Паміж Маладэчнам і Менскам, каля в. Дуброва знаходзіцца Дзявочая Гара. Тут яшчэ нядаўна кожны год адзначалі Купалле. На вяршыні гары знаходзіцца каля 20 курганоў, найбуйнейшыя з іх абкладзены камянямі, што сьведчыць пра ўплыў балтаў.

Яшчэ ў канцы ХІХ ст. у «Słowniku geograficznym...» пра яе была пададзена легенда, быццам
«...у далёкім мінулым жыла тут дзяўчына, што мела двух паклоньнікаў і не магла ці не жадала рабіць паміж імі выбару, Яна вырашыла разьвязаць спрэчку супернікаў бегам навыперадкі да акрэсьленае мэты, што знаходзілася пры камені на вяршыні згаданай гары. Сама, чакаючы вырокаў лёсу, заняла мейсца на тым камені; але вынік спаборніцтва аказаўся фатальным для абодвух юнакоў, якія, стараючыся з усіх сіл, не дабеглі да мэты й недалёка ад гэтага каменя абрынулі на зямлю й спусьцілі дух. Пахавалі іх на тым самым мейсцы, і на йіхнай магіле вырасьлі два дубы. Дзяўчына тая была сурова пакараная: яе каля гэнага каменя закапалі жывой, а яе магіле вырасла бяроза. Мяйсцовы люд на дагэтуль паказвае на легендарны камень, бярозу і дубы». Легенда гэтая захоўваецца ў в. Дуброва і дагэтуль і мае блізкія аналёгіі ў літоўскім фальклёры.

#гара

Крыніца «Жаралова вада» в. Есьманаўцы, Вілейшчына

#крыніца

Прыкладнае месцазнаходжаньне яцьвяскага капішча ў Берасьці

Пра яго яшчэ ўзгадваў Шпілеўскі:
“Я паехаў у Кобрыньскае прадмесьце – паглядзець на археалягічную рэдкасьць, пра якую гэтулькі начуты ў Менску й Варшаве. Гэтая рэдкасьць – вялізны курган на правым беразе Мухаўца, акружаны шматлікімі капцамі і напоўнены дзіўнай формы камянямі. Згодна з народным паданьнем, курган – рэштка старажытнага паганска-літоўскага, або яцьвяскага капішча (…), а вакол гэтага кургана быў вялікі густы лес і раскіданыя нейкія нібыта абцясаныя камяні з выразанымі фігуркамі, запырсканыя крывёй. (…) Я не знайшоў камянёў, іх цяпер няма. Кажуць, усе яны ляжаць унутры кургана”.

#капішча