✍ نویسندهّ تک شات
8.28K subscribers
1.11K photos
182 videos
95 files
301 links
کارگاه ادبیاتی ایران| سینما |نویسندگی
نوشتن را با نگاه آغاز و با هر تصویر، یک روایت تازه
بسازیم
هر هفته: تمرین نگاه‌نوشت

کپی با ذکرمنبع
@ShSepehri1 پشتیبانی
@shotnote1

✴️کانال سینمایی
@Honarefilmnameh
✴بانک فیلمنامه و داستان
http://bankefilmnameh.ir 🌐
Download Telegram
اگر می‌دانستید،
یک محکوم به مرگ هنگام مجازات
چقدرآرزوی بازگشت به زندگی را دارد
آنگاه قدر روزهایی را که
با غم سپری می‌کنید، می‌دانستید...

بوعلی سینا

@shotnote1✍
❤4
اگر تهیه‌کننده دنبال داستان تو باشد، چطور پیدایت می‌کند؟
نوشتن پایان کار نیست. بعد از نوشتن، نوبت معرفی اثر و پیدا کردن راهی برای ارتباط با آدم‌های سینماست؛ کاری که بانکِ فیلمنامه می‌خواهد در آن به نویسنده‌ها کمک کند.
اثرت را ثبت کن، لاگ‌لاین و خلاصه داستانت را برای بررسی اولیه بفرست و فرصتی برای معرفی آن به دنیای حرفه‌ای سینما فراهم کن.
بانکِ فیلمنامه؛ جایی برای ثبت و معرفی فیلمنامه‌ها، نمایشنامه‌ها و داستان‌ها.
سایت بانک فیلمنامه ⬇️
🌐 bankefilmnameh.ir


کانال بانک فیلمنامه ⬇️
🔲@Bankefilmnameh
هنر نویسندگی خلاق (1).pdf
4 MB
📚کتاب هنر نویسندگی خلاق

آشنایی با اصول و تکنیک‌های نوشتن خلاق، پرورش ایده، شخصیت‌پردازی و شکل‌دادن به داستان؛ مجموعه‌ای آموزشی برای کسانی که می‌خواهند نگاه دقیق‌تری به نوشتن داشته باشند و مهارت داستان‌گویی خود را تقویت کنند.

✍️ اثر ایزابل ژیگلر

@shotnote1 ✍
@honarefilmnameh
آیا می‌توان میان جهان عرفانی مولوی و روانکاوانی مدرن پیوندی معنادار برقرار کرد؟
«آینه‌های روبه‌رو» تلاشی است برای برقراری گفت‌وگویی میان سنت عرفان عاشقانه و اندیشه روانکاوی مدرن؛ سفری فکری از سلوک مولوی تا نظریه‌های روانکاوانه معاصر که در مسیر آن، برای فهم بهتر مفاهیم روانکاوی، نقبی نیز به ادبیات و سینمای مدرن خواهیم زد.
در این درسگفتار، با رویکردی تحلیلی، تطبیقی و انتقادی، به بررسی ریشه‌های فلسفی و تاریخی روانکاوی، مفاهیم بنیادین آن و امکان مواجهه فکری دو دستگاه اندیشه، یعنی سنت عرفان عاشقانه و روانکاوی مدرن، می‌پردازیم.
همچنین می‌کوشیم ضمن بررسی وجوه اشتراک، تمایز و گاه تعارض این دو افق فکری، امکان خوانش و فهم دوباره مفاهیم عرفانی را از منظر اندیشه مدرن بررسی کنیم.
👤 مدرس دوره: فرامرز پورجعفر
📌 اطلاعات برگزاری:
▪️ تعداد جلسات: ۱۲ جلسه
▪️ زمان شروع: هفته اول آذرماه
▪️ شیوه برگزاری: آنلاین و آفلاین
📚 محتوای دوره:
فایل PDF شامل سرفصل‌ها و شرح تفصیلی نشست‌ها
📩 برای دریافت فایل معرفی دوره، اطلاع از جزئیات نشست‌ها و ثبت‌نام، از راه‌های زیر پیام دهید:

📱 تلگرام:
@Ayenehayejaan
📞 تلگرام و واتساپ:
09999041580
❤1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
وقتی شاطر عباس نان های داغ را توی دستهای مهتاب میگذاشت دلم میخواست جای شاطر عباس بودم. وقتی مهتاب نانهای داغ را لای چادر گلدارش میپیچاند دلم میخواست من، آن نانهای داغ باشم. وقتی مهتاب به خانه میرسید و کوبه ی در را میکوبید، هوس می کردم کوبه ی در باشم. وقتی مادرش نانها را از مهتاب میگرفت، دوست داشتم مادر مهتاب باشم. بعد مهتاب تکه ی نان برای ماهی های قرمز توی حوض خانه شان میانداخت و من هزار بار آرزو میکردم یکی از ماهی های قرمز توی حوض باشم.

مصطفی مستور
عشق روی پیاده رو

@shotnote1 ✍
@honarefilmnameh
❤5
بزرگترین رنج انسان نوین این است، در حالی که دارد در مرداب تنهاماندن و بی پناهی اش خفه می شود،در هیچ دقیقه ای واقعا تنها نیست و هیچ تلاشی هم برای نزدیک شدن به جهان دیگری نمی کند،گویی همه جا دستی و چشمی در کار است که مدام و مدام می گوید:
«نمان،ادامه بده،سعادت در «در کار بودن» است!»

بریده ای از
Days of Nietzsche in Turin: Júlio Bressane


@shotnote1 ✍
@honarefilmnameh
کانال بانک فیلمنامه
📝@Bankefilmnameh
کیارستمی_چطور_با_خیام_زندگی_ما_را_دگرگون_کرد_1.pdf
755.3 KB
کیارستمی چطور با خیام زندگی ما را دگرگون کرد.

یادداشتی از محسن آزرم درباره‌ی
نگاه خیامی کیارستمی در فیلم «باد ما را خواهد برد»

@shotnote1 ✍
⭕️چرا بعضی شخصیت‌های سینمایی تا مدت‌ها در ذهن ما باقی می‌مانند؟

⚡️چه رازهایی پشت سکوت، نگاه و رفتار آن‌ها پنهان است؟
📣در دوره بازخوانی روانکاوانه آثار بهرام بیضایی، هفت فیلم را در هفت جلسه و با رویکرد روانکاوی ژاک لاکان بررسی می‌کنیم تا لایه‌های پنهان شخصیت‌ها و روابط انسانی را کشف کنیم.
⭕️این دوره برای علاقه‌مندان سینماست و به پیش‌زمینه روانکاوی نیاز ندارد.

با حضور :
👤دکتر حسن مکارمی روانکاو لاکانی و پژوهشگر از فرانسه
👤 پریس تنظیفی روانکاو لاکانی نویسنده پژوهشگر و منتقد
👤  دکتر محمد هاشمی نویسنده منتقد و استاد دانشگاه علم و فرهنگ
🎬 هفت فیلم، هفت جلسه
💻 آنلاین، سه‌شنبه‌ها ساعت ۲۱
📞 ۰۹۹۰۹۴۵۴۷۷۶
تلگرام: @Razak207
✍ نویسندهّ تک شات
🔴 انتخاب دشوار؛ جایی که شخصیت واقعی آشکار می‌شود. شخصیت را فقط از روی حرف‌هایش نمی‌شناسیم؛ انتخاب‌هایی که در شرایط سخت انجام می‌دهد، بیشتر از هر چیز او را معرفی می‌کنند. دوراهی اخلاقی زمانی شکل می‌گیرد که شخصیت میان دو انتخاب قرار می‌گیرد و هر انتخاب بهایی…
🔴 شخصیت‌های متضاد و مکمل

گاهی جذاب‌ترین کشمکش داستان از برخورد دو شخصیتی شکل می‌گیرد که جهان را کاملاً متفاوت می‌بینند. شخصیت متضاد، باورها و روش‌هایی مخالف شخصیت دیگر دارد. شخصیت مکمل، ویژگی‌هایی دارد که کمبودهای شخصیت مقابل را آشکار می‌کند.
مثلاً دو برادر باید درباره فروش خانه پدری تصمیم بگیرند. یکی می‌خواهد خانه را بفروشد تا بدهی‌هایش را بپردازد. دیگری حاضر نیست خانه را از دست بدهد، چون می‌داند تنها خاطره باقی‌مانده از مادرشان است.
هر دو دلیل قابل‌درکی دارند، اما رسیدن یکی به خواسته‌اش به معنای شکست دیگری است.

برای طراحی چنین رابطه‌ای از خود بپرسید:
۱. چه چیزی باعث می‌شود هر دو شخصیت خودشان را محق بدانند؟
۲. کدام رفتار یکی، زخمی قدیمی یا نقطه‌ضعف دیگری را فعال می‌کند؟
۳. اگر مجبور شوند جای یکدیگر تصمیم بگیرند، چه اشتباهی مرتکب می‌شوند؟
۴. چه اتفاقی می‌تواند اتحاد آن‌ها را به دشمنی تبدیل کند؟


@shotnote1 ✍
✨برشی از کتاب 📚
اگه بمونم، تو بانک بمونم میپوسم. وام میگیرم قالی میخرم، یخچال میخرم.
وام میگیرم زن میگیرم، بعد بچه دار میشم. وام میگیرم موتور میخرم ،ماشین میخرم.
وام میگیرم  خونه میخرم. شب و روز کارم میشه وام گرفتن و قسط دادن. هر روز زن و بچه هام چیز تازه ای میخوان. فکر و ذکرم میشه حقوق آخر برج.
فرصت نمیکنم چیزی بخونم، چیزی بنویسم. بازنشسته میشم. نوه هام میریزن دورم. میرم زیارت، حاج آقا میشم. رئیس شعبه میشم. پولم زیاد میشه باغ میخرم، یادم میره برای چی به دنیا آمدم.
کم کم پیر میشم، مریض میشم میمیرم. روی کاغذ مینویسن " بزرگ خاندان از دنیا رفت ، فاتحه!".
این راه من نیست. تازه اگر جوون مرگ نشم. نه عمو ، من اهل این چیزها نیستم. وقتم تلف میشه.

_ چه حرف ها، این راهیه که همه میرن. اسمش زندگیه، تو چه غلطی میخوای بکنی که غیر از این باشه؟
+ خواه ناخواه همین راه میرم. قبول. اما نه این قدر سر راست و راحت و کوبیده.

هوشنگ مرادی کرمانی
شما که غریبه نیستید


@shotnote1✍
فرض کن زن داری و زنت را هم دوست داری و عاشق زن دیگر می‌شوی…

معذرت می‌خواهم، از اینجا دیگر هیچ حرفت را نمی‌فهمم، این حرف تو برای من درست به همان اندازه عجیب و نامفهوم است که فرض کن وقتی اینجا خوب سیر شدیم از کنار دکان نانوایی که رد می‌شویم، یک نان قندی بدزدیم!
لئو تولستوی ، عارف و نویسنده روس


@shotnote1✍✨
❤3
✍ نویسندهّ تک شات
🔴 شخصیت‌های متضاد و مکمل گاهی جذاب‌ترین کشمکش داستان از برخورد دو شخصیتی شکل می‌گیرد که جهان را کاملاً متفاوت می‌بینند. شخصیت متضاد، باورها و روش‌هایی مخالف شخصیت دیگر دارد. شخصیت مکمل، ویژگی‌هایی دارد که کمبودهای شخصیت مقابل را آشکار می‌کند. مثلاً دو برادر…
🔴 شخصیت فرعی و شخصیت خاکستری؛ چگونه قهرمان را به چالش می‌کشند؟
شخصیت فرعی نباید فقط برای پیش بردن اتفاقات داستان حضور داشته باشد. او می‌تواند باورهای شخصیت اصلی را به چالش بکشد، ضعف‌هایش را آشکار کند یا او را به انتخابی دشوار برساند. یکی از شکل‌های جذاب شخصیت فرعی، شخصیت خاکستری است؛ کسی که در رفتار و تصمیم‌هایش هم ویژگی‌های مثبت دارد و هم ضعف‌ها و تناقض‌های اخلاقی. البته هر شخصیت فرعی الزاماً خاکستری نیست.
مثلاً مردی را تصور کنید که برای نجات یک کودک از یک خانواده ثروتمند دزدی می‌کند. او قانون را زیر پا گذاشته، اما انگیزه‌اش نجات یک انسان است. آیا می‌توان او را صرفاً مجرم دانست؟

برای طراحی شخصیت فرعی از خود بپرسیم:
۱. این شخصیت چه چیزی را در قهرمان می‌بیند که خود قهرمان هنوز از آن آگاه نیست؟

۲. حضور او کدام ترس، ضعف یا تناقض درونی قهرمان را فعال می‌کند؟

۳. خودش چه خواسته‌ای دارد که ممکن است با مسیر قهرمان در تضاد قرار بگیرد؟

۴. اگر قهرمان برخلاف انتظار او رفتار کند، چه چیزی را از دست می‌دهد؟

۵. آیا خودش در طول داستان تغییر می‌کند یا با انتخاب‌هایش باعث تغییر قهرمان می‌شود؟

۶. اگر این شخصیت را از داستان حذف کنیم، کدام بحران، تصمیم یا تحول دیگر اتفاق نمی‌افتد؟
✍️ برای تمرین، شخصیت فرعی داستان را فردی قرار بدهید که برای کمک به یک انسان بی‌گناه، مدرکی را جعل کرده است. صحنه‌ای بنویسید که شخصیت اصلی از این کار باخبر می‌شود. شخصیت فرعی باید بتواند از تصمیمش دفاع کند، اما دفاع او نباید تمام تردیدهای اخلاقی ما را از بین ببرد.
هدف تمرین این است که مخاطب هم بتواند او را درک کند و هم درباره درستی رفتارش تردید داشته باشد. ☆ مهم است که شخصیت فرعی حتما باید زندگی، خواسته و منطق مستقل خودش را داشته باشد. او نباید صرفاً وسیله‌ای برای تغییر دادن قهرمان باشد.
(نمونه، دکتر واتسون در مجموعه شرلوک هلمز)


@shotnote1 ✍
@honarefilmnameh
🔲▫️مثل همه عصرها
زویا پیرزاد


هر روز با خودم می گویم: "امروز داستانی خواهم نوشت" اما شب ، بعد از شستن ظرفهای شام خمیازه می کشم و می گویم: " فردا، فردا، حتما خواهم نوشت."

@shotnote1 ✍
@honarefilmnameh 🎬
Bankefilmnameh.ir 🌐
❤4
پیشنهاد فیلم کوتاه «The Human Voice» محصول ۲۰۲۰، ساختهٔ پدرو آلمودوار با بازی تیلدا سوینتن، اثری است که می‌توان آن را مطالعه‌ای درباره تنهایی، فقدان، میل، خشم و لحظهٔ رهایی دانست.
این فیلم اقتباسی آزاد از نمایشنامه تک‌پرده‌ای و مونولوگ«صدای انسان» نوشتهٔ ژان کوکتو است. آلمودوار جهان نمایشی کوکتو را به فضایی کاملاً سینمایی تبدیل می‌کند.

۱. داستان در ظاهر چیست؟
زنی پس از ترک شدن از سوی مردی که دوستش داشته، در آپارتمانش تنها مانده است. مرد قرار است وسایلش را ببرد و زن منتظر تماس تلفنی اوست.
تمام رابطهٔ عاطفی آن‌ها حالا به یک تماس تلفنی وابسته شده است. زن با مرد صحبت می‌کند، التماس می‌کند، خشمگین می‌شود، خاطرات را مرور می‌کند و بارها تلاش می‌کند بفهمد چرا رابطه به پایان رسیده است.

اما مرد را هرگز نمی‌بینیم.
این غیبت، یکی از مهم‌ترین تصمیم‌های دراماتیک فیلم است.
۲. شخصیت اصلی و میل او
زن در ظاهر یک خواسته دارد: می‌خواهد مرد برگردد یا دست‌کم توضیحی قانع‌کننده درباره رفتنش بشنود.
اما در لایهٔ عمیق‌تر، مسئله فقط بازگشت معشوق نیست. او می‌خواهد معنای رها شدنش را بفهمد.
ادامه دارد..
@shotnote1 ✍
@honarefilmnameh 🎬
❤3
ادامه پست قبل
تماس تلفنی برای او وسیله‌ای برای حفظ رابطه است. هر بار که تلفن زنگ می‌زند، امیدی دوباره شکل می‌گیرد و هر بار که تماس قطع می‌شود، بحران عاطفی او تشدید می‌شود.
اینجا با یک تناقض شخصیتی روبه‌رو هستیم: زنی که می‌خواهد رابطه را حفظ کند، اما هم‌زمان در حال نزدیک شدن به نقطه‌ای است که دیگر نمی‌تواند آن را تحمل کند.
۴. تلفن؛ یک شخصیت نامرئی
تلفن در این فیلم فقط یک وسیله ارتباطی نیست. عملاً به یکی از شخصیت‌های اصلی تبدیل می‌شود.
ما مرد را نمی‌بینیم، اما حضورش را از طریق صدای او، مکث‌های زن، تغییر حالت چهره و واکنش‌هایش احساس می‌کنیم.
این تکنیک یک نکته مهم از فیلمنامه‌نویسی در خود دارد:
برای ساختن یک شخصیت تأثیرگذار، اصولا لازم نیست او را وارد قاب کنیم. گاهی واکنش شخصیت حاضر به یک فرد غایب، تصویر قدرتمندتری از آن فرد می‌سازد.
در واقع، ما مرد را از خلال ذهن و احساسات زن می‌شناسیم؛ بنابراین ممکن است تصویری که از او داریم، بیش از آنکه واقعیت مرد باشد، بازتاب ذهن زن باشد.

۵. صدا و بازیگری
بازی تیلدا سوینتن بر پایه تغییرات ظریف در صدا و بدن شکل گرفته است. لحن او در طول تماس تغییر می‌کند: از آرامش و امید به اضطراب، خشم، درماندگی و لحظاتی از کنترل دوباره.
در اینجا صدا جای کنش فیزیکی گسترده را می‌گیرد.
از طرف دیگر، سکوت‌ها به‌اندازه دیالوگ‌ها اهمیت دارند. مکث‌های زن نشان می‌دهند که او فقط به حرف‌های مرد گوش نمی‌دهد؛ در ذهنش در حال ساختن پاسخ‌ها، تفسیرها و حتی سناریوهای مختلف است.

۶. نقطه عطف و پایان؛ از انتظار تا کنش
مهم‌ترین تغییر فیلم زمانی اتفاق می‌افتد که زن از وضعیت انتظار خارج می‌شود.
تا پیش از آن، کنش او عمدتاً واکنشی است. منتظر تماس است، منتظر پاسخ است و منتظر تصمیم مرد. اما در پایان، رفتارش تغییر می‌کند. او تصمیم می‌گیرد وسایلی را که به مرد تعلق دارند از بین ببرد و آپارتمان را به آتش بکشد.
این عمل را می‌توان نقطهٔ تغییر شخصیت دانست.
زن از کسی که تمام انرژی‌اش را صرف حفظ رابطه کرده، به کسی تبدیل می‌شود که خودش دست به عمل می‌زند.
البته این رهایی لزوماً به معنای رسیدن به آرامش نیست. آلمودوار پایان را با نوعی خشونت، آشوب و طنز سیاه همراه می‌کند.

۷. خوانش روان‌کاوانه
از منظر روان‌کاوی، می‌توان فیلم را درباره وابستگی سوژه به میل دیگری خواند.
زن در تمام مدت تلاش می‌کند از طریق صدای مرد، جایگاه خودش را در جهان او دوباره تثبیت کند.
پرسش پنهان او این است: چرا دیگر مرا نمی‌خواهی؟
این پرسش از سطح یک رابطه عاشقانه فراتر می‌رود. مسئله، ارزشمندی و هویت فرد در نگاه دیگری است.
اما پایان فیلم لحظه‌ای است که زن، دست‌کم در سطح کنش، از انتظار برای تأیید دیگری فاصله می‌گیرد.
▫️▫️▫️تکنیک‌های طراحی داستان
۱. شخصیت غایب: می‌توان شخصیتی را بدون نمایش مستقیم، از طریق واکنش دیگران به حضوری بسیار مؤثر تبدیل کرد.

۲. محدودیت مکانی: یک آپارتمان و یک تماس تلفنی برای ساختن یک درام کامل کافی است، به شرط آنکه وضعیت شخصیت دائماً تغییر کند.
۳. شیء دراماتیک: تلفن، لباس‌ها، چمدان و وسایل مرد، هرکدام حامل بخشی از رابطه و خاطرات شخصیت هستند.

۴. تغییر کنش: شخصیت باید از وضعیت اولیه خود فاصله بگیرد. انتظار کشیدن به‌تنهایی درام نمی‌سازد؛ مهم این است که انتظار چگونه به تصمیم و عمل تبدیل می‌شود.
نکته اینکه، در این فیلم، ما تقریباً تمام مدت فقط یک زن را می‌بینیم که با تلفن صحبت می‌کند. اما چون نمی‌دانیم آن سوی خط دقیقاً چه می‌گذرد، ذهن ما مدام در حال ساختن تصاویر و موقعیت‌های تازه است.
این یکی از ظرفیت‌های مهم سینماست، ممکن است آنچه خارج از قاب باقی می‌ماند، به‌اندازه آنچه در قاب می‌بینیم قدرت دراماتیک داسته باشد.

@shotnote1 ✍
@honarefilmnameh 🎬
https://Bankefilmnameh.ir 🌐
تئاتر تن لش
نویسنده : مهران مرادی ( بر اساس طرحی از احمد بیگی )
کارگردان: #احمد_بیگی

از یکم آذرماه ۱۴۰۵ – هر شب ساعت ۱۹ در خانه نمایش دا

🔗 رزرو بلیط از تیوال:
https://tiw.al/31RB
❤4
🔲▫️ محمود دولت آبادی


عشق، اگر چه می سوزاند، اما جلای جان نیز هست. لحظه‌ها را رنگین می‌کند. سرخ. خون را داغ می‌کند...



@shotnote1 ✍
📚 رابرت مک کی
📕کتاب دیالوگ

آیا شما هم مثل من دیالوگ‌های ایده‌آل را حفظ می‌کنید؟ فکر می‌کنم ما تکه‌های دیالوگ را از بر می‌کنیم زیرا بارها آنها را می‌خوانیم؛ نه تنها به منظور بازآفرینی کردن آن کلمات زنده و روشنی که به صورت تصاویر نقاشی شده‌اند، بلکه در پژواک افکار آن شخصیت‌ها افکار خودمان را می‌شنویم.


@shotnote1 ✍
@honarefilmnameh
▫️▫️

هاردی: استن تو به عشق در یک نگاه اعتقاد داری؟
لورل: آره خب، حداقل وقت آدمو نمیگیره!


@shotnote1 ✍
@honarefilmnameh 🎬
Bankefilmnameh.ir 🌐
❤4
🔲▫️چرا بعضی داستان‌ها تمام می‌شوند، اما ذهن ما هنوز با شخصیت‌هایشان زندگی می‌کند؟

پایان یک داستان الزاماً به معنای پایان تجربه ذهنی ما از آن نیست. بعضی نویسندگان همه‌چیز را توضیح نمی‌دهند، مسئله‌ای را حل نمی‌کنند، به همه پرسش‌ها پاسخ نمی‌دهند و حتی گاهی شخصیت اصلی را در لحظه‌ای رها می‌کنند که هنوز باید تصمیم مهمی بگیرد.
در چنین داستان‌هایی، ذهن مخاطب وارد فرایند کامل کردن روایت می‌شود. ما درباره سرنوشت شخصیت‌ها حدس می‌زنیم، رفتارشان را دوباره مرور می‌کنیم و به دنبال معنایی می‌گردیم که شاید در طول داستان از کنار آن گذشته‌ایم.
از طرفی شخصیت چنان باورپذیر ساخته شده که گویی مستقل از داستان هم زندگی دارد و فضای داستان و قواعد آن پس از پایان فیلم یا کتاب در ذهن مخاطب باقی می‌ماند.
هنگامی که پرسش‌ها، تعارض‌ها و مفاهیم داستان پس از پایان روایت همچنان فعال می‌مانند، داستان در ذهن مخاطب زیست معنایی پیدا می‌کند.

@Bankefilmnameh ✍
Bankefilmnameh.ir 🌐

✨
✍ نویسندهّ تک شات
🔴 شخصیت فرعی و شخصیت خاکستری؛ چگونه قهرمان را به چالش می‌کشند؟ شخصیت فرعی نباید فقط برای پیش بردن اتفاقات داستان حضور داشته باشد. او می‌تواند باورهای شخصیت اصلی را به چالش بکشد، ضعف‌هایش را آشکار کند یا او را به انتخابی دشوار برساند. یکی از شکل‌های جذاب شخصیت…
🔴شخصیت خاکستری در داستان چیست؟

در بسیاری از داستان‌ها فرد همراه قهرمان، شخصیتی خاکستری دارد؛ اما این دو مفهوم یکی نیستند. «همراه قهرمان» یک نقش روایی است. یعنی شخصیتی که در مسیر داستان کنار قهرمان قرار می‌گیرد و می‌تواند به او کمک کند، مانعش شود یا تصمیم‌هایش را به چالش بکشد.

«شخصیت خاکستری» به ویژگی اخلاقی و رفتاری شخصیت مربوط است. یعنی کسی که هم جنبه‌های مثبت دارد و هم منفی و نمی‌توان به‌سادگی درباره خوب یا بد بودنش قضاوت کرد.

مثلاً دکتر واتسون در داستان‌های شرلوک هلمز، همراه و مکمل قهرمان است، اما لزوماً شخصیت خاکستری نیست.
در مقابل، همراهی را تصور کنید که به قهرمان کمک می‌کند، اما گاهی برای رسیدن به هدف مشترک دروغ می‌گوید، قانون را زیر پا می‌گذارد یا منافع خودش را در اولویت قرار می‌دهد. او می‌تواند یک شخصیت همراه و در عین حال خاکستری باشد. پس یک شخصیت می‌تواند هر دو ویژگی را داشته باشد، اما همراه قهرمان بودن به‌خودی‌خود او را خاکستری نمی‌کند.

مثلا: مثلاً همان مدیر شرکت را در نظر بگیریم:

۱. خودش را مدیری مسئول و حامی کارکنان می‌داند، اما کارکنان او را فردی کنترل‌گر و پنهان‌کار می‌بینند. فاصله از جایی شروع می‌شود که تصمیم‌گیری به‌جای آن‌ها را حق خودش می‌داند.

۲. امنیت شغلی کارکنان برایش ارزشمند است، اما برای حفظ موقعیت خودش حاضر نیست حقیقت را با آن‌ها در میان بگذارد.

۳. می‌خواهد شرکت را نجات دهد و حاضر است برای این هدف دروغ بگوید، اسناد مالی را دست‌کاری کند و اعتماد دیگران را به خطر بیندازد.

۴. کارکنان با ادامه پنهان‌کاری ممکن است فرصت پیدا کردن شغل دیگری را از دست بدهند. مدیر هم مسئولیت این آسیب را به گردن شرایط اقتصادی می‌اندازد.

۵. اگر خودش کارمندی بود که آینده‌اش را بر پایه اطلاعات نادرست می‌ساختند، احتمالاً این رفتار را خیانت می‌دانست.

۶. حقیقتی که پنهان می‌کند این است که بخشی از بحران شرکت نتیجه تصمیم‌های اشتباه خود اوست، نه فقط شرایط اقتصادی.

۷. وقتی یکی از کارکنان برای پرداخت هزینه درمان فرزندش به پاداش پایان سال نیاز دارد، مدیر با وجود آگاهی از ورشکستگی، به او وعده پرداخت می‌دهد. مخاطب می‌تواند نگرانی مدیر برای حفظ شغل‌ها را بفهمد، اما دیگر نمی‌تواند به‌سادگی دروغ او را توجیه کند.
@shotnote1✍
@Bankefilmnameh 📝