Rus tilini o'rganamiz | Русский язык
13.1K subscribers
1.8K photos
668 videos
7 files
739 links
@rustilinet — тил ва таълим йўналишидаги биринчи рақамли телеграм канали!

Since: 25.12.2016
Download Telegram
Саид работает в ____________.

⚫️ России
🔴 Россия
🔵 Россию


#YodOling

🇷🇺 @RUSTILI 🇷🇺
Вчера я был на ____________.

⚫️ Работу
🔴 Работой
🔵 Работе


#YodOling

🇷🇺 @RUSTILI 🇷🇺
1-dars
Фонетика. Предмет и задачи фонетики. Фонетиканинг предмети ва вазифаси Фонетика тилшуносликнинг алоҳида ва мустақил бир қисми. Фонетика тилдаги товушларни текширади. Фонетика товушларнинг алмашиниши ва ўзгаришини, адабий талаффуз нормалари (тўғри талаффуз қилиш қоидалари), бўғин, урғу, уларнинг турларини, урғуни тўғри ишлатишни ҳам ўрганади.

2-dars
Звук. Товуш. Ҳар қандай товуш бирор жисмнинг ҳаво тўлқинида тебраниши натижасида ҳосил бўлади. Бирор жисм (масалан, дутор)нинг тебраниши ҳавони товуш чиқарадиган қилиб тўлқинлантиради. Ҳавонинг бу тўлқинланишидан қулоғимизга товуш эшитилади.

3-dars
Звуки речи. Нутқ товушлари. Нутқ товушлари нутқ органларининг талаффуз вақтидаги ҳаракати натижасида вужудга келади. Маълум бир товушни талаффуз қилиш учун нутқ органларининг ишлаши артикуляция дейилади Талаффуз қилишда турли товушлар хосил бўлади: гласные-унлилар (а,о,и,э,у) ва согласные-ундошлар (б,в,г,д ва бошқалар)


#Grammatika

🇷🇺 @RUSTILI 🇷🇺
4-dars
Фонема и звук. Фонема ва товуш. Фонема-бу фақат нутқ товушидир. Фонема сўз маъноларини ифодалаш ва фарқлаш учун хизмат қиладиган нутқ товушидир. Ҳар бир тилнинг фонемалар системаси сифат ва миқдори жихатидан бир хил эмас: бир тилда фонемалар кўпроқ, иккинчи тилда озроқ бўлиши мумкин. Аммо ҳар бир конкрет адабий тилнинг фонематик товушлари маълум миқдор ва сифатга эгадир.Булар ёзувда ҳарфлар орқали ифодаланади.

5-dars
Буквы. Ҳарфлар Нутқ товушларини ёзувда ифодалаш учун хизмат қиладиган шартли белгилар ҳарфлар деб аталади. Ҳар бир ҳарф, асосан, бир мустақил фонеманинг ёзувдаги белгисидир. Аммо баъзан айрим ҳарфлар икки фонемани ифодалаши хам мумкин. Масалан, ҳозирги замон ўзбек ёзувида дж ва ж фонемалари бир ж ҳарфи билан ифодаланади.

6-dars
Русский алфавит. Рус алфавити. Рус алфавити қуйидаги ўттиз уч ҳарфдан иборат: А, б, в, г, д, е, ё, ж, з, и, й, к, л, м ,н, о, п, р, с, т, у, ф, х, ц, ч, ш, щ, э, ю, я, ы, ь, ъ. Кўрсатилган ўттиз уч ҳарфдан ўнтаси-а, о,и,е,ё,у,ы,э,ю,я- унли товушларни, й-ярим унли, ъ-айириш белгисини, ь-юмшатиш белгисини, қолган йигирматаси ундош товушларни ифодалайди.


#Grammatika

🇷🇺 @RUSTILI 🇷🇺
7 - dars

Слог – Бўғин. Рус тилида сўзлар бир, икки, уч ва кўп бўғиндан иборат. Бўғин унлилар ёрдами билан ҳосил бўлади. Ҳар бўғинда битта унлининг бўлиши шарт. Бўғинлар қуйидагича тузилиши мумкин:

1. Бир унли товуш – а, и. 2. Ундош + унли – та, по.

3. Ундош + унли – ундош – так, мой.

4. Ундош + ундош + унли – бро – сить, кни - га

5. Ундош + ундош + унли – ундош – знать,

6. Ундош + унли + ундош + ундош – мозг, лист.

7. Унли + ундош + ундош + ундош – ис – кра.

8. Ундош + унли + ундош + ундош + ундош – дарст (государство сўзида)

9. Ундош + ундош + ундош + ундош + унли встре – ча.

10. Ундош + ундош + ундош + ундош + унли + ундош – встреч (встречный сўзида)


#Grammatika

🇷🇺 @RUSTILI 🇷🇺
Моя работа 🇷🇺

Менинг ишим 🇺🇿

#YodOling

🇷🇺 @RUSTILI 🇷🇺
Hozirgi zamonda dam olmoq — tushlik qilmoq, boshlamoq—tugatmoq, boshlamoq—tugatmoq fe’llarining o’zgarishi

Изменение глаголов 1 спряжения в настоящем времени: отдыхать — обедать, начинать — кончать, начинаться — кончаться

#Grammatika

🇷🇺 @RUSTILI 🇷🇺
Hozirgi zamonda dam olmoq — tushlik qilmoq, boshlamoq—tugatmoq, boshlamoq—tugatmoq fe’llarining o’zgarishi

Изменение глаголов 1 спряжения в настоящем времени: отдыхать — обедать, начинать — кончать, начинаться — кончаться


#Grammatika

🇷🇺 @RUSTILI 🇷🇺
8. Ударение Урғу.

Урғу (`) белгиси билан кўрсатилади. Рус тилида урғунинг муайян ўрни йўқ. Турли сўзларда урғу турли бўғинларга тушиши мумкин, масалан: ход, ходить, ходит.

Баъзан урғунинг бир бўғиндан бошқа бўғинга кўчиши билан:

а) сўзнинг маъноси ўзгаради, масалан: замок (қулф) – зáмок (қалъа), мука (ун) – мука (азоб);

б) сўзнинг грамматик формаси ўзгаради, масалан: земли – земли, воды – воды каби.

Боғловчи, кўмакчи ва юкламалар одатда урғусиз бўлади. Баъзан эса урғу отдан олдин келган олд кўмакчига ўтиши мумкин, масалан: на пол, на гору каби.


#Grammatika

🇷🇺 @RUSTILI 🇷🇺
#Karaoke
#Mp3

Баста Тати - Моя вселенная

🇷🇺 @RUSTILI 🇷🇺
Rasmli lug'at

🇷🇺 @RUSTILI 🇷🇺
9-dars

Классификация гласных звуков. Унли товушларнинг классификацияси. Унли товушлар:

а) тилнинг ҳолатига ва
б) лабнинг вазиятига қараб текширилади.

Унлилар тилнинг ҳолати (кўтарилиш ўрни)га кўра қуйидагича:

а) олдинги қатор (тил олди) унлилар: э, и;
б) ўрта қатор (тил ўрта) унлилар: а, ы;
в) орқа қатор (тил орқа) унлилар: о, у; Олдинги қатор унлиларни талаффуз қилишда тилнинг олд қисми қаттиқ танглай томонга кўтарилади.

Орқа қатор унлиларни талаффуз қилишда эса тилнинг орқа қисми юмшоқ танглай томонга кўтарилади Тилнинг танглай томонга кўтарилиш даражасига кўра унлилар қуйидагичадир:

а) юқори кўтарилиш унлилари ёки тор, ёпиқ унлилар, масалан, у, и, ы;
б) ўрта кўтарилиш унлилари ёки ўрта, кенг унлилар, масалан: о, э;
в) қуйи кўтарилиш унлилари ёки кенг, очиқ унлилар, масалан: а.

Лабнинг вазиятига кўра унлилар қуйидагича бўлади:
а) лабланган;
б) лабланмаган; Лабланган унлиларни талаффуз қилишда лаблар олдинга қараб чўзилади (чўччаяди). Лабларнинг бу ҳолати лабланиш (лабиализация) дейилади.

Лабланмаган унлиларни талаффуз қилишда лабларнинг иштироки пассив бўлади. Лабланган унлилар – у, о; Лабланмаган унлилар – и, ы, э, а;


#Grammatika

🇷🇺 @RUSTILI 🇷🇺
дело - ish

зеркало - oyna

лето - yoz fasli

место - joy

слово - so'z

государство - davlat

единство - birlik

искусство - san'at

качество - sifat

производство - ishlab chiqarish

сердце - yurak

счастье - baxt

здоровье - sog'lik

горе - baxtsizlik, qayg'u

училище - bilim yurti

внимание - diqqat

движение - harakat

занятие - mashq

решение - yechim

собрание - yig'ilish


#YodOling

🇷🇺 @RUSTILI 🇷🇺
Chet tilini o‘rganishning oson yo‘llarini bilasizmi?

Siz biron bir tashkilot yoki firmaga ishga kirish uchun so‘rovnoma to‘ldirsangiz, albatta, “Qaysi chet tillarini bilasiz?” degan savolga ham ko‘zingiz tushadi. Hozirgi kunda o‘z ona tilidan tashqari boshqa xorijiy tillarni ham bilish deyarli barcha sohalarning muhum talablaridan biri bo‘lib bormoqda.

Chet tilini mukammal o‘rganishni istagan har bir inson uni o‘zi mustaqil tarzda ham o‘zlashtirsa bo‘ladi. Ammo buning uchun inson psixologik jihatdan til o‘rganishga tayyor bo‘lmog‘i lozim. Xorijiy tilni o‘rganish kishidan ozgina qunt, mustahkam iroda va tartibga asoslangan kun rejasi talab etiladi.

Kato Lomb kimyo sohasini egallaganligiga qaramay, dunyoning eng birinchi sinxron tarjimonlaridan hisoblangan. U 8 tilni bemalol, qiyinchiliksiz tarjima qilgan va 16 tilda esa erkin muloqot qila olgan. U davrlarda audio disklar ham, quloqchinlar ham, skayp, internet tarmoqlari ham, hattoki til o‘rganish maktablari ham bo‘lmagan. Lekin u qanday qilib bir necha xorijiy tillarni mukammal o‘rganishga erisha olgan?

U o‘zining “Men tilni qanday o‘rganaman?” bestseller asarida xorijiy tillarni o‘rganishning oddiy va oson yo‘llarini 10 ta qoidaga asoslab, keltirib o‘tgan:

1. Til bilan iloji boricha har kuni muntazam shug‘ullaning
Bunda xuddi sport mashg‘ulotlaridagidek, ma’lum bir tizimga asoslangan holda mashq qilish muddati belgilanadi. Hech bo‘lmasa, o‘qish va yangi so‘zlarni qaytarish uchun 10-15 daqiqa vaqt ajrating.

2. O‘qish rejasini tuzing
Agar til o‘rganish istagi vaqt o‘tgani sayin susayib borsa, o‘z shaxsiy algoritm o‘quv rejangizni o‘ylab chiqing. Misol uchun, ozgina dars qilgach, tanaffus e’lon qilib, musiqa tinglash yoki sayr qilish mumkin.

3. So‘z birikmasi — yaxshi usul
Hech qachon alohida so‘zlarni o‘rganmang, faqat bir-biriga qo‘shilgan, kontekst holatda o‘rganing. Masalan, agar siz “strong wind” so‘z birikmasini eslab qolgan bo‘lsangiz, demak bir so‘z ikkinchisini ham avtomatik tarzda yodda saqlashga yordam beradi.

4. Yon daftarcha tuting
Ushbu daftarchaga o‘rgangan qo‘shma so‘zlaringizni, tayyor gaplarni yozib olish va ularni muloqotda ishlatishga harakat qilish ham katta foyda beradi.

5. Xotiraga muhrlang
Xayolan ko‘zingizga ko‘ringan barcha narsani- reklama, qo‘shiq so‘zlarini, dialoglarni, gazetadagi maqolalarning nomlanishini tarjima qilishga harakat qiling.

6. Yod olish — foydali mashq
Ammo faqatgina yuz foiz to‘g‘ri va o‘qituvchilaringiz tomonidan tekshirilgan so‘zlarni yod oling.

7. Iboralarni yodlang
Muomalada keng qo‘llanadigan so‘zlar, idioma, ibora va hikmatli so‘zlarni yozib boring va zudlik bilan xotirangizda saqlang.

8. Nazariya bilan cheklanib qolmang
Har qaysi chet tilini faqat nazariy tomondan, amaliyotdan ajralgan holda o‘rganish mumkin emas. Amaliy mashqlarga ham e’tibor qarating. Kino tomosha qiling, turli adabiyot va gazetalarni mutolaa qiling, ingliz tilida so‘zlovchi do‘stlaringiz bilan internet orqali suhbatlashing. Shaxsan, Kato Lomb rus tilini Gogolning “O‘lik qalblar” asari va kerakli lug‘atlar orqali o‘rganishni boshlagan.

9. Xatolarni to‘g‘irlashga odatlaning
Xatolardan aslo cho‘chimang, to‘g‘irlab bo‘lmaydigan xatolardan qo‘rqing! Hech qachon va hech nimani nazoratsiz, tekshiruvsiz qoldirmang.

10. O‘zingizga ishoning
Hech nimaga qaramay, til o‘rganishdan to‘xtamang!

Yuqoridagi maslahat va amallarga rioya qilgan holda til o‘rganishni boshlasangiz, albatta, ko‘zlagan maqsadingizga уetishasiz.


#Bilasizmi?

🇷🇺 @RUSTILI 🇷🇺
✅NOANIQ JAVOB - НЕОПРЕДЕЛЁННЫЙ ОТВЕТ

☑️Balki - Может быть

☑️Ehtimoli bor - Возможно

☑️Ehtimol - Наверно

☑️Bilmayman - Не знаю

☑️Amin emasman - Не уверен(-а)

☑️Bo'lishi aniqroq - Скорее всего да

☑️Bo'lishi gumonroq - Скорее всего нет

☑️Borolmayman - Не пойду

☑️Kelolmayman - Не приду

☑️(Men) Harakat qilaman - (Я) Постараюсь

☑️(Men) O'ylab ko'raman - (Я) Подумаю

☑️(Men) Chamalab ko'raman - (Я) Посмотрю

☑️(Men) Va'da berolmayman - (Я) Не обещаю

☑️O'ylab ko'rish kerak - Надо подумать

☑️Maslaxatashish kerak - Надо посоветоваться


#YodOling

🇷🇺 @RUSTILI 🇷🇺
10-dars

Произношение гласных звуков. Гласный а. Унли товушларнинг талаффуз этилиши.

А унлиси. Рус тилида а унлиси – кенг, лабланмаган товуш. Бу товуш ўзбекча ватан сўзидаги а унлисига яқинроқдир. Унли товушларнинг талаффузи урғуга боғлиқ. Урғули бўғинларда унлилар аниқ талаффуз этилади, урғусиз бўғинларда эса аниқ талаффуз этилмайди. А унлиси урғусиз бўғинларда турлича талаффуз этилади:

1) ч, щ, ж ҳарфлари бўлмаган сўзларда а унлиси ундошлардан кейин ы ва а товушлари орасидаги бир товуш каби эшитилади, масалан: Ёзилади: Талаффуз этилади: сапоги сыпаги самовар сымавар сахар сахыр Бу ҳодиса урғудан олдин ва урғудан кейин келган бўғинлардагина кўринади.

2) ч, щ, ж ундошларидан кейин а унлиси и ёки ы товушларига яқинроқ бир товуш сингари айтилади:
а) ч, щ, ундошларидан кейин и га яқинроқ, масалан: Ёзилади: Талаффуз этилади: часы чисы часовщик чисовщик
б) ж, щ ундошларидан кейин ы га яқинроқ, масалан: Ёзилади: Талаффуз этилади: пожалел пыжылел каби. Юмшоқ ундошлардан кейин а товуши ёзувда я ҳарфи билан ифодаланади.


#Grammatika

🇷🇺 @RUSTILI 🇷🇺
👍1
#Yangiliklar

Кимлар сиртқи бўлимларда ўқиши мумкин?

🇷🇺 @RUSTILI 🇷🇺
Президент Шавкат Мирзиёевнинг 2017 йил 5 майдаги «2017/2018 ўқув йилида Ўзбекистон Республикасининг олий таълим муассасаларига ўқишга қабул қилиш тўғрисида»ги қарорига мувофиқ махсус сиртқи бўлим негизида ишлаб чиқаришдан ажралмаган ҳолда билим олишни таъминлаш мақсадида мамлакатимиздаги қатор олий таълим муассасаларининг махсус сиртқи бўлимларида бакалаврларни тайёрлаш назарда тутилган, деб хабар бермоқда ЎзА.

Бу жараёнда Тошкент ахборот технологиялари университетининг махсус сиртқи бўлимида 100 нафар, шу жумладан, давлат грантлари бўйича 15, тўлов-контракт асосида 85 талабани ўқишга қабул қилиш режалаштирилган. Хўш, университетда қайси йўналишларда сиртқи бўлим очилади? Қабул қилиш шартлари қандай? Ўқиш муддати қанча вақтни ташкил қилади?

Бу масалаларга ойдинлик киритиш мақсадида ЎзА мухбири Муҳаммад ал-Хоразмий номидаги Тошкент ахборот технологиялари университети мутасаддиларига мурожаат қилди.

– Ишлаб чиқаришдаги ходимларнинг билим даражасини ошириш, янги замонавий технологиялар билан таништириш ва илмий жиҳатдан ёндашишга ўргатишда муайян олий ўқув юртларида махсус сиртқи бўлимнинг очилиши муҳим аҳамият касб этади, – дейди университет биринчи проректори Ф.Аъзамов. – Шу кунгача университетимизда «Телевизион технологиялар» таълим йўналишида махсус сиртқи бўлим мавжуд эди. Унга ўтган ўқув йилида 322 абитуриент ҳужжат топшириб, уларнинг 50 нафари талабаликка қабул қилинган. Энди ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасасини тугатиб, тегишли соҳада фаолият олиб бораётган мутахассисларга илмий даражасини ошириш, яъни олий маълумотли бўлиш имкони янада кенгайди. Жорий ўқув йилида университетимизда махсус сиртқи бўлим уч таълим йўналишида очилади. «Телевизион технологиялар», «Компьютер инжиниринги» таълим йўналишлари бўйича 25 нафардан, «Почта алоқаси технологияси» таълим йўналишида 50 талаба ўқишга қабул қилиниши режалаштирилган.

Сиртқи бўлимга ҳужжат топшириш учун абитуриент касб-ҳунар коллежининг мос йўналишида таҳсил олган, камида уч йил шу соҳада ишлаган бўлиши керак. Абитуриентдан ўзи ишлаётган ташкилотдан тавсиянома олиб келиш талаб этилади.

Бунда ҳужжатларни топшириш тартиби кундузги бўлим билан деярли ўхшаш. Фарқли жиҳати, «Почта алоқаси технологияси» таълим йўналишига "Ўзбекистон почтаси" акциядорлик жамияти, «Телевизион технологиялар», «Компьютер инжиниринги» таълим йўналишларига Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси раҳбариятининг тавсияномаси талаб қилинади. Кириш имтиҳонлари 1 август куни тест тарзида бўлиб ўтади.

Махсус сиртқи бўлимда ўқиш муддати уч йил. Талабалар ҳар ўқув йилида икки марта ўрта ҳисобда бир ойдан таҳсил олади. Ҳамкор ташкилотлар билан бирга ўқув режаси ишлаб чиқилиб, Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигига юборилади. Талабаларга ушбу тасдиқланган ўқув режаси асосида билим берилади. Ҳар бир мутахассис ўзининг ташкилотида амалиёт ўтайди, қўшимча топшириқларни бажаради.

Бу борадаги яна бир муҳим жиҳат – ёшларнинг иш жойидан ажралмаган ҳолда таълим олиши. Бундан корхона ва муассасалар манфаатдор. Замонавий билимларни эгаллаган мутахассис ўзи ишлаб турган ташкилотида янада самарали хизмат кўрсата олади. Бу билан назария ва амалиёт уйғунлигига эришилади. Бакалавриатни тамомлаганлар ўқишни давом эттиришни истаса, магистратурада ҳам таълим олишлари мумкин.
Manbaa:
Kun.uz

#Grammatika

🇷🇺 @RUSTILI 🇷🇺
— Сколько вам лет?
— Sizning yoshingiz nechada?

— Мне тридцать лет.
— Mening yoshim ottizda.

— А жене?
— Ayolingizning chi?

— Ей двадцать девять.
— U yigirma to’qqiz yoshda.

— Сколько лет вашему сыну?
— O’glingizning yoshi nechada?

— Ему одиннадцать лет.
— Uning yoshi o’n birda.

— Сколько лет вашей дочери?
— Qizingizning yoshi nechada?

— Ей три года.
— Uning yoshi uchda

— А вашему отцу?
— Otangizning-chi?

— Ему шестьдесят четыре.
— Uning yoshi oltmish to’rtda

— Желаю здоровья вашей семье.
— Oilangizga sog'liq tilayman.

#YodOling

🇷🇺 @RUSTILI 🇷🇺