمافکر با محمدرضا تاجیک - بهمن ۱۴۰۰

فیلم کامل را در اینجا ببینید:
simafekr.com/video/27020/
💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

در طی گفتگوهای زمستان سال گذشتۀ سیمافکر در باب وضع سیاست در ایران امروز، گفتگویی با دکتر محمدرضا تاجیک، استاد علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، فعال سیاسی و رئیس «مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری» در دوران ریاست‌جمهوری سیدمحمدخاتمی داشتیم. بخش اول این مصاحبه در بهمن همان سال منتشر شد و اینک بخش دوم آن به بهانه خرداد منتشر می‌شود.
در این بخش از گفتگو، دکتر تاجیک معتقد است که سیاسیون و روشنفکران ما آن‌چنان گرم ساختارهای رسمی و منازعات کلان سیاسی شده‌اند که نمی‌توانند صحنه اصلی سیاست که در سطح کنش‌های مردم جریان دارد را ببینند. در حالی که اکنون، این مردم هستند که نیروی پیشرو و آوانگارد جامعه هستند و احزاب و کنشگران سیاسی به دنبال آن‌ها می‌دوند. دکتر تاجیک تنها راه بقا و تأثیرگذاری احزاب و کنش‌گران سیاسی را نه در جداشدن از مردم به بهانه‌های روشنفکرانه و مشغولیت‌های رسمی سیاست و نه در عقب‌افتادن و دنباله‌روی از مردم، بلکه در همراهی و درک مردم می‌داند.

فیلم کامل را در اینجا ببینید:
simafekr.com/video/27020/

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

‌طمع قدرت سیاسیون را از مردم جدا کرد!

محمدرضا تاجیک

امروز گسست نخبگان و کنش‌گران سیاسی و مردم، بحرانی‌ترین دوره خود را سپری می‌کند؛ کنش‌‌گرانی که تا چندی پیش، مردم می‌توانستند تصویری از آینده خود را در گفتار و اراده آنان بیابند. امروز اما گویی مردم تصویری از زندگی خود در کنش سیاسیون نمی‌بینند و امیدی به مسیر آن‌ها نبسته‌اند؛ گویی آن‌ها راه خود را می‌پیمایند و مردم نیز در جستجوی راه‌های تازه‌ای بیرون از صحنه رسمی سیاست هستند. دکتر تاجیک علت این وضعیت را این می‌داند که روشنفکران و کنشگران سیاسی ما، صحنه سیاست را تنها در ساختار رسمی می‌بینند و صرفاً به‌دنبال کسب سهمی در قدرت هستند و توجهی به مردم، به‌عنوان نیروی اصلی سیاست ندارند.

فیلم کامل را در اینجا ببینید:
simafekr.com/video/27020/

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

#دونقطه

اصلاحات و حذف مردم

محمدجواد غلامرضا کاشی

امروز حتی جریان اصلاحات هم حرفی برای مردم ندارند و مردم هم امیدی به آن‌ها نبسته‌اند. دکتر کاشی معتقد است که برای اصلاحات، همان اتفاقی افتاد که برای جریانات انقلابی هم رخ داد. جنبش اجتماعی اصلاحات به‌تدریج بوروکراتیزه شد و تبدیل شد به یک سری نخبه در رأس، و مردمی که تنها وظیفه دارند در انتخابات به آن‌ها رأی دهند! سست‌شدن پیوند سران اصلاحات با مردم و خارج‌شدن مردم از میدان فعالیت این جنبش اجتماعی، منجر به تهی‌شدن و نامفهوم‌شدن آرمان‌های اولیه شد؛ آرمان‌هایی که این جنبش را به‌وجود آورده بودند و زمانی می‌توانستند با زندگی مردم، ارتباط واقعی داشته باشند.

فیلم کامل را در اینجا ببینید:
simafekr.com/video/27020/

💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com

ایستادن، جوهره حرکت امام خمینی

گفتگوی اختصاصی سیمافکر با محمدهادی محمودی خرداد ۱۴۰۱

فیلم کامل را اینجا ببینید:
simafekr.com/video/27036
💡هر فیلم آغاز یک گفتگوست...
@simafekr_com