Кун бўйи интернетда ўтирадиган ходим интизомсиз ходимдир.

Яқинда менга ҳамкор бўлган бир иш берувчини судда ҳимоя қилдим. Иш берувчи муҳим бўлинмалардан бирининг раҳбарини интизомий жазо сифатида ишдан бўшатган. Ишдан бўшатишгача ходимга 1 марта интизомий, 1 марта бошқа ҳуқуқий таъсир чораси (огоҳлантириш) қўлланилган эди.

Лекин ходим бу чоралардан тегишли хулоса чиқармаган. У шундан кейин ҳам иш вақтида ва иш жойида ижтимоий тармоқлар орқали ишга ва меҳнат вазифасига мутлақо алоқаси бўлмаган хабарлар, турли кўнгилочар видеолар ва ҳар хил кинофильмларни кўриш билан банд бўлган.

Натижада иш берувчи ходим билан тузилган меҳнат шартномасини МК 161-моддаси иккинчи қисми 4-банди билан, меҳнат мажбуриятларини мунтазам равишда бузганлиги учун бекор қилган. Чунки, ходимда охирги 1 йил ичида 1 та интизомий жазоси ва 1 та бошқа ҳуқуқий таъсир чораси бор эди. Охиргиси чегарадан чиқиш экани аниқ эди.

Хуллас калом, судда бу ходимнинг охирги ножўя ҳаракатлари, яъни иш вақтида ўз ишини қилиш ўрнига ижтимоий тармоқлардаги кўнгилочар хабарлар билан банд бўлгани алоҳида муҳокама қилинди.

Мен суднинг эътиборини МК 181-моддаси биринчи қисмидаги “ходим ички меҳнат тартиб қоидаларига, сменаларга бўлиниб ишлаш (иш) жадвалларига, бошқа ички ҳужжатларга ёки меҳнат шартномаси шартларига мувофиқ меҳнат мажбуриятларини қайси вақт мобайнида бажариши керак бўлса, ўша вақт иш вақтидир” деган қоидага қаратдим.

Яъни, ходим иш вақтида кўнглига келган ва ўзи хохлаган иши билан шуғуллана олмайди. У иш вақтида ва иш жойида марҳамат қилиб, ўз меҳнат мажбуриятлари билан банд бўлсин. Бир кунда 8 соатлик иш вақти бўлса, шунинг 2 соатини, уни-буни қўйинг, хатто 10 дақиқасини интернетдаги бўмагир масалаларга сарфлаши меҳнат интизомининг бузилишидир. Айнан шундай!

У бўлди, бу бўлди бу ишда суд бизни тўғри қабул қилди ва якунда мен ҳимоя қилган иш берувчи фойдасига қарор чиқарди. Ҳа, бу 100 фоиз адолатли қарор эди.

Дўстларим, мени тўғри тушунинг. Мен бу пост орқали иш вақтида асосий вақтини узуккун ижтимоий тармоқларда ўтказаётган ходимлар, айниқса, давлат хизматчилари ўз меҳнат мажбуриятларини бузмоқда деб ҳисоблайман.

Ҳамма ўз ҳаддини билиши керак.

👉@yuristkadr

Бу видео роликни кўриб тугатгунча кўз ёшлар тинмади. Сизлар ҳам бир кўринг! Орамизда кимнингдир отаси, яна кимнингдир онаси ўқитувчи бўлганлар бор. Албатта уларга кўрсатинг. Улар ҳам йиғлаб кўрсаларда аммо кўнгиллари яйрайди.

Меҳнатларининг мукофоти жаннатлигини билиб (Аллоҳ билгувчидир) хизматларига рози бўлишади, иншооллоҳ! Аллоҳ ҳар нарсани билгувчидир!

✅ @Samarqand_live – Юзинг қийшиқ бўлса ойнадан ўпкалама!

Filialimizning jonkuyar ustozlaridan Obid Mavlonov Axborot xavfsizligi sohasida dotsent ilmiy unvoniga ega bőldilar. @MavlonovObid davomli bőlsin. Bu sohadagi xar bir insonning yutuĝidan biz albatta xursand bőlamiz.

“Xufyona iqtisodiyot” — ko‘zga ko‘rinmaydigan, lekin davlatni yemiradigan tuzum!
📚 Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zMUda chop etilgan “Xufyona Iqtisodiyot” Kitobini o‘qib chiqqanlar uchun — bu oddiy fan emas, balki strategik razvedkaga o‘xshash tahlil tizimidir
#kitob #iqtisodiyot

💻 Smartfonlar xavfsizligini ta'minlash bo'yicha NSA( AQSH Milliy xavfsizlik agentligi)ning kichik qo'llanmasi

Fayl metadata. Sizning shaxsingizni ochib beradigan ko'rinmas ma'lumotlar.

Ushbu tadqiqotda Digital Security tahlilchilari tushunchalarni tushunishga yordam beradi va ularni internetga joylashtirishda yaratgan fayllaringizda qanday va qanday metamaʼlumotlarni topish mumkinligini, ular qanday xavf tugʻdirishini va shaxsiy maʼlumotlaringizning sizib chiqishidan oʻzingizni himoya qilish uchun nima qilish kerakligini aytib beradi.
Ko'pincha, yangi hujjat yaratishda raqamli izlar sezilmaydi (o'rtacha foydalanuvchi uchun). Qanday bo'lmasin, metama'lumotlar nafaqat yaxshi niyatlar uchun ishlatiladi va shaxsiy hayotga tahdid solishi mumkin.
Internetda tasavvur qilib bo'lmaydigan hajmdagi ma'lumotlar saqlanadi va uzatiladi, ularning orqasida metama'lumotlar yoki raqamli izlar mavjud, metama'lumotlar fonda ishlaydi va uni yaratuvchisining harakatlari haqida ma'lumot beradi, axborot landshaftini xaritaga tushirishga yordam beradi.
#OSINT #rus #

🛡 TOP 20 KIBERXAVFSIZLIK TERMINLARI – Oddiy til bilan

📌 Kiberxavfsizlik olamiga endi kirayotganlar va mutaxassislar uchun muhim lug‘at

1. Firewall (Tarmoqlararo devor) – Kiruvchi va chiquvchi tarmoq trafigini nazorat qiluvchi himoya tizimi.
2. Malware (Zararkunanda dastur) – Kompyuterga zarar yetkazish yoki ma’lumotni o‘g‘irlash uchun yozilgan har qanday yomon dastur (virus, trojan, worm va h.k.).
3. Phishing (Fishing – firibgarlik e-maili) – Foydalanuvchini aldab parol, karta raqami kabi maxfiy ma’lumotlarini olish usuli.
4. Ransomware (Garov dasturi) – Foydalanuvchi fayllarini shifrlab, ularni qaytarish evaziga to‘lov talab qiluvchi zararli dastur.
5. Zero-Day (Nol kunlik zaiflik) – Yangi aniqlangan, hali yangilanish chiqarilmagan xavfsizlik kamchiligi.
6. DDoS (Distributed Denial of Service) – Sayt yoki xizmatni ko‘plab soxta so‘rovlar bilan ishdan chiqarish hujumi.
7. VPN (Virtual Private Network) – Internetda shaxsiylik va xavfsizlikni oshiruvchi shifrlangan aloqalar.
8. 2FA / MFA (Ikki bosqichli / ko‘p bosqichli autentifikatsiya) – Faqat parol emas, qo‘shimcha tasdiqlash (masalan, SMS kod) orqali tizimga kirish.
9. Encryption (Shifrlash) – Ma’lumotlarni maxfiy saqlash uchun ularni kodlash usuli.
10. Antivirus – Zararkunanda dasturlarni aniqlovchi va yo‘q qiluvchi dastur.
11. Social Engineering (Ijtimoiy muhandislik) – Foydalanuvchini aldab maxfiy ma’lumotlarini olish usuli.
12. Brute Force Attack – Parollarni sinash yo‘li bilan buzishga urinish (masalan: 123456, password va h.k.).
13. Patch (Yamov) – Dasturdagi zaiflikni tuzatuvchi rasmiy yangilanish.
14. Penetration Testing (Pentest) – Tizim zaifliklarini aniqlash uchun qilinadigan “ruxsatli xakerlik” testi.
15. Exploit – Tizimdagi zaiflikdan foydalanish kodi yoki usuli.
16. Backdoor (Yashirin kirish yo‘li) – Xakerlar tomonidan o‘rnatilgan yashirin kirish kanali.
17. Botnet – Xakerlar tomonidan boshqariladigan, bir nechta zararli kompyuterlar tarmog‘i.
18. Data Breach (Ma’lumotlar sizishi) – Maxfiy ma’lumotlarning ruxsatsiz tarqalib ketishi.
19. Log – Tizimdagi barcha harakatlar yozib boriladigan fayl (auditorlik izlari uchun muhim).
20. Cyber Hygiene (Kiber gigiyena) – Kiberxavfsizlik bo‘yicha foydalanuvchining kunlik oddiy odatlari (parollarni yangilash, xavfsiz saytlar, antivirus va h.k.).

📢 Agar siz yoki jamoangiz bu terminlarni to‘liq tushunsangiz, siz kiber tahdidlarga qarshi bir qadam oldindasiz!
📲 Ko‘proq o‘rganish uchun kanalimizni kuzatib boring!
https://t.me/secpol2

#kiberxavfsizlik #cybersecurity #o‘zbekchaIT #parollar #kiberhujum #xavfsizlik

iPhone xavfsizligi bo'yicha maslahatlar
1. iOS-ni yangilab turing
Doimiy ravishda iPhone-ni eng so'nggi iOS versiyasiga yangilang. Yangilanishlar ko'pincha muhim xavfsizlik yamoqlari va yangi xavfsizlik xususiyatlarini o'z ichiga oladi.

2. Kuchli paroldan foydalaning
Oddiy 4 xonali PIN kod oʻrniga kuchli, alfanumerik parol oʻrnating. Bu ruxsatsiz foydalanuvchilarning qurilmangizga kirishini qiyinlashtiradi.

3. Face ID yoki Touch ID-ni yoqing
Biometrik xavfsizlikning qoʻshimcha qatlamini qoʻshish uchun Face ID yoki Touch ID-dan foydalaning. Bu sizning parolingiz buzilgan taqdirda ham ruxsatsiz kirishni oldini oladi.

4. Ikki faktorli autentifikatsiyani faollashtiring
Apple ID va boshqa muhim hisoblar uchun ikki faktorli autentifikatsiyani (2FA) yoqing. Bu tizimga kirishda qo'shimcha tekshirish bosqichini qo'shadi.

5. Ilova ruxsatlarini boshqarish
Ilovalarga berilgan ruxsatlarni muntazam ravishda ko‘rib chiqing va boshqaring. Ilovalar faqat ishlashi uchun zarur bo'lgan ma'lumotlar va funksiyalarga kirish huquqiga ega ekanligiga ishonch hosil qiling.

6. Find My iPhone-dan foydalaning
Qurilmangiz yoʻqolgan yoki oʻgʻirlangan boʻlsa, uning oʻrnini aniqlash uchun “Mening iPhoneimni top” funksiyasini yoqing. Bu xususiyat, shuningdek, qurilmangizni masofadan turib blokirovka qilish yoki o‘chirish imkonini beradi.

7. Zaxira nusxalarini shifrlash
Zaxira nusxalari shifrlanganligiga ishonch hosil qiling. ICloud yoki iTunes-ga zaxiralashda ma'lumotlaringizni himoya qilish uchun shifrlashni yoqing.

8. Firibgarlikdan ehtiyot bo'ling
Shaxsiy ma'lumotlarni so'ragan shubhali elektron pochta xabarlari, xabarlar yoki veb-saytlardan ehtiyot bo'ling. Havolalarni bosishdan yoki biron bir ma'lumotni taqdim etishdan oldin jo'natuvchining haqiqiyligini tekshiring.

9. VPN dan foydalaning
Internetga ulanishingizni shifrlash uchun, ayniqsa, umumiy Wi-Fi tarmog‘idan foydalanganda, nufuzli Virtual Private Network (VPN) ilovasini o‘rnating.

10. Faqat ishonchli ilovalarni o'rnating
Ilovalarni faqat Apple App Store do'konidan yuklab oling. Uchinchi tomon ilovalari doʻkonlaridan saqlaning, chunki ularda zararli ilovalar boʻlishi mumkin.

11. Bloklash ekraniga kirishni cheklash
Boshqarish markazi, bildirishnoma markazi va Siri kabi bloklangan ekrandan maʼlum funksiyalarga kirishni oʻchirib qoʻying. Bu ruxsatsiz foydalanuvchilarning maxfiy ma'lumotlarga kirishini oldini oladi.

12. Avtomatik o'chirishni yoqing
"Ma'lumotlarni o'chirish" opsiyasini yoqing, bu 10 marta muvaffaqiyatsiz parolni kiritish urinishlaridan keyin iPhone-dagi barcha ma'lumotlarni o'chirib tashlaydi. Bu sizning qurilmangiz yo'qolgan yoki o'g'irlangan bo'lsa, ma'lumotlaringizni himoya qiladi.

13. Xavfsiz xabar almashish ilovalaridan foydalaning
Xavfsiz aloqa uchun iMessage, Signal yoki WhatsApp kabi shifrlangan xabar almashish ilovalaridan foydalaning. Bu ilovalar xabarlaringizni himoya qilish uchun uchdan uchgacha shifrlashdan foydalanadi.

14. iCloud hisobingizni himoyalang
Kuchli paroldan foydalanish va ikki faktorli autentifikatsiyani yoqish orqali iCloud hisobingiz xavfsiz ekanligiga ishonch hosil qiling. Muntazam ravishda iCloud sozlamalari va ulangan qurilmalarni ko'rib chiqing.

15. Ma'lumotlaringizni muntazam ravishda zaxiralang
Muntazam ravishda iPhone ma'lumotlaringizni iCloud yoki kompyuteringizga zaxiralang. Bu sizning qurilmangiz buzilgan taqdirda ma'lumotlaringizni tiklashingiz mumkinligini ta'minlaydi.

Assalomu alaykum. Axborot xavfsizligi boyicha Magistraturaga bosqichiga topshirishga talabgorlar bolsa Samarqand Davlat Universitetida ushbu yunalishda 10 ta qabul kvotasi mavjud. Til bilish sertifikati shart.

Kirib kőrishni tavsiya qilaman.