دیده‌بان میراث فرهنگی

[دنباله‌ی نوشتار بالا]

▪️ اما آیا مدیریت منطقه‌ی آزاد کیش می‌توانست نمونه‌ای واقعی و پایدار از گردشگری را در آنجا پیاده کند؟ آری، می‌توانست. جدا از آن‌که می‌شد نوآوری‌هایی را بر پایه‌ی پتانسیلِ واقعی جزیره طرح کرد، مراکز گردشگری ساحلیِ شرق دور که با احترام به طبیعت و بدون دستکاری آن و با اقامت‌گاه‌هایی طبیعی و بومی ساخته شده‌اند که آرامش را به انسانِ فراری از هیاهو تقدیم می‌کنند نمونه‌های خردمندانه‌ی توسعه‌ی گردشگری‌اند، که البته چون در آنها و برای ساخت‌شان امکانِ جابه‌جایی مبالغ کلان وجود ندارد و بیش از آن‌که پیمان‌کار و زنجیره‌ی وابسته به آن منتفع شوند خود افراد شاغل در محیط سود خواهند برد، شاید نمونه‌ی مطلوب نگاه سازه‌محور و ساخت‌وسازیِ مدیران ما نباشند. در آن صورت، اگر کسی هم می‌خواست خیابان‌های پرزرق‌وبرق را در شب‌ها ببیند می‌توانست به نمونه‌های مشابه‌اش در کشورهای دیگری از همان شرق دور برود. و این سخن را هم باید افزود که اگر برای مونسان محورها مهم بودند (همچون محور تاریخی دیاگونال بارسلونای اسپانیا که در کتابچه‌ی طرح به آن اشاره شده است) خیابان تاریخی ولی‌عصر تهران را، هنگامی که مدیر نمونه‌ی شهرداریِ تهران بود، مورد توجه قرار می‌داد که تقریباً چیزی از شکوه این بلندترین خیابان منطقه باقی نمانده است.

▪️ البته در این سال‌ها از شهر تاریخی حریره، که مخروبه های آن باقی مانده و کارگاه‌های صید و آماده‌سازی مروارید و فنون جمع‌آوری آب شیرین، کمتر سخنی به میان آمده است؛ آب شیرینی که می‌گویند دلیل وجودیِ آن در جزیره شبنم‌های بسیار آن است که در شب‌های کیش دیدنی است و حاصل فرورفتِ جزیره‌ در بافتی اسفنجی است. کانال‌های آب زیرزمینیِ دست‌کند در این جزیره‌ی اسفنجی هم در نوع خود کم‌نظیر است که اکثراً یادگار دوران ساسانی و نشانه‌ی فن‌آوری‌ای شگفت در کنار دانش و آگاهی به‌وجود خلل و فرج این جزیره است که به‌روایتی آب شورِ تحت فشار از آن می‌گذرد و املاح آب تصفیه و نهایتاً پس از رسیدن به این کانال‌ها شیرین می‌شود، به کل فراموش شده‌اند... این‌ها چیزهایی است که از چشم آقای مونسان دور مانده است.

▪️ روزی فردی سرمایه‌گذار قصد داشت هتل کورش را در جایی از جزیره بسازد؛ فردی که پیش‌ترش هتل باشکوه داریوش را ساخته بود، اما اکنون قرار است جزیره مالامال از ساختمان‌های رومی و یونانی شود! با این حال، همان ساختمان‌ها هم، جدا از سخنانِ گفته‌شده، بعید است مرغوب و باکیفیت و ماندگار ساخته شوند چرا که در واقع بهانه‌ای برای اموری دیگر اند.

▪️ پانزده سال پیش که خانم دکتر هایدماری کخ، ایران‌شناس برجسته، را برای سخنرانی به انجمن‌مان دعوت کرده بودیم، از سفرش به همین جزیره گفت و اظهار تأسف کرد هنگامی که از جنوبِ خلیج‌فارس پای به کیش گذاشته بود با آنچه درباره‌ی فرهنگ و تمدن ایران می‌دانست توقعِ دیدن عروسک 15 متریِ میکی‌ماوس را نداشت. اکنون هم وضعیت همان است، فقط میکی‌ماوس‌اش بزرگ‌تر و بزرگ‌پسندانه‌تر شده است!

▪️ آنچه در کیش در حال انجام است مصداق کاملی از خودباختگی فرهنگی است و بی‌توجهی به نوآوری‌های واقعی و فرهنگی و بومی.

@reesjomhoormiras

2.18K views10:29