اورکلاک(Overclock)؟!☸

اگه یادتون باشه تو پستای قبلی واژه‌ی اورکلاک رو زیاد میگفتم یا اگه وقتی یه سیستمی رو میخرین میگن خاصیت اورکلاک داره و شما هم گیج میشین و شاید بگین آره خودم میدونم خوبه.😂
تو این پست میگم که خاصیت اورکلاک چیه و چکاری انجام میده.♨️

✅اورکلاک (Overclock) چیه؟

اورکلاک یعنی اینکه ما کاری کنیم که یه قطعه‌ی الکترونیکی مثلهچ CPU با سرعت بیشتری برامون کار کنه.〽️
وقتی میگن یه CPU سرعتش 3.4 گیگاهرتزه یعنی تو هر ثانیه 3 میلیارد و 400 میلیون دستورالعملو میتونه پردازش کنه. یعنی کلاک پالسش 3 میلیارد و 400 میلیون بار تو هر ثانیه نوسان داره. یا به اصطلاح وقتی میگن یه CPU کلاکش 2.9 یعنی سرعت پردازشش بالاتر از یه CPU که کلاکش 2.4 هستش.💯
تموم قطعات وقتی از کارخونه میان بیرون، روی یه کلاک پالس مشخصی تنظیم شدن. بعضی از شرکت‌ها این سرعت رو قفل میکنن و دیگه نمیشه دستکاریشون کرد، بخاطر اینکه شما نرین دستکاریش کنین و اونو افزایش بدین بعد بترکونیدش.😆

ولی بعضی از شرکت‌ها این اجازه رو به کاربر میدن تا سرعت کلاکش رو افزایش بده. به این افزایش کلاک اورکلاک میگن.
اورکلاک یعنی کاری کنیم که اون قطعه (پردازشگر ، حافظه‌ی رم، مادربرد) که از نهایت سرعت یا سرعت بیشتری کار کنه تا سرعت کلی سیستم بره بالا.💹
کلمه‌ی OVERCIOCK رو گاهی اوقات به صورت مخفف (OC) مینویسن. مثلا اگه روی جعبه‌ی مادربردها دقت کرده باشین آخرش مدل مادربرد نوشته OC و یا شاید هم به صورت مجزا باشه مثل مادربرد ASRock Z170 OC.💠

✅مزیت اورکلاک
یکی از مزایای اورکلاک اینه که سرعت کلاک پالس سرعت پردازش یه قطعه رو افزایش میده یعنی اگه 2.4 گیگاهرتز بر ثانیه باشه ما میتونیم اونو مثلا بکنیم 2.9 گیگا هرتز بر ثانیه، و این کار هم موجب میشه که سرعت اون قطعه بالاتر بره و عملکرد بهتری از اون قطعه داشته باشین.🌐

یکی دیگه از خوبی‌های اورکلاک اینه که شاید شما بتونین یه مقدار از هزینه‌تون صرفه جویی کنین البته اگه حوصلشو داشته باشین چون این مسئله زیاد مهم نیست. مثلا اگه قیمت یه CPU یک میلیون باشه و شما یه CPU ضعیف‌تر با قیمت 700هزار تومن بخرید 300 تومن براتون میمونه که میتونید اون رو خرج یه سیستم خنک کننده‌ی بهتر بکنین. (این اعداد مثاله‌ها😂 وگرنه این اعداد برای عهد دقیانوسه اگر CPU وجود می‌داشت...)

✅معایب اورکلاک

🔵افزایش کلاک یعنی اعمال ولتاژ بیشتر، و این باعث میشه که گرما داخل قطعه بیشتر بشه و این حالت باعث میشه که عمر قطعات الکترونیکی پایین بیاد.❗️

🔴یکی دیگه از معایب اورکلاک اینه که بعضی اوقات گرما باعث میشه که یه قطعه ارور بده یا دستوری رو که ما بهش دادیم رو درست پردازش نکنه. و در واقع باگ یا خطا به وجود میاد و حتی شاید مجبور بشین که اون قطعه رو عوض کنین.❕

⚫️خیلی از شرکت‌ها، گارانتی‌شون رو بدون اورکلاک در نظر میگیرن. یعنی توی دفترچه‌ی اون قطعه مینویسن که اورکلاک تحت گارانتی نیست و اگه اون قطعه در اثر اورکلاک دچار مشکلی بشه دیگه مسئولیتش پایه خودتونه.⚠️

✅آندرکلاک (UNDERCIOCK) چیه؟
آندرکلاک بر عکس اورکلاک هستش و سرعت پردازش رو پایین میاره. معمولا آندرکلاک واسه اینه که مصرف توان پایین بیاد. مثلا سیستم‌هایی که با باطری کار میکنن، اگه آندرکلاک انجام بشه مصرف باطری کمتر میشه و عمر باطری بیشتر میشه.🔥
کلا افزایش یا کاهش کلاک یعنی افزایش یا کاهش ولتاژ.

✅چه قطعاتی اورکلاک میشن؟
از نظر علمی هر قطعه‌ای که با خاصیت کلاک سروکار داره میتونه اورکلاک بشه، ولی توی کامپیوتر معمولا پردازشگر، کارت گرافیک، رم و مادربرد چهار قطعه‌ای هستن که شما اونا رو اورکلاک میکنین. (منظور از مادربرد چیپ‌ست‌های اونه)
در پردازنده‌های اینتل (Intel) و ای ام دی (AMD) یه سری پردازنده‌ها هستن که مخصوص اورکلاک طراحی شدن و معمولا با یه پسوند مشخص میشن. مثلا در پردازنده‌های اینتل، پردازنده‌هایی که پسوند K دارن، مخصوص OVERCIOCK هستن. در واقع حرف K اینجا یعنی اون پردازنده UNLOCKED هست که یعنی قفل نیست و شما میتونین با دستکاری FSB (کلاک پایه) یا مالتی پلیر، اون CPU رو اور کلاک کنین. (البته تو پستای بعدی درباره اینکه چگونه اورکلاک کنین و نکات اورکلاک و اورکلاک چگونه کار میکنه رو توضیح میدم)🔅

بعدا بهتون میگم که چطور این خاصیتو فعال کنین✅

°----------------------------------------°

https://t.me/programercity

°----------------------------------------°

♨️رم دوال چنل چیه؟

✅ظهور تکنولوژی dual channel ، حافظه‌های رم از طریق 1 مسیر 64 بیتی با پردازنده در ارتباط بودن. جمله قبلی به معنی اینه که تو یک سیکل انتقال، تنها 64 بیت منتقل میشد. قبل از تکنولوژی dual channel یا دوکاناله، 64 سیم مسی از ماژول‌های رم به سمت کنترل‌کننده حافظه می‌رفت که با D0 تا D63 مشخص میشدن.
تکنولوژی Dual channel یا دو کاناله، مسیرهای مسی ارتباط بین حافظه رم و کنترل‌کننده حافظه رو دو برابر میکنه. یعنی 128 تا. با این حساب مادربردی که از تکنولوژی dual channel بهره میبره، 128 مسیر مسی (باس) بین رم و کنترل‌کننده حافظه داره که از D0 تا D127 شماره‌گذاری شده. لازمه بگم که رم‌های موجود تو کامپیوترها 64 بیتی هستن. یعنی تو هر سیکل انتقال، میتونن 64 بیت داده رو انتقال بدن. واسه اینکه مادربرد بتونه 128 بیت رو بین کنترل‌کننده حافظه و خود حافظه رم انتقال بده لازمه که از دو عدد حافظه رم یا ضریبی از عدد 2 مثلا 4 عدد رم روی اسلات رم استفاده بشه. بهتره که این رم‌ها از یک مدل و یا با مشخصات کاملا یکسان باشن. مشخصاتی مثل سرعت کلاک پالس، تایمینگ و همچنین ظرفیت حافظه ( مثلا جفتشون 2 گیگ یا 1 گیگ باشن). پست مرتبط : تایمینگ رم RAM و اعداد Timing چیه؟
در تصویر زیر دو حافظه رم و نحوه اتصال باس دیتا شون به کنترل کننده حافظه رو میبینین که در حالت تک کانال یا single channel کانفیگ شدن. همونطور که می‌بینین هر دو رم فقط با 64 خط اتصالی میتونن انتقال اطلاعات انجام بدن.🔰

باس دیتا حافظه رم در حالت تک کانال یا single channel
 
تصویر زیر هم دو حافظه رم رو در حالت دو کاناله یا dual channel نشون میده که به هر کدوم از رم ها یک مسیر 64 بیتی اختصاص یافته که جمعا 128 بیت میشه. پس پهنای باند کلی حافظه رم بیشتر میشه. هر چی پهنای باند بیشتر باشه، عملکرد پردازنده هم بهتره و همه‌چی به خیر و خوشی پیش میره. در مورد پهنای باند در ادامه توضیح دادم.🔰

 دیتا باس در حالت دو کانال یا dual channel نباید با dual channel تکنولوژی DDR اشتباه گرفته شه. DDR مخفف Double Data Rate هست به این معنی که در هر کلاک پالس دو بار اطلاعات جابجا میشن . مادربردهای جدید هم از تکنولوژی DDR و هم از تکنولوژی Dual channel استفاده میکنن.
ببینین مفهوم dual channel یا دو کاناله بودن رم به معنی قدرت دو برابر کل سیستم نیست بلکه این معماری فقط برای قسمت حافظه طراحی شده که بخشی از سرعت کل کامپیوتر رو تشکیل میده.🔰

چرا رنگ اسلات‌های رم RAM روی مادربرد متفاوته؟

جواب این سوال هم مربوط به تکنولوژی dual channel هست. لازمه‌ی فعال کردن تکنولوژی dual chennel اینه که شما 2 عدد یا 4 عدد رم DRAM داشته باشین و مادربردتون از dual channel پشتیبانی کنه. مادربردهایی که از dual channel بهره میبرن، اسلات رم‌هاشون به دو رنگ مختلفه. مثل شکل زیر:
 
اسلات‌های رنگی برای نشان دادن پشتیبانی مادربرد از dual channel🔰
 
✅اسلات‌ها به 2 کانال تقسیم میشن، مثلا اسلات آبی و سفیدی که نزدیک سوکت پردازنده هستن کانال 1 رو تشکیل میدن و اسلات آبی و سفید دیگه هم کانال 2 هستن. برای اینکه بتونین از قابلیت dual channel استفاده کنین باید 2 عدد رم با مشخصات مشابه رو در اسلات‌های با رنگ مشابه یا به عبارت دیگه در کانال‌های مختلف بزنین. مثلا یک عدد رم 2 گیگابایت رو به اسلات آبی و یک رم 2 گیگ دیگه رو به اسلات آبی دیگه بزنین (یکی در کانال یک و یکی دیگه در کانال دو). در مورد رنگ سفید هم همینطوره. ( رنگ اسلات‌ها بسته به مادربرد، متغیره. صرفا نباید آبی و سفید باشه، میتونه زرد و سبز یا هر رنگ دیگه‌ای باشه. مهم اینه که بدونین برای برقراری حالت dual channel، دوعدد رم مشابه رو باید در اسلات‌های همرنگ جا بزنین.) اگه یک رم رو به آبی و یک رم رو به مشکی بزنین، دیگه حالت dual channel رو از دست میدین و مادربرد در حالت تک کانال یا همون 64 بیتی کار میکنه🔰.

پهنای باند رم چیه؟ چرا استفاده از دو رم RAM کوچیک بهتر از یک رم بزرگه؟

✅خب قطعا شنیدین که میگن  ”اگه میخوای 4 گیگ رم بزنی یه دونه رم 4 گیگ نگیر، 2 تا رم 2 گیگ بگیر که بشه 4 گیگ اینجوری سرعت بیشتر میشه”. این حرف درسته اما خیلیا نمیدونن واسه چی این حرفو میزنن فقط میزنن که بگن منم از کامپیوتر سر در میارم، چون وقتی ازش میپرسی چرا مگه چه فرقی میکنه؟ میگه نمیدونم.
به هر حال جا داره من اینجا به تمام دوستانی که تلاش میکنن بدون هیچ دلیلی و بدون اینکه بدونن چرا، کاری رو به بقیه هم پیشنهاد میکنن خدا قوت بگم و از ادامه این کارها منصرفشون کنم😁

✅حالا بریم سر اصل مطلب: ببینید 2 به علاوه 2 میشه 4. ظرفیت‌های هر دو، چه یک رم 4 گیگ چه 2 تا رم 2 گیگ برابره اما همه چیز ظرفیت رم نیست. سرعت انتقال اطلاعات خیلی مهمتره.🔰
✅بزارین مثال بزنم که قشنگ مسئله روشن شه. فرض کنین شما یک رم 4 گیگ دارین با سرعت کلاک 1333 مگا هرتز. همونطور که گفتم این رم 4 گیگه میتونه فقط 64 بیت اطلاعات رو تو یک کلاک منتقل کنه. اگر بخوایم بدونیم این رم 4 گیگ تو هر ثانیه چند تا بیت رو میتونه انتقال بده باید پهنای باند این رم رو حساب کنیم. پهنای باند رم‌های DDR به طور خلاصه شده به این شکل هست (از سمت راست بخونین):
پهنای باند رم DDR = سرعت کلاک رم DDR  * (ضربدر) 8.
یعنی عدد  1333 رو باید با 8 ضرب کنی. میشه 10664 مگابایت در ثانیه یا به عبارت دیگه 10 گیگابایت در ثانیه. این پهنای باند واسه زمانیه که شما فقط از یک رم 4 گیگ با سرعت 1333 استفاده کردین. اما اگه 2 عدد رم 2 گیگ با سرعت 1333 و به صورت dual channel بسته شن، شما 128 بیت داده رو میتونین منتقل کنین و این یعنی دو برابر شدن پهنای باند. تو این حالت پهنای باند شما از 10 گیگابایت در ثانیه به 20 گیگابایت در ثانیه افزایش پیدا میکنه. پس دلیل اینکه چرا میگن دو تا رم بهتر از 1دونه رمه رو هم متوجه شدین!🔰

خلاصه حمایت کنین دیگه مدام نگم ری‌اکشن بزنین و ...😅🌹

°----------------------------------------°

https://t.me/programercity

°----------------------------------------°

نمونه‌ای از مادربرد دو کاناله
اگه مادربردی چهارتا اسلات رم داشت و دوتا دوتا رنگشون مثل هم بود (مثلا دو تا آبی و دو تا مشکی) بدونین دوال چنل هستش البته رم چهار کاناله هم داریم که انشالله بعدا توضیح میدم☺️✅

°----------------------------------------°

https://t.me/programercity

°----------------------------------------°