Rus tilini o'rganamiz | Русский язык
13.1K subscribers
1.8K photos
668 videos
7 files
739 links
@rustilinet — тил ва таълим йўналишидаги биринчи рақамли телеграм канали!

Since: 25.12.2016
Download Telegram

Мавзу: Отларнинг бирлик ва кўплик шакли

Это студент. (бирлик)
Это студенты. (кўплик)

Это газета. (бирлик)
Это газеты. (кўплик)

Рус тилида отларни кўплик шаклга айлантириш учун сўз оҳирига -а, -я,-ы, -и қўшимчалари қўшилади.

Мужской роддаги сўзларга -Ы ва -И қўшимчалари қўшилади:
документ – документы
журнал – журналы

-А, -Я қўшимчалари қўшиладиган сўзлар ҳам бор, аммо улар кўп эмас.
брат - братья
берег - берега


Женский роддаги сўзларга "-А" ва "-Я" қўшимчалари қўшилади:
"-А" билан тугайдиган сўзларга асосан "-Ы" қўшилади
виза – визы
газета – газеты

"-Я" билан тугайдиган сўзларга асосан "-И" қўшилади
фамилия – фамилии

Средний роддаги сўзларда қуйидаги ўзгаришлар содир бўлади:
-"O" билан тугайдиган сўзларга -"А" қўшилади
письмо – письма
- "Е" билан тугайдиган сўзларга -"Я" қўшилади
море – моря
ЯБЛОКО (олма) сўзи бундан истисно, унинг кўплик шакли ЯБЛОКИ (Яблока эмас)!

Юқоридаги қоидаларга тушмайдиган айрим истиснолар ҳам мавжуд бўлиб, бунда отнинг кўплик шакли ўзаги ўзгариб кетади:
челове́к — лю́ди, ребёнок — де́ти

ЭСЛАТМА: Қайси род бўлишидан қатъи назар, кўплик сондаги барча сўзларда г, к, х, ж, ч, ш, щ, харфлардан сўнг -ы эмас, фақат -и ёзилади. Масалан:
Мужской род: потолок - потолк(и), нож - нож(и), сапог - сапог(и)
Женский род: рука - рук(и) вещь - вещ(и)
Средний род: ухо - уш(и) очко - очк(и)

Эслаб қолинг! "ДЕНЬГИ", "ОЧКИ", "ДУХИ", "ШАХМАТЫ", "БРЮКИ", сўзлари фақат кўпликда ишлатилади. Яъни бу сўзларнинг бирлик шакли мавжуд эмас.

️ Rus tilini o'rganamiz 🇷🇺
Феъл турлари - Виды глагола (1-қисм)

Рус тилида ҳаракат ва ҳолатни ифодаловчи сўз туркуми бўлган феъл (глагол) ни ўзлаштириш бу тилнинг энг қийин жихатларидан биридир. Чунки рус тилидаги феълнинг хар бири икки хил кўриниш (вид) га эга булиб, улар ўзаро нафақат шаклда, балки маъно жихатдан хам фарқ қилади.

Масалан, уларнинг хар бири замон, шахс-сонда турли қўшимчалар билан қўлланиши мумкин. Уларнинг бири ўрнига бошқаси қўлланса, бутунлай ўзгача маъно ифодаланади. Масалан, кечга қолиш феъли опаздывать ва опоздать деб таржима қилинади. Опоздывать феъли несовершенный видда бўлиб, харакатнинг такрорийлиги ва тугалланмаганлигини ифодалайди. Масалан, Я опоздывал деган бирикма кечга қолаётгани ёки авваллари хам тез-тез кечга қолиб туришини англатади.
Аммо опоздать сўзидан келиб чиқиб Я опоздал деса, у бир марта тасодифан кечга қолганлигини англатади. Чунки бу феъл совершенный видда бўлиб, харакатнинг бир марта содир бўлгани ва тугалланганлиги англатади.

Мисоллар:
Жараён (тугамайдиган)
Завтра я буду рисовать картину.
- Мен эртага расм чизаман.
(Эртага расм чизаман, аммо тугатишим шарт эмас)

Натижа (тугайдиган)
Завтра я нарисую картину.
- Мен эртага расм чизаман.
(Эртага расмни тўлиқ чизиб, тугатаман)

Вчера я читал книгу. (Кеча мен китоб ўқидим, тугатмадим)
Вчера я прочитал интересную
книгу.
(Кеча мен қизиқарли китоб ўқидим, тугатдим)

Изохли луғатларда хар бир феълнинг иккала шакли берилиб, уларнинг маъноси изохланиб, мисоллар ёрдамида тушунтириб берилади. Иккитилли луғатларда феълларнинг хар бир види алохида таржима қилинади.

👇 Do'stlarga ulashing!
https://t.me/joinchat/AAAAAD7IoaLQFFDDgYAEEQ
👍1
Forwarded from 3 MINUT⏱
Карантин даврида бўш вақтингизни яхши кайфиятда ўтказишингиз учун бугун яхши контентлар кўп. Телеграмда ҳам яхши каналлар топилади.

Аммо Uzbek Media канали уларнинг ичида алоҳида ажралиб туради. Каналда сиз энг қизиқарли видеоларни, куннинг энг актуал мавзуларни топишингиз мумкин экан. Каналга бир марта кирган одамнинг чиққиси келмай қолиши аниқ. Бўш вақтингиз қандай ўтганини сезмай қоламиз.

Сиз ҳам Uzbek Media каналига аъзо бўлинг. Афсусланмайсиз!

👉 Тавсия қиламан: Uzbek Media
Феълнинг замон ва шахс-сон шакллари — Временные и личные формы глаголов (2)

Ҳозирги ва келаси замондаги феълларнинг шахс-сонда тусланиш қўшимчалари бир хил. Бу феълларнинг замон маъносидаги фарқи уларнинг видига боғлиқ. Яъни, бир хил қўшимча несовершенный виддаги феълга қўшилса, хозирги замонни, совершенный видга қўшилса - келаси замонни англатади. Бунда несовершенный вид феъллари хозирги замонда бўлиб, уларни келаси замонда қўллаш учун феълнинг ноаниқ шаклидан аввал быть феъли қўшилади ва тусланганда қўшимчалар ана шу феълга қўшилади. Масалан:
ҲОЗИРГИ ЗАМОН
я решаю
ты решаешь
он (она) решает
мы решаем
вы решаете
они решают


КЕЛАСИ ЗАМОН
буду решать
будешь решать
будет решать
будем решать
будете решать
будут решать


ҲОЗИРГИ ЗАМОН
Я играю
Ты играешь
Он играет
Мы играем
Вы играете
Они играют


КЕЛАСИ ЗАМОН
Я буду играть
Ты будешь играть
Он будет играть
Мы будем играть
Вы будете играть
Они будут играть


👇 Do'stlarga ulashing!
https://t.me/joinchat/AAAAAD7IoaLQFFDDgYAEEQ
👍1
Феълнинг замон ва шахс-сон шакллари — Временные и личные формы глаголов (2)

Ҳозирги ва келаси замондаги феълларнинг шахс-сонда тусланиш қўшимчалари бир хил. Бу феълларнинг замон маъносидаги фарқи уларнинг видига боғлиқ. Яъни, бир хил қўшимча несовершенный виддаги феълга қўшилса, хозирги замонни, совершенный видга қўшилса - келаси замонни англатади. Бунда несовершенный вид феъллари хозирги замонда бўлиб, уларни келаси замонда қўллаш учун феълнинг ноаниқ шаклидан аввал быть феъли қўшилади ва тусланганда қўшимчалар ана шу феълга қўшилади. Масалан:
ҲОЗИРГИ ЗАМОН
я решаю
ты решаешь
он (она) решает
мы решаем
вы решаете
они решают

КЕЛАСИ ЗАМОН
буду решать
будешь решать
будет решать
будем решать
будете решать
будут решать

ҲОЗИРГИ ЗАМОН
Я играю
Ты играешь
Он играет
Мы играем
Вы играете
Они играют

КЕЛАСИ ЗАМОН
Я буду играть
Ты будешь играть
Он будет играть
Мы будем играть
Вы будете играть
Они будут играть

👇 Do'stlarga ulashing!
https://t.me/joinchat/AAAAAD7IoaLQFFDDgYAEEQ
Общайтесь со счастливыми - и они заразят вас счастьем.
Baxtli odamlar bilan muloqot qiling - ular sizga baxtni yuqtirishadi.

👇 Do'stlarga ulashing!
https://t.me/joinchat/AAAAAD7IoaLQFFDDgYAEEQ
Bo‘lmoq - Быть

Bo'laman - буду
Bo'lasan - будешъ
Bo'ladi - будет
Bo'lamiz - будем
Bo'lasiz - будете
Bo'ladilar - будут

Avvalgi darslarda bo'lgani kabi
bu so'zlarga ham faqat so'roq
belgisini qo'ygan xolda
so'rayotganingizni ifodalaysiz.


Men uyda bo'laman - Я буду дома
Men uyda bo'lamanmi? - Я буду дома?

biz uyda bo'lamiz - Мы будем
дома
biz uyda bo'lamizmi? - Мы будем
дома?

u uyda bo'ladi - Он (Она) будет
дома
U uyda bo'ladimi? - Он (Она) будет
дома?

ular uyda bo'ladi - Они бутут
дома
Ular uyda bo'ladimi? - Они будут
дома?

Sen uyda bo'lasan - Ты будешъ
дома
Sen uyda bo'lasanmi? - Ты будешъ
дома?

Siz uyda bo'lasiz - Вы будете
дома
Siz uyda bo'lasizmi? - Вы будете
дома?

👇 Do'stlarga ulashing!
https://t.me/joinchat/AAAAAD7IoaLQFFDDgYAEEQ
По значению союзы делятся на:
Ma’noga qo’ra bog’lovchilar quyidagilarga bo’linadi:

сочинительные (teng bog’lovchilar) и
подчинительные (ergashtiruvchi bog’lovchilar).

Сочинительные союзы – это союзы, которые служат для связи однородных членов предложения и равноправных по смыслу простых предложений в составе сложного:
Teng bog’lovchilar bu gapning uyushik bo’laklarini va qo’shma gapda ma’noga teng huquqli soda gaplarini bo’glaydigan bog’lovchilaridir.

Наступила ночь, И пошёл снег.
Tun tushdi VA qor yog’di

#Грамматика
🇷🇺 @RUSTILINET
"Иногда, докопавшись до правды, хочется закопать ее обратно."

"Ba'zan, haqiqatning tubiga tushgach, uni yana qayta ko'mgimiz keladi."

👇 Do'stlarga ulashing!
https://t.me/joinchat/AAAAAD7IoaLQFFDDgYAEEQ
Феълнинг замон ва шахс-сон шакллари — Временные и личные формы глаголов (3)

Совершенный вид феъллари тугалланган иш-ҳаракатни билдиришини аввалги дарсларда айтган эдик. Шу сабабли совершенный виддаги феъллар хозирги замонда кўлланмайди. Фақат, ўтган ва келаси замонда фойдаланамиз. Уларнинг айримларини хозирги замонда қўллаш учун келаси замондаги шаклига -ва- (ў-ыва, -ива) каби суффиксларни қўшиб, несовершенный видга айлантириш керак.
Масалан:
Несовершенный вид
играть
писать
думать
воевать
качать
Совершенный вид
переиграть
подписать
выдумать
завоевать
накачать
Неcовершенный вид
переигрывать
подписывать
выдумывать
завоёвывать
накачивать

👇 Do'stlarga ulashing!
https://t.me/joinchat/AAAAAD7IoaLQFFDDgYAEEQ
поехатъ — joʻnamoq, joʻnab ketmoq, bormoq (transport vositasida);

Misollar:
поехать на машине — mashinada ketmoq;
поехать в Москву — Moskvaga joʻnamoq;
поехать в гости — mehmondorchilikka bormoq;

O‘tgan zamonda:
Я пое́хал (пое́хала) — Men bordim
Ты пое́хал (пое́халa) — Sen bording
Он поехал — U bordi
Она пое́хала — U bordi
Оно пое́хало — U bordi
Мы пое́хали — Biz bordik
Вы пое́хали — Siz bordingiz
Они пое́хали — Ular bordi

Inkor shaklda:
men shaharga bormadim
я не поехал(а) в город

sen shaharga bormadingmi?
ты не поехал(а) в город?

u shaharga bormadi
он не поехал (она не поехала) в город

biz shaharga bormadik
мы не поехали в город

siz shaharga bormadingizmi?
вы не поехали в город?

ular shaharga bormadi(lar)
они не поехали в город

☝️ bu yerdagi "не поехал, не поехала, не поехали" so'zlari o'rniga "не ездил, не ездила, не ездили" so'zlarini ishlatsa ham bo'ladi

Kelasi zamonda:
Я пое́ду — Men boraman
Ты пое́дешь — Sen borasan
Он (Она, Оно) пое́дет — U boradi
Мы пое́дем — Biz boramiz
Вы пое́дете — Siz borasiz
Они пое́дут — Ular boradi.

👇 Do'stlarga ulashing!
https://t.me/joinchat/AAAAAD7IoaLQFFDDgYAEEQ
Вычеркните из своей жизни клоунов и фокусников. Цирк зарабатывает на жизнь гастролями...

"MASQARABOZ" va "KO'ZBO'YAMACHILARNI" hayotingizdan chiqarib yuboring. Chunki sirk ko'chib yurib tirikchilik qiladi...

👇 Do'stlarga ulashing!
https://t.me/joinchat/AAAAAD7IoaLQFFDDgYAEEQ
Прийти - Kelmoq, yetib kelmoq

Men soat to'qqizda keldim
- я пришёл (ayollаr "пришла" dеb аytadi) в 9 часов

sen soat 9 da kelding
- ты пришёл (пришла)в 9 часов

u soat 9 da keldi
- он пришёл(она пришла) в 9 часов

biz soat 9 da keldik
- мы пришли в 9 часов

siz soat 9 da keldingiz
- вы пришли в 9 часов

ular soat 9 da keldi(lar)
- они пришли в 9 часов


Men soat to'qqizda kelaman
- я приду в 9 часов

Sen soat to'qqizda kelasan
- Ты придёшь в 9 часов

U soat to'qqizda keladi
- Он/Она/Оно придёт в 9 часов

Biz soat to'qqizda kelamiz
- Мы придём в 9 часов

Siz soat to'qqizda kelasiz
- Вы придёте в 9 часов

Ular soat to'qqizda kelaman
- Они придут в 9 часов

👇 Do'stlarga ulashing!
https://t.me/joinchat/AAAAAD7IoaLQFFDDgYAEEQ
O'zlik olmoshlari va ularning qo'llanilishi

O'zim - (я) сам (а)
kitobim(o'zimning kitobim) - своя, моя книга

o'zing - (ты) сам (а)
(o'zingning) kitobing - твоя книга

o'zi - (он) сам, (она) сама
(o'zining)kitobi - его, её книга 

o'zimiz - (мы) сами 
kitobimiz - наша книга

o'zingiz - (вы) сами 
kitobingiz - ваша книга

o'zlari - (они) сами
kitoblari - их книга

👇 Do'stlarga ulashing!
https://t.me/joinchat/AAAAAD7IoaLQFFDDgYAEEQ
Бугун рус тилида энг кўп фойдаланиладиган «Мочь» (ўйнамоқ) феълининг замон ва шахс-сонларда ўзгаришини кўриб чиқамиз.

👉 Маъноси: қила (бажара, амалга ошира) олмоқ, уддаламоқ, уддасидан чиқмоқ, эпламоқ;

🚩 Ҳозирги замонда:
Я могу́
Ты мо́жешь
Он мо́жет
Она мо́жет
Оно мо́жет
Мы мо́жем
Вы мо́жете
Они мо́гут

Я не могу понять — Мен тушунмаяпман (тушуна олмаяпман, тушуна олмайман; ақлим етмаяпти)

Ты не могу понять — Сен тушунмаяпсан

Он/она/оно не могу понять — У тушунмаяпти

Мы не могу понять — Биз тушунмаяпмиз

Вы не могу понять — Сиз тушунамаяпсиз

Они не могу понять — Улар тушунмаяпти

🚩 Ўтган Замонда:
Я мог (ўғил)/могла́ (қиз)
Ты мог (ўғил)/могла́ (қиз)
Он мо́г
Она могла́
Оно могло
Мы могли
Вы могли
Они могли

я мог понять — Мен тушундим (тушуна олдим, билдим, била олдим)

Ты мог понять — Сен (ўғил бола) тушундинг

Он могла понять — У (қиз бола) тушунди

Мы могли понять — Биз тушундик

Вы могли понять — Сиз тушундингиз

Они могли понять — Улар тушунди.

👇 Do'stlarga ulashing!
https://t.me/joinchat/AAAAAD7IoaLQFFDDgYAEEQ
уществительных в именительном, родительном и винительном падежах без предлогов.

Imenitelniy, roditelniy vinitelniy kelishiklarida ko’makchilarsiz tlarni qaytarish.

Единственное число:
Birlik son:

❗️ Мужской род:

🔸 У вас есть ответ (именительный падеж).
Sizda javob bor (imenitelniy kelishigi).

🔹 У меня нет ответа (родительный падеж).
Menda javob yo’q(roditelniy kelishigi).

▫️ Я забыл ответ (винительный падеж).
Men javobni esdan chiqardim (vinitelniy kelishigi).

❗️ Женский род:

— У вас есть ручка? (именительный падеж).
— Sizda bormi ruchka? (imenitelniy kelishigi).

— У меня нет ручки (родительный падеж).
— Menda yo’q ruchka (roditelniy kelishigi).

— Я забыл ручку (винительный падеж).
— Men esdan chiqardim ruchkani (vinitelniy kelishigi).

#падежи
👇 Do'stlarga ulashing!
https://t.me/joinchat/AAAAAD7IoaLQFFDDgYAEEQ