RozanMag _ نشریه اینترنتی روزن
112 subscribers
292 photos
14 videos
54 files
75 links
نشریه اینترنتی مرمت و معماری روزن
RozanMag.com
aparat.com/rozanmag
instagram : @rozanmag

برای حمایت از ما، روزن را به دوستان خود معرفی کنید ‌.
Download Telegram
« روزن تاسیس شد »
۱۷ بهمن ۱۳۹۵
هویت ما، میراث ما
یکی از عناصر مهمی که باعث می شود هر شخص دارای ارزش و اعتبار باشد هویت است . هویت هر فرد می تواند برای آن شخص دارای اعتبار جهانی باشد .
این عنصر بسیار مهم، چیزی نیست که بتوان آن را در ازای پول یا چیز دیگری به دست آورد . هویت به خودی خود بسیار با گذشته ی فرد در ارتباط است . خانواده ، فرهنگ ، آداب و رسوم در تجلی هویت فردی نقش دارند ولی می توان همه ی این موارد را در واژه ای کامل تر و بزرگ تر گنجاند ؛ «وطن» .
به یقین وطن ، سرزمین یا کشور هر فرد بخش بسیار مهمی از هویت او محسوب می شود ؛ این ارزش و هویت گاه خالی از مسئولیت نیست .
فردی که دارای هویت چند هزار ساله باشد موظف است در درجه ی اول به هویت خود آسیب نرساند و در قدم بعدی بکوشد هویت خود را بدون خدشه به نسل های پس از خود انتقال دهد .
بی شک می توان ریشه های هویت را در دل تاریخ کاوید، ولی تاریخ به خودی خود زبان ندارد و برای کسب اطلاعات، به شاهدان عینی نیاز است .
شاهدان عینی تاریخ، زنده اند ! همه ی ما هرروز کم و بیش با آن ها برخورد میکنیم و گاه بی تفاوت از کنار آن ها می گذریم .
گاه آگاهانه یا ناآگاهانه دست به تخریب این شاهدان تاریخ می زنیم، به گونه ای که انگار نمی دانیم این ها بخشی از هویت ما هستند !
بناها و آثار تاریخی همان شاهدان عینی به جامانده از دل تاریخ هستند که هرروز به هنر، هویت، فرهنگ و تمدن مردم گواهی می دهند اما گاهی از گوشه و کنار خبر می رسد عده ای صدای آن ها را قطع میکنند و بدون آگاهی از ارزش آنان، چوب حراج به مهم ترین دارایی خود می زنند و آسمان خراشی بدقواره را جایگزین هویت خود می کنند .
اگر با یک بنای تاریخی هم صحبت شویم، متوجه خواهیم شد که ده ها و صدها سال خاطره در دل خود نهان دارد؛ غبار تاریخ را دیده و از شرایط بد روزگار جان به در برده تا به امروز رسیده است، پس یک بنای تاریخی چیزی نیست که بتوان آن را یک روزه ساخت . بنابرین جای شکی نیست که ما نیز موظف هستیم در حفاظت از این آثار بکوشیم .
همیشه پیشگیری بهتر از درمان است؛ در مورد حفاظت نیز چنین مسئله ای صادق است . اگر اقدامات پیشگیرانه صورت پذیرد و تا جایی که امکان دارد از تخریب بناها جلوگیری شود، نیازی به مداخله های بعدی نیست ؛ از این رو در امر حفاظت میراث فرهنگی، پیشگیری یک عامل بسیار مهم محسوب می شود . لازم به ذکر است که حفاظت یک اقدام دائمی است که نیاز به تداوم دارد و باعث می شود اثر به نسل های بعد انتقال یابد .
امروزه حفاظت از بناهای تاریخی در سراسر جهان یک امر مهم تلقی شده و گستره ی اجرایی آن فراتر از گذشته است، به گونه ای که آثار معماری ارزشمند امروزی را نیز جزو «میراث معاصر» محسوب می کنند و مانند بناهای تاریخی برای آن ها نیز احترام قائل می شوند .
در کشور ما نیز کم نیستند بناهایی که بتوان آن ها را جزو میراث معاصر محسوب کرد ؛ بناهایی که تاریخ ساخت آن ها مانند بناهای تاریخی به چندصدسال نمیرسد ولی هرکدام از جهاتی دارای ارزش هستند و باید برای حفظ آن ها کوشید .
می توان برج آزادی و موزه هنرهای معاصر تهران را سردمدار میراث معاصر در ایران نامید . کم و بیش بناهای شاخص دیگری نیز در سراسر کشور وجود دارد که دارای ارزش های خاص وجودی و طراحی منحصر به فرد هستند ؛ برای نمونه در خیابان سپه اصفهان و همجوار با میدان نقش جهان سه بنای معاصر وجود دارد که هر سه شعب بانک هستند و مدتی است در حال عملیات مرمتی می باشند .
عملیات مرمت میتواند بخشی از عملیات حفاظت باشد که هم برای میراث کهن و هم برای میراث معاصر شامل قوانین و ضوابط بسیاری است که باید توسط متخصص یا متخصصان رعایت شود .کمترین میزان مداخله ، بازگشت پذیر بودن اقدامات انجام شده و حفظ اصالت اثر جزو مهم ترین قوانین مرمت هستند که گاه بر اثر تخریب بسیار زیاد و وضع نابسامان اثر، رعایت برخی از این نکات با چالش مواجه می شود؛ از این رو بار دیگر اهمیت پیشگیری روشن می گردد .
در پایان باید یادآور شد که میراث فرهنگی، جزو هویت و ارزش یک ملت است ؛ ما باید صدای بناهای تاریخی شهرمان را بشنویم و بدانیم تک تک ما در قبال حفظ آن ها برای آیندگان مسئول هستیم و در این بین نباید ارزش میراث معاصر به فراموشی سپرده شود .
در راه حفاظت از میراث باید همواره به اهمیت عامل پیشگیری دقت کرد و در صورت لزوم باید این مسئله را به دیگران هم گوشزد کرد .
بناهای تاریخی مانند گوهری بزرگ و ارزشمند به نگهداری و حفاظت نیاز دارند و حافظان این گوهر بزرگ، مردم هستند .
امید است روزی همه ی ما ارزش میراث فرهنگی کشورمان را آنگونه که شایسته است درک کنیم .

امیر محمد شیرین پور
دانشجوی کارشناسی رشته مرمت بناهای تاریخی دانشگاه هنر اصفهان

*این متن در تاریخ سه شنبه ۲۸ اردیببهشت ۱۳۹۵ در روزنامه ی اصفهان امروز، صفحه ۱۶ به چاپ رسیده است .
#میراث_فرهنگی
@rozanmag
با یک جستجوی ساده در اینترنت می‌توان به اخبار مرتبط با کشف پایه های کاخ جهان نما، دسترسی پیدا کرد .
در تابستان سال ۱۳۹۴ بود که زمزمه ها در مورد کشف شواهد تاریخی و کشف پایه های کاخ جهان نما در خیابان چهارباغ اصفهان بالا گرفت.
این شواهد در مسیر تونل مترو کشف شد .
در اسفندماه ۱۳۹۴ بود که در همان محل اطلاعیه ای نصب شد مبنی بر اینکه پژوهشکده باستان‌شناسی کشور در حال کاوش محل پایه های کاخ تاریخی جهان نما می باشد؛ نشانه ها حاکی از آن بود که کار به صورت اصولی پیش می رود .
متاسفانه به طور کامل، اطلاعی از جزییات ماجرا در دسترس نیست .
به تازگی ( اسفند ۱۳۹۴ و فروردین ۱۳۹۶ ) در محل مورد نظر اقداماتی انجام شده که در نوع خود برای دوستداران میراث فرهنگی، بسیار امیدبخش و خوشحال کننده است .
بخش مورد نظر به شکل یک موزه‌ی شهری در آمده و امکان مشاهده‌ی آن برای رهگذران خیابان چهارباغ فراهم شده است .
بخش های تاریخی توسط کاهگل حفاظتی در برابر عوامل جوی حفظ شده و اطراف محوطه نیز با حصار شیشه ای فرا گرفته شده است . همچنین نورپردازی نسبتا مناسبی فضا را در شب، قابل رویت کرده است .
آخرین مشاهدات حاکی از آن است که هنوز اطلاع رسانی مناسبی در محل انجام نشده، تنها روشنگری موجود که در محل رویت شد مربوط به بیان تاریخچه کلی کاخ جهان نما می باشد و توضیح دقیق و تخصصی درباره بقایای تاریخی موجود داده نشده است . این اطلاع رسانی مختصر توسط سازمان نوسازی و بهسازی اصفهان انجام و در محل نصب شده است .
شما در ادامه شاهد تصاویر مربوط به محل مورد نظر خواهید بود :
@rozanmag
«عناصر ناهمخوان با هویت شهر اصفهان»
دنیای امروز با سرعتی باور نکردنی به سمت زندگی غربی و الگو برداری های نادرست از اشکال مختلف فرهنگی، هنری و ... در حال حرکت است . استفاده ی ناآگاهانه از عناصر شهری غیر بومی به خصوص در کشورهایی که دارای هویت و قدمت طولانی هستند بسیار قابل توجه است . گاه لازم است بیش از پیش به نکات ریز توجه شود تا بتوان برای احیای هویت های فرهنگی و تاریخی خود، همگام با دنیای امروزی تلاش کرد .
گذشته از اینکه شهر اصفهان دارای اصالتی کم نظیر در دنیا، در زمینه ی انواع هنرهای سنتی است که همگان بر این امر واقف هستند و نیز گذشته از تعدد تخریب های ناآگاهانه که در سال های متوالی به علل مختلف به بستر این شهر تاریخی صدمه هایی وارد کرده، نکته ی قابل توجه، مسئله ای است که همه ی ما بارها در روز با آن مواجه می شویم و آن تابلو های تبلیغاتی مربوط به فروشگاه ها می باشد که در ورودی هر فروشگاه نصب شده است. در محور مهمی مانند خیابان چهارباغ نمونه هایی یافت می شود که هنوز آثاری از تزئینات کاشیکاری سردرها از دوره های پیشین به جا مانده است. این فرم ها و تزیینات معرف شکل و یادآور حس فضای چهارباغ اصیل می باشد. متاسفانه در بخش هایی از قسمت مذکور، بسیاری از تزیینات دچار آسیب شده اند و در برخی موارد تابلوهای جدید در مقابل این تزیینات و کاشیکاری ها نصب شده است که در نوع خود علاوه بر تخریب نمای اصیل، باعث آسیب هایی نیز شده است .
حال وقتی به این ابعاد بنگریم، درمی یابیم که چه ساده می توان با مرمت و احیای بازمانده های تاریخی و الگو برداری از هنر و فن اصیل خودمان، فضای شهر را آنطور که شایسته و مختص این شهر است به آن بازگردانیم.
شاید بتوان سردر فروشگاه ها را به جای چاپ بنر و تابلوهای بد منظر با کاشیکاری مزین کرد. با توجه به اینکه با پیشرفت علم و صنعت در این زمانه اجرای این کار بسیار دقیق تر و اجرای نقوش بسیار خلاقانه تر می تواند صورت گیرد . در صورت اجرا و بازگشت به هویت گذشته در اجرای چنین مورد ساده ای می توان شاهد خلق عناصری خاص بود که یادگاری از زمان حال برای قرن های آینده باشد .
لازم به ذکر است در میان این آشفتگی ها، معدود فضاهایی وجود دارد که در این مورد سعی کرده اند در حد توان، از آشفتگی دیداری جلوگیری کنند؛ برای مثال شرکت برق منطقه ای اصفهان اقدام به چنین حرکتی کرده است و مسلما اجرای تابلوی سردر با هر کیفیتی که باشد بسیار قابل پذیرش تر از آن چیزی است که امروزه با آن مواجه هستیم .
به طور خلاصه باید گفت شهرهایی نظیر اصفهان، در دنیای کنونی نیازمند احیا و باز طراحی برخی عناصر شهری مدرن می باشند و اهمیت بازگشت و الگوبرداری از هویت، فرهنگ و هنر غنی گذشتگان، به شدت احساس می شود . بخشی از وجه تمایز شهری نظیر اصفهان با شهر های جدیدی که عمرشان کمتر از یک سده است، در همین مبحث خلاصه می شود؛ امید است با توجه بیشتر به چنین مواردی، شاهد بهبود و بازگشت به هویت خود باشیم .

نیلوفر سلیمانی
دانشجوی کارشناسی مرمت و احیاء بناهای تاریخی
دانشگاه هنر اصفهان
۱۰ فروردین ۱۳۹۶

#میراث_فرهنگی
@rozanmag
RozanMag _ نشریه اینترنتی روزن
Photo
در ۱۸ آوریل ۱۹۸۲ طی جلسه ی ایکوموس که در شهر حمامات تونس برگزار شد، پیشنهاد شد تا یک روز ثابت جهت بزرگداشت تنوع میراث در سراسر جهان مشخص شود . با این ایده، روز جهانی بناها و محوطه های تاریخی متولد شد .
این پیشنهاد در نوامبر سال ۱۹۸۳ در مجمع عمومی یونسکو طی یک قطعنامه به تصویب رسید و از آن پس ۱۸ آوریل هر سال مصادف با ۲۹ فروردین، با این عنوان نامگذاری می شود .
روزن این روز را به همه‌ی دوست داران میراث تاریخی تبریک می گوید .

@rozanmag
RozanMag _ نشریه اینترنتی روزن
Photo
مورخین بنای شهر اصفهان را به ملکه شوشن دخت، زن یهودی یزدگرد اول نسبت می دهند که در ایجاد یک کلنی کلیمی نشین به نام یهودیه در نزدیک جی نقش اساسی داشته است .
مادام دیولافوا سیاح فرانسوی نیز ساکنین اولیه اصفهان فعلی را یهودیان تبعیدی بخت النصر میداند که بعد از سرگردانی زیاد، این محل را برای سکونت خود اختیار می کنند . بعضی از مورخین مانند زیلوستردو سسی این خبر را معتبر نمی دانند و آن را افسانه می شمارد .
نقطه ای که یهودیان در آن اقامت افکنده بودند به نام یهودیه یا دارالیهود معروف شد؛ روستای یهودیه که یکی از محلات قدیمی اصفهان را به وجود آورده بود بعدا به اسم جوباره یا جویباره معروف گردید . برخی این محله را جهان باره، جهود باره و جوان باره می نامند که نویسنده ی کتاب جغرافیای اصفهان، این نام ها را نادرست می داند .
برگرفته از کتاب جغرافیای اصفهان. سیروس شفقی . انتشارات دانشگاه اصفهان . ۱۳۸۱
#جویباره #بافت_گردی
@RozanMag
www.RozanMag.com
کنیسه یعقوب مسجدی
اصفهان، محله جویباره
عکاس : آقای حمید درویشی
@rozanmag
RozanMag.com
RozanMag _ نشریه اینترنتی روزن
کنیسه یعقوب مسجدی اصفهان، محله جویباره عکاس : آقای حمید درویشی @rozanmag RozanMag.com
در اولین بافت گردی گروه روزن به بررسی محله جوباره (جویباره) اصفهان پرداخته شد. قدمت این محله به کوچ یهودیان از بابل توسط بخت النصر برمی گردد.
علت انتخاب این منطقه برای اولین بازدید، معرفی آن در منابع تاریخی متعدد به عنوان هسته ی اولیه ی شهر اصفهان است. گفته می شود در زمانی تمامی مردم ساکن در این منطقه یهودی بوده اند ولی به مرور تعداد بسیاری از آن ها، این محله را ترک کرده اند. ساختار اجتماعی بافت، مثل گذشته نیست و در حال حاضر اکثر ساکنان این منطقه کلیمی نیستند. با این وجود، مراسم دینی کلیمیان، هنوز هم در اکثر کنیسه های این محله برقرار می باشد .
به طور کلی یکپارچگی این محله دیگر مانند گذشته نیست، ساخت دو خیابان کمال اسماعیل و ولی عصر باعث شکافت بافت تاریخی این محله شده است. بسیاری از خانه های تاریخی، تخریب شده و تعداد کمی از آن ها که هنوز پابرجاست، اکثرا متروک باقی مانده اند.
تقریبا تمام کلیمیانی که با آن ها مصاحبه شد زبان عبری را فقط در حد انجام مناسک دینی می دانند و بر خلاف ارامنه ی ساکن در جلفای اصفهان، در صحبت های روزانه از زبان فارسی استفاده می کنند .
بیشترین کنیسه های موجود در اصفهان در این محله واقع شده که تعدادی از آنها به علت عملیات های مرمت، به طور کلی قابل بازدید نبودند.
در برخی منابع ذکر شده کنیسه ی عمو شعیا قدیمی ترین کنیسه ی موجود در اصفهان است، در صحبت هایی که با چند نفر از کلیمیان صورت گرفت، بیان شد قدیمی ترین کنیسه ی موجود در اصفهان، کنیسه ی گلبهار است که تاریخ آن به سال 141 هجری شمسی باز می گردد؛ البته کنیسه ی کنونی اصیل نیست و بر روی پایه های کنیسه ی اصلی ساخته شده است . ( احتمالا منظور آن ها از قدیمی ترین کنیسه همان بنای اصلی بوده که زیر کنیسه ی کنونی قرار دارد).
گرچه تلاش هایی صورت گرفت تا به الگوی ساخت مشخصی برای کنیسه ها دست پیدا کنیم ولی این امکان فراهم نشد.
کنیسه های موجود در اصفهان دارای یک الگوی ساخت ثابت نیستند، مشاهدات نشان داد که به طور کلی پلان ساختمانی کنیسه ها شبیه به هم نیست و برای طبقه بندی آن ها به بررسی های بیشتر و تخصصی تر نیاز است . آنچه در بررسی ها مشخص شد چند کنیسه دارای ساختاری بودند تا فضای کنیسه را به دو قسمت تقسیم کنند، فضای دوم در قسمت بالای فضای اصلی قرار دارد و برای حضور زنان تعبیه شده است؛ شاید بتوان وجود این فضا را جزو عناصر اصلی طراحی معماری کنیسه به شمار آورد .
عنصر شاخص اکثر کنیسه ها نورگیری است که به شکل ساختاری بیرون زده، بالای سقف ساخته شده است . این عنصر از بیرون بنا قابل مشاهده است و خود نوعی راهنما برای شناسایی کنیسه ها می باشد . جهت گیری اصلی کنیسه ها به سمت بیت المقدس می باشد؛ در همین سمت از کنیسه، فضایی شبیه تاقچه یا کمد تعبیه شده که از آن برای نگهداری برخی عناصر و متون مقدس استفاده می شود . این عناصر در مراسم مذهبی کلیمیان کاربرد دارد.
در چند کنیسه فضایی به نام میقوه وجود دارد که کاربرد آن جهت انجام غسل و مناسک دینی می باشد . به طور کلی میقوه ها برای دسترسی به آب، در پایین تر از سطح زمین ساخته می شدند. علاوه بر برخی کنیسه ها، برخی از خانه های محله جویباره نیز دارای میقوه بوه اند که ظاهرا همه ی آن ها در طرح های عمرانی، تخریب شده است .
امکان بازدید از میقوه در بافتگردی روزن محیا نشد ولی طبق اطلاعات به دست آمد می توان گفت این فضا نسبتا شبیه آب انبار می باشد و شامل بخشی پر از آب می باشد .

نیلوفر سلیمانی
امیر محمد شیرین پور
بهار ۱۳۹۶
@rozanmag
RozanMag.com
استاد شهریار عدل
۱۴ بهمن ۱۳۲۲ ـ ۳۱ خرداد ۱۳۹۴
@rozanmag
RozanMag.com