Паміж Маладэчнам і Менскам, каля в. Дуброва знаходзіцца Дзявочая Гара. Тут яшчэ нядаўна кожны год адзначалі Купалле. На вяршыні гары знаходзіцца каля 20 курганоў, найбуйнейшыя з іх абкладзены камянямі, што сьведчыць пра ўплыў балтаў.
Яшчэ ў канцы ХІХ ст. у «Słowniku geograficznym...» пра яе была пададзена легенда, быццам
«...у далёкім мінулым жыла тут дзяўчына, што мела двух паклоньнікаў і не магла ці не жадала рабіць паміж імі выбару, Яна вырашыла разьвязаць спрэчку супернікаў бегам навыперадкі да акрэсьленае мэты, што знаходзілася пры камені на вяршыні згаданай гары. Сама, чакаючы вырокаў лёсу, заняла мейсца на тым камені; але вынік спаборніцтва аказаўся фатальным для абодвух юнакоў, якія, стараючыся з усіх сіл, не дабеглі да мэты й недалёка ад гэтага каменя абрынулі на зямлю й спусьцілі дух. Пахавалі іх на тым самым мейсцы, і на йіхнай магіле вырасьлі два дубы. Дзяўчына тая была сурова пакараная: яе каля гэнага каменя закапалі жывой, а яе магіле вырасла бяроза. Мяйсцовы люд на дагэтуль паказвае на легендарны камень, бярозу і дубы». Легенда гэтая захоўваецца ў в. Дуброва і дагэтуль і мае блізкія аналёгіі ў літоўскім фальклёры.
#гара
Яшчэ ў канцы ХІХ ст. у «Słowniku geograficznym...» пра яе была пададзена легенда, быццам
«...у далёкім мінулым жыла тут дзяўчына, што мела двух паклоньнікаў і не магла ці не жадала рабіць паміж імі выбару, Яна вырашыла разьвязаць спрэчку супернікаў бегам навыперадкі да акрэсьленае мэты, што знаходзілася пры камені на вяршыні згаданай гары. Сама, чакаючы вырокаў лёсу, заняла мейсца на тым камені; але вынік спаборніцтва аказаўся фатальным для абодвух юнакоў, якія, стараючыся з усіх сіл, не дабеглі да мэты й недалёка ад гэтага каменя абрынулі на зямлю й спусьцілі дух. Пахавалі іх на тым самым мейсцы, і на йіхнай магіле вырасьлі два дубы. Дзяўчына тая была сурова пакараная: яе каля гэнага каменя закапалі жывой, а яе магіле вырасла бяроза. Мяйсцовы люд на дагэтуль паказвае на легендарны камень, бярозу і дубы». Легенда гэтая захоўваецца ў в. Дуброва і дагэтуль і мае блізкія аналёгіі ў літоўскім фальклёры.
#гара
❤9👍1
Прыкладнае месцазнаходжаньне яцьвяскага капішча ў Берасьці
Пра яго яшчэ ўзгадваў Шпілеўскі:
“Я паехаў у Кобрыньскае прадмесьце – паглядзець на археалягічную рэдкасьць, пра якую гэтулькі начуты ў Менску й Варшаве. Гэтая рэдкасьць – вялізны курган на правым беразе Мухаўца, акружаны шматлікімі капцамі і напоўнены дзіўнай формы камянямі. Згодна з народным паданьнем, курган – рэштка старажытнага паганска-літоўскага, або яцьвяскага капішча (…), а вакол гэтага кургана быў вялікі густы лес і раскіданыя нейкія нібыта абцясаныя камяні з выразанымі фігуркамі, запырсканыя крывёй. (…) Я не знайшоў камянёў, іх цяпер няма. Кажуць, усе яны ляжаць унутры кургана”.
#капішча
Пра яго яшчэ ўзгадваў Шпілеўскі:
“Я паехаў у Кобрыньскае прадмесьце – паглядзець на археалягічную рэдкасьць, пра якую гэтулькі начуты ў Менску й Варшаве. Гэтая рэдкасьць – вялізны курган на правым беразе Мухаўца, акружаны шматлікімі капцамі і напоўнены дзіўнай формы камянямі. Згодна з народным паданьнем, курган – рэштка старажытнага паганска-літоўскага, або яцьвяскага капішча (…), а вакол гэтага кургана быў вялікі густы лес і раскіданыя нейкія нібыта абцясаныя камяні з выразанымі фігуркамі, запырсканыя крывёй. (…) Я не знайшоў камянёў, іх цяпер няма. Кажуць, усе яны ляжаць унутры кургана”.
#капішча
👍10
Prošča | Прошча
Photo
Каля Палачанаў, на Маладэчаншчыне, ё мясцовая сьвятыня - паклонны каменны крыж. Крыж і цяпер вельмі шануюць і прыбіраюць фартушкамі, стужкамі, а на самым версе ляжыць невялічкі вяночак з штучных кветак. Сёньня пра крыж можна пачуць такое паданьне:
Гэта было даўным-даўно... Аканому панскай сядзібы прысьніўся незвычайны сон. Быццам прыходзіць да яго каменны крыж, а рос ён непадалёк - на яхімоўскім балоце, і кажа: «Перавязі мяне на крыжавыя дарогі». Нараніцу пайшоў аканом да пана ды расказаў яму пра свой сон. Пан здзівіўся, але даў коней і калёсы, каб перавезці той камень на крыжавыя дарогі. Калі ўсё было зроблена і камень лёг на скрыжаваньні, пачаў ён прыцягваць да сябе людзей з усіх бакоў. Жанчыны йшлі з вакольных вёсак, каб скласці ахвяраванні: грошы, яйкі, лён ці проста акрайчык хлеба.
Ажно даведаўся пра незвычайны камень ксёндз з вёскі Аборак і наказаў, каб перавезьлі гэты камень да касьцёла. Паехалі мужчыны на конях, хацелі зрушыць камень зь мейсца, але не туды мое! Тады ксёндз наказаў запрэгчы валоў і перацягнуць камень-крыж. Толькі й валы не памаглі. А дзіва-камень так і застаўся на тым самым мейсцы, дзе яго паклалі. Неўзабаве вырасьлі тамака дзьве харошыя ліпы (параўн. з легендарнай часткай Хронікі Быхаўца, дзе па сьмерці князёў на мейсцы іх пахаваньня людзі ставілі «балвана» і калі ён згніваў, то потым вырасталі ліпы)
#крыж
Гэта было даўным-даўно... Аканому панскай сядзібы прысьніўся незвычайны сон. Быццам прыходзіць да яго каменны крыж, а рос ён непадалёк - на яхімоўскім балоце, і кажа: «Перавязі мяне на крыжавыя дарогі». Нараніцу пайшоў аканом да пана ды расказаў яму пра свой сон. Пан здзівіўся, але даў коней і калёсы, каб перавезці той камень на крыжавыя дарогі. Калі ўсё было зроблена і камень лёг на скрыжаваньні, пачаў ён прыцягваць да сябе людзей з усіх бакоў. Жанчыны йшлі з вакольных вёсак, каб скласці ахвяраванні: грошы, яйкі, лён ці проста акрайчык хлеба.
Ажно даведаўся пра незвычайны камень ксёндз з вёскі Аборак і наказаў, каб перавезьлі гэты камень да касьцёла. Паехалі мужчыны на конях, хацелі зрушыць камень зь мейсца, але не туды мое! Тады ксёндз наказаў запрэгчы валоў і перацягнуць камень-крыж. Толькі й валы не памаглі. А дзіва-камень так і застаўся на тым самым мейсцы, дзе яго паклалі. Неўзабаве вырасьлі тамака дзьве харошыя ліпы (параўн. з легендарнай часткай Хронікі Быхаўца, дзе па сьмерці князёў на мейсцы іх пахаваньня людзі ставілі «балвана» і калі ён згніваў, то потым вырасталі ліпы)
#крыж
👍7❤3🙏1
Сьвятая рака Вяльля(Вяйля)
Этымалягічна назву ракі зьвязваюць з інда-эўрапейскім коранем *vel-/ *vil-, з сэмантыкай сьвету памерлых, але адначасова й сэмантыкай плоднасьці.
Каля ракі знаходзяцца шмат сакральных камянёў і крынічак, а таксама вельмі шмат паданьняў пра саму раку, большасьць якіх зьвязана з вобразам чарцей. Менавіта ім прыпісваюць паходжаньне камянёў, нават і на дне ракі, і пагоркаў на яе берагах. Такое пакланеньне можна зьвязваць з богам Вялесам, які акрамя іншых «галін» апякунства, быў і валадаром царства памерлых, і надаўцам плоднасьці.
Пэўна можна сказаць, што нават тыя паданьні аб Вяйлі, які дайшлі да нас, сведчаць аб яе вялікай міталягічнай ролі ў старажытнасьці. Нават яшчэ напачатку нашага стагодзьдзя жыла памяць аб тым, што раней раку называлі «сьвятой Вялікай ракой».
(На фота Вяйля Вялейскага, Астравецкага й Маладэчанскага раёнаў)
#рака
Этымалягічна назву ракі зьвязваюць з інда-эўрапейскім коранем *vel-/ *vil-, з сэмантыкай сьвету памерлых, але адначасова й сэмантыкай плоднасьці.
Каля ракі знаходзяцца шмат сакральных камянёў і крынічак, а таксама вельмі шмат паданьняў пра саму раку, большасьць якіх зьвязана з вобразам чарцей. Менавіта ім прыпісваюць паходжаньне камянёў, нават і на дне ракі, і пагоркаў на яе берагах. Такое пакланеньне можна зьвязваць з богам Вялесам, які акрамя іншых «галін» апякунства, быў і валадаром царства памерлых, і надаўцам плоднасьці.
Пэўна можна сказаць, што нават тыя паданьні аб Вяйлі, які дайшлі да нас, сведчаць аб яе вялікай міталягічнай ролі ў старажытнасьці. Нават яшчэ напачатку нашага стагодзьдзя жыла памяць аб тым, што раней раку называлі «сьвятой Вялікай ракой».
(На фота Вяйля Вялейскага, Астравецкага й Маладэчанскага раёнаў)
#рака
❤🔥8✍3❤1👍1👀1
Юцкоўскія крыніцы, Койданаўшчына
Помнік прыроды рэспубліканскага значэньня "Юцкоўскія крыніцы" - вельмі прыгожы ледніковы каньён, мейсца масавага паломніцтва за чыстай і гаючай вадой. Дарэчы, у адным з твораў Каруся Каганца згадваюцца і юцкаўскія крыніцы "Сьцюдзянец". "Сьцюдзянец — гаючая вада" — адна з назваў гэтага месца. Каля Юцкаў недзе стаяў і дом Каганца, але, здаецца, ад дому нічога не засталося.
Таксама йснуе лягенда, па якой адна княгіня ад самотнасьці вырашыла бросіцца ў студню, папярэдне загадаўшы кінуць у яго ўсе свае багацці, і ўсё ў акрузе правалілася з утварэньнем яра.
#крыніца
Помнік прыроды рэспубліканскага значэньня "Юцкоўскія крыніцы" - вельмі прыгожы ледніковы каньён, мейсца масавага паломніцтва за чыстай і гаючай вадой. Дарэчы, у адным з твораў Каруся Каганца згадваюцца і юцкаўскія крыніцы "Сьцюдзянец". "Сьцюдзянец — гаючая вада" — адна з назваў гэтага месца. Каля Юцкаў недзе стаяў і дом Каганца, але, здаецца, ад дому нічога не засталося.
Таксама йснуе лягенда, па якой адна княгіня ад самотнасьці вырашыла бросіцца ў студню, папярэдне загадаўшы кінуць у яго ўсе свае багацці, і ўсё ў акрузе правалілася з утварэньнем яра.
#крыніца
👍9❤2
Forwarded from Naračanščyna | Нарачанскі край
Стары каменны крыж за рэшткамі царквы ў Маставіках, які з'яўляўся раней надмагіллем.
👍7🙏2
Захарашкінскі валун, Астравеччына
Геалагічны помнік прыроды мяйсцовага значэньня. Ледніковы валун; ружовы граніт, сярэднезярністы зь цёмнага колеру мінераламі. Сфармаваны ў азёрскім ледніковым перыядзе 18-20 тыс. гадоў таму.
#камень
Геалагічны помнік прыроды мяйсцовага значэньня. Ледніковы валун; ружовы граніт, сярэднезярністы зь цёмнага колеру мінераламі. Сфармаваны ў азёрскім ледніковым перыядзе 18-20 тыс. гадоў таму.
#камень
👍11❤1