Prošča | Прошча
291 subscribers
339 photos
1 video
3 files
21 links
Канал прысьвечаны сьвятым мейсцам Балцкага расьсяленьня, а таксама крыўска-літоўскай міталёгіі й традыцы
Download Telegram
Незвычайныя камяні на Захадзе Беларусі. Фотаздымкі ўзятыя з экспедыцый Студэнцкага этнаграфічнага таварыства ў 2014-2018 годзе.
🔥16❤‍🔥3👍1🙏1💯1
Цікавая традыцыя, зьвязаная з святам «Усекнавення галавы Іаана Хрысціцеля». Але ў гэтым выпадку, пад народным скажэньнем, Іаан стаў не ахвярай, а самім галаварэзам.
😁7😱2🤔1
Forwarded from KRYVIS
ДРУВІЙСКІЯ БАГІ

Над-Багамі-Бог (Okopirmas, Prakorimas, Dievas) — бог зіхоткага неба, бацька багоў, іншае імя — Сотвар.
Маці Зямля (Zemes māte, Žemyna) — багіня зямлі, Вялікая Маці, жонка Сотвара.
Пярун (Perūnas, Perkūnas) — бог грому і маланкі, вайны і ваяроў, надвор'я, пагоркаў і дубоў.
Волас (Velinas) — бог зямных вод, жывёлагадоўлі, багацця, апякун памерлых.
Вялляна (Veliona, Veļu māte) — багіня звмных вод, апякунка памерлых, жонка Велеса.
Доля (Laimės) — тры багіні лёсу, іншае імя — Сулука.
Зара (Aušra) — багіня світанку, іншыя імёны — Зарніца, Вечарніца.
Месяц (Mėnuo) — бог начнога святла, муж Сонца.
Сонца (Saulė) — боства святла
Аўсень (Ausenis) — бог першага світанку, апякун коней.
Спарыш (Jumis) — блізнечнае боства ўрадлівасці, плоднасці, дабрабыту, іншае імя — Рай.
Божыя Сыны (Dievo sūneliai, Ašvieniai) — блізнечныя боствы, апекуны коней.
Агонь (Gabys) — мужчынскае боства агню, пераносіць ахвяры і малітвы багам.
Сопуха (Gabija) — жаночае боства хатняга агня.
👍6❤‍🔥4
Forwarded from KRYVIS
KRYVIS
ДРУВІЙСКІЯ БАГІ Над-Багамі-Бог (Okopirmas, Prakorimas, Dievas) — бог зіхоткага неба, бацька багоў, іншае імя — Сотвар. Маці Зямля (Zemes māte, Žemyna) — багіня зямлі, Вялікая Маці, жонка Сотвара. Пярун (Perūnas, Perkūnas) — бог грому і маланкі, вайны і ваяроў…
Падарожны Бог (Kelio Dievas) — бог дарог, ахоўца падарожнікаў, настаўнік людзей.
Целявель (Teliavelis) — бог-каваль.
Гаспадар вятроў (Vėjopatis, Vēja māte) — бог вятроў.
Пчаліная Матка (Austėja) — багіня пчолаў, апякунка сям'і
Пушкайт (Puschkayts) — бог расліннасці.
Курке (Curche, Cērekliņš) — бог збожжа і ўраджаю.

Акрамя бостваў, прысутнічаюць значныя міфалагічныя персаналіі, якім таксама можна маліцца і прыносіць ахвяры:
Совій — першапачынальнік традыцыі трупаспалення;
Бай — першачалавек і першакумс;
Белаполь — сын і спадчыннік Бая;
Стаўры і Гаўры — святыя сабакі Бая;
Свайброта (Брутэн) і Варскайта (Відэвут) — старапрускія браты-першакіраўнікі;
Мядзведжае Вушка (Lačausis) — герой крыўскіх і латышскіх паданняў;
Курбадс — герой латышскіх паданняў.

Акрамя таго, розныя гістарычныя персаналіі могуць шанавацца як святыя, напрыклад, кумс Гедзімін, абаронцы Пілянаў, Бірута.

Таксама прысутнічае вялікая колькасць бажкоў-уладароў patis, альбо мацярэй māte: Audrapatis, Bardoyas, Laukpatis, Kapu māte, Meža māte, Upes māte, Sēņu māte і іншыя.

На самым нізкім узроўні знаходзяцца персанажы ніжэйшай дэманалогіі: духі прыроды і сядзібы, уладары канкрэтных мясцінаў.
👍7❤‍🔥5🤔1
Малюнкі Арвідаса Каждайліса па матывам «Анналаў зямлі Прускай». Усяго на гэту тэму было напісана 65 афортаў, за што ён атрымаў Нацанальную прэмію па культуры й мастацтву. Каждайліс таксама зьяўляецца аўтарам сучаснага літоўскага герба.

1. Маці. Вуж паказаны тут як хатняя жывёла.

2. Пахаваньне. У сярэдзіне можна пабачыць сьвятую ледзяную гару і кіпці з дапамогай якіх туды можна забрацца.

3. Ахвярапрынашэньне ў Варміі (Прусія)

4. Запальванне сьвятога агню.

5. Поры года.

6. Крыве-Крывейта

7. Яцьвягі і князь Скомант

8. Хрост.

9. Ахвярапрынашэньне.

10. Брутэн і Відэвут.
❤‍🔥16👍2
У Крэве йснуець паданьне пра млынарову дачку. У яе закахаўся жудасны дух, што гаспадарыў у склепах Крэўскаго замка. Ён не даваў дзяўчыне спакою. Кажную ноч клікаў яе ў сваё змрочнае падзямельле на спатканьне. У роспачы млынарова дачка заказала ў касьцёле імшу за вечны супакой духа. I вось у Задушны дзень прыйшла ў замак працэсія з ксяндзом, каб адслужыць там малебен. Дзень быў пагодны, але ў час імшы раптоўна пачалася бура. Нечакана з падзямельля выпаўзла хмара, ахутала млынарову дачку сваімі клубамі і пацягнула туды, адкуль зьявілася. У гэты момант заблішчалі маланкі, ударыў гром, і падзямельле засыпала зямлёй. 3 таго часу ніхто больш ня чуў пра злога духа і ніхто не трывожыў мясцовых дзяўчат.

Акрамя гэтай існуе гісторыя пра візіт нячысьціка да шматдзетнай удавы, якая збіралася пакончыць жыцьцё самагубствам. Таксама ёсьць легенда пра жаніха і нявесту, якія захацелі пабрацца шлюбам без бацькоўскага благаславеньня. Праз гэта яны быццам бы загінулі ў зьніклай у нетрах гарадзішча царкве.

Крыніца.
👍13😱8👻3
З прадмовы гэтае кнігі:

Літоўская міталёгія - гэта асаблівая частка балта-славянскага фальклору, якая ўвабрала ў сябе мудрасьць літоўскага народа і старажытных паганскіх плямёнаў з усёй Эўропы. Міты былі тым спосабам творчага самавыяўленьня народа, які перадаваў яго дух, характар ​​і жывую гутарковую гаворку. Гісторыі зачароўваюць сваёй прастатой і натуральнасцю, з якімі апавядальнік напаўняе рэальны свет духамі і містычнымі сутнасцямі, не рэдка жорсткімі і нелітасьцівымі. Яны здзекуюцца, жартуюць з людзей, але таксама справядліва караюць хітруноў і ашуканцаў.
У сувязі з познім прыняццем хрысціянства яны працягвалі існаваць нароўні з рэлігійнай свядомасьцю. У мітах рэальнасьць зьмешваецца з тагасьветам, і чалавек сустракаець казачных істот у становішчы звыклага для яго побыту: у хаце, лазні, у лесе, полі. Гэтыя загадкавыя героі маюць чалавечае аблічча, чалавечыя жарсьці й пажаданьні, таму ня так проста адразу адгадаць іх чароўную прыроду...
👍10🔥2😱1🙏1