Біздің арнадағы InSight миссиясы жайлы роликтер:
https://www.youtube.com/@phyandspace/search?query=insight
https://www.youtube.com/@phyandspace/search?query=insight
🔥1
СОЮЗ МС-22 ҒАРЫШ КЕМЕСІНЕ НЕ БОЛДЫ? ЭКИПАЖ ЖЕРГЕ ҚАЛАЙ ҚАЙТАДЫ?
2022 жылы 15 желтоқсанда Халықаралық ғарыш стансасына түйісіп тұрған ресейлік Союз МС-22 кемесінен ғарышқа жылу тасымалдағыш сұйықтық шашылғанын көрдік. Нәтижесінде қазір стансада төтенше жағдай қалыптасты десек артық айтпаймыз. Өйткені ХҒС-тағы әр ғарышкердің кез келген сәтте стансаны тастап шығып, құтқару кемесімен Жерге оралатын мүмкіндігі болуы тиіс. Қазіргі күні 68-ші экспедицияның жеті мүшесінің үшеуінде (ресейліктер Сергей Прокопьев, Дмитрий Петелин, НАСА астронавты Фрэнк Рубио) мұндай мүмкіндік жоқ. Әрине, бұл жағдайда орыстың екі мәңгі сұрағы тууы заңды.
КІМ КІНӘЛІ?
Дәлірек айтсақ, Союздың бортын не тесті? Кейбір мамандар сол күндері шыңына жеткен Геминидалар метеор ағынын айыптайды. Дегенмен ғарыштық қоқыс кінәлі болуы да әбден мүмкін. Бақылау жүйелері 10 сантиметрден ірі қоқыс кесектерін ғана қадағалайды, олардың саны қазір 25 900-дай. Алайда миллиметрлік бөлшектің өзі-ақ кемеге елеулі зиян келтіре алады, өйткені аспаптық-агрегаттық бөлімнің сыртында метеориттен қорғайтын қабат жоқ. Кеме сырты ресейлік сегменттегі еуропалық ERA және америкалық сегменттегі канадалық Canadarm2 манипуляторлары көмегімен фотоға түсірілді. Кескіндерді талдау бөлім қаптамасында диаметрі 0,8 мм тесік барын көрсетті.
СОЮЗДЫҢ ЖЫЛУ РЕТТЕУ ЖҮЙЕСІ ЖАЙЛЫ
Белгісіз нәрсе Союздың жылу реттеу жүйесінің сыртқы радиаторын тесті. Кесірінен кемедегі екі жылу реттеу жүйесінің бірі — сыртқы радиаторлар контурының жылу тасымалдағышы изооктан далаға, яғни ашық ғарышқа ұшып кетті. Жерде бұл сұйықтық автобензин сапасының эталоны ретінде танымал, оның октан саны 100-ге тең. Аталған контур кеменің аспаптық-агрегаттық бөліміндегі құрал-жабдықтың қызуын жинап, кеме сыртындағы радиатор көмегімен тысқа шығарады. Радиатор түтікшелері жылуды ашық ғарышқа сәуле шығару арқылы таратады. Ішіндегі 33 литр изооктан түгел ұшып кеткендіктен, бұл контур енді жұмыс істемей тұр.
Союзда екінші жылу реттеу жүйесі — тұрғын бөлімдер контуры бар. Оған минус 18 градуста ғана қататын триол деген сұйықтықтың 21 литрі құйылған. Жүйе тұрмыстық бөлім мен қонатын капсуладағы температураны 18–25 градус аралығында ұстап тұрады. Екінші контур зақымдалған жоқ, бірақ ол да енді пайдасыз. Өйткені ол жинаған артық қызуын жылу алмастырғыш арқылы сыртқы радиаторлар контурына беретін. Ал сыртқы контурда қызуды қабылдап алатын жылу тасымалдағыш қалмады.
Союз МС-22 ХҒС-қа түйісіп тұрғанда, тұрғын бөлімдердегі артық қызудың бір бөлігі желдету құбыры арқылы стансаның жылу реттеу жүйесіне кетеді. Сондықтан кеменің іші біршама қызғанымен (температура 30 градусқа жетті деген ақпарат бар), жағдай бақылауда. Алайда люктер жабылып, кеме стансадан ажырасымен, ол термосқа айналады. Артық қызуды тысқа шығаратын ешқандай балама тәсіл де, қосалқы жылу реттеу жүйесі де жоқ.
НЕ ІСТЕУ КЕРЕК?
Теория жүзінде тесілген жерді тауып, бітеуге болады. Бұл үшін ашық ғарышқа шығып, кеменің арғы басына жету керек. Союз, ХҒС модульдеріндей емес, оның сыртқы бетімен қозғалуға бейімделмеген. Жарайды, тесік бітелді делік. Енді контурды жылу тасымалдағышпен қайта толтыру керек. Стансада изооктан жоқ. Болған күнде де, оны жердегідей жүйеге құя салуға болмайды. Герметикалық қосылыс жасап, сұйықтықты сорғымен айдау қажет. Қорыта айтқанда, жылу реттеу жүйесін жөндеу мүмкіндігі күмән туғызады.
2022 жылы 15 желтоқсанда Халықаралық ғарыш стансасына түйісіп тұрған ресейлік Союз МС-22 кемесінен ғарышқа жылу тасымалдағыш сұйықтық шашылғанын көрдік. Нәтижесінде қазір стансада төтенше жағдай қалыптасты десек артық айтпаймыз. Өйткені ХҒС-тағы әр ғарышкердің кез келген сәтте стансаны тастап шығып, құтқару кемесімен Жерге оралатын мүмкіндігі болуы тиіс. Қазіргі күні 68-ші экспедицияның жеті мүшесінің үшеуінде (ресейліктер Сергей Прокопьев, Дмитрий Петелин, НАСА астронавты Фрэнк Рубио) мұндай мүмкіндік жоқ. Әрине, бұл жағдайда орыстың екі мәңгі сұрағы тууы заңды.
КІМ КІНӘЛІ?
Дәлірек айтсақ, Союздың бортын не тесті? Кейбір мамандар сол күндері шыңына жеткен Геминидалар метеор ағынын айыптайды. Дегенмен ғарыштық қоқыс кінәлі болуы да әбден мүмкін. Бақылау жүйелері 10 сантиметрден ірі қоқыс кесектерін ғана қадағалайды, олардың саны қазір 25 900-дай. Алайда миллиметрлік бөлшектің өзі-ақ кемеге елеулі зиян келтіре алады, өйткені аспаптық-агрегаттық бөлімнің сыртында метеориттен қорғайтын қабат жоқ. Кеме сырты ресейлік сегменттегі еуропалық ERA және америкалық сегменттегі канадалық Canadarm2 манипуляторлары көмегімен фотоға түсірілді. Кескіндерді талдау бөлім қаптамасында диаметрі 0,8 мм тесік барын көрсетті.
СОЮЗДЫҢ ЖЫЛУ РЕТТЕУ ЖҮЙЕСІ ЖАЙЛЫ
Белгісіз нәрсе Союздың жылу реттеу жүйесінің сыртқы радиаторын тесті. Кесірінен кемедегі екі жылу реттеу жүйесінің бірі — сыртқы радиаторлар контурының жылу тасымалдағышы изооктан далаға, яғни ашық ғарышқа ұшып кетті. Жерде бұл сұйықтық автобензин сапасының эталоны ретінде танымал, оның октан саны 100-ге тең. Аталған контур кеменің аспаптық-агрегаттық бөліміндегі құрал-жабдықтың қызуын жинап, кеме сыртындағы радиатор көмегімен тысқа шығарады. Радиатор түтікшелері жылуды ашық ғарышқа сәуле шығару арқылы таратады. Ішіндегі 33 литр изооктан түгел ұшып кеткендіктен, бұл контур енді жұмыс істемей тұр.
Союзда екінші жылу реттеу жүйесі — тұрғын бөлімдер контуры бар. Оған минус 18 градуста ғана қататын триол деген сұйықтықтың 21 литрі құйылған. Жүйе тұрмыстық бөлім мен қонатын капсуладағы температураны 18–25 градус аралығында ұстап тұрады. Екінші контур зақымдалған жоқ, бірақ ол да енді пайдасыз. Өйткені ол жинаған артық қызуын жылу алмастырғыш арқылы сыртқы радиаторлар контурына беретін. Ал сыртқы контурда қызуды қабылдап алатын жылу тасымалдағыш қалмады.
Союз МС-22 ХҒС-қа түйісіп тұрғанда, тұрғын бөлімдердегі артық қызудың бір бөлігі желдету құбыры арқылы стансаның жылу реттеу жүйесіне кетеді. Сондықтан кеменің іші біршама қызғанымен (температура 30 градусқа жетті деген ақпарат бар), жағдай бақылауда. Алайда люктер жабылып, кеме стансадан ажырасымен, ол термосқа айналады. Артық қызуды тысқа шығаратын ешқандай балама тәсіл де, қосалқы жылу реттеу жүйесі де жоқ.
НЕ ІСТЕУ КЕРЕК?
Теория жүзінде тесілген жерді тауып, бітеуге болады. Бұл үшін ашық ғарышқа шығып, кеменің арғы басына жету керек. Союз, ХҒС модульдеріндей емес, оның сыртқы бетімен қозғалуға бейімделмеген. Жарайды, тесік бітелді делік. Енді контурды жылу тасымалдағышпен қайта толтыру керек. Стансада изооктан жоқ. Болған күнде де, оны жердегідей жүйеге құя салуға болмайды. Герметикалық қосылыс жасап, сұйықтықты сорғымен айдау қажет. Қорыта айтқанда, жылу реттеу жүйесін жөндеу мүмкіндігі күмән туғызады.
Роскосмос әзірге қарастырып отырған басты сценарий — бекітілген ұшу бағдарламасын өзгертпей, осы кемемен наурызда Жерге оралу. Мамандар 16-сы күні Союз қозғағыштарын қосып көріп, олардың жұмысқа жарамды екенін анықтады. Қонатын капсуладағы температура 28-30 градус шамасында. Бірақ кеме жеке ұшқанда, оның іші қаншалықты қызып үлгереді? Алдыңғы Союз МС-21 кемесі стансадан ажырағаннан кейін, Жерді екі айналып, яғни 3 сағат 20 минуттан соң қонған еді. Жалпы, Союз ғарышкерлеріне арналған нұсқаулықта жылу реттеу жүйесінің істен шығуы штаттық емес (қарапайым тілмен айтқанда, апаттық) жағдай болып есептеледі. Мұндайда ұшу бағдарламасын дереу тоқтатып, шұғыл төмендеу міндеттелген. Роскосмос, «егер жағдай бақылауда болып, кеменің жарамдылығына толық сенімді болсақ», ресейлік экипажды осы кемемен қайтаруымыз мүмкін деп отыр.
Сонымен бірге, Байқоңырда тұрған келесі ғарыш кемесін ұшуға дайындау жұмысы жеделдетілді. Союз МС-23 ұшуға, жоспарланғандай 16 наурызда емес, 19 ақпанда дайын болады. Егер экипаж осы кемемен қайтатын болса, МС-23 ұшқышсыз аттанып, стансаға автомат режимде түйісуі тиіс.
НАСА қалыптасқан жағдайдан шығуға өз көмегін ұсынғаны белгілі болды. Роскосмос басшысы Ю. Борисов, — «америкалық әріптестер әртүрлі көмек тәсілдерін, тіпті біздің космонавтарды өз кемелерімен түсіруді ұсынды. Бірақ бүгін мұның ешқандай қажеттігі жоқ», — деді. Роскосмос қалыптасқан жағдайды одан әрі талдауда, шешім желтоқсанның аяғында қабылданады.
Сонымен бірге, Байқоңырда тұрған келесі ғарыш кемесін ұшуға дайындау жұмысы жеделдетілді. Союз МС-23 ұшуға, жоспарланғандай 16 наурызда емес, 19 ақпанда дайын болады. Егер экипаж осы кемемен қайтатын болса, МС-23 ұшқышсыз аттанып, стансаға автомат режимде түйісуі тиіс.
НАСА қалыптасқан жағдайдан шығуға өз көмегін ұсынғаны белгілі болды. Роскосмос басшысы Ю. Борисов, — «америкалық әріптестер әртүрлі көмек тәсілдерін, тіпті біздің космонавтарды өз кемелерімен түсіруді ұсынды. Бірақ бүгін мұның ешқандай қажеттігі жоқ», — деді. Роскосмос қалыптасқан жағдайды одан әрі талдауда, шешім желтоқсанның аяғында қабылданады.
👍1
Фото: Союз МС-22 «К.Э. Циолковский» ғарыш кемесі ХҒС-тың Рассвет модуліне түйісіп тұр. Аспаптық-агрегаттық бөлім кеменің төменгі жағында, ақ түске боялған. Тесік күн панельдерінің бірінің түбінде екен. Оң жақта ERA робоқолы бар Наука модулі мен оның астындағы Причал тораптық модулі көрініп тұр.
Credit: NASA
Credit: NASA
👍2
22 ЖЕЛТОҚСАН — ҚЫСҚЫ КҮН ТОҚЫРАУЫ
2022 жылы 22 желтоқсанда Алматы уақытымен 03:48-де Күн аспан экваторынан оңтүстікке қарай барынша қашық нүктесіне жетеді. Астрономиялық оқиға Желтоқсандағы күн тоқырауы деп аталады. Солтүстік жартышарда астрономиялық қыс, ал Оңтүстік жартышарда астрономиялық жаз басталады.
21-і мен 22-не күннің ұзақтығы Астанада 7 сағат 53 минут 31 секунд болады — жылдағы ең қысқа күндер. Күннің талтүстегі (13:12) көкжиектен биіктігі 15,5° — жыл бойғы ең төмені. Маусымнан бері төмендеп келе жатқан Күн 18–25 желтоқсан аралығында 15,5° биіктікте "тоқырағандай" болады да, қайта көтеріле бастайды.
Ертең Астанада Күн 128° оңтүстік-шығыстан шығып, 232° оңтүстік-батыста батады да, көкте ең қысқа доға сызады (кескінді қараңыз). Салыстыру үшін, 21 маусымдағы Жазғы күн тоқырауы датасында ол 49° солтүстік-шығыстан шығып, 311° солтүстік-батыста батты, талтүсте 62,3° биіктікке дейін көтерілді. Жылдың ең ұзақ жарық күні 16 сағат 34 минут 10 секундқа созылған еді.
2022 жылы 22 желтоқсанда Алматы уақытымен 03:48-де Күн аспан экваторынан оңтүстікке қарай барынша қашық нүктесіне жетеді. Астрономиялық оқиға Желтоқсандағы күн тоқырауы деп аталады. Солтүстік жартышарда астрономиялық қыс, ал Оңтүстік жартышарда астрономиялық жаз басталады.
21-і мен 22-не күннің ұзақтығы Астанада 7 сағат 53 минут 31 секунд болады — жылдағы ең қысқа күндер. Күннің талтүстегі (13:12) көкжиектен биіктігі 15,5° — жыл бойғы ең төмені. Маусымнан бері төмендеп келе жатқан Күн 18–25 желтоқсан аралығында 15,5° биіктікте "тоқырағандай" болады да, қайта көтеріле бастайды.
Ертең Астанада Күн 128° оңтүстік-шығыстан шығып, 232° оңтүстік-батыста батады да, көкте ең қысқа доға сызады (кескінді қараңыз). Салыстыру үшін, 21 маусымдағы Жазғы күн тоқырауы датасында ол 49° солтүстік-шығыстан шығып, 311° солтүстік-батыста батты, талтүсте 62,3° биіктікке дейін көтерілді. Жылдың ең ұзақ жарық күні 16 сағат 34 минут 10 секундқа созылған еді.
👍1
DANURI КОРЕЙ ЗОНДЫ АЙҒА ЖЕТТІ
Кореялық Danuri (KPLO) аппараты Ай маңындағы бастапқы эллипс орбитаға шықты. 2022 жылы 5 тамызда ұшырылған зонд отын үнемдеу үшін Айға төрт айдай сапар шеккен еді. 17 желтоқсанда аппарат ең жауапты маневрді сәтті жасап, жылдамдығын 7500 км/сағ дейін кемітті. 19-на оның периселениі 109 км, апоселениі 8920 км эллипс орбитада екені қуатталды.
Danuri енді қозғағыштарын тағы төрт рет қосып, орбитасын кішірейтеді. 29 желтоқсанда ол 100 километрлік дөңгелек жұмыс орбитасына шығуы тиіс. Зонд бір жыл бойы Айдың магнит өрісін, Ай бетін зерттеп, полюс маңындағы кратерлерден су мұзын іздейді.
Корей айсерігі LRO орбитерінікінен 200 есе сезімтал, ажыратымы 1,7 м ShadowCam камерасымен, ажыратымы 5 м LUTI камерасымен, PolCam кеңауқымды поляриметриялық камерасымен, сондай-ақ магнитометрмен және гамма-спектрометрмен жабдықталған.
Оңтүстік Корея Ай орбитасына шыққан 8-ші ел атанды. Бұл ел болашақта Ай орбитасына тағы бір аппарат шығаруды, сондай-ақ Ай бетіне лендер мен шағын ровер қондыруды жоспарлап отыр.
Кореялық Danuri (KPLO) аппараты Ай маңындағы бастапқы эллипс орбитаға шықты. 2022 жылы 5 тамызда ұшырылған зонд отын үнемдеу үшін Айға төрт айдай сапар шеккен еді. 17 желтоқсанда аппарат ең жауапты маневрді сәтті жасап, жылдамдығын 7500 км/сағ дейін кемітті. 19-на оның периселениі 109 км, апоселениі 8920 км эллипс орбитада екені қуатталды.
Danuri енді қозғағыштарын тағы төрт рет қосып, орбитасын кішірейтеді. 29 желтоқсанда ол 100 километрлік дөңгелек жұмыс орбитасына шығуы тиіс. Зонд бір жыл бойы Айдың магнит өрісін, Ай бетін зерттеп, полюс маңындағы кратерлерден су мұзын іздейді.
Корей айсерігі LRO орбитерінікінен 200 есе сезімтал, ажыратымы 1,7 м ShadowCam камерасымен, ажыратымы 5 м LUTI камерасымен, PolCam кеңауқымды поляриметриялық камерасымен, сондай-ақ магнитометрмен және гамма-спектрометрмен жабдықталған.
Оңтүстік Корея Ай орбитасына шыққан 8-ші ел атанды. Бұл ел болашақта Ай орбитасына тағы бір аппарат шығаруды, сондай-ақ Ай бетіне лендер мен шағын ровер қондыруды жоспарлап отыр.
АЙҒА АТТАНҒАН ЖАПОН ЛЕНДЕРІ ТҮСІРГЕН АЛҒАШҚЫ ФОТО
2022 жылы Айға төрт миссия ұшырылды. 16 қарашада ұшқан НАСА-ның Orion ғарыш кемесі Айды екі айналып, 11 желтоқсанда Жерге оралды. Қалған үшеуі отын үнемдеу үшін ұзақ айналма жолды таңдады. 28 маусымда аттанған америкалық CAPSTONE кубсаты Ай айналасындағы тік сызықтық дерлік гало-орбитаға 14 қарашада шықты. 5 тамызда ұшырылған кореялық Danuri зонды Ай маңына 17 желтоқсанда жетті, ол жаңа жылға қарсы 100 км дөңгелек орбитаға шығуы тиіс.
Ал сапарын 11 желтоқсанда бастаған HAKUTO-R жапон лендері серігімізге келесі жылдың көкегінде бір-ақ жетеді. Алдыңғы миссиялардан айырмашылығы, ол Айға қонуы тиіс. Қону сәтті болса, борттағы Rashid араб ровері Ай бетіне түседі. Жаңа ұшырылған ғарыш аппараты алған алғашқы кескінді жариялайтын дәстүріміз бойынша, HAKUTO-R 13-не түсірген Жер орағы көрінісін ұсынамыз.
Credit: ispace
#фотокөрме #2022жыл
2022 жылы Айға төрт миссия ұшырылды. 16 қарашада ұшқан НАСА-ның Orion ғарыш кемесі Айды екі айналып, 11 желтоқсанда Жерге оралды. Қалған үшеуі отын үнемдеу үшін ұзақ айналма жолды таңдады. 28 маусымда аттанған америкалық CAPSTONE кубсаты Ай айналасындағы тік сызықтық дерлік гало-орбитаға 14 қарашада шықты. 5 тамызда ұшырылған кореялық Danuri зонды Ай маңына 17 желтоқсанда жетті, ол жаңа жылға қарсы 100 км дөңгелек орбитаға шығуы тиіс.
Ал сапарын 11 желтоқсанда бастаған HAKUTO-R жапон лендері серігімізге келесі жылдың көкегінде бір-ақ жетеді. Алдыңғы миссиялардан айырмашылығы, ол Айға қонуы тиіс. Қону сәтті болса, борттағы Rashid араб ровері Ай бетіне түседі. Жаңа ұшырылған ғарыш аппараты алған алғашқы кескінді жариялайтын дәстүріміз бойынша, HAKUTO-R 13-не түсірген Жер орағы көрінісін ұсынамыз.
Credit: ispace
#фотокөрме #2022жыл
🔥1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
АСТЕРОИД БАҒЫТЫН ӨЗГЕРТУ — 2022 ЖЫЛДЫҢ ОН ҒЫЛЫМИ ЖЕТІСТІГІНІҢ БІРІ
Science журналы 2022 жылдың басты ғылыми жетістігі деп Уэбб ғарыштық телескопын танығанын жақында жаздық. Журнал сонымен бірге жылдың тағы тоғыз маңызды табысын атады. Олардың көбі биология мен медицина ғылымдарына тиесілі. Дегенмен космонавтика саласындағы тағы бір жетістік аталып өтті.
Ол — НАСА-ның DART зондының Диморф астероидына мақсатты түрде соғылып, аспан денесінің орбитасын өзгертуі. 2022 жылдың 27 қыркүйегінде 550 килограмдық зонд секундына 6 километрден астам жылдамдықпен Диморфқа ұрылды. Соқтығысуды бірнеше ғарыштық және Жердегі телескоптар бақылады. Нәтиже ғалымдар күткеннен де асып түсті. Диморфтың үлкенірек Дидим астероидын айналу периоды 32 минутқа өзгерді, бұл НАСА мамандары болжағаннан 26 есе артық.
Демек, Жерге қатерлі астероид жақындап келе жатқаны алдын-ала анықталса, ғарыш аппараты көмегімен оның бағытын өзгертіп жіберуге болады деген сөз.
Credits: NASA/Johns Hopkins APL
#2022жыл
Science журналы 2022 жылдың басты ғылыми жетістігі деп Уэбб ғарыштық телескопын танығанын жақында жаздық. Журнал сонымен бірге жылдың тағы тоғыз маңызды табысын атады. Олардың көбі биология мен медицина ғылымдарына тиесілі. Дегенмен космонавтика саласындағы тағы бір жетістік аталып өтті.
Ол — НАСА-ның DART зондының Диморф астероидына мақсатты түрде соғылып, аспан денесінің орбитасын өзгертуі. 2022 жылдың 27 қыркүйегінде 550 килограмдық зонд секундына 6 километрден астам жылдамдықпен Диморфқа ұрылды. Соқтығысуды бірнеше ғарыштық және Жердегі телескоптар бақылады. Нәтиже ғалымдар күткеннен де асып түсті. Диморфтың үлкенірек Дидим астероидын айналу периоды 32 минутқа өзгерді, бұл НАСА мамандары болжағаннан 26 есе артық.
Демек, Жерге қатерлі астероид жақындап келе жатқаны алдын-ала анықталса, ғарыш аппараты көмегімен оның бағытын өзгертіп жіберуге болады деген сөз.
Credits: NASA/Johns Hopkins APL
#2022жыл
DART соққысы мен Хаббл телескопы оқиғадан соң не көргені туралы арнамызда жақында жарияланған роликте айтылады.
YouTube
Хаббл DART соққысының әсерін көрді
2022 жылы 27 қыркүйекке қараған түні DART зонды Дидим астероидының кішкене серігі Диморфқа кинетикалық соққы жасады.
Бұл астероид бағытын өзгертудің орбиталық демонстрациясы — астероидқа соғылу арқылы оның жылдамдығы мен траекториясын реттейтін НАСА кинетикалық…
Бұл астероид бағытын өзгертудің орбиталық демонстрациясы — астероидқа соғылу арқылы оның жылдамдығы мен траекториясын реттейтін НАСА кинетикалық…
25 желтоқсанда Джеймс Уэбб ғарыштық телескопының ұшырылғанына бір жыл толады. Осыған орай, арнамызда жаңа ролик жарияланды.
Бұған дейін Уэббтің оптикалық жүйесі, яғни бұрын-соңды ғарышқа шығарылған ең үлкен айналар жайлы әңгімелегенбіз. Жаңа роликте осы айналар жинаған жарықты қабылдап, ғылыми дерекке айналдыратын теңдессіз төрт аспап туралы сөз болады.
Міндетті түрде көріңіздер. Қазақша контент жалаң ұранмен дамымайды, жасалып тұрған дайын контентті көру, тарату, насихаттау арқылы дамиды.
#бейнеролик
Бұған дейін Уэббтің оптикалық жүйесі, яғни бұрын-соңды ғарышқа шығарылған ең үлкен айналар жайлы әңгімелегенбіз. Жаңа роликте осы айналар жинаған жарықты қабылдап, ғылыми дерекке айналдыратын теңдессіз төрт аспап туралы сөз болады.
Міндетті түрде көріңіздер. Қазақша контент жалаң ұранмен дамымайды, жасалып тұрған дайын контентті көру, тарату, насихаттау арқылы дамиды.
#бейнеролик
YouTube
Уэбб телескопының ғылыми аспаптарына шолу /4K/
Джеймс Уэбб ғарыштық телескопы — астрофизикадағы бірнеше маңызды сұраққа жауап іздейтін ғылыми аспаптардың күрделі жиынтығы. Уэббтің негізгі айнасының дәл артында орналасқан Ғылыми аспаптар интеграциялық модулі (ISIM) ішінде 4 аспап бар.
Олардың бәрі адам…
Олардың бәрі адам…
«ЖЕРДІҢ ШЫҒУЫНА» — 54 ЖЫЛ
Ай орбитасына шыққан алғашқы адамдар — Apollo 8 астронавтары 1968 жылы 24 желтоқсанда, Алматы уақытымен 21:40-та көтеріліп келе жатқан көгілдір планетаны көрді.
#фотокөрме
Ай орбитасына шыққан алғашқы адамдар — Apollo 8 астронавтары 1968 жылы 24 желтоқсанда, Алматы уақытымен 21:40-та көтеріліп келе жатқан көгілдір планетаны көрді.
#фотокөрме
УЭББ ТЕЛЕСКОПЫНЫҢ ҰШЫРЫЛҒАНЫНА — БІР ЖЫЛ
2021 жылы 25 желтоқсанда Куру ғарыш айлағынан тарихтағы ең қуатты ғарыштық обсерватория — Джеймс Уэбб телескопы ұшырылды. Содан бері бір жыл өте шығыпты. Оның алғашқы алты айы телескоптың жұмыс орнына — Күн–Жер жүйесінің екінші Лагранж нүктесіне жетуіне және ғылыми жұмысқа дайындығына кетті. Алайда Уэбб жылдың екінші жартысында-ақ көптеген құнды дерек алып үлгерді.
Уэббтің алғашқы туған күні құрметіне арнада арнайы ролик жарияланып отыр. Сондай-ақ Уэбб ғылыми аспаптары жайлы кешегі 4K-бейнені көріп шығыңыздар.
2021 жылы 25 желтоқсанда Куру ғарыш айлағынан тарихтағы ең қуатты ғарыштық обсерватория — Джеймс Уэбб телескопы ұшырылды. Содан бері бір жыл өте шығыпты. Оның алғашқы алты айы телескоптың жұмыс орнына — Күн–Жер жүйесінің екінші Лагранж нүктесіне жетуіне және ғылыми жұмысқа дайындығына кетті. Алайда Уэбб жылдың екінші жартысында-ақ көптеген құнды дерек алып үлгерді.
Уэббтің алғашқы туған күні құрметіне арнада арнайы ролик жарияланып отыр. Сондай-ақ Уэбб ғылыми аспаптары жайлы кешегі 4K-бейнені көріп шығыңыздар.
YouTube
Туған күнің құтты болсын, Уэбб! /4K/
2022 жылы 25 желтоқсанда Джеймс Уэбб ғарыштық телескопының ұшырылғанына бір жыл толды. Уэббтің алғашқы жылы қалай өтті?
Кеше ғана ұшырылымға дайындалып жатқан сияқты едік, ал енді Уэбб өзінің #UnfoldTheUniverse миссиясына кірісті. Ғажайыпқа бізбен бірге куә…
Кеше ғана ұшырылымға дайындалып жатқан сияқты едік, ал енді Уэбб өзінің #UnfoldTheUniverse миссиясына кірісті. Ғажайыпқа бізбен бірге куә…
HAKUTO-R ТҮСІРГЕН НАҒЫЗ АЛҒАШҚЫ КЕСКІН
Айға бара жатқан HAKUTO-R жапон лендері түсірген алғашқы кескінді жариялағанбыз. Бірақ оның бортындағы Canadensys жоғары ажыратымды камерасы ұшырылым кезінде-ақ іске қосылған екен. Фотодан миссияны аттандырған Falcon 9 зымыранының 2-сатысын көруге болады.
Credit: Canadensys Aerospace Corporation
#фотокөрме
Айға бара жатқан HAKUTO-R жапон лендері түсірген алғашқы кескінді жариялағанбыз. Бірақ оның бортындағы Canadensys жоғары ажыратымды камерасы ұшырылым кезінде-ақ іске қосылған екен. Фотодан миссияны аттандырған Falcon 9 зымыранының 2-сатысын көруге болады.
Credit: Canadensys Aerospace Corporation
#фотокөрме
ЖАҢА ЖЫЛ ҚҰТТЫ БОЛСЫН! (МАРСТАҒЫ)
Жер күнтізбесі бойынша 2022 жылғы 26 желтоқсанда Марста жаңа, 37 жыл басталды. Бұл қалай, түсіндірейік:
• Марс жылы 687 жер тәулігіне тең, яғни Қызыл Планетаға Күнді бір айналып шығуға екі еседей ұзақ уақыт керек. Бұл туралы толығырақ төмендегі видеода айтылады.
• Марстағы күн тәулігі, яғни планетаның өз білігінен бір үйірілетін уақыты "сол" деп аталады. Бір сол жер тәулігінен сәл ғана ұзақ: 24 сағат 39 минут. Бір Марс жылында 668,59 сол бар.
• Марс білігі де орбита жазықтығына түсірілген тік сызықтан 25,19°-қа еңкейген. Сондықтан Марста да 4 жыл мезгілі бар: көктем, жаз, күз, қыс.
• Марс жаңа жылы Солтүстік күн теңелуіне сәйкес келеді. Бұл күні Солтүстік жартышарда көктем, ал Оңтүстік жартышарда күз басталады.
• Бірақ Марс орбитасы Жердікінен ұзын болғандықтан, жыл мезгілдерінің ұзақтығы бірдей емес. Солтүстіктегі көктем (Оңтүстік жартышардағы күз) — 194 сол, Солтүстік жазы (Оңтүстік қысы) — 177 сол, Солтүстік күзі (Оңтүстік көктемі) — 142 сол, Солтүстік қысы (Оңтүстік жазы) — 155 сол.
• Марс орбитасының эллипс болуы себепті, жылдың екінші жартысында (Оңтүстіктегі көктем мен жазда) планета Күнге жақындап, оны тезірек айналады. Біршама қызған атмосфераның турбуленттігі топырақты ұшырып, күшті шаңды дауылдар тұрады.
• Марста да қыста суық, жазда жылы, бірақ жылдық орташа температура біздегіден әлдеқайда төмен: –60 °C.
• Марс күнтізбесін 2000 жылы америкалық ғалым Тодд Клэнси енгізді. Санақ Марста жыл мезгілдері бар екені белгілі болған 1955 Жер жылынан басталады. 1-ші Марс жылының екінші жартысындағы күшті дауыл "1956 жылғы Үлкен шаңды дауыл" деген атқа ие болды.
• Бірнеше Марс жаңа жылдары:
1 жыл — 11 көкек 1955
...
36 жыл — 7 ақпан 2021
37 жыл — 26 желтоқсан 2022
38 жыл — 12 қараша 2024
39 жыл — 30 қыркүйек 2026
40 жыл — 17 тамыз 2028
Жер күнтізбесі бойынша 2022 жылғы 26 желтоқсанда Марста жаңа, 37 жыл басталды. Бұл қалай, түсіндірейік:
• Марс жылы 687 жер тәулігіне тең, яғни Қызыл Планетаға Күнді бір айналып шығуға екі еседей ұзақ уақыт керек. Бұл туралы толығырақ төмендегі видеода айтылады.
• Марстағы күн тәулігі, яғни планетаның өз білігінен бір үйірілетін уақыты "сол" деп аталады. Бір сол жер тәулігінен сәл ғана ұзақ: 24 сағат 39 минут. Бір Марс жылында 668,59 сол бар.
• Марс білігі де орбита жазықтығына түсірілген тік сызықтан 25,19°-қа еңкейген. Сондықтан Марста да 4 жыл мезгілі бар: көктем, жаз, күз, қыс.
• Марс жаңа жылы Солтүстік күн теңелуіне сәйкес келеді. Бұл күні Солтүстік жартышарда көктем, ал Оңтүстік жартышарда күз басталады.
• Бірақ Марс орбитасы Жердікінен ұзын болғандықтан, жыл мезгілдерінің ұзақтығы бірдей емес. Солтүстіктегі көктем (Оңтүстік жартышардағы күз) — 194 сол, Солтүстік жазы (Оңтүстік қысы) — 177 сол, Солтүстік күзі (Оңтүстік көктемі) — 142 сол, Солтүстік қысы (Оңтүстік жазы) — 155 сол.
• Марс орбитасының эллипс болуы себепті, жылдың екінші жартысында (Оңтүстіктегі көктем мен жазда) планета Күнге жақындап, оны тезірек айналады. Біршама қызған атмосфераның турбуленттігі топырақты ұшырып, күшті шаңды дауылдар тұрады.
• Марста да қыста суық, жазда жылы, бірақ жылдық орташа температура біздегіден әлдеқайда төмен: –60 °C.
• Марс күнтізбесін 2000 жылы америкалық ғалым Тодд Клэнси енгізді. Санақ Марста жыл мезгілдері бар екені белгілі болған 1955 Жер жылынан басталады. 1-ші Марс жылының екінші жартысындағы күшті дауыл "1956 жылғы Үлкен шаңды дауыл" деген атқа ие болды.
• Бірнеше Марс жаңа жылдары:
1 жыл — 11 көкек 1955
...
36 жыл — 7 ақпан 2021
37 жыл — 26 желтоқсан 2022
38 жыл — 12 қараша 2024
39 жыл — 30 қыркүйек 2026
40 жыл — 17 тамыз 2028
🎉1