PYTHON🔤🆓

🛠 Inkapulyatsiya (Encapsulation) haqida batafsil tushuntirish
Inkapulyatsiya (Encapsulation) — bu OOPning muhim tamoyillaridan biri. U ma'lumotlarni yashirish va faqat zarur joyda ularga kirish imkoniyatini yaratish uchun ishlatiladi. Maqsad – sinf (class) ichidagi ma'lumotlarni (masalan, o'zgaruvchilarni) tashqi dunyodan (ja dunyomasku 😁 lekin boshqa qanday ifodalashni bilmadim) himoya qilish.

Nima uchun inkapsulyatsiya kerak? 🤔
Xavfsizlik: Sinf ichidagi ma'lumotlarga to'g'ridan-to'g'ri kirishdan saqlanish, ma'lumotlarni buzilishdan himoya qilish.
Ma'lumotlarni nazorat qilish: Sinfning ichki ishlarini tashqi kodga ta'sir qilmasdan boshqarish.
Kodni soddalashtirish: Sinfning tashqi interfeysi orqali ma'lumotlar bilan ishlashni boshqarish.

Qanday qilib inkapsulyatsiyani amalga oshiramiz?
Private atributlar (xususiyatlar): Odatda sinfdagi o'zgaruvchilar boshida __ (ikkita pastki chiziq) qo'yilib private (yashirin) deb belgilanishi mumkin.
Getter va Setter metodlari: Bu metodlar orqali private ma'lumotlarga kirish va ularni o'zgartirish mumkin bo'ladi.

class BankAccount:
    def __init__(self, balance):
        self.__balance = balance  # Private ma'lumot (yashirilgan)

    def deposit(self, amount):  # Hisobga pul qo'shish
        self.__balance += amount

    def get_balance(self):  # Hisob balansini ko'rsatish (getter)
        return self.__balance

    def set_balance(self, new_balance):  # Hisob balansini o'zgartirish (setter)
        if new_balance < 0:
            print("Balans manfiy bo'lishi mumkin emas!")
        else:
            self.__balance = new_balance

# Bank hisobini yaratamiz
account = BankAccount(50000)

# To'g'ridan-to'g'ri __balance ga kirish mumkin emas
# print(account.__balance)  # Bu xato beradi!

# Yashirilgan balansni olish uchun getter ishlatamiz
print(account.get_balance())  # 50000

# Yashirilgan balansni o'zgartirish uchun setter ishlatamiz
account.set_balance(70000)
print(account.get_balance())  # 70000

# Salbiy balans qo'yishning oldini olamiz
account.set_balance(-1000)  # Balans manfiy bo'lishi mumkin emas!
print(account.get_balance())  # 70000

Nima bo'ldi?
__balance - private o'zgaruvchi. Bu o'zgaruvchini to'g'ridan-to'g'ri print qilishga urinsangiz, xato beradi, chunki bu o'zgaruvchi yashirilgan.
get_balance() - bu getter metod. Bu metod orqali balansni xavfsiz ko'rishimiz mumkin.
set_balance() - bu setter metod. Bu metod orqali balansni o'zgartirish mumkin, lekin biz faqat musbat qiymatlarni qabul qilishga ruxsat berdik.

Output:

50000
70000
Balans manfiy bo'lishi mumkin emas!
70000

Xulosa:
Private o'zgaruvchilar sinf ichida yashiriladi. Bunday o'zgaruvchilarga to'g'ridan-to'g'ri kirish mumkin emas.
Getter va setter metodlari orqali private ma'lumotlarga kirish mumkin. Getter yordamida ma'lumotni o'qish, setter yordamida esa o'zgartirish mumkin.
Bu usul inkapsulyatsiyani amalga oshirishga yordam beradi, ya'ni tashqi kod ma'lumotlarga bevosita kirish imkoniyatiga ega bo'lmaydi va ular faqat ma'lum metodlar orqali boshqariladi.
💡 Foyda: Inkapsulyatsiya dasturdagi xatoliklarni kamaytiradi va ma'lumotlarni himoya qiladi.

@python_core_oop

👍1

63 viewsSardor 👾, edited 10:20