🛡 TOP 20 KIBERXAVFSIZLIK TERMINLARI – Oddiy til bilan

📌 Kiberxavfsizlik olamiga endi kirayotganlar va mutaxassislar uchun muhim lug‘at

1. Firewall (Tarmoqlararo devor) – Kiruvchi va chiquvchi tarmoq trafigini nazorat qiluvchi himoya tizimi.
2. Malware (Zararkunanda dastur) – Kompyuterga zarar yetkazish yoki ma’lumotni o‘g‘irlash uchun yozilgan har qanday yomon dastur (virus, trojan, worm va h.k.).
3. Phishing (Fishing – firibgarlik e-maili) – Foydalanuvchini aldab parol, karta raqami kabi maxfiy ma’lumotlarini olish usuli.
4. Ransomware (Garov dasturi) – Foydalanuvchi fayllarini shifrlab, ularni qaytarish evaziga to‘lov talab qiluvchi zararli dastur.
5. Zero-Day (Nol kunlik zaiflik) – Yangi aniqlangan, hali yangilanish chiqarilmagan xavfsizlik kamchiligi.
6. DDoS (Distributed Denial of Service) – Sayt yoki xizmatni ko‘plab soxta so‘rovlar bilan ishdan chiqarish hujumi.
7. VPN (Virtual Private Network) – Internetda shaxsiylik va xavfsizlikni oshiruvchi shifrlangan aloqalar.
8. 2FA / MFA (Ikki bosqichli / ko‘p bosqichli autentifikatsiya) – Faqat parol emas, qo‘shimcha tasdiqlash (masalan, SMS kod) orqali tizimga kirish.
9. Encryption (Shifrlash) – Ma’lumotlarni maxfiy saqlash uchun ularni kodlash usuli.
10. Antivirus – Zararkunanda dasturlarni aniqlovchi va yo‘q qiluvchi dastur.
11. Social Engineering (Ijtimoiy muhandislik) – Foydalanuvchini aldab maxfiy ma’lumotlarini olish usuli.
12. Brute Force Attack – Parollarni sinash yo‘li bilan buzishga urinish (masalan: 123456, password va h.k.).
13. Patch (Yamov) – Dasturdagi zaiflikni tuzatuvchi rasmiy yangilanish.
14. Penetration Testing (Pentest) – Tizim zaifliklarini aniqlash uchun qilinadigan “ruxsatli xakerlik” testi.
15. Exploit – Tizimdagi zaiflikdan foydalanish kodi yoki usuli.
16. Backdoor (Yashirin kirish yo‘li) – Xakerlar tomonidan o‘rnatilgan yashirin kirish kanali.
17. Botnet – Xakerlar tomonidan boshqariladigan, bir nechta zararli kompyuterlar tarmog‘i.
18. Data Breach (Ma’lumotlar sizishi) – Maxfiy ma’lumotlarning ruxsatsiz tarqalib ketishi.
19. Log – Tizimdagi barcha harakatlar yozib boriladigan fayl (auditorlik izlari uchun muhim).
20. Cyber Hygiene (Kiber gigiyena) – Kiberxavfsizlik bo‘yicha foydalanuvchining kunlik oddiy odatlari (parollarni yangilash, xavfsiz saytlar, antivirus va h.k.).

📢 Agar siz yoki jamoangiz bu terminlarni to‘liq tushunsangiz, siz kiber tahdidlarga qarshi bir qadam oldindasiz!
📲 Ko‘proq o‘rganish uchun kanalimizni kuzatib boring!
https://t.me/secpol2

#kiberxavfsizlik #cybersecurity #o‘zbekchaIT #parollar #kiberhujum #xavfsizlik

iPhone xavfsizligi bo'yicha maslahatlar
1. iOS-ni yangilab turing
Doimiy ravishda iPhone-ni eng so'nggi iOS versiyasiga yangilang. Yangilanishlar ko'pincha muhim xavfsizlik yamoqlari va yangi xavfsizlik xususiyatlarini o'z ichiga oladi.

2. Kuchli paroldan foydalaning
Oddiy 4 xonali PIN kod oʻrniga kuchli, alfanumerik parol oʻrnating. Bu ruxsatsiz foydalanuvchilarning qurilmangizga kirishini qiyinlashtiradi.

3. Face ID yoki Touch ID-ni yoqing
Biometrik xavfsizlikning qoʻshimcha qatlamini qoʻshish uchun Face ID yoki Touch ID-dan foydalaning. Bu sizning parolingiz buzilgan taqdirda ham ruxsatsiz kirishni oldini oladi.

4. Ikki faktorli autentifikatsiyani faollashtiring
Apple ID va boshqa muhim hisoblar uchun ikki faktorli autentifikatsiyani (2FA) yoqing. Bu tizimga kirishda qo'shimcha tekshirish bosqichini qo'shadi.

5. Ilova ruxsatlarini boshqarish
Ilovalarga berilgan ruxsatlarni muntazam ravishda ko‘rib chiqing va boshqaring. Ilovalar faqat ishlashi uchun zarur bo'lgan ma'lumotlar va funksiyalarga kirish huquqiga ega ekanligiga ishonch hosil qiling.

6. Find My iPhone-dan foydalaning
Qurilmangiz yoʻqolgan yoki oʻgʻirlangan boʻlsa, uning oʻrnini aniqlash uchun “Mening iPhoneimni top” funksiyasini yoqing. Bu xususiyat, shuningdek, qurilmangizni masofadan turib blokirovka qilish yoki o‘chirish imkonini beradi.

7. Zaxira nusxalarini shifrlash
Zaxira nusxalari shifrlanganligiga ishonch hosil qiling. ICloud yoki iTunes-ga zaxiralashda ma'lumotlaringizni himoya qilish uchun shifrlashni yoqing.

8. Firibgarlikdan ehtiyot bo'ling
Shaxsiy ma'lumotlarni so'ragan shubhali elektron pochta xabarlari, xabarlar yoki veb-saytlardan ehtiyot bo'ling. Havolalarni bosishdan yoki biron bir ma'lumotni taqdim etishdan oldin jo'natuvchining haqiqiyligini tekshiring.

9. VPN dan foydalaning
Internetga ulanishingizni shifrlash uchun, ayniqsa, umumiy Wi-Fi tarmog‘idan foydalanganda, nufuzli Virtual Private Network (VPN) ilovasini o‘rnating.

10. Faqat ishonchli ilovalarni o'rnating
Ilovalarni faqat Apple App Store do'konidan yuklab oling. Uchinchi tomon ilovalari doʻkonlaridan saqlaning, chunki ularda zararli ilovalar boʻlishi mumkin.

11. Bloklash ekraniga kirishni cheklash
Boshqarish markazi, bildirishnoma markazi va Siri kabi bloklangan ekrandan maʼlum funksiyalarga kirishni oʻchirib qoʻying. Bu ruxsatsiz foydalanuvchilarning maxfiy ma'lumotlarga kirishini oldini oladi.

12. Avtomatik o'chirishni yoqing
"Ma'lumotlarni o'chirish" opsiyasini yoqing, bu 10 marta muvaffaqiyatsiz parolni kiritish urinishlaridan keyin iPhone-dagi barcha ma'lumotlarni o'chirib tashlaydi. Bu sizning qurilmangiz yo'qolgan yoki o'g'irlangan bo'lsa, ma'lumotlaringizni himoya qiladi.

13. Xavfsiz xabar almashish ilovalaridan foydalaning
Xavfsiz aloqa uchun iMessage, Signal yoki WhatsApp kabi shifrlangan xabar almashish ilovalaridan foydalaning. Bu ilovalar xabarlaringizni himoya qilish uchun uchdan uchgacha shifrlashdan foydalanadi.

14. iCloud hisobingizni himoyalang
Kuchli paroldan foydalanish va ikki faktorli autentifikatsiyani yoqish orqali iCloud hisobingiz xavfsiz ekanligiga ishonch hosil qiling. Muntazam ravishda iCloud sozlamalari va ulangan qurilmalarni ko'rib chiqing.

15. Ma'lumotlaringizni muntazam ravishda zaxiralang
Muntazam ravishda iPhone ma'lumotlaringizni iCloud yoki kompyuteringizga zaxiralang. Bu sizning qurilmangiz buzilgan taqdirda ma'lumotlaringizni tiklashingiz mumkinligini ta'minlaydi.

Assalomu alaykum. Axborot xavfsizligi boyicha Magistraturaga bosqichiga topshirishga talabgorlar bolsa Samarqand Davlat Universitetida ushbu yunalishda 10 ta qabul kvotasi mavjud. Til bilish sertifikati shart.

Kirib kőrishni tavsiya qilaman.

ushbu videoga Youtube platformasida komentariy yozib “LIKE” to`plashga kim o`z xissasini qushaolsa lichkamga yozsa men unga elektron kitoblarda mexnatiga yarasha sovg`a beraman

Bu reklama emas. Tavsiya őzim faoliyat yuritayotgan otm uchun tavsiya

#долзарб

‼️⚠️ Сунъий интеллект “болангизни ўғирлаб” қўймасин

Ота-оналар фарзандлари билан вақт ўтказмагани учун болалар интернетдан яхши ота-она, меҳрибон ака, ғамхўр опа қидирмоқда.

Келажакда афсусланмаслик учун болангизга меҳр беринг

👉https://t.me/UZBEKISTANOFFICIAL

Xaqiqat egiladi bukiladi lekin sinmaydi degan naqllar bor ekanku a shogirdlar?
Yashasin vafodor ustozlarga vafodor shogirdlar

📸 E’LON!
Toshkent Kimyo xalqaro universiteti Samarqand filiali uchun mobilgraflikka (mobil fotografiya) qiziqadigan, ijodkor va mas’uliyatli nomzodlar tanlovi e’lon qilinadi!

📱 Talablar:

Mobil fotografiyaga qiziqish va ijodiy yondashuv;

Telefon orqali sifatli suratlar olish ko‘nikmasi;

Tadbir va dars jarayonlaridan sifatli foto/videolar tayyorlashga tayyorlik;

Mas’uliyat va estetik did.

🎯 Tanlovdan maqsad:
Filialimizning rasmiy ijtimoiy tarmoqlari uchun eng yaxshi mobil fotolarni tayyorlaydigan jamoani shakllantirish.