Set paper 1 set A.key

Set pepar 2 key

UGC Net June 2025
https://ugcnetjun2025.ntaonline.in/scorecard/index

मंत्री आणि त्यांची मंत्रालये

​चंद्रकांत पाटील - उच्च आणि तंत्र शिक्षण मंत्रालय (महाराष्ट्र)

​धर्मेंद्र प्रधान - शिक्षण मंत्रालय; कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय(केंद्र)

​भूपेंद्र यादव - पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय; कामगार आणि रोजगार मंत्रालय (केंद्र)

​अश्विनी वैष्णव - रेल्वे मंत्रालय; दळणवळण मंत्रालय; इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (केंद्र)

📘 NEP 2020 – राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020

🎯 मुख्य उद्दिष्टे (Objectives):

* शिक्षण सर्वांसाठी 🌍 (Universal Education)
* कौशल्याधारित शिक्षण 💡 (Skill-based Education)
* संशोधन व नवोन्मेष 🔬 (Research & Innovation)
* भारत = ज्ञानमहाशक्ती 🚀 (Knowledge Superpower)

🏫 शालेय शिक्षण (School Education):

* नवी रचना: 5+3+3+4 📊
* मातृभाषा → इयत्ता 5 पर्यंत 🗣
* इयत्ता 6 पासून व्यावसायिक शिक्षण (Vocational) 👨‍🔧
* मूल्यांकन = कौशल्यांवर भर ✅
* डिजिटल शिक्षण: ई-पोर्टल्स, व्हर्च्युअल लॅब्स 💻

🎓 उच्च शिक्षण (Higher Education):

* 4 वर्षांचा UG + Multiple Entry-Exit 🎓
* Academic Bank of Credits (ABC) 🏦
* Higher Education Commission of India (HECI) 🏛
* National Research Foundation (NRF) 🔬
* GER = 50% by 2035 📈
* परदेशी विद्यापीठांना भारतात परवानगी 🌐

👩‍🏫 शिक्षक प्रशिक्षण (Teacher Training):

* किमान पात्रता = 4 वर्षांची B.Ed. 🎓
* सतत व्यावसायिक प्रगती (CPD) 📚

💻 तंत्रज्ञान व डिजिटल शिक्षण (Technology):

* National Educational Technology Forum (NETF) 🌐
* Blended Learning (Online + Offline) 🔄
* ई-कंटेंट + प्रादेशिक भाषा 📲


🗣 बहुभाषिकता (Multilingualism):

* 3 भाषा सूत्र (Three Language Formula) 🔤
* संस्कृत + भारतीय भाषा 📖
* परकीय भाषा पर्याय 🌍

⚙️ अंमलबजावणी (Implementation):

* 2021 → 2040 टप्प्याटप्प्याने 🗓
* शिक्षण क्षेत्रासाठी GDP चा 6% 💰

✅ अपेक्षित परिणाम (Expected Outcomes):

* सार्वत्रिक प्रवेश 🌍
* Dropout कमी 📉
* रोजगारक्षम विद्यार्थी 👩‍💼
* जागतिक दर्जाची विद्यापीठे 🏛

⚠️ आव्हाने (Challenges):

* निधीअभाव 💰
* ग्रामीण भागात पायाभूत सुविधा 🏚
* शिक्षकांची कमतरता 👨‍🏫

🏁 निष्कर्ष (Conclusion):
👉 NEP 2020 हे भारताच्या शिक्षण व्यवस्थेत ऐतिहासिक बदल घडवणारं धोरण आहे ✨
👉 योग्य अंमलबजावणी झाली तर भारत = ज्ञानमहाशक्ती (Knowledge Superpower) 🚀

📌 *Source: Ministry of Education, Govt. of India – NEP 2020*