Ақпан кешіне үш бірдей жарық планета әлі де әр беріп тұр. Юпитер, Шолпан мен Марс ақпанда Аймен бірлесіп екілік, үштік өрнектер құрайды. Жай-жапсарын арнадағы жаңа қысқа роликте: https://youtu.be/srU9WQQ7GiI
#бейнеролик #күнтізбе
#бейнеролик #күнтізбе
YouTube
2023 жылғы ақпандағы планеталар
Ай бойы аспандағы ең жарық екі планета — Юпитер мен Шолпанның кеш сайын бір-біріне жақынырақ көрінетінін байқаймыз. Оларды күн батқаннан бір сағат өте батыстан іздеңіз. 22 ақпанда жарты Ай Юпитерден бір градуста орналасады, төменде Шолпан жарқырайды. Келесі…
👍1
УРАН, САҚИНАЛАРЫ МЕН СЕРІКТЕРІ (2004)
Хаббл ғарыштық телескопы түсірген классикалық фотода Уранның 13 бұлыңғыр сақинасының бірнешеуі мен алты серігі бейнеленген. Фотоның төменгі жағындағы ең жарық сыртқы сақина тозаң мен ұсақ тастардан құралған.
Суреттегі айлардың ең жарығы — Ариэль (оң жақ төменде). Қалған бес серік сақиналар маңында: Дездемона, Порция, Пак пен Крессида Уильям Шекспир кейіпкерлерінің, Белинда Александер Поуп жазған поэманың басты кейіпкері құрметіне аталған. Ал Ариэль аты екеуінің де шығармасында кездеседі. Уранның барлық 27 серігіне Шекспир мен Поуп кейіпкерлері есімі берілген.
Credit: NASA and Erich Karkoschka, University of Arizona
Хаббл ғарыштық телескопы түсірген классикалық фотода Уранның 13 бұлыңғыр сақинасының бірнешеуі мен алты серігі бейнеленген. Фотоның төменгі жағындағы ең жарық сыртқы сақина тозаң мен ұсақ тастардан құралған.
Суреттегі айлардың ең жарығы — Ариэль (оң жақ төменде). Қалған бес серік сақиналар маңында: Дездемона, Порция, Пак пен Крессида Уильям Шекспир кейіпкерлерінің, Белинда Александер Поуп жазған поэманың басты кейіпкері құрметіне аталған. Ал Ариэль аты екеуінің де шығармасында кездеседі. Уранның барлық 27 серігіне Шекспир мен Поуп кейіпкерлері есімі берілген.
Credit: NASA and Erich Karkoschka, University of Arizona
🔥1
ЕКІ КОМЕТАНЫҢ ЖАҚЫН ҚОСЫЛЫСЫ
2023 жылы 7 ақпанға қараған түні C/2022 E3 (ZTF) кометасы (жарығырағы, +6 жұлдыздық шама) C/2022 U2 (ATLAS) кометасынан (+10 ж.ш.) 20' шығыста өтті. Жерден қарағанда екі жасыл қар кесегі Жетекші шоқжұлдызында жақын орналасқанымен, іс жүзінде ATLAS кометасы ZTF-тан 38 миллион километр әрірек еді.
Фото авторы: Michael Jaeger
#фотокөрме
2023 жылы 7 ақпанға қараған түні C/2022 E3 (ZTF) кометасы (жарығырағы, +6 жұлдыздық шама) C/2022 U2 (ATLAS) кометасынан (+10 ж.ш.) 20' шығыста өтті. Жерден қарағанда екі жасыл қар кесегі Жетекші шоқжұлдызында жақын орналасқанымен, іс жүзінде ATLAS кометасы ZTF-тан 38 миллион километр әрірек еді.
Фото авторы: Michael Jaeger
#фотокөрме
🔥1
ОТШАШЫН! SUPERHEAVY ТҰТАНДЫРЫЛДЫ
2023 жылы 10 ақпанға қараған түні SpaceX компаниясы SH B7 үдеткішінің ақырғы тұтандыру сынағын өткізді. Сынақ барысында бір мезгілде барлық отыз үш Raptor 2 қозғағышы қосылуы тиіс еді. Бір қозғағыш сынақ басталмай сөндірілді, тағы бірі өзі өшіп қалды, сонымен 31 Raptor сыналды. Starship ғарыш кемесін орбитаға көтеруге осынша қозғағыш жеткілікті.
Агрегаттар толық жоспарланған уақыт жұмыс істеді. Прототип те, старт тағаны да аман-сау. Сынақ енді қайталанбайды, келесі атқарылатын іс — Старшиптің орбиталық сынағы! Ол наурыз айына межеленіп отыр.
2023 жылы 10 ақпанға қараған түні SpaceX компаниясы SH B7 үдеткішінің ақырғы тұтандыру сынағын өткізді. Сынақ барысында бір мезгілде барлық отыз үш Raptor 2 қозғағышы қосылуы тиіс еді. Бір қозғағыш сынақ басталмай сөндірілді, тағы бірі өзі өшіп қалды, сонымен 31 Raptor сыналды. Starship ғарыш кемесін орбитаға көтеруге осынша қозғағыш жеткілікті.
Агрегаттар толық жоспарланған уақыт жұмыс істеді. Прототип те, старт тағаны да аман-сау. Сынақ енді қайталанбайды, келесі атқарылатын іс — Старшиптің орбиталық сынағы! Ол наурыз айына межеленіп отыр.
Super Heavy B7 — 31 қозғағыш
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Дроннан көрініс
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Құс үркіткен сынақ
11 АҚПАН — ZTF КОМЕТАСЫНЫҢ МАРСПЕН ҚОСЫЛЫСЫ
2023 жылы 11 ақпанда Алматы уақытымен 22:00-де C/2022 E3 (ZTF) кометасы Марстан 1° шығыста өтеді. Жарқырауы +6 жұлдыздық шамадағы құйрықты жұлдыз телескоппен бақыланады. Қазір комета Жерден 62 млн километрден астам ұзаса, Қызыл планетадан 82 млн км қашықтықта. Жер мен Марстың ара қашықтығы қазір 145 млн км.
#күнтізбе
2023 жылы 11 ақпанда Алматы уақытымен 22:00-де C/2022 E3 (ZTF) кометасы Марстан 1° шығыста өтеді. Жарқырауы +6 жұлдыздық шамадағы құйрықты жұлдыз телескоппен бақыланады. Қазір комета Жерден 62 млн километрден астам ұзаса, Қызыл планетадан 82 млн км қашықтықта. Жер мен Марстың ара қашықтығы қазір 145 млн км.
#күнтізбе
👍1
Капелла — түнгі аспандағы 6-шы жарық жұлдыз, ал солтүстік аспандағы ең жарығы. Бұл жұлдызды халқымыз Айдасон деп атаған екен. Капелла ақпанда жақсы көрінетін Жетекші (Делбеші, Лаушы деп те аталады) шоқжұлдызына кіреді,
Аспанның осы облысындағы екі астеризм мен екі жарық жұлдыз жайлы — арнадағы жаңа қысқа роликте: https://youtu.be/Xi2jPPjE0N8
#бейнеролик
Аспанның осы облысындағы екі астеризм мен екі жарық жұлдыз жайлы — арнадағы жаңа қысқа роликте: https://youtu.be/Xi2jPPjE0N8
#бейнеролик
YouTube
Жетекші шоқжұлдызы. Доңғалақ пен Лақтар астеризмдері. Капелла мен Елнат
Жетекші яки Лаушы шоқжұлдызы кейде Делбеші деп те аталады. Латынша атауы — Auriga. Ол көне грек мифіндегі қос доңғалақты күймені жүргізетін делбешіні бейнелейді.
Жетекшідегі ең жарық жұлдыз — ☆ Капелла, Бұл түнгі аспандағы 6-шы жарық жұлдызды қазақ Айдасон…
Жетекшідегі ең жарық жұлдыз — ☆ Капелла, Бұл түнгі аспандағы 6-шы жарық жұлдызды қазақ Айдасон…
ҚЫЗЫЛ ПЛАНЕТА МЕН ЖАСЫЛ КОМЕТА
2023 жылы 12 ақпанға қараған түні C/2022 E3 (ZTF) кометасы Торпақ шоқжұлдызындағы Марстан 1 градуста өтті.
Фото авторы: Bray Falls
#фотокөрме
2023 жылы 12 ақпанға қараған түні C/2022 E3 (ZTF) кометасы Торпақ шоқжұлдызындағы Марстан 1 градуста өтті.
Фото авторы: Bray Falls
#фотокөрме
🔥1
МАТТЕРХОРН ТАУЫ ҮСТІНДЕГІ КОМЕТА МЕН МАРС
Ашық жасыл комасына бола Жасыл комета атанған C/2022 E3 (ZTF) алдыңғы түні екі есе алыстағы Марстың алдынан дерлік өтті. Жасыл команың оң жағынан ақ шаңды құйрық байқалса, ақшыл-көк ионды құйрық жоғары қарай созылып жатыр. Тоқсары Марстан төменірек Барнард 22 күңгірт тұмандығы көрінеді.
Бергі план мен фонның фотолары Италия Альпісінде, бір кеште бір камерамен түсірілген. Марс кешкі аспанымызда әлі бірнеше ай жарқырайды. Ал Күн жүйесінің сыртқы облысына қайтып бара жатқан ZTF кометасы көп ұзамай жоғалып кетпек.
Image Credit & Copyright: Donato Lioce
Ашық жасыл комасына бола Жасыл комета атанған C/2022 E3 (ZTF) алдыңғы түні екі есе алыстағы Марстың алдынан дерлік өтті. Жасыл команың оң жағынан ақ шаңды құйрық байқалса, ақшыл-көк ионды құйрық жоғары қарай созылып жатыр. Тоқсары Марстан төменірек Барнард 22 күңгірт тұмандығы көрінеді.
Бергі план мен фонның фотолары Италия Альпісінде, бір кеште бір камерамен түсірілген. Марс кешкі аспанымызда әлі бірнеше ай жарқырайды. Ал Күн жүйесінің сыртқы облысына қайтып бара жатқан ZTF кометасы көп ұзамай жоғалып кетпек.
Image Credit & Copyright: Donato Lioce
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
ТҮРКИЯДАҒЫ ЖЕР ЖАРЫЛУЫНЫҢ АНИМАЦИЯСЫ
Анимация Maxar компаниясының жерсерігі Түркиядағы жер сілкінісінен кейін түсірген дара фотоға негізделген. Сілкініске дейінгі көрініс Фотошоппен қалпына келтірілген.
Автор: Nahel Belgherze
#геодерек
Анимация Maxar компаниясының жерсерігі Түркиядағы жер сілкінісінен кейін түсірген дара фотоға негізделген. Сілкініске дейінгі көрініс Фотошоппен қалпына келтірілген.
Автор: Nahel Belgherze
#геодерек
🔥1
СОЮЗ МС-23 КЕМЕСІ 20 АҚПАНДА ЕМЕС, НАУРЫЗДА ҰШАТЫН БОЛДЫ
2022 жылы 15 желтоқсанда Союз МС-22 ғарыш кемесінің салқындату жүйесі істен шыққанын жазғанбыз. Роскосмостың айтуынша, салқындатқыш сұйықтықтың түгел ағып кетуіне радиаторды тескен микрометеорит себепкер. Кейінірек бұған ғарыштық қоқыс кесегі кінәлі деп танылды. ХҒС-тағы үш ғарышкер Жерге қайтатын кемесіз қалғандықтан келесі Союз МС-23 бір ай ерте және экипажсыз бос ұшырылатын болған. Өйткені стансада төтенше жағдай қалыптасса, ғарышкерлер мініп ұшып кететін құтқару кемесі әрқашан дайын тұруы тиіс, қазір олай емес.
2023 жылы 9 ақпанда кезекті Прогресс МС-22 жүк кемесі ұшырылып, ол ХҒС-қа 11-не түйісті. Бірнеше сағаттан соң ескі Прогресс МС-21 жүк кемесінің де салқындатқыш сұйықтығы ағып кеткені мәлім болды. Бұл жолы да микрометеорит немесе қоқыс кесегі радиаторды тескен деп болжанып отыр. Прогресс МС-21 28 ақпанда мұхитқа құлауы тиіс еді. Оған қажетсіз нәрселер, қоқыс тиеліп, люктері жабық тұрған, кеменің қызуы стансаға зиян келтірмейді.
Бірақ ықтималдық деген ұғым бар. 23 жыл бойы станса құрамындағы бірде-бір кемені метеорит теспеген еді, енді екі айда екеуі тесіліп отыр. Мүмкін, мәселе кемелердің өзінде шығар. Союз бен Прогресс бір зауытта жасалады, олардың салқындату жүйелері бір типті. Сол себепті Роскосмос қазір Байқоңырда тұрған Союз МС-23 кемесі мен Самарадағы өндіріс процесін қосымша тексеретін болды. Ғарыш кемесінің старты наурыздың 1-ші онкүндігіне шегерілді. Роскосмос сонымен бірге Союз МС-22 кемесіндегі тесілген жердің суретін жариялады, оны америкалық сегменттің Canadarm2 робоқолындағы камера түсірген.
#хғс
2022 жылы 15 желтоқсанда Союз МС-22 ғарыш кемесінің салқындату жүйесі істен шыққанын жазғанбыз. Роскосмостың айтуынша, салқындатқыш сұйықтықтың түгел ағып кетуіне радиаторды тескен микрометеорит себепкер. Кейінірек бұған ғарыштық қоқыс кесегі кінәлі деп танылды. ХҒС-тағы үш ғарышкер Жерге қайтатын кемесіз қалғандықтан келесі Союз МС-23 бір ай ерте және экипажсыз бос ұшырылатын болған. Өйткені стансада төтенше жағдай қалыптасса, ғарышкерлер мініп ұшып кететін құтқару кемесі әрқашан дайын тұруы тиіс, қазір олай емес.
2023 жылы 9 ақпанда кезекті Прогресс МС-22 жүк кемесі ұшырылып, ол ХҒС-қа 11-не түйісті. Бірнеше сағаттан соң ескі Прогресс МС-21 жүк кемесінің де салқындатқыш сұйықтығы ағып кеткені мәлім болды. Бұл жолы да микрометеорит немесе қоқыс кесегі радиаторды тескен деп болжанып отыр. Прогресс МС-21 28 ақпанда мұхитқа құлауы тиіс еді. Оған қажетсіз нәрселер, қоқыс тиеліп, люктері жабық тұрған, кеменің қызуы стансаға зиян келтірмейді.
Бірақ ықтималдық деген ұғым бар. 23 жыл бойы станса құрамындағы бірде-бір кемені метеорит теспеген еді, енді екі айда екеуі тесіліп отыр. Мүмкін, мәселе кемелердің өзінде шығар. Союз бен Прогресс бір зауытта жасалады, олардың салқындату жүйелері бір типті. Сол себепті Роскосмос қазір Байқоңырда тұрған Союз МС-23 кемесі мен Самарадағы өндіріс процесін қосымша тексеретін болды. Ғарыш кемесінің старты наурыздың 1-ші онкүндігіне шегерілді. Роскосмос сонымен бірге Союз МС-22 кемесіндегі тесілген жердің суретін жариялады, оны америкалық сегменттің Canadarm2 робоқолындағы камера түсірген.
#хғс
👍1
AX-2 МИССИЯСЫНЫҢ ТОЛЫҚ ҚҰРАМЫ ЖАРИЯЛАНДЫ
Axiom Space компаниясының ХҒС-қа баратын екінші жекеменшік миссиясының қалған екі мүшесі белгілі болды. Миссия мамандары болып Сауд Арабиясының өкілдері Райяна Барнауи мен Әли Әл-Қарни тағайындалды. Ax-2 экипажының командирі — бұрынғы НАСА астронавты, ғарышта ең ұзақ болған америкалық және әйелдер арасындағы рекордшы (665 тәулік 22 сағат) Пегги Уитсон. Миссия ұшқышы — америкалық кәсіпкер, автошабандоз және ұшқыш Джон Шоффнер. Crew Dragon ғарыш кемесінің старты мамыр айына жоспарланған.
Axiom Space компаниясының ХҒС-қа баратын екінші жекеменшік миссиясының қалған екі мүшесі белгілі болды. Миссия мамандары болып Сауд Арабиясының өкілдері Райяна Барнауи мен Әли Әл-Қарни тағайындалды. Ax-2 экипажының командирі — бұрынғы НАСА астронавты, ғарышта ең ұзақ болған америкалық және әйелдер арасындағы рекордшы (665 тәулік 22 сағат) Пегги Уитсон. Миссия ұшқышы — америкалық кәсіпкер, автошабандоз және ұшқыш Джон Шоффнер. Crew Dragon ғарыш кемесінің старты мамыр айына жоспарланған.
КУАОАР ДЕНЕСІНІҢ САҚИНАСЫ АШЫЛДЫ
Рио-де-Жанейро Федералдық университетінің астрономдары Койпер белдеуіндегі Куаоар денесінің сақинасы табылғанын хабарлады. Жаңалық ергежейлі планета атануға үміткердің алыс жұлдызбен тоғысын бақылау кезінде ашылды. Оқиғаны еуропалық CHEOPS ғарыштық телескопы және Үлкен Канар телескопындағы HiPERCAM камерасы қадағалаған еді. Жұлдызбен тоғыс сәті аспан денелерінің атмосферасын, сақиналары мен серіктерін ашуға қолайлы. Астрономдар жұлдыздың тоғыс басталарда және аяқталысымен көмескіленгенін тіркеді. Демек оның жарығын Куаоарды қоршап тұрған тығыз сақина аздап тұтады.
Сақина жүйесі Күн жүйесіндегі осымен үшінші шағын денеден табылып отыр. Бұрын Сатурн, Юпитер, Уран, Нептун сияқты алып планеталарда ғана сақиналар болады деп саналатын. Кентаврлар тобындағы астероид Харикло мен ергежейлі планета Хаумеа маңынан табылған сақиналар бұл түсінікті өзгертті.
Белгілі сақина жүйелерінің бәрі өз орталық денесіне жақын, Рош шегі деп аталатын ойша сфераның ішінде орналасқан. Рош шегінен жақындап кеткен кез келген серікті толысу күштері қиратып тастайды. Толысу күштерін орталық дененің серіктің әр бөлігін тартатын күштерінің айырмасы туғызады. Серіктің қирандыларынан денені айналып жүретін бір немесе бірнеше сақина түзілуі мүмкін. Астрофизика мен планетология үшін кері пайым әлдеқайда маңызды: Рош шегі ішіндегі материалдың біртұтас дене (серік) түзе отырып, гравитациялық бірігуі мүмкін емес.
Алайда Куаоардың тығыз, әркелкі сақинасы одан 7,4 Куаоар радиусы қашықтықта екен. Бұл планетасымақтың Рош шегінен 2,4 есе алыс, яғни теория бойынша, сақина затынан азғана уақытта-ақ серік түзіле алар еді. Сақина бөлшектері неге бірікпеді? Ғалымдар мұны сақинаның Куаоармен 1/3 спин-орбиталық резонанста екендігімен түсіндірді. Басқа болжам бойынша, мұндай суықта (–220°C) сақинаны құрайтын мұз кесектері жақсы бірікпейді. Дегенмен ерекше фактты толық түсіндіретін жаңа теория керек.
Радиусы 555 км Куаоар (Quaoar) — Койпер белдеуіне тән дене, ол үлкендігі бойынша Нептуннан әрі нысандар арасында жетінші орында. Куаоар Күнді афелиі 45,5 а.б. (6,8 млрд км), перигелиі 41,9 а.б. (6,3 млрд км) орбитамен 65 жылда бір айналып шығады. Оның радиусы 80 километрлік серігі де бар. Уейуот (Weywot) атты ай орталық денені 24 Куаоар радиусы қашықтықта айналады. Куаоарды 2002 жылы 4 маусымда белгілі планета іздеушілер, америкалық астрономдар Чад Трухильо мен Майкл Браун ашқан. Куаоар — Оңтүстік Калифорнияны мекендеген тонгва (tongva) үндістері нанымындағы Жаратушы, ал Уейуот — оның ұлы.
#ғылымижаңалық
Рио-де-Жанейро Федералдық университетінің астрономдары Койпер белдеуіндегі Куаоар денесінің сақинасы табылғанын хабарлады. Жаңалық ергежейлі планета атануға үміткердің алыс жұлдызбен тоғысын бақылау кезінде ашылды. Оқиғаны еуропалық CHEOPS ғарыштық телескопы және Үлкен Канар телескопындағы HiPERCAM камерасы қадағалаған еді. Жұлдызбен тоғыс сәті аспан денелерінің атмосферасын, сақиналары мен серіктерін ашуға қолайлы. Астрономдар жұлдыздың тоғыс басталарда және аяқталысымен көмескіленгенін тіркеді. Демек оның жарығын Куаоарды қоршап тұрған тығыз сақина аздап тұтады.
Сақина жүйесі Күн жүйесіндегі осымен үшінші шағын денеден табылып отыр. Бұрын Сатурн, Юпитер, Уран, Нептун сияқты алып планеталарда ғана сақиналар болады деп саналатын. Кентаврлар тобындағы астероид Харикло мен ергежейлі планета Хаумеа маңынан табылған сақиналар бұл түсінікті өзгертті.
Белгілі сақина жүйелерінің бәрі өз орталық денесіне жақын, Рош шегі деп аталатын ойша сфераның ішінде орналасқан. Рош шегінен жақындап кеткен кез келген серікті толысу күштері қиратып тастайды. Толысу күштерін орталық дененің серіктің әр бөлігін тартатын күштерінің айырмасы туғызады. Серіктің қирандыларынан денені айналып жүретін бір немесе бірнеше сақина түзілуі мүмкін. Астрофизика мен планетология үшін кері пайым әлдеқайда маңызды: Рош шегі ішіндегі материалдың біртұтас дене (серік) түзе отырып, гравитациялық бірігуі мүмкін емес.
Алайда Куаоардың тығыз, әркелкі сақинасы одан 7,4 Куаоар радиусы қашықтықта екен. Бұл планетасымақтың Рош шегінен 2,4 есе алыс, яғни теория бойынша, сақина затынан азғана уақытта-ақ серік түзіле алар еді. Сақина бөлшектері неге бірікпеді? Ғалымдар мұны сақинаның Куаоармен 1/3 спин-орбиталық резонанста екендігімен түсіндірді. Басқа болжам бойынша, мұндай суықта (–220°C) сақинаны құрайтын мұз кесектері жақсы бірікпейді. Дегенмен ерекше фактты толық түсіндіретін жаңа теория керек.
Радиусы 555 км Куаоар (Quaoar) — Койпер белдеуіне тән дене, ол үлкендігі бойынша Нептуннан әрі нысандар арасында жетінші орында. Куаоар Күнді афелиі 45,5 а.б. (6,8 млрд км), перигелиі 41,9 а.б. (6,3 млрд км) орбитамен 65 жылда бір айналып шығады. Оның радиусы 80 километрлік серігі де бар. Уейуот (Weywot) атты ай орталық денені 24 Куаоар радиусы қашықтықта айналады. Куаоарды 2002 жылы 4 маусымда белгілі планета іздеушілер, америкалық астрономдар Чад Трухильо мен Майкл Браун ашқан. Куаоар — Оңтүстік Калифорнияны мекендеген тонгва (tongva) үндістері нанымындағы Жаратушы, ал Уейуот — оның ұлы.
#ғылымижаңалық
👏2