#ذرات_بنیادی


ذرات بنیادی:


Electron
🖍 الکترون
🟢 /ɪˈlek.trɒn/
🟡 الکترون


✅ تعریف: ذره‌ای بنیادی با بار منفی که در اطراف هسته اتم در حال حرکت است. الکترون‌ها مسئول بسیاری از پدیده‌های الکتریکی و شیمیایی هستند.

🌟 مثال: جریان الکتریکی حاصل حرکت الکترون‌ها در یک رسانا است.


Proton
🖍 پروتون
🟢 /ˈproʊ.tɒn/
🟡 پروتون

✅ تعریف: ذره‌ای  با بار مثبت که در داخل هسته اتم یافت می‌شود و همراه با نوترون‌ها، جرم هسته را تشکیل می‌دهد.

🌟 مثال: عدد پروتون‌ها مشخص کننده نوع عنصر شیمیایی است.


Neutron
🖍 نوترون
🟢 /ˈnuː.trɒn/
🟡 نوترون

✅ تعریف: ذره‌ای  بدون بار الکتریکی که در هسته اتم قرار دارد و همراه با پروتون‌ها نقش اساسی در تعیین خصوصیات هسته دارد.


🌟 مثال: ایزوتوپ‌های عناصر بسته به تعداد نوترون‌ها متفاوت هستند.


Photon
🖍 فوتون
🟢 /ˈfoʊ.tɒn/
🟡 فوتون

✅ تعریف: ذره‌ای بنیادی حامل انرژی الکترومغناطیسی که فاقد جرم و بار الکتریکی است و با سرعت نور حرکت می‌کند.

🌟 مثال: فوتون‌ها مسئول انتقال انرژی در نور و دیگر امواج الکترومغناطیسی هستند.


Neutrino
🖍 نوترینو
🟢 /njuːˈtriː.noʊ/
🟡 نوترینو


✅ تعریف: ذره‌ای بنیادی بسیار سبک و بدون بار الکتریکی که از واکنش‌های هسته‌ای مثل فرآیند‌های خورشیدی یا واپاشی هسته‌ای ایجاد می‌شود.

🌟 مثال: نوترینوها با مواد تعامل بسیار کمی دارند و می‌توانند از مواد بسیار ضخیم عبور کنند.


Quark
🖍 کوارک
🟢 /kwɔːrk/
🟡 کوارک

✅ تعریف: ذرات بنیادی که اجزای سازنده پروتون‌ها، نوترون‌ها و مزون‌ها هستند. کوارک‌ها تحت تأثیر نیروی هسته‌ای قوی قرار دارند.

🌟 مثال: پروتون از دو کوارک بالا و یک کوارک پایین تشکیل شده است.


Muon
🖍 میون
🟢 /ˈmjuːɒn/
🟡 میون

✅ تعریف: ذره‌ای بنیادی باردار منفی که سنگین‌تر از الکترون است و در پرتوهای کیهانی و واپاشی‌های ذرات تولید می‌شود.

🌟 مثال: میون‌ها در آشکارسازهای ذرات پرانرژی یافت می‌شوند.


Tau
🖍 تاو
🟢 /taʊ/
🟡 تاو

✅ تعریف: ذره‌ای بنیادی مشابه الکترون ولی سنگین‌تر از آن. تاو یک لپتون است که نقش مهمی در برخی واکنش‌های فیزیکی دارد.

🌟 مثال: تاو در شتاب‌دهنده‌های ذرات به عنوان یکی از محصولات واپاشی مشاهده می‌شود.

Pion
🖍 پیون
🟢 /ˈpaɪɒn/
🟡 پیون

✅ تعریف: ذره‌ای بنیادی متعلق به خانواده مزون‌ها که به طور موقت پروتون‌ها و نوترون‌ها را در هسته اتم به هم متصل می‌کند.

🌟 مثال: پیون‌ها حامل نیروی هسته‌ای قوی در هسته هستند.


Kaon
🖍 کائون
🟢 /ˈkeɪɒn/
🟡 کائون

✅ تعریف: ذره‌ای زیراتمی از خانواده مزون‌ها که در تعاملات هسته‌ای و واکنش‌های ذرات مشاهده می‌شود.

🌟 مثال: کائون‌ها به دلیل رفتار غیرعادی خود، در آزمایش‌های فیزیک ذرات مورد مطالعه قرار می‌گیرند.


Gluon
🖍 گلوئون
🟢 /ˈɡluːɒn/
🟡 گلوئون

✅ تعریف: ذره‌ای بنیادی که نیروی هسته‌ای قوی را بین کوارک‌ها حمل می‌کند و باعث ایجاد ارتباط بین آن‌ها در پروتون‌ها و نوترون‌ها می‌شود.

🌟 مثال: گلوئون‌ها مسئول تشکیل هسته اتم هستند.


W Boson
🖍 بوزون دبلیو
🟢 /ˈdʌbl.juː ˈboʊzɒn/
🟡 دبلیو بوزون

✅ تعریف: ذره‌ای بنیادی که نیروی ضعیف را در فرآیند واپاشی هسته‌ای حمل می‌کند.

🌟 مثال: دبلیو بوزون نقش مهمی در تبدیل نوترون‌ها به پروتون‌ها دارد.


Z Boson
🖍 بوزون زد
🟢 /ˈziː ˈboʊzɒn/
🟡 زد بوزون

✅ تعریف: ذره‌ای بنیادی بدون بار که نیروی ضعیف در فرآیند واپاشی را حمل می‌کند.

🌟 مثال: زد بوزون‌ها در آزمایش‌های برخورد ذرات تولید می‌شوند.


Higgs Boson
🖍 بوزون هیگز
🟢 /ˈhɪɡz ˈboʊzɒn/
🟡 هیگز بوزون

✅ تعریف: ذره‌ای بنیادی که طبق مدل استاندارد، مسئول اعطای جرم به سایر ذرات بنیادی است.

🌟 مثال: کشف بوزون هیگز در شتاب‌دهنده LHC در سال 2012، یکی از مهم‌ترین رویدادهای علمی بود.


Graviton
🖍 گراویتون
🟢 /ˈɡræv.ɪˌtɒn/
🟡 گراویتون

✅ تعریف: ذره‌ای فرضی که نیروی گرانش را در تعاملات بین اجرام سنگین منتقل می‌کند (هنوز به طور تجربی تأیید نشده است).

🌟 مثال: گراویتون‌ها نقش مهمی در نظریه‌های گرانش کوانتومی دارند.

@physics_school

#دمانگار

دمانگار (Thermograph) یا دوربین تصویربرداری حرارتی (Thermal Imaging Camera) یک دستگاه بسیار پیشرفته است که به جای نور مرئی، گرما (انرژی مادون قرمز) را می‌بیند و آن را به یک تصویر قابل دیدن برای انسان تبدیل می‌کند.

---

دمانگار چیست؟

به زبان ساده، دمانگار یک دوربین هوشمند است که میتواند میزان گرمای ساطع شده از اجسام را اندازهگیری کند و یک نقشه رنگی از دما (یک تصویر) ایجاد کند. در این تصویر، رنگ‌های مختلف نشان‌دهنده دماهای مختلف هستند (مثلاً رنگ‌های قرمز و زرد برای نواحی داغ و رنگ‌های آبی و بنفش برای نواحی سرد).

دمانگار چگونه کار می‌کند؟ (مراحل کار)

کارکرد آن بر اساس اصول فیزیکی ساده اما فناوری پیچیده‌ای است:

۱. تشخیص تابش مادون قرمز:

· همه اجسام (حتی یخ) به دلیل داشتن دمای بالاتر از صفر مطلق، از خود انرژی تابشی ساطع می‌کنند. هرچه جسم گرم‌تر باشد، انرژی بیشتری تابش می‌کند.
· این انرژی در spectrum مادون قرمز (Infrared) است که چشم انسان قادر به دیدن آن نیست.
· دمانگار دارای یک عدسی ویژه است که این تابش مادون قرمز را جمع‌آوری می‌کند.

۲. تبدیل تابش به سیگنال الکتریکی:

· پرتوهای مادون قرمز جمع‌آوری شده بر روی یک سنسور حساس به حرارت به نام «آرایه حسگر مادون قرمز» (Infrared Sensor Array) متمرکز می‌شوند.
· این سنسور از هزاران سلول ریز و حساس (پیکسل) تشکیل شده است. هر پیکسل شدت تابش مادون قرمز دریافتی از یک نقطه کوچک از جسم را به یک سیگنال الکتریکی ضعیف تبدیل می‌کند. هرچه تابش قوی‌تر باشد (جسم گرم‌تر باشد)، سیگنال قوی‌تر است.

۳. پردازش سیگنال و ساخت تصویر:

· یک پردازشگر قدرتمند داخل دوربین، این سیگنال‌های الکتریکی هزاران پیکسل را دریافت می‌کند.
· پردازشگر به هر سیگنال، بر اساس قدرت آن، یک رنگ یا سایه خاص نسبت می‌دهد (طبق یک پالت رنگی از پیش تعریف شده، به نام «پالت رنگ کاذب» یا False Color Palette).
· نتیجه نهایی، یک تصویر دو بعدی است که در آن مناطق با دمای مختلف با رنگ‌های متفاوت نشان داده می‌شوند.

۴. نمایش اطلاعات:

· این تصویر پردازش شده روی صفحه نمایش دوربین نشان داده می‌شود.
· معمولاً یک نوار مقیاس دما (Temperature Scale) نیز در کنار تصویر وجود دارد که مشخص می‌کند هر رنگ مربوط به چه دمایی است.


یک مثال ساده برای درک بهتر:

فرض کنید می‌خواهید بدانید آیا پنجره خانه شما عایق است یا نه؟

· با چشم معمولی: شما فقط یک پنجره می‌بینید.
· با دمانگار: شما یک تصویر رنگی می‌بینید که قاب پنجره ممکن است آبی (سرد) باشد، اما اطراف شیشه نارنجی (گرم) است. این نشان می‌دهد هوای گرم داخل از درزهای پنجره به بیرون نشت می‌کند!

---

کاربردهای دمانگار (دوربین حرارتی):

این دستگاه کاربردهای بسیار گسترده و جالبی دارد:

1. صنعت برق و بازرسی: برای پیدا کردن اتصالات برق داغ و faulty قبل از اینکه باعث آتش‌سوزی یا قطعی شوند.
2. ساختمان‌سازی (عایق‌بندی): برای پیدا کردن نقاط هدررفت انرژی (نشت هوا، Lack of insulation) در دیوارها، سقف و پنجره‌ها.
3. نظامی و امنیتی: برای دیدن در شب، شناسايي افراد در تاریکی، دود و مه.
4. پزشکی و دامپزشکی: برای تشخیص التهاب، مشکلات گردش خون، تب (مثلاً در همه‌گیری‌هایی مثل کرونا در فرودگاه‌ها) و حتی آسیب‌های ورزشی.
5. خودرو سازی: برای بررسی overheating موتور یا سیستم‌های مکانیکی.
6. آتش‌نشانی: برای دیدن through دود غلیظ و پیدا کردن کانون حریق و حتی قربانیان در ساختمان‌های پر از دود.

جمع‌بندی:

ویژگی توضیح
چه چیزی را می‌بیند؟ تابش مادون قرمز (گرما)
خروجی آن چیست؟ یک تصویر رنگی که نقشه دما را نشان می‌دهد
چگونه کار می‌کند؟ تابش گرما → عدسی مادون قرمز → سنسور حرارتی → پردازشگر → نمایش تصویر رنگی
تفاوت با Thermometer دماسنج معمولی فقط دمای یک نقطه را نشان می‌دهد، اما دمانگار تصویری از دمای کل یک ناحیه ارائه می‌دهد.

به طور خلاصه، دمانگار مانند یک ابرقدرت است که به شما امکان می‌دهد دنیای نامرئی گرما را ببینید و مشکلات پنهان را پیدا کنید.

@physics_school

#خورشید_گرفتگی

#ماه_گرفتگی

#خسوف

نکاتی مختصر و مفید در موردماه‌گرفتگی (خسوف)

۱۶ شهریور ۱۴۰۴

۱-ماه‌گرفتگی زمانی رخ می‌دهد که زمین بین خورشید و ماه قرار گیرد.


۲-خسوف فقط در فاز ماه کامل (بدر) اتفاق می‌افتد.


۳. ماه‌گرفتگی می‌تواند کامل، جزئی یا نیم‌سایه‌ای باشد.


۴. در ماه‌گرفتگی کامل، ماه به‌طور کامل وارد سایه زمین می‌شود و به رنگ قرمز یا نارنجی درمی‌آید.


۵. ماه‌گرفتگی در هر جایی از زمین که شب باشد قابل مشاهده است.


۶. در خسوف کامل، رنگ قرمز ماه ناشی از شکست نور خورشید در جو زمین است.


۷. مشاهده ماه‌گرفتگی با چشم غیرمسلح کاملاً ایمن است.


۸. مدت زمان یک ماه‌گرفتگی کامل می‌تواند بیش از یک ساعت باشد.


۹. ماه‌گرفتگی در یک سال ممکن است تا ۳ بار رخ دهد.


۱۰. ماه‌گرفتگی‌ها نسبت به خورشیدگرفتگی‌ها بیشتر در سطح زمین دیده می‌شوند.



@physics_school

#طنز
#خرافات

نیلز بور و نعل اسب:

نیلز بور یک نعل اسب روی در خانه‌اش نصب کرده بود.
وقتی از او پرسیدند آیا به خرافات اعتقاد دارد، گفت:
"نه، اما می‌گویند حتی اگر باور نداشته باشید هم کار می‌کند!"

@physics_school

#کتاب_کار

#فیزیک۳

#فصل۱

قسمت اول کتاب کار فیزیک۳ فصل اول
حرکت بر خط راست

@physics_school

#پاسخنامه_کتاب_کار

#فیزیک۳

#فصل۱

قسمت اول پاسخنامه کتاب کار فیزیک۳ فصل اول
حرکت بر خط راست

@physics_school

✨خورشید، محمد است و صادق ماه است✨
✨خورشید همیشه با قمر همراه است✨

✨یعنی که ولادت امام صادق✨
✨در روز ولادت رسول الله است✨

🌸میلاد رسول مهربانی‌ها، پیامبر اعظم (ص) و امام جعفر صادق (ع) مبارک🌸

#کتاب_کار

#فیزیک۳

#فصل۱

کتاب کار فیزیک۳ فصل اول

حرکت بر خط راست

شامل۲۱۸ نمونه سوال نهایی و شبه نهایی و تست و سوالات تکمیلی

@physics_school

#اینفوگرافیک
#رادرفورد

اینفوگرافیک مدل اتمی رادرفورد


@physics_school

#کتاب_کار

#فیزیک۳

#فصل۲

کتاب کار فیزیک۳ فصل دوم

دینامیک و حرکت دایره ای
مبحث به مبحث طبق ترتیب کتاب درسی

شامل۲۷۰ نمونه سوال نهایی و شبه نهایی و تست و سوالات تکمیلی

@physics_school

کتاب فیزیک جمع و جور بخون
پایه ۱۲
تجربی و ریاضی

کتاب کار فیزیک پایه ۱۰

#تلنگر
#پایستگی
#رنج

اصل ها و قوانین پایستگی مختلفی در طبیعت حاکمند و در فیزیک مدون شده اند که در شرایطی حاکمند مانند:
پایستگی انرژی ، پایستگی تکانه خطی، پایستگی تکانه زاویه‌ای ، پایستگی بار الکتریکی ، پایستگی عدد باریونی ، پایستگی عدد لپتونی و ...
در زندگی نیز پایستگی ها مختلفی می توانند حاکم شوند.
یک‌نمونه آن در داستان «مجازات» از استفان لاکنر که در کتاب گلوله اومده.
خلاصه‌ی داستان:
سیزیف در اسطوره یونان محکومه سنگی بزرگ رو از دامنه بالا ببره. هر بار نزدیک قله که می‌شه، سنگ برمی‌گرده پایین.
لاکنر این تصویر رو بازسازی می‌کنه، ولی با تغییراتی:
سنگ به‌مرور صیقل پیدا می‌کنه.
مسیر هم هموارتر می‌شه.
حرکت تکراری، کم‌کم از یک رنج محض به نوعی «ریتم زندگی» تبدیل می‌شه.
نگاه اسطوره‌ای
در اسطوره‌ی اصلی، مجازات سیزیف نماد بیهودگی تلاش انسانه.
اما در روایت لاکنر، این بیهودگی کامل نیست: زمان، سنگ و مسیر رو تغییر می‌ده. یعنی حتی در تکرار هم نوعی پیشرفت تدریجی وجود داره.
نگاه فلسفی (اگزیستانسیالیسم)
آلبر کامو در کتاب افسانه‌ی سیزیف می‌گه: «باید سیزیف را خوشحال تصور کنیم»؛

ادامه مطلب در پست زیر
👇👇

@physics_school

#تلنگر
#پایستگی

#رنج

#تغییر

اصل ها و قوانین پایستگی مختلفی در طبیعت حاکمند و در فیزیک مدون شده اند که در شرایطی حاکمند مانند:
پایستگی انرژی ، پایستگی تکانه خطی، پایستگی تکانه زاویه‌ای ، پایستگی بار الکتریکی ، پایستگی عدد باریونی ، پایستگی عدد لپتونی و ...
در زندگی نیز پایستگی ها مختلفی می توانند حاکم شوند.
یک‌نمونه آن در داستان «مجازات» از استفان لاکنر که در کتاب گلوله اومده.

خلاصه‌ی داستان:

سیزیف در اسطوره یونان محکومه سنگی بزرگ رو از دامنه بالا ببره. هر بار نزدیک قله که می‌شه، سنگ برمی‌گرده پایین.
لاکنر این تصویر رو بازسازی می‌کنه، ولی با تغییراتی:
سنگ به‌مرور صیقل پیدا می‌کنه.
مسیر هم هموارتر می‌شه.
حرکت تکراری، کم‌کم از یک رنج محض به نوعی «ریتم زندگی» تبدیل می‌شه.

نگاه اسطوره‌ای
در اسطوره‌ی اصلی، مجازات سیزیف نماد بیهودگی تلاش انسانه.
اما در روایت لاکنر، این بیهودگی کامل نیست: زمان، سنگ و مسیر رو تغییر می‌ده. یعنی حتی در تکرار هم نوعی پیشرفت تدریجی وجود داره.

نگاه فلسفی (اگزیستانسیالیسم)
آلبر کامو در کتاب افسانه‌ی سیزیف می‌گه: «باید سیزیف را خوشحال تصور کنیم»؛ چون در پذیرش تکرار، معنای زندگی رو خودش خلق می‌کنه.

لاکنر با صیقلی شدن سنگ نشون می‌ده که حتی کار پوچ، به مرور شکل و معنای تازه‌ای پیدا می‌کنه.
این یعنی انسان با تفسیر دوباره‌ی رنج‌ها، می‌تونه زندگی رو قابل تحمل‌تر کنه.

نگاه اجتماعی
«سنگ» می‌تونه نماد مسئولیت‌های روزمره باشه: کار، خانواده، فشارهای اجتماعی.
«مسیر» نماد ساختار جامعه است: اول ناهموار و سخت، ولی با تکرار و تجربه، انسان راه عبور رو یاد می‌گیره.
بنابراین مجازات فقط تنبیه نیست، بلکه شکلی از عادت و خو گرفتن انسان به زندگی مدرنه.

نگاه روان‌شناختی
تکرارهای بی‌پایان در زندگی (رفتن به سر کار، برگشتن، وظایف تکراری) اغلب به نظر پوچ میان.
اما لاکنر می‌گه ذهن انسان راهی پیدا می‌کنه که این تکرارها رو معنادار یا حداقل قابل تحمل کنه.
صیقلی شدن سنگ در واقع تطابق روان انسان با رنج است.

زندگی ممکنه در ظاهر تکراری و خسته‌کننده باشه.
اما همین تکرارها با گذشت زمان تغییر می‌کنن:
سنگ سبک‌تر می‌شه، مسیر آشنا‌تر.
انسان با صبر، استمرار و نگاه تازه، می‌تونه از دل پوچی، معنا بسازه.

@physics_school

#گالیله

#تلسکوپ

#انسان

گالیله و تلسکوپ:
---

🌌 گالیله و پنجره‌ای تازه به آسمان

در سال ۱۶۰۹، مردی در پیزای ایتالیا لوله‌ای شیشه‌ای را به آسمان گرفت. این لوله همان تلسکوپ بود. گالیله اولین کسی نبود که تلسکوپ ساخت، اما اولین کسی بود که آن را به سوی آسمان نشانه گرفت.

وقتی چشمش را به عدسی چسباند، جهانی که کلیسا قرن‌ها به مردم آموخته بود، فرو ریخت:

ماه دیگر یک کرهٔ صاف و بی‌نقص نبود؛ پر از کوه‌ها و دره‌ها بود.

سیارهٔ مشتری، چهار قمر داشت که دورش می‌چرخیدند.

نوار شیری آسمان، پر از ستاره‌های بی‌شمار بود، نه فقط یک مه سفید.

⚖️ کشف علمی

این کشفیات ساده اما عمیق، نشان دادند که:

زمین مرکز عالم نیست.

جهان بی‌نهایت پیچیده‌تر و بزرگ‌تر از چیزی است که تصور می‌کردند.


گالیله فقط یک دانشمند نبود؛ او یک فلسفه‌ساز جدید بود.

با تلسکوپش، «انسان» را از مرکز کیهان برداشت و او را به گوشه‌ای در میان میلیاردها ستاره پرتاب کرد.

پرسش بزرگ: آیا ما واقعاً آن‌قدر مهمیم که تصور می‌کردیم؟

کلیسا این نگاه را خطرناک می‌دانست؛ چون اگر زمین مرکز جهان نباشد، دیگر هیچ تضمینی برای مرکزیت انسان و حتی اقتدار مذهبی باقی نمی‌ماند.

گالیله با آن لوله‌ی ساده، فلسفه‌ای نو ساخت:

حقیقت را باید با مشاهده و تجربه جست، نه فقط با سنت و مرجعیت.

جهان آن‌قدر بزرگ است که ما فقط ذره‌ای در آنیم.

اما همین ذره، توانایی دارد پنجره‌ای تازه بسازد و هستی را بازخوانی کند.

پس داستان گالیله فقط داستان یک ابزار علمی نیست؛ داستان جابه‌جایی نگاه بشر از «مرکزیت مطلق» به «تواضع کیهانی» است.

@physics_school