💊کاهش تدریجی دوز

در این فاز می‌توان تلاش کرد تا حداقل دوز مؤثر برای بیمار مشخص شود.

ولی کاهش شدید دوز (مثلاً به ۱۰٪ دوز مصرفی در فاز حاد) معمولاً منجر به عود علائم می‌شود.

💊شواهد علمی

داروهای ضدروان‌پریشی ثابت کرده‌اند که خطر عود روان‌پریشی را در درمان نگهدارنده به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهند.

در فاز پایدار بیماری، با ادامه‌ی مصرف دارو، خطر عود به کمتر از ۳۰٪ در سال کاهش می‌یابد.

در مقابل، بدون درمان نگهدارنده:

۶۰–۷۰٪ بیماران ظرف یک سال عود می‌کنند

حدود ۹۰٪ بیماران ظرف دو سال دچار عود می‌شوند

📕منبع : #کتابچه_داروهای_روانپزشکی
👤 #جفری_لیبرمن و #آلن_تاسمن
▪️ترجمه طاهره مبارکی
🎯 پرتال روانشناسی اینجاست
؛〰〰〰 🔍دارویاب🔎 〰〰〰〰
💊 @PortalDaroo
👥 Group: @PortalRavan
🧠 instagram.com/Neuroscience_New

💊شدت علائم هنگام عود

بیمارانی که با دارو درمان می‌شوند ولی باز هم دچار عود می‌شوند، معمولاً علائم‌شان کم‌خطرتر و خفیف‌تر است.

در مقابل، بیمارانی که بدون دارو عود می‌کنند، معمولاً با اپیزودهای شدیدتر و پرخطرتر مواجه می‌شوند.

💊مزیت داروهای آتیپیک (نسل دوم)

این داروها به دلیل عوارض خارج‌هرمی کمتر، باعث افزایش پایبندی به درمان می‌شوند و در نتیجه خطر عود کاهش می‌یابد.

برخی شواهد نیز نشان می‌دهد که این داروها اثربخشی پیشگیرانه‌ی ذاتی بالاتری نسبت به نسل اول دارند.

📕منبع : #کتابچه_داروهای_روانپزشکی
👤 #جفری_لیبرمن و #آلن_تاسمن
▪️ترجمه طاهره مبارکی
🎯 پرتال روانشناسی اینجاست
؛〰〰〰 🔍دارویاب🔎 〰〰〰〰
💊 @PortalDaroo
👥 Group: @PortalRavan
🧠 instagram.com/Neuroscience_New

💊مقاومت به درمان (Treatment Resistance)
تقریباً ۲۰ تا ۳۰ درصد از بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی، به داروهای ضدروان‌پریشی پاسخ کافی نمی‌دهند. در این بیماران، علائم روان‌پریشی (مانند توهم و هذیان) یا علائم منفی (مانند بی‌انگیزگی و فقر هیجانی) همچنان ادامه می‌یابد، حتی با مصرف دوز مناسب و کافی دارو.

💊معیارهای تشخیص مقاومت به درمان:
بیمار حداقل دو داروی ضدروان‌پریشی متفاوت (یکی از آن‌ها نسل دوم) را

به مدت کافی (حداقل ۶ هفته)

در دوز درمانی مناسب
دریافت کرده و پاسخ کافی نداشته است.

📕منبع : #کتابچه_داروهای_روانپزشکی
👤 جفری_لیبرمن و آلن_تاسمن
▪️ترجمه طاهره مبارکی
؛〰〰〰 🔍دارویاب🔎 〰〰〰〰
🎯 پرتال روانشناسی اینجاست
💊 @PortalDaroo
👥 Group: @PortalRavan
🧠 instagram.com/Neuroscience_New

💊داروی انتخابی در مقاومت به درمان:

کلوزاپین

کلوزاپین تنها داروی ضدروان‌پریشی است که اثربخشی بالاتری در بیماران مقاوم به درمان نشان داده است.

این دارو می‌تواند حتی در بیمارانی که سال‌ها علائم پایدار روان‌پریشی داشته‌اند، باعث بهبود قابل توجه شود.

💊مزایای کلوزاپین:
➖کاهش علائم مثبت (توهم، هذیان)

➖کاهش علائم منفی در برخی بیماران

➖اثربخشی در بیمارانی که به سایر داروها پاسخ نداده‌اند

➖کاهش خطر خودکشی در بیماران اسکیزوفرنی

📕منبع : #کتابچه_داروهای_روانپزشکی
👤 #جفری_لیبرمن و #آلن_تاسمن
▪️ترجمه طاهره مبارکی
؛〰〰〰 🔍دارویاب🔎 〰〰〰〰
💊 @PortalDaroo
👥 Group: @PortalRavan
🧠 instagram.com/Neuroscience_New
🎯 پرتال روانشناسی اینجاست

💊محدودیت‌های کلوزاپین

با وجود اثربخشی بالا، کلوزاپین محدودیت‌های مهمی دارد:

آگرانولوسیتوز (کاهش شدید گلبول سفید خون)

خطر تشنج در دوزهای بالا

افزایش وزن و اختلالات متابولیک شدید

نیاز به پایش مداوم آزمایشگاهی

💊پایش خون در مصرف کلوزاپین:
شمارش گلبول سفید (WBC) و نوتروفیل‌ها باید به‌طور منظم انجام شود:

هفتگی در ۶ ماه اول

سپس دو هفته یک‌بار تا پایان سال اول

و پس از آن، در صورت پایدار بودن وضعیت، ماهانه

نکته مهم
به دلیل همین محدودیت‌ها، کلوزاپین تنها زمانی آغاز می‌شود که بیمار به حداقل دو داروی دیگر پاسخ نداده باشد.
در بسیاری از بیماران، این دارو آخرین گزینه‌ی مؤثر محسوب می‌شود.


📕منبع : #کتابچه_داروهای_روانپزشکی
👤 #جفری_لیبرمن و #آلن_تاسمن
▪️ترجمه طاهره مبارکی
؛〰〰〰 🔍دارویاب🔎 〰〰〰〰
💊 @PortalDaroo
👥 Group: @PortalRavan
🧠 instagram.com/Neuroscience_New
🎯 پرتال روانشناسی اینجاست

💊کاربردهای خارج از برچسب (Off-label Uses)

💊داروهای ضدروان‌پریشی، به‌ویژه نسل دوم، به‌صورت گسترده در درمان اختلالاتی غیر از اسکیزوفرنی نیز استفاده می‌شوند. این موارد گاهی خارج از تأیید رسمی سازمان غذا و دارو (FDA) هستند، اما در عمل بالینی اثربخشی بالایی نشان داده‌اند.

کاربردهای مهم خارج از برچسب:

1. اختلال دوقطبی نوع I و II
– درمان فاز حاد مانیا
– درمان فاز مختلط (مانیا + افسردگی هم‌زمان)
– درمان نگهدارنده برای پیشگیری از عود

2. اختلال افسردگی اساسی (Major Depression)
– به‌ویژه افسردگی مقاوم به درمان
– در ترکیب با داروی ضدافسردگی (مثل فلوکستین + اولانزاپین)

3. اختلالات اضطرابی شدید و PTSD
– کاهش تحریک‌پذیری، بی‌خوابی و نشخوار ذهنی

4. اختلال شخصیت مرزی (Borderline Personality Disorder)
– برای کنترل بی‌ثباتی هیجانی، پرخاشگری و تکانشگری

5. اختلال وسواس فکری-عملی (OCD) مقاوم به SSRI
– معمولاً کلوزاپین، ریسپریدون یا آریپیپرازول به‌صورت کمکی

6. اختلالات شناختی و رفتاری در زوال عقل
– کنترل پرخاشگری و توهمات (با دوزهای پایین و با احتیاط)

📕منبع : #کتابچه_داروهای_روانپزشکی
👤 #جفری_لیبرمن و #آلن_تاسمن
▪️ترجمه طاهره مبارکی
؛〰〰〰 🔍دارویاب🔎 〰〰〰〰
💊 @PortalDaroo
👥 Group: @PortalRavan
🧠 instagram.com/Neuroscience_New
🎯 پرتال روانشناسی اینجاست

💊؛AMOXAPINE (آموکساپین)

◾️دسته دارویی :
🔻ضدافسردگی تتراسیکلیک (TeCA)
🔻از نظر ساختار شبیه لوکساپین (که آنتی‌سایکوتیک است)
؛〰〰〰〰〰〰
▪️مکانیسم اثر
🔻مهار بازجذب سروتونین و نوراپی‌نفرین
🔻بلوک گیرنده‌های دوپامین (D2) → همین ویژگی آن را از TCAها متمایز می‌کند.
🔻اثر آنتی‌کولینرژیک و آنتی‌هیستامینیک متوسط

💎نکته مهم: به دلیل اثر روی D2، کمی خواص ضدجنون (آنتی‌سایکوتیک) دارد.
؛〰〰〰〰〰〰
🟩موارد مصرف
▪️روان‌پزشکی
🔻افسردگی اساسی
🔻افسردگی همراه با نشانه‌های سایکوتیک (به دلیل اثر D2)
🔻اضطراب همراه با افسردگی
؛〰〰〰〰〰〰
▪️؛off-label
🔻دردهای مزمن
🔻بی‌خوابی (به‌ندرت)
؛〰〰〰〰〰〰
▪️دوز مصرف
🔻شروع: 25–50 mg
🔻دوز درمانی: 100–300 mg/day
🔻حداکثر دوز: 400 mg/day
🔻معمولاً در 2–3 نوبت تقسیم می‌شود
؛〰〰〰〰〰〰
▪️عوارض جانبی
🔻۱. آنتی‌کولینرژیک
خشکی دهان
یبوست
تاری دید
احتباس ادرار

🔻۲. قلبی
افزایش QT
آریتمی در دوز بالا

🔻؛۳. CNS
خواب‌آلودگی
کندی روانی–حرکتی
گیجی

🔻۴. مهم‌ترین نکته متفاوت
به دلیل بلوک گیرنده‌های D2:
علائم خارج‌هرمی (EPS)
آکاتیزی
دیستونی
پارکینسونیسم

🔻۵. دیگر عوارض
افزایش وزن
کاهش فشار خون وضعیتی
کاهش میل جنسی
موارد منع مصرف
مصرف همزمان MAOI
گلوکوم زاویه بسته
آریتمی یا بیماری قلبی شدید
سابقه حرکت‌های غیرارادی (Dyskinesia)
؛〰〰〰〰〰〰
▪️نکات بالینی مهم
🔻تنها ضدافسردگی قدیمی است که اثر ضدسایکوتیک خفیف دارد.
🔻در افسردگی‌های آژیتاسیون‌دار مفید است.
🔻نسبت به سایر TCAها سمیت کمتری در Overdose دارد، اما همچنان خطرناک است.
🔻در سالمندان باید با احتیاط شدید استفاده شود.

〰〰〰 🔍دارویاب🔎 〰〰〰〰
💊 @PortalDaroo
👥 Group: @PortalRavan
🧠 instagram.com/Neuroscience_New
🎯 پرتال روانشناسی اینجاست

💊 ریسپریدون (Risperidone)
🎯 دسته دارویی
آنتی‌سایکوتیک نسل دوم (Atypical Antipsychotic)

🔷 موارد مصرف
اسکیزوفرنی
اختلال اسکیزوافکتیو
مانیای حاد در اختلال دوقطبی
تحریک‌پذیری و پرخاشگری در اوتیسم
درمان کمکی در برخی موارد OCD مقاوم

؛〰〰〰〰〰〰〰〰
🔷 مکانیسم اثر
مهار گیرنده D2
مهار گیرنده 5HT2A

؛〰〰〰〰〰〰〰〰
این ترکیب باعث:
✔ کاهش علائم روان‌پریشی
✔ کاهش EPS نسبت به نسل اول
می‌شود.
؛〰〰〰〰〰〰〰〰
💉 دوز
🔹 شروع: 1 تا 2 میلی‌گرم روزانه
🔹 دوز درمانی: 2 تا 6 میلی‌گرم روزانه
🔹 بالاتر از 6 میلی‌گرم: معمولاً اثربخشی بیشتری ندارد ولی عوارض بیشتر می‌شود.

؛〰〰〰〰〰〰〰〰
⭐ مزایا
✔ اثربخشی خوب بر علائم مثبت
✔ تحمل‌پذیری مناسب
✔ فرم تزریقی طولانی‌اثر (Risperdal Consta)
✔ مناسب برای بیمارانی که همکاری دارویی ضعیفی دارند
؛〰〰〰〰〰〰〰〰
⚠️ عوارض مهم
1️⃣ افزایش پرولاکتین (مهم‌ترین نکته)
علائم:
آمنوره
گالاکتوره
کاهش میل جنسی
اختلال نعوظ

2️⃣ عوارض خارج هرمی (EPS)
در دوزهای بالاتر از 6 میلی‌گرم:
آکاتیزی
پارکینسونیسم
دیستونی

3️⃣ افزایش وزن
متوسط است و کمتر از اولانزاپین و کلوزاپین می‌باشد.

4️⃣ خواب‌آلودگی
5️⃣ سرگیجه
6️⃣ افت فشار خون وضعیتی

؛〰〰〰〰〰〰〰〰
🩺 پایش
وزن
؛BMI
قند خون ناشتا
پروفایل چربی
علائم افزایش پرولاکتین

؛〰〰〰〰〰〰〰〰
🚫 احتیاط
در بیماران:
پارکینسون
سابقه EPS شدید
هیپرپرولاکتینمی
با احتیاط مصرف شود.

؛〰〰〰〰〰〰〰〰
🧠 نکته طلایی آزمونی
🔑 در میان آنتی‌سایکوتیک‌های نسل دوم، ریسپریدون بیشترین احتمال افزایش پرولاکتین را دارد.

؛〰〰〰〰〰〰〰〰
ریسپریدون یک آنتی‌سایکوتیک نسل دوم مؤثر برای اسکیزوفرنی و دوقطبی است که مهم‌ترین عارضه شاخص آن افزایش پرولاکتین و بروز EPS در دوزهای بالا می‌باشد.

〰〰〰 🔍دارویاب🔎 〰〰〰〰
💊 @PortalDaroo
👥 Group: @PortalRavan
🧠 instagram.com/Neuroscience_New
🎯 پرتال روانشناسی اینجاست

💊 اولانزاپین (Olanzapine)
🎯 دسته دارویی
آنتی‌سایکوتیک نسل دوم (Atypical Antipsychotic)

✅ موارد مصرف
اسکیزوفرنی
فاز حاد مانیا
درمان نگهدارنده اختلال دوقطبی
افسردگی دوقطبی (در ترکیب با فلوکستین)
بی‌قراری و پرخاشگری حاد (فرم تزریقی)

؛〰〰〰〰〰〰〰〰
⚙️ مکانیسم اثر:
●مهار گیرنده D2
●مهار قوی گیرنده 5HT2A
●مهار گیرنده H1 (هیستامینی)
●مهار گیرنده موسکارینی

؛〰〰〰〰〰〰〰〰
💉 دوز
🔹 شروع: 5 تا 10 میلی‌گرم در روز
🔹 دوز درمانی: 10 تا 20 میلی‌گرم در روز
🔹 حداکثر: 30 میلی‌گرم در روز

؛〰〰〰〰〰〰〰〰
⭐ مزایا
✔ اثربخشی بسیار خوب بر علائم مثبت
✔ اثر آرام‌بخش قوی
✔ مناسب برای بیماران بی‌قرار و پرخاشگر
✔ خطر EPS کم
✔ اثربخشی بالا در مانیا

؛〰〰〰〰〰〰〰〰
⚠️ عوارض مهم
1️⃣ افزایش وزن شدید
یکی از بیشترین افزایش وزن‌ها را در میان آنتی‌سایکوتیک‌ها ایجاد می‌کند.

2️⃣ سندرم متابولیک
شامل:
دیابت نوع ۲
افزایش قند خون
افزایش تری‌گلیسرید
افزایش کلسترول

3️⃣ خواب‌آلودگی شدید
به علت مهار گیرنده H1

4️⃣ افزایش اشتها
بسیار شایع است.

5️⃣ خشکی دهان
6️⃣ یبوست
7️⃣ افت فشار خون وضعیتی

؛〰〰〰〰〰〰〰〰
🩺 پایش ضروری
قبل و حین درمان:
✅ وزن
✅ ؛BMI
✅ دور کمر
✅ قند خون ناشتا
✅ ؛HbA1c
✅ چربی خون

؛〰〰〰〰〰〰〰〰
🚫 احتیاط
در بیماران:
دیابت
چاقی
سندرم متابولیک
بیماری‌های قلبی عروقی
باید با دقت بیشتری تجویز شود.

؛〰〰〰〰〰〰〰〰
🧠 نکات طلایی آزمونی
🔑 اگر در آزمون پرسیده شود:
«کدام آنتی‌سایکوتیک بیشترین افزایش وزن را ایجاد می‌کند؟»
پاسخ: ➡️ کلوزاپین و اولانزاپین

؛〰〰〰〰〰〰〰〰
🔑 اگر بیماری اسکیزوفرنی دارد
بی‌قرار و پرخاشگر است و نیاز به آرام‌سازی سریع دارد
اولانزاپین یکی از بهترین گزینه‌هاست.

؛〰〰〰〰〰〰〰〰
📌 خلاصه یک خطی
اولانزاپین آنتی‌سایکوتیکی بسیار مؤثر با خطر کم EPS است، اما از نظر افزایش وزن، دیابت و سندرم متابولیک یکی از پرعارضه‌ترین داروهای این گروه محسوب می‌شود.

〰〰〰 🔍دارویاب🔎 〰〰〰〰
💊 @PortalDaroo
👥 Group: @PortalRavan
🧠 instagram.com/Neuroscience_New
🎯 پرتال روانشناسی اینجاست

💊 کوئتیاپین (Quetiapine)
دسته دارویی
آنتی‌سایکوتیک نسل دوم (Atypical Antipsychotic)

⚫️ موارد مصرف
●اسکیزوفرنی
●اختلال دوقطبی (فاز مانیا)
●افسردگی دوقطبی
●درمان نگهدارنده اختلال دوقطبی
●درمان کمکی افسردگی اساسی (MDD)
●برخی اختلالات اضطرابی

؛〰〰〰〰〰〰〰〰
⚫️مکانیسم اثر
●آنتاگونیست گیرنده D2
●آنتاگونیست گیرنده 5HT2A
●آنتاگونیست گیرنده H1 (هیستامین)
●آنتاگونیست گیرنده α1 آدرنرژیک
●اتصال نسبتاً ضعیف‌تر به گیرنده D2

باعث می‌شود:
●عوارض خارج هرمی (EPS) کمتر باشد.
●افزایش پرولاکتین ناچیز باشد.

؛〰〰〰〰〰〰〰〰
⚫️ دوز

✔️اسکیزوفرنی
●شروع درمان:50 تا 100 میلی‌گرم در روز
●دوز درمانی:300 تا 800 میلی‌گرم در روز

✔️افسردگی دوقطبی
معمولاً 300 میلی‌گرم در روز

✔️اختلال دوقطبی (مانیا)
400 تا 800 میلی‌گرم در روز

؛〰〰〰〰〰〰〰〰
⚫️نیمه‌عمر
حدود 6 ساعت
به همین دلیل فرم XR (رهش‌پایدار) برای مصرف یک‌بار در روز تولید شده است.

؛〰〰〰〰〰〰〰〰
⚫️فارماکوکینتیک
جذب خوراکی خوب
متابولیسم کبدی
عمدتاً توسط CYP3A4 متابولیزه می‌شود.

؛〰〰〰〰〰〰〰〰
⚫️ تداخلات دارویی
داروهایی که سطح کوئتیاپین را افزایش می‌دهند:
کتوکونازول
ایتراکونازول
کلاریترومایسین
داروهایی که سطح کوئتیاپین را کاهش می‌دهند:
کاربامازپین
فنی‌توئین
ریفامپین

؛〰〰〰〰〰〰〰〰
⚫️ مزایا
خطر بسیار کم EPS
افزایش پرولاکتین ناچیز
مناسب برای بیماران مبتلا به پارکینسون
اثربخشی خوب در افسردگی دوقطبی
اثر ضداضطرابی
تحمل‌پذیری مناسب در بسیاری از بیماران

؛〰〰〰〰〰〰〰〰
⚫️ عوارض شایع
خواب‌آلودگی
شایع‌ترین عارضه کوئتیاپین است و به علت مهار گیرنده H1 رخ می‌دهد.
افت فشار خون وضعیتی
به‌ویژه در شروع درمان و هنگام افزایش دوز

؛〰〰〰〰〰〰〰〰
⚫️ علائم:
سرگیجه
ضعف
احتمال زمین خوردن
افزایش وزن
معمولاً متوسط است.
کمتر از:
اولانزاپین
کلوزاپین
سایر عوارض
خشکی دهان
یبوست
سرگیجه
افزایش اشتها
خستگی

؛〰〰〰〰〰〰〰〰
⚫️پایش درمان
در طول درمان بهتر است موارد زیر بررسی شوند:
وزن و BMI
قند خون ناشتا
پروفایل چربی
فشار خون
علائم خواب‌آلودگی شدید
مصرف در سالمندان
کوئتیاپین به دلیل EPS کم در سالمندان کاربرد دارد، اما باید مراقب موارد زیر بود:
خواب‌آلودگی
افت فشار خون
افزایش خطر سقوط
مصرف در بیماران مبتلا به پارکینسون
کوئتیاپین از داروهای ترجیحی برای کنترل علائم روان‌پریشی در بیماران مبتلا به پارکینسون است، زیرا احتمال تشدید علائم حرکتی کمتر از بسیاری از آنتی‌سایکوتیک‌های دیگر است.

؛〰〰〰〰〰〰〰〰
⚫️جمع‌بندی
کوئتیاپین یک آنتی‌سایکوتیک نسل دوم با خطر بسیار پایین عوارض خارج هرمی و افزایش پرولاکتین است. این دارو علاوه بر اسکیزوفرنی، در اختلال دوقطبی به‌ویژه افسردگی دوقطبی جایگاه مهمی دارد. مهم‌ترین عوارض آن خواب‌آلودگی، افت فشار خون وضعیتی و افزایش وزن متوسط هستند.

〰〰〰 🔍دارویاب🔎 〰〰〰〰
💊 @PortalDaroo
👥 Group: @PortalRavan
🧠 instagram.com/Neuroscience_New
🎯 پرتال روانشناسی اینجاست

💊؛ ARIPIPRAZOLE (آریپیپرازول)
آنتی‌سایکوتیک نسل دوم (Atypical)
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊مکانیسم اثر
آگونیست نسبی D2 (دوپامین)
آگونیست نسبی 5-HT1A
آنتاگونیست 5-HT2A
→ تثبیت‌کننده سیستم دوپامین
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊موارد مصرف
✔️اسکیزوفرنی
✔️اختلال دوقطبی (مانیا و نگهدارنده)
✔️افزودنی در افسردگی مقاوم (MDD adjunct)
✔️اوتیسم (تحریک‌پذیری)
✔️تورت (Tourette)
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊دوز
اسکیزوفرنی: 10–30 mg/day
مانیا: 15–30 mg/day
افسردگی (Adjunct): 2–15 mg/day
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊عوارض مهم
✔️آکاتیزی (شایع‌ترین)
✔️بی‌خوابی
✔️تهوع
✔️اضطراب
✔️EPS (کمتر از نسل اول)
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊نکات کلیدی
✔️افزایش وزن کمتر از بسیاری آنتی‌سایکوتیک‌ها
✔️پرولاکتین را معمولاً بالا نمی‌برد
✔️آکاتیزی ممکن است نیاز به بتابلاکر (مثل پروپرانولول) داشته باشد
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊هشدار
✔️احتیاط در سالمندان مبتلا به دمانس (افزایش مرگ و سکته)
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊نام تجاری
Abilify®
〰〰〰 🔍دارویاب🔎 〰〰〰〰
💊 @PortalDaroo
👥 Group: @PortalRavan
🧠 instagram.com/Neuroscience_New
🎯 پرتال روانشناسی اینجاست

💊؛ AMPHETAMINE / DEXTROAMPHETAMINE
(آمفتامین / دکستروآمفتامین)

محرک CNS (Stimulant)
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊مکانیسم اثر
افزایش آزادسازی دوپامین (DA) و نوراپی‌نفرین (NE)
مهار بازجذب آن‌ها در سیناپس
→ افزایش تحریک CNS
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊موارد مصرف
؛✔️ADHD
✔️نارکولپسی (Narcolepsy)
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊دوز
بر اساس فرم دارویی (IR / XR) و سن تنظیم می‌شود
شروع با دوز کم و افزایش تدریجی
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊عوارض مهم
✔️بی‌خوابی
✔️کاهش اشتها و وزن
✔️اضطراب و تحریک‌پذیری
✔️تاکی‌کاردی و افزایش فشار خون
✔️روان‌پریشی یا مانیا (در دوز بالا)
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊هشدار مهم
⚠️پتانسیل بالای سوءمصرف و وابستگی
⚠️خطر روان‌پریشی آمفتامینی
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊منع مصرف
✔️بیماری قلبی شدید
✔️پرکاری تیروئید
✔️گلوکوم
؛✔️MAOI (تا ۱۴ روز قبل/بعد)
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊نام تجاری
Adderall®
Dexedrine®

〰〰〰 🔍دارویاب🔎 〰〰〰〰
💊 @PortalDaroo
👥 Group: @PortalRavan
🧠 instagram.com/Neuroscience_New
🎯 پرتال روانشناسی اینجاست

💊؛ ASENAPINE (آسناپین)
آنتی‌سایکوتیک نسل دوم (Atypical)

؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊مکانیسم اثر
آنتاگونیست D2 (دوپامین)
آنتاگونیست 5-HT2A (سروتونین)
همچنین اثر روی گیرنده‌های متعدد سروتونینی و هیستامینی
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊موارد مصرف
✔️اسکیزوفرنی
✔️اختلال دوقطبی نوع ۱ (مانیا / اپیزود مختلط)
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊دوز
۵ تا ۱۰ mg دو بار در روز (sublingual)
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊نکات کلیدی
✔️قرص زیرزبانی است
✔️تا ۱۰ دقیقه بعد از مصرف نباید خوردن/نوشیدن انجام شود
✔️جذب خوراکی پایین است اگر بلعیده شود
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊عوارض مهم
✔️خواب‌آلودگی
✔️افزایش وزن (کم تا متوسط)
✔️آکاتیزی
✔️بی‌حسی یا گزگز دهان
✔️سرگیجه
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊هشدارها
✔️احتیاط در دمانس سالمندان
✔️احتیاط در QT prolongation
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊نام تجاری
Saphris®

〰〰〰 🔍دارویاب🔎 〰〰〰〰
💊 @PortalDaroo
👥 Group: @PortalRavan
🧠 instagram.com/Neuroscience_New
🎯 پرتال روانشناسی اینجاست

💊؛ ATOMOXETINE (اتوموکستین)
مهارکننده انتخابی بازجذب نوراپی‌نفرین (NRI) – غیرمحرک ADHD

؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊مکانیسم اثر
مهار بازجذب نوراپی‌نفرین (NE)
→ افزایش غیرمستقیم دوپامین در قشر پیش‌پیشانی
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊موارد مصرف
✔️؛ADHD (کودکان، نوجوانان، بزرگسالان)
✔️گزینه مناسب در افراد با سوءمصرف مواد
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊دوز
شروع: 40 mg/day
معمول: 80 mg/day
حداکثر: 100 mg/day
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊عوارض مهم
✔️کاهش اشتها
✔️تهوع
✔️خشکی دهان
✔️بی‌خوابی یا خواب‌آلودگی
✔️افزایش فشار خون و ضربان قلب
✔️کاهش میل جنسی
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊هشدار مهم
⚠️افزایش خطر افکار خودکشی در کودکان و نوجوانان
⚠️نادر: آسیب کبدی
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊نکات کلیدی
✔️اثر فوری ندارد (۲–۶ هفته)
✔️غیرمحرک است → خطر وابستگی بسیار کم
✔️پایش فشار خون و ضربان قلب لازم است
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊نام تجاری
Strattera®
〰〰〰 🔍دارویاب🔎 〰〰〰〰
💊 @PortalDaroo
👥 Group: @PortalRavan
🧠 instagram.com/Neuroscience_New
🎯 پرتال روانشناسی اینجاست

💊؛ BENZTROPINE (بنزتروپین)

داروی آنتی‌کولینرژیک / ضدپارکینسون

؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊مکانیسم اثر
آنتاگونیست گیرنده‌های موسکارینی (M1) در CNS
→ کاهش اثر استیل‌کولین در عقده‌های قاعده‌ای
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊موارد مصرف
✔️پارکینسونیسم ناشی از داروهای ضدروان‌پریشی
✔️دیستونی حاد ناشی از آنتی‌سایکوتیک‌ها
✔️پارکینسون (کمتر در حال حاضر)
❌ در Tardive dyskinesia کاربرد ندارد (حتی ممکن است بدتر کند)
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊دوز
؛0.5–1 mg، 1–2 بار در روز
حداکثر: 6 mg/day
(در دیستونی حاد ممکن است تزریقی استفاده شود)
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊عوارض مهم
✔️خشکی دهان
✔️یبوست
✔️تاری دید
✔️احتباس ادرار
✔️گیجی و اختلال حافظه (خصوصاً سالمندان)
✔️تاکی‌کاردی
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊نکات کلیدی
✔️در پیشگیری روتین EPS استفاده نمی‌شود
✔️در دیستونی حاد داروی انتخابی است
✔️در سالمندان با احتیاط شدید
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊نام تجاری
Cogentin®

〰〰〰 🔍دارویاب🔎 〰〰〰〰
💊 @PortalDaroo
👥 Group: @PortalRavan
🧠 instagram.com/Neuroscience_New
🎯 پرتال روانشناسی اینجاست

💊؛ BREXPIPRAZOLE (برکس‌پیپرازول)

آنتی‌سایکوتیک نسل دوم (Atypical)

؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊مکانیسم اثر
آگونیست نسبی D2 و 5-HT1A
آنتاگونیست 5-HT2A
→ تنظیم‌کننده سیستم دوپامین
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊موارد مصرف
✔️اسکیزوفرنی
✔️درمان کمکی افسردگی اساسی (MDD)
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊دوز
اسکیزوفرنی: 2–4 mg/day
افسردگی (Adjunct): 0.5–3 mg/day
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊عوارض مهم
✔️افزایش وزن
✔️خواب‌آلودگی
✔️آکاتیزی (کمتر از آریپیپرازول)
✔️سردرد
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊نکات کلیدی
؛✔️EPS کمتر از آنتی‌سایکوتیک‌های نسل اول
✔️آکاتیزی کمتر از آریپیپرازول
✔️در دمانس سالمندان با احتیاط
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊نام تجاری
Rexulti®

〰〰〰 🔍دارویاب🔎 〰〰〰〰
💊 @PortalDaroo
👥 Group: @PortalRavan
🧠 instagram.com/Neuroscience_New
🎯 پرتال روانشناسی اینجاست

💊؛ BUPROPION (بوپروپیون)
دسته دارویی

ضدافسردگی آتیپیک (NDRI: مهارکننده بازجذب نوراپی‌نفرین و دوپامین)

؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊مکانیسم اثر
افزایش دوپامین (DA) و نوراپی‌نفرین (NE)
→ بدون اثر قابل توجه روی سروتونین
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊موارد مصرف
✔️افسردگی اساسی (MDD)
✔️ترک سیگار (Smoking cessation)
؛✔️ADHD (off-label)
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊دوز
شروع: 150 mg/day
معمول: 300 mg/day
حداکثر: 450 mg/day
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊عوارض مهم
✔️تشنج (مهم‌ترین)
✔️بی‌خوابی
✔️اضطراب
✔️کاهش وزن
✔️خشکی دهان
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊نکات کلیدی
✔️برخلاف SSRI ها → کاهش میل جنسی ایجاد نمی‌کند
✔️می‌تواند باعث تحریک‌پذیری شود
✔️در اختلالات خوردن ممنوع (خطر تشنج ↑)
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊منع مصرف
✔️صرع
✔️اختلالات خوردن (Bulimia/Anorexia)
✔️قطع ناگهانی الکل یا بنزودیازپین
؛✔️MAOI
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊نام تجاری
Wellbutrin® / Zyban®

〰〰〰 🔍دارویاب🔎 〰〰〰〰
💊 @PortalDaroo
👥 Group: @PortalRavan
🧠 instagram.com/Neuroscience_New
🎯 پرتال روانشناسی اینجاست

💊؛ BUSPIRONE (بوسپیرون)
دسته دارویی

ضداضطراب غیر بنزودیازپینی (Anxiolytic)

؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊مکانیسم اثر
آگونیست نسبی 5-HT1A (سروتونین)
→ بدون اثر روی GABA
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊موارد مصرف
✔️اختلال اضطراب فراگیر (GAD)
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊دوز
شروع: 5 mg دو یا سه بار در روز
معمول: 20–30 mg/day
حداکثر: 60 mg/day
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊نکات کلیدی
✔️اثر فوری ندارد (۲–۴ هفته تا اثر کامل)
✔️وابستگی ایجاد نمی‌کند
✔️برای اضطراب حاد مناسب نیست
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊عوارض مهم
✔️سرگیجه
✔️تهوع
✔️سردرد
✔️بی‌قراری خفیف
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊مزیت‌ها
✔️بدون وابستگی
✔️بدون sedative قوی
✔️مناسب درمان طولانی‌مدت اضطراب
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊نام تجاری
Buspar®

〰〰〰 🔍دارویاب🔎 〰〰〰〰
💊 @PortalDaroo
👥 Group: @PortalRavan
🧠 instagram.com/Neuroscience_New
🎯 پرتال روانشناسی اینجاست

💊؛ CARBAMAZEPINE (کاربامازپین)
دسته دارویی
ضدصرع (Anticonvulsant)
تثبیت‌کننده خلق (Mood stabilizer)
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊مکانیسم اثر
بلوک کانال‌های سدیمی (Na⁺) وابسته به ولتاژ
→ کاهش تحریک‌پذیری نورونی
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊موارد مصرف
✔️اختلال دوقطبی (به‌خصوص مانیا)
✔️صرع (partial seizures)
✔️نورالژی عصب سه‌قلو (Trigeminal neuralgia)
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊دوز
شروع: 200 mg/day
معمول: 800–1200 mg/day
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊عوارض مهم
✔️سرگیجه، خواب‌آلودگی
✔️دوبینی (Diplopia)
✔️تهوع
✔️آگرانولوسیتوز (نادر ولی خطرناک)
✔️هیپوناترمی (SIADH)
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊هشدارهای مهم
✔️راش پوستی خطرناک (SJS/TEN) مخصوصاً در برخی ژنتیک‌ها
✔️القای آنزیمی قوی (CYP450 inducer)
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊نکات کلیدی
✔️باید سطح خونی پایش شود
✔️خوددارو متابولیسم خودش را افزایش می‌دهد (Autoinduction)
✔️در آسیایی‌ها تست HLA-B*1502 مهم است (خطر SJS)
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊تداخلات مهم
✔️کاهش اثر بسیاری از داروها (به‌علت CYP induction)
✔️تداخل با قرص‌های ضدبارداری
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊نام تجاری
Tegretol®
〰〰〰 🔍دارویاب🔎 〰〰〰〰
💊 @PortalDaroo
👥 Group: @PortalRavan
🧠 instagram.com/Neuroscience_New
🎯 پرتال روانشناسی اینجاست

💊؛ CHLORPROMAZINE (کلرپرومازین)
آنتی‌سایکوتیک نسل اول (Typical)
از گروه فنوتیازین‌ها
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊مکانیسم اثر
آنتاگونیست D2 (دوپامین)
همچنین بلوک:
H1 (هیستامین)
M1 (موسکارین)
α1 (آلفا)
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊موارد مصرف
✔️اسکیزوفرنی
✔️مانیا
✔️تهوع و استفراغ شدید (antiemetic)
✔️بی‌قراری شدید
✔️عوارض مهم
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
💊؛EPS (علائم خارج‌هرمی)
✔️خواب‌آلودگی شدید
✔️افت فشار خون وضعیتی
✔️افزایش وزن
✔️خشکی دهان
✔️هایپرپرولاکتینمی
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
👈از اولین آنتی‌سایکوتیک‌های تاریخ
👈اثر آرام‌بخش قوی
👈امروزه کمتر استفاده می‌شود به دلیل عوارض زیاد
؛〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
⚠️منع مصرف مهم
✔️پارکینسون
✔️کما یا CNS depression شدید
✔️نام تجاری : Thorazine

〰〰〰 🔍دارویاب🔎 〰〰〰〰
💊 @PortalDaroo
👥 Group: @PortalRavan
🧠 instagram.com/Neuroscience_New
🎯 پرتال روانشناسی اینجاست