coping

ስለ sress ካለፉት የቀጠለ

💥 2 አይነት common የሆኑ የ stress coping mechanisms አሉ።

1. Problem-Focused Coping

ይህ የcoping መንገድ ውጥረቱ ላይ ወይም የገጠመን challenge ላይ ትኩረት ያደረገ ነው።

💥 ለምሳሌ ከፊት ለፊቱ ፈተና ያለበት ተማሪ ዝም ብሎ ስለፈተናው ከመጨነቅ ይልቅ በማቀድ፣ material በማቀናጀት schedual አውጥቶ በማጥናት እና ከጓደኛና ከአስተማሪዎች ጋር በመተጋገዝ ጥናቱ ላይ ሲበረታ Problem-Focused Coping ነው

💥በዚህም ያለንን resource ችግሩን ለመጋፈጥ እንጠቀምበታለን።

2. Emotion-Focused Coping

ይህ coping መንገድ ስሜታችን ላይ ትኩረት ያደረገ ነው። ቀጥታ ከችግሩ  ይልቅ ስሜታችንን regulate ማድረግ ላይ ስናተኩር ነው።

💥ለምሳሌ አንድ ተማሪ practical solution ከሆነው ጥናት ይልቅ ጭንቀቱን ለመቀነስ ስለፈተናው ላለማሰብ ጭንቀቱን የሚያባርርበት distancing መንገዶች ሲጠቀም

ወይም አንድ ሰው stressful የሆነ breakup  ቢገጥመው የተለያዪ ተግባራት ውስጥ በመሳተፍ (like hobbies) ሙዚቃ በማዳመጥ፣ ሰዎች እንዲረዱት ወይም ማጽናናትን በመቀበል፣ ለሁኔታው positive ትርጉም በመስጠት በመሳሰሉ ስሜቱን ለማረጋጋት ሲሞክር Emotion-Focused Coping ነው። ይህም ሲሜቱን process እንዲያደርግና ቀስ በቀስ እንዲድን ያደርገዋል።

💥 ሁኔታው ከቁጥጥራችን በላይ እንደሆነ ስንገነዘብ ወደ  emotion-focused coping እናዘነብላለን። control ማድረግ እንደምንችል ስናስብ problem focused-coping የመተግበር ዝንባሌ አለን።

💥 ሁለቱንም ቢሆን ጤናማ በሆነ መንገድ መጠቀም አስፈላጊ ነው።
⋕stress

Flow— the optimal experience ምንድነው?

Flow ሙሉ በሙሉ በምናደርገው ነገር ላይ ትኩረት ማድረግ ነው።

💥 በዚ ጊዜ ሙሉ በሙሉ እየሰራን ባለው ስራ ወይም activity ውስጥ እንዋጣለን፣ ብርታት፣ መመሰጥና ትኩረት ይሰማናል። 

💥 በዚ ሁኔታ ውስጥ ስንሆን ሰዓታት የሰከንዶች ያህል ይሆኑብናል፣ ትኩረታችንን የሚረብሹ ነገሮች fade ያደርጋሉ። እናም ጥልቅ የሆነ እርካታ ደስታና የስኬት መንፈስ ይሰማናል።

💥Flow ፈጠራን ችሎታን አቅምን ለማውጣት ምቹ zone ነው።

💥 ግልጽ የሆነ ግብ፣ ችሎታን እና challengeን ማመጣጠን፣ አሁን ላይ መገኘት(here and now)፣ feeling in control, የመሳሰሉ flow ን እንድናገኝ ይረዱናል።

ለምሳሌ ጸሃፊዎች ሙዚቀኞች የ flow ን ጥቅም ከሚያጣጥሙት ውስጥ ናቸው።

💥 የዚህ ሃሳብ ባለቤት Mihaly Csikszentmihalyi  "Find your flow and let the magic happen."  ይላል

Here and now ▬ Mindfullness

💥 እንደምናውቀው Here and now— እዚህ እና አሁንን ያመለክታል። አሁንን experience ማድረግ። እኛ ያለነው አሁን ነው።

💥በትላንት ወይም በነገ ውስጥ ከመኖር ይልቅ ሙሉ በሙሉ አሁን ውስጥ መኖር።

💥  "Mindfulness" ም ይህንን ነው የሚነግረን። እንዲሁም አሁን ማድረግ መቆጣጠር በምንችለው ላይ እንጂ አሁን ማድረግ በማንችለው፣ በማንቆጣጠረው ነገር ላይ እንዳንብሰለሰል ያበረታታናል። 

እንስሳትም ይበልጡናል!

በተደጋጋሚ እራሳችንን ወይ ወደኋላ ባለፈ ነገር ወይ ወደፊት በሚመጣ ነገር ውስጥ ነው የምናገኘው። ለዚህም አንዱ ምክንያት የ cognitive ችሎታችን ነው።

💥 ይህ higher የሆነ የ cognitive ችሎታ ሰዎችን ችግር ፈቺ፣ ፈጣሪ እና ስለ መጪው ማቀድ እንዲችሉ ሲያስችላቸው። በሌላ በኩል  ያለፈውን እንደገና እንዲያብሰለስሉ ስለ ነገ እንዲጨነቁም ምክንያት ነው።

💥 ምንም እንኳን ውስብስብ የሆነ የcognitive ችሎታ ባይኖራቸውም እንስሳት present-focused መሆናቸው ድንቅ ችሎታቸው ነው።  "here and now" ነው ትኩረታቸው። ይህንንም ከድርጊታቸው ማስተዋል እንችላለን። 

💥 Mindfulness ለማሳደግ እና stress ን ለመቀነስ ይህንን ችሎታ ከእነሱ መማር እንችላለን።

💥 የትኛውም ያክል ጸጸት ትላንትን አይቀይረውም የትኛውም ያህል ጭንቀት ነገን አያስተካክለውም። በእጃችን ያለውን አሁንን ግን በማስተዋል ማበጃጀት ይቻላል።

@tigi7shi

ቀናችን ውስጥ ውሳኔዎች እየወሰንን ሄደን ሄደን ቀስ በቀስ ጥሩ ውሳኔ የመወሰን አቅማችን እየተዳከመ ሲሄድ decision fatigue ይባላል።

💥 ይህም የሚፈጠረው ብዙ ውሳኔዎች በመወሰናችን ምክንያት exhaust
ስለምናደርግ ነው።

💥የውሳኔ quantity ሲጨምር quality እየቀነሰ ይሄዳል። ቀላል እና ፈጣን ወደሆነው ውሳኔ እንድናዘነብልም ይሆናል።

💥 እንደ መፍትሄም የውሳኔዎችን ቁጥር መቀነስ፣ እረፍት መውሰድ፣ በቅደም ተከተል መስራት፣ በጋራ መወሰን እና ለሌሎች መወከል decision fatigue ለመቀነስ ይረዳሉ።

💥 እንዲሁም በእረፍት ቀን- ለምሳሌ አንድ ሰው ሳምንቱን ሙሉ ብዙ ውሳኔዎችን ሲሰራ ቆይቶ እሁድ ጠዋት ምን እንደሚበላ፣ ምን እንደሚለብስ ለመወሰን ሲሞክር እንኳን decision fatigue ሊገጥመው ይችላል።

💥ይሄ ሲከሰት አንዳንድ ጊዜ ለራሳችን እረፍት ለመፍቀድ እና ትንንሽ ለሆኑ ውሳኔዎች እራስን ላለማጨናነቅ decision fatigue እንዳለ ማስታወስ ይጠቅማል።

💥 the late Steve Jobs, Barack Obama,  Mark Zuckerberg, የአይምሮ ኢነርጂያቸውን ለአስፈላጊ ውሳኔዎች ለመጠቀም  የቀን ውሎዋቸውን(አለባበሳቸውን...) ቀለል  በማድረግ decision fatigue ከሚቀንሱት ውስጥ እንደሚጠቀሱ የ behavioral economics ጥናቶች ያሳያሉ።

ይ ቻ ላ ል 👉 brain plasticity

💥 የህይወት እስትንፋስ እስካለን ድረስ አይምሮአችን አዳዲስ neural connections በመፍጠር እና የነበሩትን በማስተካከል እራሱን እንደገና ማቀናጀት እና ለውጥን adapt ማድረግ ይችላል
—
brain plasticity (neuroplasticity)

💥 አእምሮአችን ከልምድ፣ ከመማር፣ ከእድገት ወይም ከጉዳት ጋር በተያያዘ  በ structure እና function እራሱን መለወጥ ይችላል።

💥 ለምሳሌ ታዋቂው የማጓየር ጥናት እንደሚያሳየው የለንደን የታክሲ አሽከርካሪዎች በስራቸው ምክንያት በጣም ውስብስ የሚባለውን የከተማዋን ማሳለጫ አቅጣጫዎች የእጃቸው መዳፍ ያክል ያውቁታል። ይሄ ልምምዳቸው spatial ሚሞሪን የሚያካትተው hippocampus መጠኑ እንዲጨምር አድርጎታል።

💥 አንድ ሰው እይታውን ቢያጣ, visual cortex ከሌሎች የስሜት ህዋሳት ለምሳሌ በድምጽ መረጃን መሰብሰብ ይለማመዳል። ይሄም ማየት ለተሳነው ሰው የሌሎቹን የስሜት ህዋሳት ችሎታ ከፍ እንዲል ያደርግለታል።

💥 ስለዚህ አእምሮ plasticity ስላለው, rewire ስለሚያደርግ ተስፋ አለ።

💥 በ dedication እና በጊዜ ውስጥ አዲስ ቋንቋ መማር፣ አዲስ ችሎታ ማግኘት፣ ከ trauma መዳን ፣ ጤናማ አስተሳሰብን, ባህሪን መገንባት፣ መማር፣ መለወጥ almost ብዙ ነገር ይቻላል.....

Let's train our brain