#TADBIR_LAVHALARI

1 aprel - Xalqaro qushlar kuni munosabati bilan Surxon davlat qo`riqxonasi hamda Sherobod tuman Barkamol avlod bolalar maktabi hodimlari ishtirokida “Qushlarni asraylik!” shior ostida tadbir o`tkazildi.
O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan yoshlar murabbiysi Bo`ri Raximov uyida bo‘lib, noyob parranda turlari va xonaki qushlar bilan tanishdi.
Bo‘ri Raximov ushbu noyob qush turlarini kelib chiqish vatani, parvarishlash hamda ko`paytirish jarayonlari, qushlar olamining o‘ziga xos xususiyatlari xaqida so`z yuritdi .

Valeriana turkumiga kiruvchi turlar polimorf o'simliklar hisoblanadi. Dunyoda yovvoyi holda ularning 250 ga yaqin turlari qayd qilingan. Shimoliy va Janubiy Amerika, Yevropa va Osiyoning tog'li mintaqalarida tarqalgan.O'rta Osiyoda 12 tur, Respublikamizda esa 3 tur uchraydi. Valeriana ko'p yillik, bo'yi 50 sm ga yetadigan o't o'simlik. Ildizpoyasi qisqa va ko'pgina mayda ildizchalar bilan qoplangan bo'lib, yer ostida tik joylashgan. Ildizpoyadan birinchi yili ildizoldi to'pbarglar, ikkinchi yildan boshlab poya o'sib chiqadi. Poyasi tik o'siuvchi. Surxon davlat qo’riqxonasida muxofaza ostiga olingan.

Oʻrta Osiyo (Qozogʻiston, Qirgʻiziston, Tojikiston, Turkmaniston, Oʻzbekistonda ham keng tarqalgan. Tulipa turkestanica — boʻyi 10 sm dan 15 sm gacha boʻlgan, har bir poyasining uzunligi 15 sm gacha boʻlgan 2–4 ta yupqa yassi barglari boʻlgan, oʻtsimon, piyozsimon koʻp yillik oʻsimlik. Kenarlari va uchlari pushti rangga ega. Teri lampochkasi yorqin qizil-jigarrang va tukli tunikaga ega. Har bir o'simlik bir dan o'n ikkigacha yulduz shaklidagi gullarni hosil qiladi, ular bir pog'onada guruhlangan. sariqdan to'q sariq ranggacha bo'lgan bazal dog' bilan, gulning uchdan bir qismiga cho'zilgan. Yovvoyi tabiatda u balandlikka qarab mart-may oylari orasida gullaydi. Surxon davlat qo’riqxonasining Shalqon bo’limida gullagani kuzatildi. Surxon davlat qo’riqxonasida muhofaza qilinadi.

Corydalis popovii, Popov burmaqorasi dengiz satxidan 700 dan 1800 metrgacha tog‘ yon bagirlarida tarqalgan. Butun tur ichida eng yorqin va eng yirik gullaydigan turlaridan biridir. Balandligi 10 sm. Birinchilardan Surxon davlat qo‘riqxonasining Vandob bo‘limida gullagani kuzatildi. Qo‘riqxona hududida muxofaza ostiga olingan.

Dengiz satxidan 800 m balandlikdagi o’sadi. Poyasi uzunligi 20 sm gacha, o'sishda uzunligi 35 sm gacha, tagida binafsha rang, balandroq asta-sekin och kulrang binafsha rangga aylanadi, zich mayda tuklar bilan qoplangan. Barglari yaltiroq. Surxon davlat qo’riqxonasining xududida gullagani kuzatildi. Surxon davlat qo’riqxonasida muhofaza qilinadi.

Surxon davlat qo’riqxonasining Vandob bo’limida birinchi marta Korolkov lolasi gulladi. Bir urugʻpallalilar sinfi, loladoshlar oilasi, lola turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Boʻyi 10-20 sm gacha yetadigan koʻp yillik, piyozchali oʻt oʻsimlik. Mart aprel oylarida gullab, mevasi iyunda pishib yetiladi. Urugʻi yoki piyozchasi orqali koʻpayadi. Yovvoyi tabiatda kam uchraydi, toʻp toʻp boʻlib yoki yakka holatda oʻsadi. Surxon davlat qo’riqxonasida muxofaza ostiga olingan.

Primula fedschenko, Fedchenko navro‘zguli

Ildizpoyasi kalta, qalin, jigarrang, duksimon ildizlardan iborat. Barglari ingichka,, cho‘qqisi yumaloq yoki biroz o‘tkir, teskari tuxumsimon, cheti to‘mtoq tishli, qisqa bandli yoki bansiz, ikki tomoni ham tuksiz. Gultojibargi yirik, qirmizi rangli. Ko‘sagi sharsimon.mart oyida gullab, aprel may oylarida mevalaydi. Surxandaryoda Ko‘xitang, Boysun, Bobotog‘ tizmalarida uchratiladi. Surxon davlat qo‘riqxonasining Qizilolma bo‘limida birinchi bo‘lib gulladi. Surxon davlat qo‘riqxonasida muhofaza qilinadi