«Шляхетныя судавы, апярэджвалі іншых як па высакароднасьці характару, так і перавышалі іх багацьцем і ўладай. Бо ў іх было шэсьць тысяч кавалерыі і незлічоная колькасць іншых ваяроў.»
«Самбія, багатая і густанаселеная, магла мець 44000 коньніцы і 40000 байцоў»
— Пётра з Дусбурга
Фота ўзята з артыкула пра яцьвягаў Engel M. «Kraina konnych wojowników.»
👍12🔥1
Вітаю! Калі вам цікава мовазнаўства, гісторыя, археалёгія ды іншыя цікавосткі Крыўі-Беларусі то раю падпісацца на мой другі канал.
https://t.me/natatkiV
https://t.me/natatkiV
🔥3👍2
Цудоўная песьня рацэ Галядзянцы (зара Чурыліха), што зараз на маскоўшчыне.
https://youtu.be/yxWguIBupOk?feature=shared
APPI STESSE GALINDISKAN EMNIN
twaise wundan kai teksei emprikin
tit tauta sebbei wukaui rikins
titet wirs sin wartinna prei gennan
zmui stesses galindiskan appin
twaise pints eit pa auktaisin laiptan
kwei iskirstun izarwin palaipsan?
kwei aupaltun izarwiskan nabbin?
deiwe steisan pamistans galindans
twaise spartis sin dabber auklippa
mes kirdim twajjan spartin izlipant
mes kirdim twajjan warrin izlendant
Галядзкай рацэ
твая вада няхай цячэ наперад,
так краіна заклікае дастойных
так муж зьвяртаецца да жонкі
чалавеча галядзкай ракі
твой шлях па высокіх усходах
дзе пачуць сапраўднае ўказаньне?
дзе знайсьці сапраўдны пуп?
Божа пакінутай голядзі
твая сіла яшчэ хавае сябе
мы чуем тваю сілу, якая падымаецца
мы чуем тваю сілу, якая вылазіць
#прусы
https://youtu.be/yxWguIBupOk?feature=shared
APPI STESSE GALINDISKAN EMNIN
twaise wundan kai teksei emprikin
tit tauta sebbei wukaui rikins
titet wirs sin wartinna prei gennan
zmui stesses galindiskan appin
twaise pints eit pa auktaisin laiptan
kwei iskirstun izarwin palaipsan?
kwei aupaltun izarwiskan nabbin?
deiwe steisan pamistans galindans
twaise spartis sin dabber auklippa
mes kirdim twajjan spartin izlipant
mes kirdim twajjan warrin izlendant
Галядзкай рацэ
твая вада няхай цячэ наперад,
так краіна заклікае дастойных
так муж зьвяртаецца да жонкі
чалавеча галядзкай ракі
твой шлях па высокіх усходах
дзе пачуць сапраўднае ўказаньне?
дзе знайсьці сапраўдны пуп?
Божа пакінутай голядзі
твая сіла яшчэ хавае сябе
мы чуем тваю сілу, якая падымаецца
мы чуем тваю сілу, якая вылазіць
#прусы
🔥9
Балоты — гэта галоўная адметнасьць ландшапту Беларусі і яны адыгралі вялікую ролю ў нашае гісторыі. Нажаль, у савецкія часы прыроду не шанавалі і зараз багнаў у разы два-тры меней, а раней яны складалі амаль 70-80% тэрыторыі сучаснай Беларусі і гэта не магло не адбіцца на мове, бо захавалася вельмі шмат назваў відаў багнаў, вось некалькі прыкладаў:
Багна - балота без расьліннасьці, нагадвае проста бруд;
імшар - мохавае балота;
алёс - травяністае балота сярод лесу;
твань - топкая мясцовасьць, самая безнадзейная багна;
тракеня - топкае мейсца, дзе правальваюцца жывёлы;
цякмо - крынічнае балота або топкае мейсца пасярод балота дзе стаіць вада
блуша - мохавае балота для пракладкі сьценаў
шарэц - балота з шэрым мохам
Таксама ё словы: пеля, клон, лом, сігла, дзягна, вязь, дыхлінка, мрай, нажма, нетра
Багна - балота без расьліннасьці, нагадвае проста бруд;
імшар - мохавае балота;
алёс - травяністае балота сярод лесу;
твань - топкая мясцовасьць, самая безнадзейная багна;
тракеня - топкае мейсца, дзе правальваюцца жывёлы;
цякмо - крынічнае балота або топкае мейсца пасярод балота дзе стаіць вада
блуша - мохавае балота для пракладкі сьценаў
шарэц - балота з шэрым мохам
Таксама ё словы: пеля, клон, лом, сігла, дзягна, вязь, дыхлінка, мрай, нажма, нетра
👍27🙏2
Forwarded from Natatki Vajšunda
Прускія паясы крыжацкага часу.
Як паказваюць дадзеныя археалёгіі паўднёваўсходняй Балтыі, прускія паясы XIII-XIV стст. мелі як мяйсцовае паходжаньне, так і ствараліся па ўзоры ордэнскіх паясоў. Апошнія, у сваю чаргу, маглі несці квадратныя накладкі з крыжом, перанятыя ордэнскімі ювелірамі ў старажытнага насельніцтва суч. Латвіі. Наяўнасьць імітацый рыцарскіх паясоў у пахаваннях прускіх нобіляў не азначае прыняцце імі рыцарскага званьня.
Як паказваюць дадзеныя археалёгіі паўднёваўсходняй Балтыі, прускія паясы XIII-XIV стст. мелі як мяйсцовае паходжаньне, так і ствараліся па ўзоры ордэнскіх паясоў. Апошнія, у сваю чаргу, маглі несці квадратныя накладкі з крыжом, перанятыя ордэнскімі ювелірамі ў старажытнага насельніцтва суч. Латвіі. Наяўнасьць імітацый рыцарскіх паясоў у пахаваннях прускіх нобіляў не азначае прыняцце імі рыцарскага званьня.
🔥10👍1😱1
«Жамойты, не хвалюйцеся. Мы пасьпяшаем да Міндоўга, будзем яго намаўляць і пагражаць, пакуль усё гэтае хрысьціянства не стане яму ненавісным»
Так казаў Князь Літвы Транята. Вядома гэтыя словы дадумалі крыжацкія храністы, але цытата адлюстроўвае тагачаснае становішча.
#вкл
🙏7🤔1👻1
Старац.
Урывак (пер. К. Цвіркі).
Аўтар вершу Аляксандар Ходзька нарадзіўся ў мястэчку Крывічы. Падчас вучобы ў Вільні ўступіў у Таварыства філарэтаў, быў блізкім сябрам Міцкевіча і пісаў вершы на матывы беларускіх паданняў. Пасля вывучаў народы Персіі, выкладаў у парыжскім універсітэце.
#паэзія
Урывак (пер. К. Цвіркі).
Паспявай жа, вайдэлоце1822-1829
Штось з літоускіх нашых песняў
Як я сны б свае у самоце
Мовай роднаю развесніў!
Ты спявай, каб стылі жылы.
Пра багоў пра нашых даўніх.
Пра князёу вялікіх слаўных,
Пра чароўны край наш мілы,
Пра лясы, палі і пашу
Пра наш мёд, гасціннасць нашу
Пра курганы, дзе ў спакоі
Спяць Альгердавыя' воі
Пра іх славу — з сілай новай
Мне спявай айчыннай мовай
Песні памяць нам вяртаюць
Даўніну ўсю ўваскрашаюць
Помніш, гэту — на вяселле
На маім ты пеу вясёла
Гэту ж во — як мы пад хмелем
Трэслі хаты ляшскіх сёлаў
Нас вялі князі ў паходы —
Не злічыў бы нашых вояў
Зніклі усе ужо назаўсёды
Толькі мы ўцалелі двое
Бы ад пушчы два старыя
Вязы-берасты сівыя,
Што стаяць адны ў самоце.
Заспявай жа, вайдэлоце!
Аўтар вершу Аляксандар Ходзька нарадзіўся ў мястэчку Крывічы. Падчас вучобы ў Вільні ўступіў у Таварыства філарэтаў, быў блізкім сябрам Міцкевіча і пісаў вершы на матывы беларускіх паданняў. Пасля вывучаў народы Персіі, выкладаў у парыжскім універсітэце.
#паэзія
🔥13👍3🙏1
Трошкі пра крыж Мары (сымболь з аватаркі канала).
Асабліва распаўсюджаны гэты знак у Латвіі: у балцкай рэлігійнай супольнасьці Дыеўтурыбе — адзін з найгалоўнейшых сымбаляў, ён яшчэ завецца «Крыж Крыжоў».
Вобраз гэтай багіні вядомы на ўсім балцкім абшары і далёка за ягонымі межамі, у тым ліку і на Беларусі. Прывяду два прыклады з Вялейшчыны:
Даўгінаўскі крыж: уяўляе сабой жанчыну з раскінутымі рукамі, дзе на месцы жывата выбіты нібы дзіця, а з-заду выбіта шмат тых самых крыжоў. Раней, да гэтага стоду падыходзілі маладыя і лічылася, што багіня злучала рукі жаніха і нявесты.
У сваю чаргу, у латышоў, дзіця ўспрымалася як дар ад Мары, якому Мара дапамагае зьявіцца на сьвет падчас родаў.
Сцебярацкія камяні: крыж можна пабачыць на адным з камянёў. Увогуле гэты комплекс — загадкавая рэч бо там ёсьць, і знакі ў выглядзе парасончыкаў (падрабязьней тут), і турый рог (культ быка). А некаторыя бачаць тут месца для назіраньня за Луной.
Асабліва распаўсюджаны гэты знак у Латвіі: у балцкай рэлігійнай супольнасьці Дыеўтурыбе — адзін з найгалоўнейшых сымбаляў, ён яшчэ завецца «Крыж Крыжоў».
Вобраз гэтай багіні вядомы на ўсім балцкім абшары і далёка за ягонымі межамі, у тым ліку і на Беларусі. Прывяду два прыклады з Вялейшчыны:
Даўгінаўскі крыж: уяўляе сабой жанчыну з раскінутымі рукамі, дзе на месцы жывата выбіты нібы дзіця, а з-заду выбіта шмат тых самых крыжоў. Раней, да гэтага стоду падыходзілі маладыя і лічылася, што багіня злучала рукі жаніха і нявесты.
У сваю чаргу, у латышоў, дзіця ўспрымалася як дар ад Мары, якому Мара дапамагае зьявіцца на сьвет падчас родаў.
Сцебярацкія камяні: крыж можна пабачыць на адным з камянёў. Увогуле гэты комплекс — загадкавая рэч бо там ёсьць, і знакі ў выглядзе парасончыкаў (падрабязьней тут), і турый рог (культ быка). А некаторыя бачаць тут месца для назіраньня за Луной.
🔥12👍5🙏1
Forwarded from Paville | Pavilenščyna
Невядомыя сымбалі на камянях на могілках на шляху ў Забор’е ля вёскі Камень.
Паводле некаторых звестак, на гэтым месцы раней былі татарскія могілкі (што пацвярджаецца словамі жыхароў, якія жылі ў вёсцы Камень у міжваенный час, якія называлі той лес — татарскім. Але сымбалі на камянях наўрадці з’яўляюцца музульманскімі. Магчыма, надмагіллі татарскіх могілак былі перанесены ў іншае месца.
Зусім недалёк ад гэтых камянёў знаходзяцца сучачныя могілкі.
53,86101° С, 26,62678° В — каардынаты.
#івянеччына
Паводле некаторых звестак, на гэтым месцы раней былі татарскія могілкі (што пацвярджаецца словамі жыхароў, якія жылі ў вёсцы Камень у міжваенный час, якія называлі той лес — татарскім. Але сымбалі на камянях наўрадці з’яўляюцца музульманскімі. Магчыма, надмагіллі татарскіх могілак былі перанесены ў іншае месца.
Зусім недалёк ад гэтых камянёў знаходзяцца сучачныя могілкі.
53,86101° С, 26,62678° В — каардынаты.
#івянеччына
👍14❤🔥6💯3🙏1