پژوهشخوان ایرنا
307 subscribers
315 photos
1 video
310 links
☀️هر روز با یک پژوهش

«چکیده گزارش‌های پژوهشخوان خبرگزاری جمهوری اسلامی/اداره کل پژوهش ایرنا»
Download Telegram
🔶 ایران و چهار سناریوی کلان در مناسبات با روسیه، آمریکا و چین

🔺 جایگاه‌ ژئوپلیتیکی‌ ایران، تنها فرصتی‌ برای ائتلاف‌سازی و بازیگری فعال‌ در سیاست‌ بین‌الملل‌ نیست بلکه‌ مخاطراتی‌ جدی نیز در پی‌ دارد چرا که‌ ایران‌ ناگزیر در معرض‌ رقابت‌ و فشار هم‌زمان‌ از سوی سه‌ قدرت‌ جهانی‌ قرار می‌گیرد.

🔺 یکی از چالش‌های اصلی‌ تهران‌، حفظ‌ حداکثری منافع‌ ملی‌ در شرایطی‌ است‌ که‌ منافع‌ سه‌ قدرت‌ نه‌ همسو و نه‌ الزاما پایدار است‌. بنابراین‌، ایران‌ ناچار است‌ با رویکردی سیال‌، واقع‌گرایانه‌ و مبتنی‌ بر ارزیابی‌ دقیق‌ از تحولات‌ جهانی‌، موقعیت‌ خود را در این‌ مثلث‌ قدرت‌ بازتعریف‌ کند.

🔺 سیاست‌ خارجی‌ ایران‌ باید میان‌ سه‌ گزینه‌ دشوار ائتلاف‌، موازنه‌سازی و استقلال‌ راهبردی یکی‌ را یا ترکیبی‌ از آن‌ها را اتخاذ کند.

📚 منبع: «احمد فضلی» و دیگران، «تحلیل‌ تأثیر رقابت‌ سیاسی‌ و اقتصادی ایالات متحده، چین‌ و روسیه‌ بر جایگاه منطقه‌ای جمهوری اسلامی‌ ایران در خاورمیانه‌ در افق‌ ٢٠٣٠»، فصلنامه علمی راهبرد سیاسی، دوره ۹، شماره یک، شماره پیاپی ۳۲، خرداد ۱۴۰۴

گزارش را اینجا بخوانید

🆔@research_reader
🔶 پنج مکانیسم تا ۲۰۳۰ که ایران ممکن است با آن‌ها مواجه شود

🔺 جهان تا سال ۲۰۳۰ ممکن است با پنج فرایند کلان روبرو شود که برخی برای ایران مطلوب، مرجح یا قابل تحمل و برخی نیز نامطلوب خواهد بود.

🔺 ﺟﻨﮓﻫﺎی ﺗﺮکیبی اﻳﻦ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ را به اﻳﺮان می‌دﻫﺪ ﻛﻪ ﻋﻘﺐ‌ﻣﺎﻧﺪگی ﺧﻮد را در ﺣﻮزه‌ جنگ‌های سنتی ﺟﺒﺮان و ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻋﺮﺻﻪ درﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﺟﻨﮓﻫﺎی ﺗﺮکیبی، ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎی سنگینی را ﺑﻪ دﺷﻤﻦ ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻛﻨﺪ.

🔺 اﻓﻜﺎر ﻋﻤﻮمی ﺑﻴﻦالمللی و رﺳﺎﻧﻪﻫﺎ ﺑﻪﻋﻨﻮان ﺗﺮﻣﺰ و اﻫﺮم ﻣﻬﺎرﻛﻨﻨﺪه جدی ﺑﺮای جلوﮔﻴﺮی از تشدﻳﺪ روندﻫﺎی ﻧﻈﺎمیﮔﺮی ﻣﻄﺮح خواهند بود که این می‌تواند فرصت‌های تازه‌ای را پیش روی ایران قرار دهد.

🔺 به موازات اﻓﺰاﻳﺶ بی ﺛﺒﺎتی‌ﻫﺎی ﺳﻴﺎسی و امنیتی در ﺟﻬﺎن، ﺳﺮرﻳﺰ ﻧﺎامنی در ﻛﺸﻮرﻫﺎی پیرامون به خصوص در صورت ورشکستگی آن‌ها، ﺳﺮزﻣﻴﻦ اﻳﺮان را ﺑﺎ ﺗﻬﺪیدات جدی ﻣﻮاﺟﻪ ﺧﻮاهد ﻛﺮد.

📚 منبع: سیدجلال دهقانی فیروزآبادی»، و دیگران، «پیشران‌های سیاسی و امنیتی نظام بین‌الملل تا سال ۲۰۳۰ و سناریوهای پیش روی ایران»، فصلنامه سیاست خارجی، دوره ۳۷، شماره ۴، شماره پیاپی ۱۴۸، زمستان ۱۴۰۲.

#پژوهشخوان_بین‌الملل

گزارش را اینجا بخوانید

🆔@research_reader
🔶 چگونه فرهنگ سیاسی ایران در برابر تجاوز رژیم بعثی ایستاد؟

🔺آنچه در طول هشت سال دفاع مقدس، انسجام ملی و پایداری ایران را تضمین کرد، علاوه بر قدرت نظامی، ریشه‌های عمیق و شاخصه‌های پیچیده‌ فرهنگ سیاسی حاکم بر جامعه بود. فرهنگی که از اعماق تاریخ ایران باستان و اسلام برخاسته و تحت تأثیر دگرگونی‌های دوران معاصر، هویتی منحصربه‌فرد یافته بود.

🔺 یکی از دلایل مهم مقاومت مردم ایران در مقابل تهاجم ارتش بعثی و حمایت بیگانگان، تعصب و دلبستگی عمیق به کشور و خاک خود بود. تجربه تاریخی نشان داده که ملت ایران در برابر تجاوز بیگانه از سرزمینش ایستادگی می‌کند.

🔺 فرهنگ سیاسی یک جامعه تحت تأثیر عوامل متعددی شکل می‌گیرد و ممکن است در طول زمان تغییر کند. پدیده‌هایی مانند جنگ و تغییرات اجتماعی و سیاسی تأثیر مهمی بر شکل‌گیری فرهنگ سیاسی دارند.

📚 منبع:محمد صادق جلالی‌راد، «شاخصه‌های فرهنگ سیاسی ایران در دفاع مقدس»، فصلنامه علمی مطالعات دفاع مقدس، دوره۹، شماره ۳، پاییز ۱۴۰۲.

#پژوهشخوان_تاریخی

گزارش را اینجا بخوانید

🆔@research_reader
🔶 نوآوری در دل بحران؛ کارآفرینان چگونه با کمبود آب می‌جنگند؟

🔺 با توجه به محدودیت‌های مالی بنگاه‌ها برای پاسخ به اثرات بحران آب، دولت می‌تواند با حمایت از کسب و کارها و اعطای وام‌های بلندمدت و کم بهره، پاسخ‌های کارآفرینان را توسعه دهد.

🔺 استفاده از ماشین آلات و تکنولوژی مناسب برای افزایش کارایی مصرف آب اهمیت زیادی خواهد داشت و از آنجایی که بنگاه‌های کوچک منابع و دانش کافی را جهت ساخت یا خرید آن در اختیار ندارند، دولت می‌تواند با حمایت مالی و انتقال دانش، کسب و کارهای کارآفرینانه را به این ماشین آلات مجهز کند.

🔺 دولت‌ها باید بر مجوزهای اعطا شده به کسب و کارها در مناطق متاثر از خشکسالی، نظارتی دقیق و تخصصی داشته باشند، به طوری که کسب و کارهای پرمصرف نباید در این مناطق فعالیت کنند.

📚 منبع: رضا خرم و دیگران، «واکاوی پاسخ‌های کارآفرینان به بحران آب، نشریه آب و توسعه پایدار»، شماره ۱، بهار ۱۴۰۳

#پژوهشخوان_اقتصادی

گزارش را اینجا بخوانید

🆔@research_reader
🔶 تهران؛ فراتر از پایتخت، یک ایران کوچک است

🔺 دشت تهران مانند کوزه‌ای با ترک‌هایی است که بندبندی شده‌اند و همین گسل‌ها، با ایجاد منابع آب زیرزمینی، امکان زیست پایدار در این منطقه را برای هزاران سال فراهم کرده‌اند.

🔺 تهران، متشکل از کل تنوع فرهنگی و اجتماعی کشور است و کینه‌ها و اختلافات قومی و محلی در آن به ندرت نمود می‌یابند. وجود چنین شرایطی نشان می‌دهد که تنوع فرهنگی ضامن وحدت ملی است و وحدت ملی، در عین حال، مقوم شکوفایی این تنوع است.

🔺 پس از سال ۱۳۴۲ و آغاز اصلاحات ارضی، این روند تغییر یافت و تهران به مرکزی برای تنوع فرهنگی کشور، شامل جوامع شهری، روستایی و عشایری، تبدیل شد؛ هرچند میزان و حجم مهاجرت‌ها در دوره‌های مختلف متفاوت بود. به این ترتیب، تهران رفته‌رفته به «ایران کوچک» فرهنگی-اجتماعی تبدیل شد و «تهرانی‌های جدید» در بستر چنین سرگذشتی شکل گرفتند.

📚 منبع: سیدمحمد بهشتی، «روایت تهران»، مجله علمی معماری و شهرسازی، دوره ۲۱، شماره ، شماره پیاپی ۵۳، تیر ۱۳۹۰

#پژوهشخوان_اجتماعی

گزارش را اینجا بخوانید

🆔@research_reader
🔶 تبعات مصرف و راه شناسایی اخبار جعلی

🔺 عواملی که باعث تشابه اخبار جعلی با اطلاعات واقعی می‌شوند عبارتند از کارایی مشابه در اقناع اطلاعاتی مخاطب و ذات خبری، وجود ارزش شهرت و تازگی، وجود تنوع قالب‌های خبری به همراه اولویت‌بندی، دارا بودن سبک خبری دارای آرای جمعی همراه با اجماع نظری و توافق جمعی، ثبات در طول زمان از نظر تداوم اشاعه و ماندگاری اثر.

🔺 راه‌اندازی جنبش‌های اجتماعی منجر به شورش‌های خیابانی و هیجانات زودگذر، فریب اذهان عمومی با گمراه شدن از حقیقت، تنش رسانه‌ای با تضاد گفتمان‌های مجازی و سنتی، اضطراب عمومی با ایجاد ترس و حس بی‌اعتمادی، جهت‌دهی به افکار عمومی با تبلیغ یک فکر بدون اندیشیدن، تحریک گروهی با برانگیختن احساسات و ایجاد گروه‌های هم‌نظر، ایجاد تعارض میان سنت و مدرنیته، گسترش ابهام همراه با بی‌اعتمادی و پرده‌پوشی از جمله اهداف انتشار اخبار جعلی به شمار می‌آید.

📚 منبع: سیدمحمد مهدی‌زاده طالشی و ناهید سعادت سیرت، «رسانه‌های اجتماعی و اخبار جعلی در عصر پسا حقیقت»، فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، سال سی‌ام، شماره ۱، بهار ۱۴۰۲

#پژوهشخوان_آموزش

گزارش را اینجا بخوانید

🆔@research_reader
👍1
🔶 انتخابی که نباید اجبار باشد؛ اشتغال یا مادری؟

🔺 در ایران با وجود ارتقای سطح تحصیلات و تمایل زنان به حضور در بازار کار، چالش‌های ناشی از باروری و نبود حمایت‌های کافی از مادران شاغل، تعادل میان نقش‌های خانوادگی و حرفه‌ای را دشوار کرده است.

🔺 در وضعیت کنونی، نرخ مشارکت اقتصادی زنان همچنان پایین و نرخ بیکاری آنان ۲ برابر مردان است.

🔺 ایجاد دسترسی به آموزش و بهداشت مناسب، بهبود شرایط مسکن و حمایت از زیرساخت‌های اجتماعی می‌تواند از جمله سیاست‌هایی باشد که به تقویت مشارکت اقتصادی زنان کمک کند.

🔺 فراهم کردن خدمات مراقبتی مناسب برای کودکان، از جمله مهدکودک‌ها، مدارس زودآموز و سایر نهادهای مراقبتی، به زنان امکان می‌دهد تا در طول روز به اشتغال خود ادامه دهند.

📚 منبع: مهتاب خوش‌کلام و محبوبه فراهتی، «نابرابری درآمد و مشارکت اقتصادی زنان در استان‌های ایران»، نامه انجمن جمعیت شناسی ایران سال ۱۹ پاییز و زمستان ۱۴۰۳ ، شماره ۳۸

#پژوهشخوان_اجتماعی

گزارش را اینجا بخوانید

🆔@research_reader
🔶 تحریم‌ها کدام اهداف را در جامعه ایرانی نشانه رفتند؟

🔺 بررسی شاخص‌های مختلف نشان می‌دهد تحریم‌های اعمالی ایالات متحده در حوزه‌های مختلف اقتصادی، بر روند ارزش‌های سیاسی و سرمایه اجتماعی در ایران هم تأثیرگذار بوده است.

🔺 آمارهای سازمان ثبت احوال نشان می‌دهد که در دوران تحریم‌ها تعداد ازدواج‌های ثبت شده نزدیک به ۶/۵ درصد نسبت به سال‌های پیش از اعمال تحریم‌ها کاهش داشته است. همچنین علی رغم شیب نزولی طی سالهای ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۸، طلاق اما در سال ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ با رشد ۱۴ درصدی روبرو شده است.

🔺 تا قبل از اعمال تحریم‌ها، تعداد نزاع‌های ثبت شده در کشور رقم ۵۴۴ هزار مورد است، اما این رقم در سال ۱۳۹۹ به بالای ۶۰۱ هزار مورد رسید که افزایش حدود ۱۰ درصدی را نشان می‌دهد.

🔺 اندیشمندان و محققان علوم سیاسی در تحلیل کاهش مشارکت سیاسی در ایران نقش تحریم و نارضایتی اقتصادی را بسیار مهم تلقی می‌کنند.

📚 منبع: مالک آوریده، «آثار تحریم‌های آمریکا بر سرمایه اجتماعی و سیاسی ایران (۲۰۲۰-۲۰۱۶)، فصلنامه علمی پژوهش‌های راهبردی سیاست، دوره ۱۴، شماره ۵۲، بهار ۱۴۰۴

#پژوهشخوان_اجتماعی

گزارش را اینجا بخوانید

🆔@research_reader
🔶 تجربیات جهانی اصلاح قیمت سوخت: از پرداخت نقدی به کم‌درآمدها تا بهبود کیفیت خدمات عمومی/ گزیده‌ای از یک مقاله درباره اصلاحات یارانه‌های انرژی در ده‌ها کشور

🔺 صندوق اصلاح یارانه انرژی با همکاری بیش از ۳۰۰ متخصص برجسته حوزه انرژی، در فاصله سال‌های ۲۰۱۴ الی ۲۰۲۴ در بیش از ۷۵ کشور در اصلاح یارانه‌ها مشارکت داشته و گزارشی از سوی بانک جهانی در ۲۰۲۴ درس‌آموخته‌های سیاستی این تجربه را مستند کرده است.

🔺 در کشورهایی که چندین بار اصلاح یارانه انرژی انجام دادند، روند مشخصی دیده می‌شود: ابتدا انتقال‌های نقدی جبرانی به‌عنوان برنامه‌های جدید معرفی شدند. سپس در طول زمان، برنامه‌های موجود با اصلاح معیارهای شایستگی، ساختار مزایا و میزان پوشش بهبود یافتند.

🔺 تخصیص منابع آزادشده به حمایت اجتماعی، انرژی پاک، زیرساخت، خدمات شهری و ... نه‌تنها فشارهای اجتماعی اصلاح را کاهش می‌دهد بلکه مشروعیت آن را نیز بالا می‌برد.

📚: "ENERGY SUBSIDY REFORM IN ACTION: From Ambition to Action: Practical Insights on Energy Subsidy Reforms", World Bank, 22 October 2024

#پژوهشخوان_اقتصادی

گزارش را اینجا بخوانید

🆔@research_reader
🔶 آیا نسل Z زیر بار ساختار سنتی اشتغال می‌رود؟

🔺 نسل Z دیگر آن کودکان دهه هشتادی نیستند که در خانه محصور شده باشند؛ اکنون آن‌ها مردان و زنان جوانی هستند که به عناوین مختلف به عنوان دانشجو و شاغل وارد جامعه و بازار کار شده‌اند و کم‌کم سکان بازار کسب و کار اعم از دولتی و خصوصی را در دست می‌گیرند و نسل جدیدی از شاغلان را شکل می‌دهند.

🔺 در ایران، زومرها که بومیان دیجیتال نام گرفته‌اند حدود یک‌چهارم جمعیت را تشکیل می‌دهند و با وجود فشارهای اقتصادی، نرخ بالای بیکاری و بحران‌های اجتماعی، همچنان با تاب‌آوری و همبستگی دیجیتال مسیر آینده را می‌سازند.

🔺 بر اساس یک پژوهش، سازمان‌ها برای موفقیت در جذب و نگهداشت نسل Z باید علاوه بر اصلاح ساختارهای سنتی بر دیجیتالی‌سازی فرآیندها، فرهنگ‌سازی سازمانی و طراحی مشاغل جذاب تمرکز کنند.

🔺 یکی از سطوح اصلاحات مورد نیاز معطوف به تشکیل دولت الکترونیک، تکیه بر دورکاری، ارتقای زیرساخت‌های فناورانه، عملکردهای حمایتی، حذف بوروکراسی است.

📚 منبع: مطالعات راهبردی در صنعت نفت و انرژی سال ۱۴ تابستان ۱۴۰۲ شماره ۵۷

#پژوهشخوان_آموزش

گزارش را اینجا بخوانید

🆔@research_reader
👍1
🔶 پژوهش‌ها درباره موانع کوچک‌سازی دولت چه می‌گویند و چه پیشنهادی دارند؟

🔺 کوچک‌سازی دولت از طریق راهکارهای مورد بررسی در پژوهش‌ها شامل خصوصی‌سازی، مدیریت دولتی نوین و حکمرانی خوب، با مشکلات و موانع حقوقی- قانونی روبه‌رو است.

🔺 موانع کوچک‌سازی دولت از نظر پژوهشگران ایرانی شامل رانتیریسم، فرهنگ سیاسی ایرانیان، فقدان پیش‌نیازهای لازم برای اجرای سیاست کوچک‌سازی دولت و بروز تضاد طبقاتی در پی اجرای این سیاست است

🔺 در الگوی مشارکت بخش عمومی- خصوصی، دولت به جای کوچک‌سازی از طریق واگذاری کامل یک بنگاه تجاری اقدام به مشارکت با بخش خصوصی کرده و مالکیت بنگاه و صنعت مورد نظر نیز همچنان برای بخش دولتی حفظ می‌شود.

📚 منبع: غلامرضا حداد و علی آل‌علی، «فراترکیب آراء پژوهشگران ایرانی دربارۀ کوچک سازی دولت در ایران»، فصلنامه علمی دولت‌پژوهی، دوره ۱۰، شماره ۳۹، پاییز ۱۴۰۳.

#پژوهشخوان_سیاسی

گزارش را اینجا بخوانید

🆔@research_reader