Forwarded from Naračanščyna | Нарачанскі край
Коркаўскія могільнікі
Курганныя могільнікі за 500 м на паўднёвы захад ад вёскі Коркі ў мясцовым лесе. Тутэйшая назва курганоў – Горкі.
30 насыпаў, якія цягнуцца паласой з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Многія насыпы, на жаль, пашкоджаныя. Некаторыя прыклады могільнікаў у коркаўскім лесе можаце пабачыць на нашых фотаздымках.
Курганныя могільнікі за 500 м на паўднёвы захад ад вёскі Коркі ў мясцовым лесе. Тутэйшая назва курганоў – Горкі.
30 насыпаў, якія цягнуцца паласой з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Многія насыпы, на жаль, пашкоджаныя. Некаторыя прыклады могільнікаў у коркаўскім лесе можаце пабачыць на нашых фотаздымках.
👍15🙏2
#Крыж у в. Любань.
Увогуле, на постсавецкай прасторы большасць такіх старажытных крыжоў размешчаны ў Беларусі і на ўсходні-крывіцкіх тэрыторыях (у Цьвярскай, Наўгародскай, Пскоўскай і іншых абласцях).
Той хвакт, што побач знаходзіцца м. Крывічы, і на Вялейшчыне праходзя мяжа этнаграфічнай Літвы, то я мяркую гэта быў полацкі прымежны знак, які, па-першае акрэсьліваў межы, а па-другое замацоўваў на землях балтаў-паганцаў рэлігію Полацкага князя.
Як мяркуеце, ці да месца тут гэтая шыльда?
Увогуле, на постсавецкай прасторы большасць такіх старажытных крыжоў размешчаны ў Беларусі і на ўсходні-крывіцкіх тэрыторыях (у Цьвярскай, Наўгародскай, Пскоўскай і іншых абласцях).
Той хвакт, што побач знаходзіцца м. Крывічы, і на Вялейшчыне праходзя мяжа этнаграфічнай Літвы, то я мяркую гэта быў полацкі прымежны знак, які, па-першае акрэсьліваў межы, а па-другое замацоўваў на землях балтаў-паганцаў рэлігію Полацкага князя.
Як мяркуеце, ці да месца тут гэтая шыльда?
👍11🤔3🙏1
Prošča | Прошча
#мапы #камень (мапа зроблена на васнове мапы А. Зайцава) На гэтае мапе паказаны культавыя валуны з паўсферычнымі паглыбеньнямі, якія рабіў старажытны чалавек. Такія камяні вельмі распаўсюджаныя па ўсёй Эўропе, але найбольшая канцэнтрацыя іх сярод балтыцкіх…
Сьвяты валун з ямкамі зь вёскі Дварэц (каля Іжы).
Граніт шэры буйназярністы. Даўжыня — 3,1 м, шырыня — 2,1 м, вышыня 1,5 м. Валун сцягнуты да дарогі з суседняга поля і пры гэтым перакулены паверхняй уніз. Бачна толькі частка яе, на якой адзначаны 13 ямак дыяметрам 4-7 см і глыбінёй 1,5-4 см. Адшуканы В. Вінакуравым у 1997 годзе.
#камень
Граніт шэры буйназярністы. Даўжыня — 3,1 м, шырыня — 2,1 м, вышыня 1,5 м. Валун сцягнуты да дарогі з суседняга поля і пры гэтым перакулены паверхняй уніз. Бачна толькі частка яе, на якой адзначаны 13 ямак дыяметрам 4-7 см і глыбінёй 1,5-4 см. Адшуканы В. Вінакуравым у 1997 годзе.
#камень
👍21
Рака Вузлянка — вельмі прыгожая і чыстая лясная рака. Этнограф Пакроўскі запісаў цікавае зьвесткі пра яе:
Акрамя курганоў, дарэчы, у Любані ёсць яшчэ і стары каменны крыж.
Вітаўтавы масты пачалі зьяўляцца нядоўга пасьля сьмерці Вітаўта (напр. каля Маладэчанскага Маркава, Цны каля Менску і г.д.). Вобраз маста зьвязаны ня толькі з вайсковай справай, але і з тагасьветам (можна ўспомніць знакаміты Калінаў мост). Назіраецца пэўная сувязь маста са светам памерлых: на Вялейшчыне і на Дзісненшчыне ў даўніну надмагільлі ставілі толькі над мужчынскімі пахаваньнямі, а ў памяць жанчын замест помніка рабілі кладкі праз ручай ці балаціны, на якіх выразалі дату сьмерці і серп, а калі нябожчыца была маленькай дзяўчынкай – то боцікі.
«На адлегласці 6 вёрстаў ад Куранца на паўночны-захад у лесе маёнтка Любань, над ракою Узлою, налічваецца больш за 100 пахавальных курганоў. На рацэ, у тым месцы, дзе сканчаюцца курганы, ёсць мост, які дагэтуль завецца Вітольдавым»
Акрамя курганоў, дарэчы, у Любані ёсць яшчэ і стары каменны крыж.
Вітаўтавы масты пачалі зьяўляцца нядоўга пасьля сьмерці Вітаўта (напр. каля Маладэчанскага Маркава, Цны каля Менску і г.д.). Вобраз маста зьвязаны ня толькі з вайсковай справай, але і з тагасьветам (можна ўспомніць знакаміты Калінаў мост). Назіраецца пэўная сувязь маста са светам памерлых: на Вялейшчыне і на Дзісненшчыне ў даўніну надмагільлі ставілі толькі над мужчынскімі пахаваньнямі, а ў памяць жанчын замест помніка рабілі кладкі праз ручай ці балаціны, на якіх выразалі дату сьмерці і серп, а калі нябожчыца была маленькай дзяўчынкай – то боцікі.
🔥19👍4
Сакральная геаграфія ў юдэяў.
У касмічных рэлігіях, земляробчых народаў захоўвалася найпростая дыялектыка сакральнага, асабліва вера ў тое, што боскае праяўляецца ў касмічных аб'ектах і рытмах. З самага прыходу габрэяў у Палестыну прыхільнікі Яхвэ таўравалі гэтую веру як найгоршую з магчымых формаў ідалапаклонства. Ніколі касмічная рэлігійнасць не асуджалася гэтак люта, у рэшце рэшт, прарокам удалося вызваліць прыроду ад любой боскай прысутнасці. Цэлыя катэгорыі прадметаў са свету прыроды: пагоркі камяні, крыніцы, дрэвы, некаторыя зелкі і кветкі будуць абвешчаныя нячыстымі, бо іх апаганіла пакланенне ханаанскім боствам урадлівасці. (Па той жа прычыне хрысціянскія місіянеры ў Індыі дазвалялі ў сваіх царквах толькі тыя кветкі, якія не выкарыстоўваліся ў індуісцкіх цырымоніях, г. зн. самыя непрыгожыя.) Па-сапраўднаму чыстая і святая толькі пустыня, таму што толькі там Ізраіль заставаўся верным свайму Богу.
— М. Эліадэ. «Гісторыя веры і рэлігійных ідэй»
У касмічных рэлігіях, земляробчых народаў захоўвалася найпростая дыялектыка сакральнага, асабліва вера ў тое, што боскае праяўляецца ў касмічных аб'ектах і рытмах. З самага прыходу габрэяў у Палестыну прыхільнікі Яхвэ таўравалі гэтую веру як найгоршую з магчымых формаў ідалапаклонства. Ніколі касмічная рэлігійнасць не асуджалася гэтак люта, у рэшце рэшт, прарокам удалося вызваліць прыроду ад любой боскай прысутнасці. Цэлыя катэгорыі прадметаў са свету прыроды: пагоркі камяні, крыніцы, дрэвы, некаторыя зелкі і кветкі будуць абвешчаныя нячыстымі, бо іх апаганіла пакланенне ханаанскім боствам урадлівасці. (Па той жа прычыне хрысціянскія місіянеры ў Індыі дазвалялі ў сваіх царквах толькі тыя кветкі, якія не выкарыстоўваліся ў індуісцкіх цырымоніях, г. зн. самыя непрыгожыя.) Па-сапраўднаму чыстая і святая толькі пустыня, таму што толькі там Ізраіль заставаўся верным свайму Богу.
— М. Эліадэ. «Гісторыя веры і рэлігійных ідэй»
👍8🙏4👎1👻1
Існуе меркаваньне, што папулярнасьць праклёнаў дэтэрмінаваная гістарычнымі ўмовамі, у якіх складаўся лёс беларуса. І праклёны — ці не адзіная магчымая і легальная зброя, прымяненьне якой магло і ня мець сур'ёзных наступстваў. Праклёны — зброя безвыходнасьці і адчаю. Аднак усё ж падаецца, што сацыяльныя прычыны — ня самае галоўнае. Ва ўсе часы чалавек у напружаныя моманты дыялёгу мае патрэбу выявіць сваё стаўленьне да сумоўцы і вызваліць свае непадуладныя ў такі момант эмоцыі. (Т. Валодзіна).
Вось вам падборка праклёнаў:
-Бадай ты галаву скруціў!
-Бадай ты летца не даждаў!
-Бадай ты не ўзрос!
-Гаручка яго бяры!
-Доля б яго не знала!
-А каб цябе Дундар свіснуў!
-А каб табе шашаль пяты патачыў!
-А каб ты свайго ценю баяўся!
-А каб цябе зьвіла ды скруціла!
-Каб вас каршун падзёр!
-Каб па табе яма зявала!
-Каб табе галава адсохла!
-Каб табе духі заняло!
-Каб табе морду сабакі лізалі!
-Каб табе так лёгка было ўміраць, як мне лёгка жыць!
-Каб табе язык навек выперла!
-Каб твая магілка травой зарасла!
-А закаціся жаркім сонцам пад кустом!
-Каб цябе бог не множыў!
-Каб цябе бура панесла!
-Каб цябе сонейка не грэла!
-Каб яго сырыца ўзяла!
-Каб яму бог здароўя не даў!
-Ляці на скрут шыі!
-О, каб це каршун!
А калі табе праклінаюць трэба скарыстацца адкляццямі:
-Каб твае кляты ды табе ў пяты!
-Каб твае кляты на сухі лес!
Падрабязьней пра лаянку ў беларускай моўнай і побытавай традыцыі ў артыкуле:
Вось вам падборка праклёнаў:
-Бадай ты галаву скруціў!
-Бадай ты летца не даждаў!
-Бадай ты не ўзрос!
-Гаручка яго бяры!
-Доля б яго не знала!
-А каб цябе Дундар свіснуў!
-А каб табе шашаль пяты патачыў!
-А каб ты свайго ценю баяўся!
-А каб цябе зьвіла ды скруціла!
-Каб вас каршун падзёр!
-Каб па табе яма зявала!
-Каб табе галава адсохла!
-Каб табе духі заняло!
-Каб табе морду сабакі лізалі!
-Каб табе так лёгка было ўміраць, як мне лёгка жыць!
-Каб табе язык навек выперла!
-Каб твая магілка травой зарасла!
-А закаціся жаркім сонцам пад кустом!
-Каб цябе бог не множыў!
-Каб цябе бура панесла!
-Каб цябе сонейка не грэла!
-Каб яго сырыца ўзяла!
-Каб яму бог здароўя не даў!
-Ляці на скрут шыі!
-О, каб це каршун!
А калі табе праклінаюць трэба скарыстацца адкляццямі:
-Каб твае кляты ды табе ў пяты!
-Каб твае кляты на сухі лес!
Падрабязьней пра лаянку ў беларускай моўнай і побытавай традыцыі ў артыкуле:
🔥11👍2😁1
«Шляхетныя судавы, апярэджвалі іншых як па высакароднасьці характару, так і перавышалі іх багацьцем і ўладай. Бо ў іх было шэсьць тысяч кавалерыі і незлічоная колькасць іншых ваяроў.»
«Самбія, багатая і густанаселеная, магла мець 44000 коньніцы і 40000 байцоў»
— Пётра з Дусбурга
Фота ўзята з артыкула пра яцьвягаў Engel M. «Kraina konnych wojowników.»
👍12🔥1