بنيانگذاران نگرش سيستمي – قسمت دوم

تفكر سيستمي، برخلاف برخي از جنبشهاي فكري كه دريك رشته علمي و در محدوده معيني نشو و نما كرده اند، در خارج از محدوده يك علم معين متولد شد و در محيطي ميان رشته اي رشد كرد. از آنجا كه اين شيوه تفكر، به طوركلي با مجموعه‌هايي متشكل از اجزا سروكار دارد، نه با خود اجزا، ضرورتا از مرزهاي سنتي علوم خاص فراتر رفته و عموميت يافته است. البته تفكر سيستمي در تضاد با تفكر تحليلي تجزيه مدار نيست. درواقع اين دو روش مكمل يكديگرند، نه جايگزين هم. از اين رهگذر گروهي از صاحبنظران عنوان مي كنند كه پيدايش نظريه عمومي سيستم ها محصول عمر انسان متمدن است كه مراحل تكامل خود را از دورانهاي قبل از ميلاد شروع كرده است. ما در اينجا گريزي مي زنيم به اين مراحل و تكامل آنها:
الف – دوران منطق ارسطويي: منطق ارسطويي درواقع تركيب كاملي از منطق سقراط و افلاطون است كه كتاب جمهوري افلاطون و همين‌طور استدلال قياسي ارسطو، نمونه خوبي براي تفكر سيستم ارائه مي كنند.
ب – دوران منطق تجربي: اين نحله فكري با كار فرانسيس بيكن در اوايل قرن 16 و با تكيه بر روش علمي مبتني بر مشاهده، تجربه و استقرار بنا شد و با افرادي چون دكارت، هگل، كانت، كنت، ميل و اسپنسر مسير خود را ادامه داد و منجر به پيدايش تفكر سيستمي شد.
ج – دوران منطق سيستمي: جنبش واقعي مطالعات ميان رشته اي، هنگامي آغاز شد كه دانشمندان دريافتند «بيشتر پديده هاي موردنظر آنان از ويژگيهايي مشترك و نظام‌مند برخوردار است‌» و پيچيدگي روزافزون مسائل جهان و طرح مسائل جديد از يك طرف و عدم كفايت مدلهاي مكانيستي و تفرقه در پيكر معرفت ازجمله عواملي بود كه باعث به وجود آمدن سيستم‌ها شد و متفكراني چون «وايتهدر» به اين نتيجه رسانيد كه سرمايه فكري بشري كه از قرن هفدهم به بعد فراهم شده بود، روبه اتمام است و بايد منابع عقايد و افكار و بينشهاي جديدي كشف شوند.

ادامه دارد ...
—------------------
@samamsystem
www.samamsystem.com
https://ir.linkedin.com/in/samam-group-b08181110
https://www.instagram.com/samamsystem

بنيانگذاران نگرش سيستمي – قسمت آخر

«لودويگ فون برتالانفي» زيست‌شناس و متفكر اتريشي از بنيان‌گذاران نظريه عمومي سيستم‌ها در اوايل قرن بيستم محسوب مي شود كه براي اولين بار مفهوم تفكري را ارائه داد كه تئوري عمومي سيستم‌ها شناخته شد و در طي سالهاي 1932 – 1930 ميلادي نظريه ارگانيستي را ارائه كرد و درگسترش و بسترسازي آن در ساير عرصه ها گامهاي بلندي برداشت. به عقيده وي يك ارگانيسم صرفا مجموع عناصر جداگانه نيست، بلكه سيستمي است داراي نظام و كليت. بدين ترتيب برتا لانفي و همفكران وي ازجمله بولدينگ، راپوپورت و آكوف در طي حدود نيم قرن مكتب ارگانيستي را در زيست شناسي و علوم ديگر پايه ريزي كردند. البته شايان ذكر است خود برتالانفي ريشه‌هاي رويكرد سيستمي را در بستر تاريخي به زمان ابن خلدون و نيكولاس كوسايي و در قرون جديد به تفكرات لايب نيتز در قرن 17 نسبت مي دهد و همين‌طور نامهاي افرادي چون هگل، لوتكا و وايتهد فيلسوف انگليسي در اين ميان ديده مي شود. با نگاه به متون علمي ديده مي شود كه بعد از وايتهد و به پيروي از او، «جي فورستر» نياز به كاربرد تفكر سيستمي را در جامعه و علوم اجتماعي موردمطالعه قرار داد. وي بر اين عقيده بود كه نگرش سيستمي را مي توان مثل علوم مهندسي در علوم اجتماعي نيز بكار برد. البته عده‌اي ديگر جستجو براي يافتن سرچشمه نگرش سيستمي را به جان ديويي استاد دانشگاه كلمبيا نسبت مي دهند. اين نگرش به عالم پيدا، زيربناي جهان‌بيني سيستمي را به عنوان يك نگرش وحدت‌بخش و جامع‌نگر فراهم آورده است.
همانگونه كه از مطالعه متون علمي درمي يابيم نگرش سيستمي در يك شاخه خاصي از علوم ايجاد و متكامل نشده است، بلكه همه يا اكثر رشته هاي علمي تاحدودي از اين جامع‌نگري بهره برده اند براي نمونه از كمك كنندگان عمده به توسعه تئوري سيستم‌ها براي تمام علوم فون برتالانفي در سال 1951 باتوجه خاص به مديريت و بولدينگ در سال 1959 بود. افراد زياد ديگري كمكهاي مهمي به جنبه هاي مختلف تئوري سيستم كرده اند كه در مديريت قابل استفاده است. درميان آنها مي توان آثار كاتز و كان را در سيستم هاي اجتماعي، و فورستر را در سيستم هاي صنعتي و كمكهاي تحقيق در عمليات را به وسيله استافورد بير، چرچمن و همكارانش، هرتز، مك كلاسكي و مورس را ذكر كرد. همچنين هرگز نبايد تاثير نوربرت وينر را در توسعه و تاكيد بر تئوري بازخورد كه تاثير زيادي بر تئوري سيستم‌ها داشت، كم بها داد. همين طور كمكهاي جانسون وروز نزويگ كه از طريق كتاب درسي خود تئوري سيستم را با مديريت قويا مرتبط ساختند را نبايد فراموش كرد.
—------------------
@samamsystem
www.samamsystem.com
https://ir.linkedin.com/in/samam-group-b08181110
https://www.instagram.com/samamsystem

برگزاری دوره‌های آموزشی تفکر سیستمی و سیستم‌های دینامیکی

جهت ثبت نام در کارگاه آموزشی سه روزه « بکارگیری رویکرد سیستمی در شناخت و تحلیل سیستم‌های پیچیده اقتصادی-اجتماعی با نرم‌افزار Vensim» به سایت www.samamsystem.com مراجعه فرمائید.
همچنین جهت اطلاع از نحوه‌ی برگزاری دوره‌های آموزشی سازمانی با تلفن 66024214 - 021 و یا با ایمیل info@samamsystem.com تماس حاصل فرمایید.

دوره‌های سازمانی در حال برگزاری:
- شرکت داروسازی دکتر عبیدی (بکارگیری رویکرد سیستمی در شناخت و تحلیل سیستم‌های پیچیده اقتصادی-اجتماعی)
- سازمان مدیریت پسماند (تفکر سیستمی برای مدیران)

—------------------------—
@samamsystem
www.samamsystem.com
https://ir.linkedin.com/in/samam-group-b08181110
https://www.instagram.com/samamsystem

ما را به دوستان خود معرفی کنید:
👇👇👇👇👇👇

کانال تلگرام "تفکر سیستمی" با مجموعه ای متنوع از مطالب علمی، اخبار و تحلیل ها ایجاد شده است. برای عضویت در این کانال، به آدرس زیر رفته و دکمه join را کلیک کنید.
https://telegram.me/samamsystem

—---------------------------—
@samamsystem
www.samamsystem.com
https://ir.linkedin.com/in/samam-group-b08181110
https://www.instagram.com/samamsystem

سیستم پویا یا دینامیک چیست ؟

در واقع پاسخ این است : سیستم پویا چیزی است که واقعا وجود دارد. زیرا سیستم ایستا یا استاتیک در واقع برش و یا دیدگاه خاصی از یک سیستم دینامیک است که برای سادگی در تحلیل و آنالیز با یک یا چند شرط ساده ساز ، ایستا فرض شده است.
در علم سیستمها ، منظور از ایستا یعنی اینکه پارامترهای سیستم ( یا متغیرهای حالت ) با گذر زمان تغییر نمیکنند. نمونه یک سیستم ساده را میتوان یک ساعت فرض کرد. برای نمونه تغییر در سرعت چرخش عقربه های ساعت در طول یک دور گردش براثر جاذبه زمین تغییر بسیار ناچیزی دارند و قابل صرف نظر است.
اما تصور کنید یک سیستم پیچیده که رفتار آن براثر جزیی ترین تغییر در هریک از پارامترهایش دچار نوسان شود.
مثلا آب و هوا و اقلیم یک منطقه جغرافیایی وضعیتی اینگونه دارد. کوچکترین نوسان در یک متغیر آنهم در ارقام چهارم تا ششم اعشار میتواند نتیجه پیش بینی آب و هوا را به کل دگرگون سازد.
موضوع آشوبناکی یا نظریه آشوب نیز همین جا مطرح شد. نخستین بار سیستمهایی مشاهده شدند که اگرچه در قلمرو فیزیک مکانیک کلاسیک بودند، اما رفتار دینامیک و غیر خطی آنها باعث شده بود تا پیش بینی رفتار بلند مدت آنها عملا غیر ممکن گردد. بعدا ثابت گردید که نه تنها در عمل پیش بینی نا ممکن است بلکه در تئوری نیز سدهایی برای رسیدن به یک پیش بینی دقیق و دراز مدت وجود دارد. بدین ترتیب نظریه آشوب مطرح گردید. بال زدن پروانه در پکن منجر به وقوع طوفان در نیویورک می شود! به این رخداد اثر پروانه ای گفته می شود.

آنچه یک سیستم را در طبقه بندی سیستمهای پیچیده قرار میدهد مواردی است از قبیل :
- میان رشته ای یا Multi-disciplinary بودن.
- بزرگ مقیاس یا Large Scale بودن.
- دارابودن تعداد زیاد پارامتر های مداخله گر.
- غیر خطی یا Nonlinear بودن. بویژه زمانی که رفتار دیفرانسیلی باشد. یعنی عامل زمان (نرخ و سرعت تغییر) در سرنوشت و رفتار سیستم اثر بگذارد.

در چنین حالتی با یکی سیستم پیچیده طرف هستیم. در واقع همه دنیای ما رفتاری اینگونه دارد. حتی یک اتم نیز رفتاری استاتیک و 100% قابل پیش بینی ندارد. نظریه کوانتم و اصل عدم قطعیت با به رسمیت شناختن چنین حقایقی بود که توانستند رفتار اتمی را توضیح دهند.

—------------------
@samamsystem
www.samamsystem.com
https://ir.linkedin.com/in/samam-group-b08181110
https://www.instagram.com/samamsystem

The Beginning of System Dynamics by Jay W. Forrester

👇👇👇👇👇👇👇👇👇

—------------------
@samamsystem
www.samamsystem.com
https://ir.linkedin.com/in/samam-group-b08181110
https://www.instagram.com/samamsystem

راهنمای خلاصه نرم افزار Vensim فارسی
👇👇👇👇👇👇👇👇

—------------------
@samamsystem
www.samamsystem.com
https://ir.linkedin.com/in/samam-group-b08181110
https://www.instagram.com/samamsystem

پویایی‌شناسی سیستم‌ها

روشی برای درک رفتارهای یک سیستم پیچیده در طول زمان است. در این روش با تمرکز بر حلقه‌های بازخورد درون سیستم، تأثیرات غیرخطی و تاخیرهای زمانی در میان متغیرها و همچنین ماهیت انباشتی و یا جریانی متغیرها به بررسی رفتار یک سیستم می‌پردازند.
با توجه به ماهیت عددی روش پویایی‌شناسی سیستم، این امکان وجود دارد که مدل‌های مبتنی بر این روش را با استفاده از رایانه شبیه‌سازی کرد و با مجموعه پارامترها و متغیرهای مختلف وضعیت سیستم برای یک بازه زمانی در آینده را پیش‌بینی نمود.
پویایی‌شناسی سیستم با حلقه‌های بازخورد و تأخیرهای زمانی سروکار دارد که رفتار کل سیستم را مورد تأثیر قرار می‌دهند. چیزی که استفاده از پویایی‌شناسی سیستم را از دیگر رویکردهای مطالعه سیستم‌های پیچیده متمایز می‌سازد استفاده از حلقه‌های بازخورد و انباشت و جریان است. این عناصر به شرح چگونگی نمایش تأثیرات غیر خطی در سیستم‌های به‌ظاهر ساده کمک می‌کنند.
پویایی‌شناسی سیستم یک روش‌شناسی و روش مدل‌سازی ریاضی برای چارچوب‌بندی، درک و بحث پیرامون موضوعات و مسائل پیچیده است. در حالیکه پویایی‌شناسی سیستم در دهه ۱۹۵۰ برای کمک به مدیران شرکت‌ها بمنظور بهبود درکشان از فرایندهای صنعتی ایجاد شد، هم‌اکنون در تمام بخش عمومی و خصوصی بمنظور طراحی و آنالیز سیاست‌ها بکار می‌رود.
پویایی‌شناسی سیستم جنبه‌ای از نظریه سیستم‌ها بعنوان روشی برای درک رفتار پویای سیستم‌های پیچیده است. اساس روش، درک این مسئله است که ساختار هر سیستم — با روابط حلقه‌ای، به‌هم‌پیوسته، و گاهی با تأخیر زمانی بین اجزایشان — اغلب به همان اندازه‌ای در تعیین رفتار اهمیت دارد که خود اجزاء بصورت منفرد. مثال‌هایش نظریه آشوب و پویایی‌های اجتماعی است. همچنین ادعا شده که اغلب به دلیل وجود خواص کلی‌ای که نمی‌توان آن‌ها را در خواص اجزاء یافت، در برخی موارد نمی‌توان به توضیح رفتار کل در قالب رفتار اجزاء پرداخت.
روش پویایی‌شناسی سیستم در اواخر دهه پنجاه میلادی توسط جی فارستر بنیان نهاده شد. جی فاستر که همچنین به عنوان مخترع حافظه مغناطیسی نیز شهرت دارد بعد از جابه‌جایی به دانشکده مدیریت همین دانشگاه روش داینامیک سیستم را برای سیستم‌های مختلف از جمله سیستم‌های اقتصادی و اجتماعی به کار برد. اولین مقاله منتشر شده از جانب وی با این مضمون مربوط به مقاله‌ای است که در سال 1956و با عنوان پویایی‌های صنعتی منتشر شد.

منبع: ویکی‌پدیا

—------------------
@samamsystem
www.samamsystem.com
https://ir.linkedin.com/in/samam-group-b08181110
https://www.instagram.com/samamsystem

اطلاعرسانی کنفرانس

با تشکر از سرکار خانم دکتر قزلباش

دومین کنفرانس بین المللی مهندسی صنایع و سیستمها

👇👇👇👇👇👇


—------------------
@samamsystem
www.samamsystem.com
https://ir.linkedin.com/in/samam-group-b08181110
https://www.instagram.com/samamsystem

دومین کنفرانس بین المللی مهندسی صنایع و سیستمها در تاریخ 24 و 25 شهریور 95 برگزار می گردد. برای اطلاعات بیشتر به سایت کنفرانس مراجعه کنید: http://icise2016.um.ac.ir
دبیر کنفرانس: دکتر فرزاد دهقانیان
دبیر علمی: دکتر محمد رنجبر
دبیر اجرایی: دکتر محمدعلی پیرایش
@icise2016

لیست کارگاههای برگزار شده توسط کنفرانس به صورت زیر است:
1- اصول برنامه ريزي در زنجيره تامين با بهره گيري از راهکار SAP (همراه با يک مطالعه موردي)، مدرس: دکتر غلامرضا نصيري
2- بهينه سازي مبتني بر شبيه سازي، مدرس: دکتر سيدمجتبي سجادي
@icise2016
http://icise2016.um.ac.ir

آغاز دريافت مقالات:

اول خرداد 1395

مهلت ارسال مقالات:

پانزدهم تير 1395

اعلام نتايج داوري مقالات:

اول شهريور 1395
@icise2016
http://icise2016.um.ac.ir

کتاب پویایی های جهانی (World Dynamics) از پروفسور فارستر
👇👇👇👇👇👇👇👇

—------------------
@samamsystem
www.samamsystem.com
https://ir.linkedin.com/in/samam-group-b08181110
https://www.instagram.com/samamsystem

کتاب پویایی های شهری (Urban Dynamics) از پروفسور فارستر
👇👇👇👇👇👇👇👇

—------------------
@samamsystem
www.samamsystem.com
https://ir.linkedin.com/in/samam-group-b08181110
https://www.instagram.com/samamsystem

در تفکر سیستمی هیچ چیز مهم‌«تر» نیست… قسمت اول

فرض کنید قرار است در یک سمینار به عنوان سخنران حاضر شوید. ویدئو پروژکتور کار نمی‌کند. از یک فرد متخصص می‌خواهید که آن را بررسی کند. به شدت هم استرس دارید که چه باید کرد؟ یک متخصص می‌آید و ویدئو پروژکتور را باز می‌کند و می‌گوید: خوب! خوشحالم. تبریک می‌گویم. لامپ سالم است. فقط یک خازن کوچک سوخته! شما چه خواهید گفت؟ احتمالا می‌گویید: مهم نیست که لامپ بزرگ سوخته یا یک خازن کوچک. امروز «سیستم پخش اسلاید» کار نمی‌کند و نمی‌تواند مورد استفاده قرار بگیرد.
سیستم، زمانی می‌تواند در راستای «هدفی» که برایش تعریف شده است کار کند، که «تمام اعضا» درست و کامل در کنار یکدیگر کار کنند.
خازن کوچکتر است. لامپ تصویر بزرگتر است.
خازن ارزان‌تر است. لامپ تصویر گرانتر است.
خازن عمومی‌تر است. لامپ تصویر خاص‌تر است.
عمر خازن طولانی‌تر است یا باید باشد. عمر لامپ تصویر کمتر است یا فرض می‌شود که کمتر باشد.
اما کدام مهم‌تر هستند؟
اگر بخواهید همین الان در یک سمینار از ویدئو پروژکتور استفاده کنید، واقعیت این است که همه چیز «مهم» است و هیچ چیز «مهم تر» نیست.
حالا فرض کنید که شما یک مهندس طراح در شرکتی هستید که ویدئو پروژکتور تولید می‌کند. به شما گفته می‌شود که شرکت حاضر است بودجه‌ی مربوط به تولید ویدئو پروژکتور را ۱۰٪ افزیش دهد تا کیفیت محصول و به تبع آن فروش محصول بهبود یابد. آیا باز هم می‌توانید بگویید که «همه چیز مهم است و هیچ چیز مهم‌تر نیست»؟ یا اینکه بگویید فرق نمی‌کند این بودجه کجا هزینه شود؟ ممکن است در بررسی‌های خود به نتیجه برسید که بهتر است این بودجه برای بهبود کیفیت قالب‌های تزریق پلاستیک بدنه مورد استفاده قرار گیرد! آیا بدنه دستگاه از قطعات الکترونیکی داخلی و مدار‌های پروجکشن و لامپ دستگاه «مهم تر» است؟ الزاماً نه. اما یک واقعیت وجود دارد. اگر کیفیت ظاهری بدنه بهتر شود ممکن است مشتری در هنگام بازدید از دستگاه، «حس بهتری نسبت به کیفیت دستگاه» داشته باشد و در نهایت فروش دستگاه افزایش یابد.
ادامه دارد ...
—------------------
@samamsystem
www.samamsystem.com
https://ir.linkedin.com/in/samam-group-b08181110
https://www.instagram.com/samamsystem

در تفکر سیستمی هیچ چیز مهم‌«تر» نیست… قسمت دوم

حالا می‌توانیم به بهانه‌ی داستان فرضی که خواندیم چند نامگذاری جدید را برای اعضای مختلف یک سیستم به کار بگیریم:
عضو کلیدی یا Core Component: به هر حال هسته‌ی اصلی ویدئو پروژکتور، لامپ تصویر آن است. همانطور که هسته‌ی اصلی یک شرکت نرم‌افزاری، برنامه‌نویسان آن هستند. هسته‌ی اصلی نظام اقتصادی (انطور که در کتابهای اقتصاد آموخته‌ایم) خانوارها و بنگاه ها هستند. همین را می‌توانید راجع به محصولات هم بگویید. برای بانک مسکن، «خدمت کلیدی» یا Core Service ارائه‌ی وام مسکن است. اگر این سرویس را از بانک مسکن بگیرند تفاوت جدی با نهادهای مالی دیگر ندارد. «بخش‌های کلیدی» در زندگی شما، در سازمان شما، در کشور شما، در محصولات شما و در هر سیستمی، بخش‌هایی هستند که سیستم حول آنها شکل گرفته و به وجود آمده.
نقطه‌ی اهرمی یا Leverage Point: فرض کنید شما یک فروشگاه دارید که پوشاک تولید می‌کند. برای تبلیغات و اطلاع‌رسانی فروش‌های فصلی، یک پنل پیامک خریداری می‌کنید تا در زمان‌های خاص به مشتریان پیامک دهید. از زمانی که این سیستم را مستقر کرده‌اید فروش شما به میزان قابل ملاحظه‌ای افزایش یافته. به عبارت دیگر هزینه کردن برای خرید پنل پیامک، هزینه روی یک «نقطه‌ اهرمی» است. چون مانند اهرم، با یک حرکت کوچک در یک سمت، حرکت بسیار بزرگی در سمت دیگر شکل می‌گیرد. پنل پیامک هرگز «بخش کلیدی و هسته‌ی کسب و کار شما» نخواهد بود. اما می‌توان آن را «نقطه‌ی اهرمی» دانست. در یک شرکت، ممکن است خریدن یک ابزار خوب، یا یک میز اداری شیک و مناسب، یا برخورد بهتر با همکاران یا …، نقطه‌های اهرمی باشند. زمانی که مشاوران کم تجربه، سازمان ما را زیر تیغ تحلیل خود می‌برند، معمولاً نقطه‌ی اهرمی و نقطه‌ی کلیدی را با هم اشتباه می‌گیرند. آنها می‌گویند که «باید فرایند تعریف کنید» و بهتر است «مکانیزم های جانشین‌پروری» مستقر کنید. اما فراموش می‌کنند که قرار دادن یک سطل زباله‌ی تمیز و جدید زیر میز هر کارمند می‌تواند خیلی سریع‌تر – در کوتاه مدت – تمایل مدیریت به تغییر را القا کند. نقطه‌های اهرمی در کوتاه مدت می‌توانند تغییرات جدی ایجاد کنند. اگر چه در میان مدت و بلندمدت، هر اهرمی تکیه‌گاهی می‌خواهد و تکیه‌گاه اهرم، همان «عضو‌های کلیدی» هستند.
عکس این ماجرا هم هست. می‌توان یک بار سیستم درست مدیریت کیفیت را مستقر کرد و پس از آن، همه‌ی فعالیت‌ها را قانونمند نمود (نقطه‌ی اهرمی). اما برخی مدیران هر روز خودشان را با زحمت و هزینه‌ی زیاد، درگیر تصمیم‌های روزمره‌ی سطحی می کنند به امید اینکه وضع بهتری برای سازمان آنها به وجود بیاید. پس نقطه‌ی اهرمی، بخشی از سیستم است که با کمترین هزینه مادی و معنوی و زمانی، توسط آن بتوان بیشترین تغییر در خروجی سیسستم را ایجاد کرد.
ادامه دارد ...
—------------------
@samamsystem
www.samamsystem.com
https://ir.linkedin.com/in/samam-group-b08181110
https://www.instagram.com/samamsystem