Rus tilini o'rganamiz | Русский язык
13.1K subscribers
1.8K photos
668 videos
7 files
739 links
@rustilinet — тил ва таълим йўналишидаги биринчи рақамли телеграм канали!

Since: 25.12.2016
Download Telegram
Если в твоей жизни найдутся люди, которые прочтут за тебя молитву, то ты не зря прожил эту жизнь!

Agar sizning hayotingizda siz uchun ibodat qiladigan odamlar bo'lsa, demak siz bu hayotni behuda o'tkazmadingiz!

#Афоризм
🇷🇺 @rustilinet 🇷🇺
Тема: Ударение
Мавзу: Урғу

Урғу (`) белгиси билан кўрсатилади. Рус тилида урғунинг муайян ўрни йўқ. Турли сўзларда урғу турли бўғинларга тушиши мумкин, масалан: ход, ходить, ходит.
Баъзан урғунинг бир бўғиндан бошқа бўғинга кўчиши билан: а) сўзнинг маъноси ўзгаради, масалан: замок (қулф) – зáмок (қалъа), мука (ун) – мука (азоб);
б) сўзнинг грамматик формаси ўзгаради, масалан: земли – земли, воды – воды каби. Боғловчи, кўмакчи ва юкламалар одатда урғусиз бўлади. Баъзан эса урғу отдан олдин келган олд кўмакчига ўтиши мумкин, масалан: на пол, на гору каби.

Рус тилини ўзлаштиришнинг асосий қийинчиликларидан бири сўзларда урғунинг ўзгарувчанлиги ва бир сўзнинг шакли ўзгариши билан урғунинг бошқа бўғинларга кўчиши, яъни урғунинг барқарор эмаслигидир. Агар ўзбек тилида урғу асосан сўзларнинг охиридаги унлига тушса, рус тилида урғу турли бўғинларда бўлиши мумкин.

Масалан:

дОм - уй
домА - уйлар
дОма - уйда

ЭСЛАТМА. Урғули унли ҳарфлар катта қилиб кўрсатилган.

Баъзида бир сўзнинг турли бўғиндаги урғули вариантлари ҳар хил маънони англатади.

Масалан:
мукА - ун
мУка - азоб
замОк - қулф
зАмок - қаср
хлопОк - қарсак
хлОпок - пахта.

Айрим ҳолларда бир сўзнинг турли урғули шакллари бошқа сўзни эмас, балки шу сўзнинг бошқа грамматик шаклини англатади.

Масалан:

зеркалА - ойналар
зЕркала - ойнанинг
Окна - деразалар
окнА - деразанинг

Рус тилида шундай сўзлар ҳам учрайдики, уларнинг бош шакллари (масалан, феълнинг ноаниқ шакли) эмас, бошқа грамматик шакллари бир хил, лекин маъноси турлича бўлиб, улар фақат урғули бўғин билан фарқланадилар.

Масалан:
платИть - тўламоқ
плачУ - тўлаяпман
плАкать - йиғламоқ
плАчу - йиғлаяпман

Баъзи сўзларда шаклдошлик асосан талаффузда бўлиб, ёзувда фарқи бўлмайди. Баъзи сўзларнинг турли урғули варианти бошқа-бошқа маънони англатади.

Масалан:
дорогА - қиммат
дорОга - йўл
вЕсти - хабарлар
вестИ - бошлаб бормоқ.

🇷🇺 @rustilinet 🇷🇺
Mavzu: Urg'usiz O
Тема: Безударный О

Rus tilidagi urg'usiz O unlisi (безударный О)barcha so'zlarda A yoki qisqacha A shaklida talaffuz etiladi yoki deyarli talaffuz etilmaydi.

Masalan:
онА - аnа
твоЯ - tvауа
окнО - аknо
дорОга - dаrоgа
потолОк - patalok
ходИть - hadit'
говорИть - gavarit'
сохранИть - saxranit'
довестИ - davesti
собрАние - sabraniye

⚠️ Eslatma ^ JUDA QISQA TALAFFUZ
молокО - malako
дЕвочка - dev^chka
кАрточка - kart^chka
городскОй- garadskoy
тротуАр - tr^tuar
молодОй - maladoy
водопровОд - vadapravot
чёрточка -cho'rt^chka va hokazo.

So'zlarda A deb talaffuz qilingan urg'usiz bo'g'inlarning qaysi birida O yozilishini bilish uchun shunday bo'g'inli so'zlarning urg'usiz bo'g'iniga urg'u tushadigan variantini topish kerak. Ko'p so'zlarning bunday varianti bir bo'g'inli bo'ladi.

Masalan:
дом, домовОй, домА, домАшний,
окнО, окОнный, окОшка, Окна.
гОрод, городскОй, городА.

-очк, -онок, -ёнок, kabi suffiksli so'zlardagi urg'usiz O unlisi juda qisqa A deb o'qiladi yoki deyarli o'qilmaydi.

Masalan:
дЕвочка - dev^chka
котёнок - katyon^k
мышОнок - mishon^k

🇷🇺 @rustilinet 🇷🇺
Когда кидаете в человека грязью, помните: до него она может не долететь, а вот на ваших руках останется.

Biror kishiga loy otganingizda, esda tuting - u unga yetib bormasligi mumkin, ammo sizning qo'lingiz kir bo'lib qolaveradi.

#Афоризм
🇷🇺 @rustilinet 🇷🇺
👍1
So'zlarning talaffuziga e'tibor bering.

онА - аnа
твоЯ - tvауа
окнО - аknо
дорОга - dаrоgа
потолОк - patalok
ходИть - hadit'
говорИть - gavarit'
сохранИть - saxranit'
довестИ - davesti
собрАние - sabraniye

🇷🇺 @rustilinet 🇷🇺
So'zlarning talaffuziga e'tibor bering.

дом, домовОй, домА, домАшний,
окнО, окОнный, окОшка, Окна.
гОрод, городскОй, городА.

🇷🇺 @rustilinet 🇷🇺 - obuna bo'lishni unutmang!
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
❗️ Видеоурок:

Вопросительные местоимения

#местоимения
#видеоурок

🇷🇺 @rustilinet 🇷🇺 - obuna bo'lishni unutmang
Mavzu: Talaffuzda undoshlarning o'zgarishi va tushib qolishi
Тема: Изменение и выпадение согласных звуков


☝️Изменение (o'zgarish)

С - sh
[с]шить - (shshit)
ра[с]шИрить - (rashshirit)

3 - sh
бе[з] шАпки - bishshapki
и[з] шЕрсти - ishshersti

С - j, з - j
[с]жечь - (jjech)
Ра[з]жАть - (rajjat)

Сч - shsh
[сч]Астье - (shshаstyе)
Ра[сч]ёт - (rаshshot)

Зч - shsh
грУ[зч]ик - (grushshik)
вO[зч]ик - (vòshshik)

Ч - sh
[ч]то - (shto)
ПотомУ [ч]то - (раtаmushtа)

Г - x
мЯ[г]ий - (myахkiy)
ле[г]О - (liхkò)

Ч - sh
скУ[ч]но - (skushnа)
порЯдо[ч]ный - (раryаdаshny)

☝️В ыпадение
(tushib qolishi)

T
грУс[т]но - (grusna)
прелЕс[т]ный - (prilesny)

Д
пОз[д]но - (pòzna)
прАз[д]ник - (praznik)

Л
сО[л]нце - (sòntse)

В
чУ[в]ство - (chustva)
здрА[в]ствуй - (zdrastvuy)

Т
гигАн[т]ский - (giganskiy)
ташкЕн[т]ский - (tashkenskiy)

Х
бу[х]галтер - (bugalter)

🇷🇺 @rustilinet 🇷🇺 - obuna bo'lishni unutmang
Человек всегда должен быть одинаковым по отношению к другим, а не только до завершения свое дела.

Odam har doim bir xil bo'lishi kerak, ishi bitgunicha emas!

#Афоризм
🇷🇺 @rustilinet 🇷🇺 - obuna bo'lishni unutmang!
Повторяем

ЗАПОМНИТЕ
ESLAB QOLING

Глагол + дательный падеж (кому?)

Fe’l + datelniy kelishigi (kimga? )

Звонить (позвонить)/перезвонить (кому?)
мне, тебе, ему, ей, нам, вам, им
qo’ng’iroq qilmoq/qayta qo’ng’iroq qilmoq (kimga? )
menga, senga, unga, unga, bizga, sizga, ularga

Давать/дать (кому?)
Ивану, Нине
bermoq (kimga? )
Ivanga, Ninaga

Передавать/передать (кому?)
брату, сестре
Aytmoq (uzatmoq) (kimga? )
akamga, opamga

Говорить/сказать (кому?)
Борису Петровичу, Анне Ивановне
Gapirmoq/aytmoq (kimga? )
Boris Petrovichga, Anna Ivanovnaga

#глагол
🇷🇺 @rustilinet 🇷🇺 - obuna bo'lishni unutmang!
Выражение времени в простом предложении
(через час, день, месяц, год …)

Sodda gapda vaqtning belgilanishi
(bir soatdan, kundan, oydan, yildan so’ng …)

— Позовите, пожалуйста, Ивана!
— Iltimos,Ivanni chaqiring!

— Ивана нет.
— Ivan yo'q.

— Когда он будет?
— U qachon bo’ladi?

— ЧЕРЕЗ ЧАС.
— BIR SOATDAN KEYIN.

❗️ Когда?
❗️ Qachon?

🔹 Мужской род:

ЧЕРЕЗ
(один) час, день, месяц, год –
(bir) Soat, kun, oy, yil

2, 3, 4 часа, дня, месяца, года – 2, 3, 4 soat, kun, oy, yil

5–20 часов, дней, месяцев, лет – 5–20 soat, kun, oy, yil

🔸 Женский род:

ЧЕРЕЗ
(одну) минуту
– (bir) daqiqa

2 (две) минуты – 2 (ikki) daqiqa

3, 4 минуты – 3, 4 daqiqa

5–20 минут – 5–20 daqiqa

ПОЗДНО, РАНО – kech, erta
ВЕЧЕРОМ, ДНЁМ, УТРОМ – kechqurun, kunduzi, ertalab

— Скажите, пожалуйста, когда БУДЕТ Виктор Иванович?
—Viktor Ivanovich qachon BO’LADI ayting, iltimos,?

— ЧЕРЕЗ 2 ЧАСА. Сейчас 10 часов. Он будет в 12 часов.
— 2 SOATDAN KEYIN. Hozir soat 10. U soat 12da bo’ladi.

#лучшедома
🇷🇺 @rustilinet 🇷🇺 - obuna bo'lishni unutmang!
​​

🔥 Играть

Бугун «Играть» (ўйнамоқ) феълининг ҳозирги замон, шахс-сонларда ўзгаришини кўриб чиқамиз.

Ma'nosi: Ўйнамоқ

дети играют во дворе — болалар ҳовлида ўйнаяптилар;
играть в футбол — futbol ўйнамоқ


Я играю - Мен ўйнаяпман
Ты играешь - Сен ўйнаяпсан
Он играет - У ўйнаяпти
Она играет - У ўйнаяпти
Мы играем - Биз ўйнаяпмиз
Вы играете - Сиз ўйнаяпсиз
Они играют - Улар ўйнаяптилар

Я прекрасно играю в шахматы — Мен жуда яхши шахмат ўйнайман (мен шахматни жуда яхши ўйнайман)

Ты прекрасно играешь в шахматы — Сен жуда яхши шахмат ўйнайсан

Он прекрасно играет в шахматы — У жуда яхши шахмат ўйнайди

Она прекрасно играет в шахматы — У жуда яхши шахмат ўйнайди

Мы прекрасно играем в шахматы — Биз жуда яхши шахмат ўйнаймиз

Вы прекрасно играете в шахматы — Сиз жуда яхши шахмат ўйнайсиз

Они прекрасно играют в шахматы — Улар жуда яхши шахмат ўйнайди

#грамматика
🇷🇺 @RUSTILINET - obuna bo'lishni unutmang
#словарь
🇷🇺 @RUSTILINET - obuna bo'lishni unutmang
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
❗️ Видеоурок:

Неопределённые местоимения

#местоимения
#видеоурок

🇷🇺 @RUSTILINET 🇷🇺 - obuna bo'lishni unutmang

Мавзу: Отларнинг бирлик ва кўплик шакли

Это студент. (бирлик)
Это студенты. (кўплик)

Это газета. (бирлик)
Это газеты. (кўплик)

Рус тилида отларни кўплик шаклга айлантириш учун сўз оҳирига -а, -я,-ы, -и қўшимчалари қўшилади.

Мужской роддаги сўзларга -Ы ва -И қўшимчалари қўшилади:
документ – документы
журнал – журналы

-А, -Я қўшимчалари қўшиладиган сўзлар ҳам бор, аммо улар кўп эмас.
брат - братья
берег - берега


Женский роддаги сўзларга "-А" ва "-Я" қўшимчалари қўшилади:
"-А" билан тугайдиган сўзларга асосан "-Ы" қўшилади
виза – визы
газета – газеты

"-Я" билан тугайдиган сўзларга асосан "-И" қўшилади
фамилия – фамилии

Средний роддаги сўзларда қуйидаги ўзгаришлар содир бўлади:
-"O" билан тугайдиган сўзларга -"А" қўшилади
письмо – письма
- "Е" билан тугайдиган сўзларга -"Я" қўшилади
море – моря
ЯБЛОКО (олма) сўзи бундан истисно, унинг кўплик шакли ЯБЛОКИ (Яблока эмас)!

Юқоридаги қоидаларга тушмайдиган айрим истиснолар ҳам мавжуд бўлиб, бунда отнинг кўплик шакли ўзаги ўзгариб кетади:
челове́к — лю́ди, ребёнок — де́ти

ЭСЛАТМА: Қайси род бўлишидан қатъи назар, кўплик сондаги барча сўзларда г, к, х, ж, ч, ш, щ, харфлардан сўнг -ы эмас, фақат -и ёзилади. Масалан:
Мужской род: потолок - потолк(и), нож - нож(и), сапог - сапог(и)
Женский род: рука - рук(и) вещь - вещ(и)
Средний род: ухо - уш(и) очко - очк(и)

Эслаб қолинг! "ДЕНЬГИ", "ОЧКИ", "ДУХИ", "ШАХМАТЫ", "БРЮКИ", сўзлари фақат кўпликда ишлатилади. Яъни бу сўзларнинг бирлик шакли мавжуд эмас.

️ Rus tilini o'rganamiz 🇷🇺
Феъл турлари - Виды глагола (1-қисм)

Рус тилида ҳаракат ва ҳолатни ифодаловчи сўз туркуми бўлган феъл (глагол) ни ўзлаштириш бу тилнинг энг қийин жихатларидан биридир. Чунки рус тилидаги феълнинг хар бири икки хил кўриниш (вид) га эга булиб, улар ўзаро нафақат шаклда, балки маъно жихатдан хам фарқ қилади.

Масалан, уларнинг хар бири замон, шахс-сонда турли қўшимчалар билан қўлланиши мумкин. Уларнинг бири ўрнига бошқаси қўлланса, бутунлай ўзгача маъно ифодаланади. Масалан, кечга қолиш феъли опаздывать ва опоздать деб таржима қилинади. Опоздывать феъли несовершенный видда бўлиб, харакатнинг такрорийлиги ва тугалланмаганлигини ифодалайди. Масалан, Я опоздывал деган бирикма кечга қолаётгани ёки авваллари хам тез-тез кечга қолиб туришини англатади.
Аммо опоздать сўзидан келиб чиқиб Я опоздал деса, у бир марта тасодифан кечга қолганлигини англатади. Чунки бу феъл совершенный видда бўлиб, харакатнинг бир марта содир бўлгани ва тугалланганлиги англатади.

Мисоллар:
Жараён (тугамайдиган)
Завтра я буду рисовать картину.
- Мен эртага расм чизаман.
(Эртага расм чизаман, аммо тугатишим шарт эмас)

Натижа (тугайдиган)
Завтра я нарисую картину.
- Мен эртага расм чизаман.
(Эртага расмни тўлиқ чизиб, тугатаман)

Вчера я читал книгу. (Кеча мен китоб ўқидим, тугатмадим)
Вчера я прочитал интересную
книгу.
(Кеча мен қизиқарли китоб ўқидим, тугатдим)

Изохли луғатларда хар бир феълнинг иккала шакли берилиб, уларнинг маъноси изохланиб, мисоллар ёрдамида тушунтириб берилади. Иккитилли луғатларда феълларнинг хар бир види алохида таржима қилинади.

👇 Do'stlarga ulashing!
https://t.me/joinchat/AAAAAD7IoaLQFFDDgYAEEQ
👍1
Forwarded from 3 MINUT⏱
Карантин даврида бўш вақтингизни яхши кайфиятда ўтказишингиз учун бугун яхши контентлар кўп. Телеграмда ҳам яхши каналлар топилади.

Аммо Uzbek Media канали уларнинг ичида алоҳида ажралиб туради. Каналда сиз энг қизиқарли видеоларни, куннинг энг актуал мавзуларни топишингиз мумкин экан. Каналга бир марта кирган одамнинг чиққиси келмай қолиши аниқ. Бўш вақтингиз қандай ўтганини сезмай қоламиз.

Сиз ҳам Uzbek Media каналига аъзо бўлинг. Афсусланмайсиз!

👉 Тавсия қиламан: Uzbek Media