КҮН
Бізге жарық беретін — жалғыз Күн. Күн біздің үлкен шамымыз. Жерге жылу беретін, Жерді қыздыратын жалғыз Күн. Жылу болмаса өсімдік өспейтінін, жәндік тұра алмайтынын білеміз. Күніміз — барлық тіршіліктің қожасы. Күнсіз Жер үстінде тіршілік жоқ. Күннің маңызы зор болған соң, бұрынғылар құрметтеп, Күнге табынған.
Сол Күніміз қандай нәрсе? Бұл күнде аспандағы жұлдыздарды, Айды, Күнді ірілендіріп, анық көрсететін телескоп сияқты құралдар бар. Алыста тұрса да, жарығына қарай бір нәрсенің ішінде не зат барлығын білетін спектроскоп сықылды машиналар ұсталады. Солармен осы кезде Күннің не екенін оқымыстар білді.
Күн жанып, балқып, қайнап тұрған өте зор домалақ. Зор нәрсенің қайнағанда қызуы да өте күшті болмақ. Мәселен, кішкене шырпымен ағаш отынды зорға тұтатасың; ағаш үй жанып жатса, маңындағы ағаш үйлерге су сеуіп тұрмаса, бірге жанып кетеді. Қатты қызса не нәрсе болса да балқып, еріп, сұйық болады я бу мен газ болады. Мәселен, суды қатты қыздырсаң сұйылып, балқиды. Қатты қызса, құм да, саз да сұйылып балқиды. Сондықтан лаулап жанып тұрған Күннің ішіндегі нәрселері де бу мен газ күйінде Күннің қарамын мынадан байқауға болады: Жердің ішін жара кіндігі арқылы тартқан екі шетін қосатын сызықты «диаметр» дейді. Жер диаметрінің ұзындығы 12800 километрдей (шақырым шамасы). Күн диаметрі мұнан 109 рет ұзын, сағатына 100 шақырым алатын от арба Күнді 5 жылда айналып болар еді. Міне, сондай зор газ бен будан тұрған домалақ Күніміз жан-жағына мәңгі заманнан бері жарық пен қызу таратып келе жатыр. Егер Күнді бір миллион бөлімге тілсек, әр бөлімі Жерден үлкен болар еді.
* * *
Күн бізден алыс па? Күн бізден өте алыс. Сымсыз телеграмма Жерді 2 секундта айналып болады. Егер біз Күнге сымсыз телеграммамен хабар жіберсек, 8 минутта жетер еді. Сағатына 50 шақырым жүретін от арба кідірмегенде, Жерді 30 күнде айналып болады. Сол от арба тоқтамай жүре берсе Айға 166 күнде, Күнге 300 жылда жетер еді. Сондай алыс жерде тұрған Күннің қызуы сонша күшті, кейде адамға күн өтіп өледі. Жақындаған сайын Күннің қызуы арта береді. Күннің қызуына шыдарлық нәрсе жоқ, сондықтан Күн ішіндегі нәрсенің бәрі де бу мен газ күйінде. Әлгі біздің от арбамыз да Күнге жетпей, өртеніп кетер еді.
* * *
Күннің қызуының күші қандай? Қызуды «термометр» деген құралмен өлшейді. Жер үстінде 43-45 градус қызу болса, ыссы дейміз. Электрика пештер ішінде зорлықпен 4000 градус қызу жасауға болады. Оқымыстар есебінше, Күннің қызуы 6000-15000 градусқа барады. Егер Жер осындай қызса, жанды нәрселер түгіл теңіздер, тастар демде газ болып кетер еді. Олай болса, Күн бетінде жанды нәрсе жоқ. Күннің жалыны жан-жағына әлденеше мың шақырым жерге тарап, жетіп тұрады.
Күн Жерден қашықтаса не болар еді? Егер Күн Жерден қашықтап, ең жақын жұлдыз тұрған жердей араға бара қалса, Жер бетін қараңғылық жауып, тірі жәндік қалмас еді. Егер Жерде бір тірі жан сол кезде қалады десек, Күн бұған титтей ғана жұлдыз болып көрінер еді.
Күн қозғала ма? Күн өз шүлдігінен үйіріледі, бірақ Күн Жерден әлденеше рет зор. Сондықтан, Жер өз шүлдігін бір күнде — 24 сағатта үйіріліп шықса, Күн өз шүлдігін 26 күнде үйіріліп болады. Жер өз шүлдігінен үйірілгенде күн мен түн болады. Күн өзін-өзі жарық қылған соң, шүлдігінен үйірілсе де, күн мен түн болмайды.
Күн де, Күн қосшылары планеталар да, Ай да, Жер де бірыңғай бір бағытпен айналады. Соған қарағанда Ай, Жер, Күн, планеталардың заты, төркіні бір деуге болады.
Күн сөнер ме? Әрине сөнеді, бірақ сөнеді деп қорқудың керегі жоқ. Күн сөнгенше талай миллион жылдар өтпек. Ол заман қашан болатыны белгісіз. Күн, Жер, Ай — бәрінің тегі бір. Осы күні Ай Күннен де, Жерден де салқын; Жер Күннен салқын; үйткені, бәрінен Ай кішкене зат, кішкене ерте суынады. Күн үлкендігінен әлі суымақ түгіл салқындап та жеткен жоқ.
Бізге жарық беретін — жалғыз Күн. Күн біздің үлкен шамымыз. Жерге жылу беретін, Жерді қыздыратын жалғыз Күн. Жылу болмаса өсімдік өспейтінін, жәндік тұра алмайтынын білеміз. Күніміз — барлық тіршіліктің қожасы. Күнсіз Жер үстінде тіршілік жоқ. Күннің маңызы зор болған соң, бұрынғылар құрметтеп, Күнге табынған.
Сол Күніміз қандай нәрсе? Бұл күнде аспандағы жұлдыздарды, Айды, Күнді ірілендіріп, анық көрсететін телескоп сияқты құралдар бар. Алыста тұрса да, жарығына қарай бір нәрсенің ішінде не зат барлығын білетін спектроскоп сықылды машиналар ұсталады. Солармен осы кезде Күннің не екенін оқымыстар білді.
Күн жанып, балқып, қайнап тұрған өте зор домалақ. Зор нәрсенің қайнағанда қызуы да өте күшті болмақ. Мәселен, кішкене шырпымен ағаш отынды зорға тұтатасың; ағаш үй жанып жатса, маңындағы ағаш үйлерге су сеуіп тұрмаса, бірге жанып кетеді. Қатты қызса не нәрсе болса да балқып, еріп, сұйық болады я бу мен газ болады. Мәселен, суды қатты қыздырсаң сұйылып, балқиды. Қатты қызса, құм да, саз да сұйылып балқиды. Сондықтан лаулап жанып тұрған Күннің ішіндегі нәрселері де бу мен газ күйінде Күннің қарамын мынадан байқауға болады: Жердің ішін жара кіндігі арқылы тартқан екі шетін қосатын сызықты «диаметр» дейді. Жер диаметрінің ұзындығы 12800 километрдей (шақырым шамасы). Күн диаметрі мұнан 109 рет ұзын, сағатына 100 шақырым алатын от арба Күнді 5 жылда айналып болар еді. Міне, сондай зор газ бен будан тұрған домалақ Күніміз жан-жағына мәңгі заманнан бері жарық пен қызу таратып келе жатыр. Егер Күнді бір миллион бөлімге тілсек, әр бөлімі Жерден үлкен болар еді.
* * *
Күн бізден алыс па? Күн бізден өте алыс. Сымсыз телеграмма Жерді 2 секундта айналып болады. Егер біз Күнге сымсыз телеграммамен хабар жіберсек, 8 минутта жетер еді. Сағатына 50 шақырым жүретін от арба кідірмегенде, Жерді 30 күнде айналып болады. Сол от арба тоқтамай жүре берсе Айға 166 күнде, Күнге 300 жылда жетер еді. Сондай алыс жерде тұрған Күннің қызуы сонша күшті, кейде адамға күн өтіп өледі. Жақындаған сайын Күннің қызуы арта береді. Күннің қызуына шыдарлық нәрсе жоқ, сондықтан Күн ішіндегі нәрсенің бәрі де бу мен газ күйінде. Әлгі біздің от арбамыз да Күнге жетпей, өртеніп кетер еді.
* * *
Күннің қызуының күші қандай? Қызуды «термометр» деген құралмен өлшейді. Жер үстінде 43-45 градус қызу болса, ыссы дейміз. Электрика пештер ішінде зорлықпен 4000 градус қызу жасауға болады. Оқымыстар есебінше, Күннің қызуы 6000-15000 градусқа барады. Егер Жер осындай қызса, жанды нәрселер түгіл теңіздер, тастар демде газ болып кетер еді. Олай болса, Күн бетінде жанды нәрсе жоқ. Күннің жалыны жан-жағына әлденеше мың шақырым жерге тарап, жетіп тұрады.
Күн Жерден қашықтаса не болар еді? Егер Күн Жерден қашықтап, ең жақын жұлдыз тұрған жердей араға бара қалса, Жер бетін қараңғылық жауып, тірі жәндік қалмас еді. Егер Жерде бір тірі жан сол кезде қалады десек, Күн бұған титтей ғана жұлдыз болып көрінер еді.
Күн қозғала ма? Күн өз шүлдігінен үйіріледі, бірақ Күн Жерден әлденеше рет зор. Сондықтан, Жер өз шүлдігін бір күнде — 24 сағатта үйіріліп шықса, Күн өз шүлдігін 26 күнде үйіріліп болады. Жер өз шүлдігінен үйірілгенде күн мен түн болады. Күн өзін-өзі жарық қылған соң, шүлдігінен үйірілсе де, күн мен түн болмайды.
Күн де, Күн қосшылары планеталар да, Ай да, Жер де бірыңғай бір бағытпен айналады. Соған қарағанда Ай, Жер, Күн, планеталардың заты, төркіні бір деуге болады.
Күн сөнер ме? Әрине сөнеді, бірақ сөнеді деп қорқудың керегі жоқ. Күн сөнгенше талай миллион жылдар өтпек. Ол заман қашан болатыны белгісіз. Күн, Жер, Ай — бәрінің тегі бір. Осы күні Ай Күннен де, Жерден де салқын; Жер Күннен салқын; үйткені, бәрінен Ай кішкене зат, кішкене ерте суынады. Күн үлкендігінен әлі суымақ түгіл салқындап та жеткен жоқ.
🤔1
Күннің бізге не керегі бар? Жер үстіндегі күштің түбі — Күн. Жарығы, қызуы және басқа сырларының арқасында барлық тіршілікті ұстап тұрған Күн. Өзендерді, жауындарды, бұлттарды шығаратын Күн. Өсімдікке жем беретін Күн. Өсімдікті біз жейміз, сондықтан бізді асырайтын — Күн. Біздің бұлшық етімізге, көзімізге, ойлайтын миымызға жұмыс қылдыратын — Күн. Күннен күшті нәрсе жоқ.
Ахмет Байтұрсынұлы, Телжан Шонанұлы. «Оқу құралы». Қызылорда. 1926-1927 жж.
Байтұрсынұлы Ахмет. Алты томдық шығармалар жинағы. — Алматы: «Ел-шежіре», — 2013.
Ахмет Байтұрсынұлы, Телжан Шонанұлы. «Оқу құралы». Қызылорда. 1926-1927 жж.
Байтұрсынұлы Ахмет. Алты томдық шығармалар жинағы. — Алматы: «Ел-шежіре», — 2013.
🤔1
45 ЖЫЛ БҰРЫН ВОЯДЖЕР-1 ҒАРЫШ АППАРАТЫ ҰШЫРЫЛДЫ
Жерден ең алыс ұзаған адам қолының туындысы қазір планетамыздан 23,55 миллиард километрде. Оның сигналы бізге 21 сағат 49 минутта жетеді. Тарихи аппараттың бортында әлі төрт ғылыми аспап жұмыс істеп тұр.
Credit: NASA Eyes
Жерден ең алыс ұзаған адам қолының туындысы қазір планетамыздан 23,55 миллиард километрде. Оның сигналы бізге 21 сағат 49 минутта жетеді. Тарихи аппараттың бортында әлі төрт ғылыми аспап жұмыс істеп тұр.
Credit: NASA Eyes
👏1
УЭББ: БҮЙІ ТҰМАНДЫҒЫНЫҢ ЖАҢА КЕСКІНІ
Уэбб телескопы Алтын Балық шоқжұлдызынан бақыланатын Бүйі (NGC 2070) тұмандығының кескінін алды. Бүйі тұмандығы бізден 161 000 жарық жылында, Құс Жолының серігі Үлкен Магеллан Бұлты галактикасында орналасқан. Бүйі — Жергілікті галактикалар тобындағы ең үлкен және ең жарық жұлдызтүзілу облысы. NIRCam камерасы алған мозаикалық кескінде бейнеленген жұлдызтүзілу аумағының ені 340 жарық жылы.
Ал тұмандықтың толық диаметрі 1000 жарық жылынан асады. Бүйінің жалпы жарықтығы сонша, ол Жерге Орион тұмандығындай жақын орналасқанда, әркімнің және әр нәрсенің екінші көлеңкесі пайда болар еді. Бүйіде Әлемдегі ең жарық белгілі жұлдыз — R136a1 орналасқан. Күннен 8,7 миллион есе жарық бұл жұлдыз, 4 секундта Күннің бір жылда шығаратын энергиясын өндіреді.
Бүйі тұмандығының астрономдарды ерекше қызықтыратыны, оның химиялық құрамы Әлемнің жасы бірнеше миллиард жыл болған шақтағы алып жұлдызтүзілу облыстарына ұқсайды. Біздің Галактикадағы осындай облыстар жас жұлдыздарды мұншалықты қарқынды өндірмейді, химиялық құрамы да басқа. Сондықтан бұл тұмандық жас Әлемде сансыз жұлдыздар өте белсенді түзілген заман жайлы білуге көмектеседі.
Уэбб телескопы Алтын Балық шоқжұлдызынан бақыланатын Бүйі (NGC 2070) тұмандығының кескінін алды. Бүйі тұмандығы бізден 161 000 жарық жылында, Құс Жолының серігі Үлкен Магеллан Бұлты галактикасында орналасқан. Бүйі — Жергілікті галактикалар тобындағы ең үлкен және ең жарық жұлдызтүзілу облысы. NIRCam камерасы алған мозаикалық кескінде бейнеленген жұлдызтүзілу аумағының ені 340 жарық жылы.
Ал тұмандықтың толық диаметрі 1000 жарық жылынан асады. Бүйінің жалпы жарықтығы сонша, ол Жерге Орион тұмандығындай жақын орналасқанда, әркімнің және әр нәрсенің екінші көлеңкесі пайда болар еді. Бүйіде Әлемдегі ең жарық белгілі жұлдыз — R136a1 орналасқан. Күннен 8,7 миллион есе жарық бұл жұлдыз, 4 секундта Күннің бір жылда шығаратын энергиясын өндіреді.
Бүйі тұмандығының астрономдарды ерекше қызықтыратыны, оның химиялық құрамы Әлемнің жасы бірнеше миллиард жыл болған шақтағы алып жұлдызтүзілу облыстарына ұқсайды. Біздің Галактикадағы осындай облыстар жас жұлдыздарды мұншалықты қарқынды өндірмейді, химиялық құрамы да басқа. Сондықтан бұл тұмандық жас Әлемде сансыз жұлдыздар өте белсенді түзілген заман жайлы білуге көмектеседі.
🤩1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
Бесі күні ұшырылған Starlink-4.20 миссиясы жерсеріктері Жапония үстінде
DART ӨЗ НЫСАНАСЫНЫҢ ФОТОСЫН ЖІБЕРДІ
НАСА-ның DART зонды қазір Дидим қосар астероидынан 32 млн километрде. Алдағы уақытта ол траекториясын үш рет түзетеді. 25 қыркүйектегі соңғы маневрдан соң, зонд өзін-өзі дәлдеу режиміне өтеді. DART жолын өз камерасы алған фото бойынша бағдарлайтын болады.
27 қыркүйекте, Алматы уақытымен таңғы 5:14-те DART Дидим астероидының серігі Диморфқа соғылады. Сынақтың мақсаты — Жерге қатер төндіруі ықтимал астероид бағытын өзгертуге болатынын тексеру. Мамандар соқтығысу салдарын Жерден бақылап отырады. Оқиғаны италиялық LICIACube кубсаты камераға түсіреді.
НАСА-ның DART зонды қазір Дидим қосар астероидынан 32 млн километрде. Алдағы уақытта ол траекториясын үш рет түзетеді. 25 қыркүйектегі соңғы маневрдан соң, зонд өзін-өзі дәлдеу режиміне өтеді. DART жолын өз камерасы алған фото бойынша бағдарлайтын болады.
27 қыркүйекте, Алматы уақытымен таңғы 5:14-те DART Дидим астероидының серігі Диморфқа соғылады. Сынақтың мақсаты — Жерге қатер төндіруі ықтимал астероид бағытын өзгертуге болатынын тексеру. Мамандар соқтығысу салдарын Жерден бақылап отырады. Оқиғаны италиялық LICIACube кубсаты камераға түсіреді.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
SPACEX ЗЫМЫРАН САТЫСЫН 14-ШІ РЕТ ҚОЛДАНДЫ — ЖАҢА РЕКОРД
Falcon 9 зымыранының B1058 нөмірлі бірінші сатысы 14-ші рет ұшырылды — бұл жаңа әлем рекорды! 🏆
2022 жылы 11 қыркүйекте SpaceX компаниясы Кеннеди ғарыш орталығының LC-39A ұшыру алаңынан Starlink 4.2 миссиясын ұшырды. Мақсат — кезекті 34 дана Starlink v1.5 пен AST SpaceMobile компаниясының Blue Walker 3 жерсерігін төмен жермаңы орбитаға шығару. Бұл үшін зымыранның екінші сатысын 5 рет қосуға тура келді — компания рекорды 🏆
Миссия сандары:
— 14-ші ұшырылым — Falcon 9 B1058 сатысы 🏆
— 41-ші ұшырылым — 2022 жылғы
— 60-шы Starlink миссиясы 🔔
— 67-ші рет қатарынан үдеткішті сәтті қондыру
— 112-ші қайта қолданылған жүктеме қақпағы
— 112-ші рет сатыны платформаға сәтті қондыру
— 141-ші рет сатыны сәтті қондыру
— 150-ші қатарынан сәтті ұшырылым 🔔
— 175-ші ұшырылым — Falcon 9 зымыраны
— 183-ші ұшырылым — SpaceX компаниясы
Starlink:
— 3293 жерсерік ұшырылды
— 3025 аппарат орбитада 🔔
— 2470 жерсерік қолданыста
Falcon 9 зымыранының B1058 нөмірлі бірінші сатысы 14-ші рет ұшырылды — бұл жаңа әлем рекорды! 🏆
2022 жылы 11 қыркүйекте SpaceX компаниясы Кеннеди ғарыш орталығының LC-39A ұшыру алаңынан Starlink 4.2 миссиясын ұшырды. Мақсат — кезекті 34 дана Starlink v1.5 пен AST SpaceMobile компаниясының Blue Walker 3 жерсерігін төмен жермаңы орбитаға шығару. Бұл үшін зымыранның екінші сатысын 5 рет қосуға тура келді — компания рекорды 🏆
Миссия сандары:
— 14-ші ұшырылым — Falcon 9 B1058 сатысы 🏆
— 41-ші ұшырылым — 2022 жылғы
— 60-шы Starlink миссиясы 🔔
— 67-ші рет қатарынан үдеткішті сәтті қондыру
— 112-ші қайта қолданылған жүктеме қақпағы
— 112-ші рет сатыны платформаға сәтті қондыру
— 141-ші рет сатыны сәтті қондыру
— 150-ші қатарынан сәтті ұшырылым 🔔
— 175-ші ұшырылым — Falcon 9 зымыраны
— 183-ші ұшырылым — SpaceX компаниясы
Starlink:
— 3293 жерсерік ұшырылды
— 3025 аппарат орбитада 🔔
— 2470 жерсерік қолданыста
👍1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
B1058.14 1-сатысы бұл жолы да Атлант мұхиты айдынындағы A Shortfall of Gravitas платформасына сәтті қонды
BLUE WALKER 3 ЖЕРСЕРІГІ МОБИЛЬДІ ТЕЛЕФОНМЕН ТІКЕЛЕЙ БАЙЛАНЫСАДЫ
Бүгін Falcon 9 зымыраны AST SpaceMobile компаниясының 1500 килограмдық Blue Walker 3 жерсерігін биіктігі 400 км, еңкеюі 53,2° орбитаға шығарды. Ол енді күн панельдері мен 64,4 м² (8 x 8 м) алып антеннасын жаяды. Аппарат жай көзбен кешке 20–40° солтүстік ендіктерде және таңда 0–30° оңтүстік ендіктерде көрінуі тиіс.
Мұндай үлкен антенна мобильді телефондармен базалық стансасыз, тікелей байланысуға мүмкіндік береді. BlueWalker 3 әлемдік мобильді байланыс операторларымен бірлескен сынақтан өтеді, олардың арасында AT&T, Vodafone, Orange, Rakuten Mobile бар. Жерсеріктің құны $70 млн, ұшырылым ақысы — $22 млн
AST SpaceMobile SpaceX көмегімен 2023 жылы BlueWalker 3-ке ұқсас бес BlueBird жерсерігін ұшырмақ, ал келесі буын аппараты 450 м² антеннаға ие болады! Компания 20 жерсерік арқылы экватор бойындағы 49 елдің 1,6 млрд тұрғынына мобильді байланыс қызметін көрсете алады.
Бүгін Falcon 9 зымыраны AST SpaceMobile компаниясының 1500 килограмдық Blue Walker 3 жерсерігін биіктігі 400 км, еңкеюі 53,2° орбитаға шығарды. Ол енді күн панельдері мен 64,4 м² (8 x 8 м) алып антеннасын жаяды. Аппарат жай көзбен кешке 20–40° солтүстік ендіктерде және таңда 0–30° оңтүстік ендіктерде көрінуі тиіс.
Мұндай үлкен антенна мобильді телефондармен базалық стансасыз, тікелей байланысуға мүмкіндік береді. BlueWalker 3 әлемдік мобильді байланыс операторларымен бірлескен сынақтан өтеді, олардың арасында AT&T, Vodafone, Orange, Rakuten Mobile бар. Жерсеріктің құны $70 млн, ұшырылым ақысы — $22 млн
AST SpaceMobile SpaceX көмегімен 2023 жылы BlueWalker 3-ке ұқсас бес BlueBird жерсерігін ұшырмақ, ал келесі буын аппараты 450 м² антеннаға ие болады! Компания 20 жерсерік арқылы экватор бойындағы 49 елдің 1,6 млрд тұрғынына мобильді байланыс қызметін көрсете алады.
🤯1
LICIACUBE КУБСАТЫ DART ЗОНДЫНАН АЖЫРАДЫ
Италия ғарыш агенттігі (ASI) LICIACube кубсатының 12 қыркүйекте DART зондынан сәтті ажырап, Жермен байланысқа шыққанын хабарлады. LICIACube (Light Italian Cubesat for Imaging of Asteroids) — 6 юниттік кубсат (10 x 20 x 30 см), массасы 14 кг. Ол қуатты күн панельдерінен алады. Кубсат екі камерамен жабдықталған.
Кішкене аппарат DART зондының Диморф астероидына соқтығысуын түсіруге арналған. LICIACube соққы сәті мен оның нәтижесінде түзілген затты 1000 км қашықтықтан таспаға тартады. Үш күннен соң италиялық кубсат Диморф бетінен 55 километрде ұшып өтіп, соқтығысу түзген кратердің фотосын алады. Бұл деректерді Жерге хабарлауға бірнеше апта кетпек.
DART Дидим астероидының серігі Диморфқа 27 қыркүйекте, Алматы уақытымен таңғы 5:14-те соғылады. НАСА зонды қауіпті аспан денелері орбитасын кинетикалық соққы арқылы өзгертуге болатынын осылайша тексереді. Бұл сәтте Дидим мен Диморф Жерден 11 млн километрде болады.
Credit: ASI
Италия ғарыш агенттігі (ASI) LICIACube кубсатының 12 қыркүйекте DART зондынан сәтті ажырап, Жермен байланысқа шыққанын хабарлады. LICIACube (Light Italian Cubesat for Imaging of Asteroids) — 6 юниттік кубсат (10 x 20 x 30 см), массасы 14 кг. Ол қуатты күн панельдерінен алады. Кубсат екі камерамен жабдықталған.
Кішкене аппарат DART зондының Диморф астероидына соқтығысуын түсіруге арналған. LICIACube соққы сәті мен оның нәтижесінде түзілген затты 1000 км қашықтықтан таспаға тартады. Үш күннен соң италиялық кубсат Диморф бетінен 55 километрде ұшып өтіп, соқтығысу түзген кратердің фотосын алады. Бұл деректерді Жерге хабарлауға бірнеше апта кетпек.
DART Дидим астероидының серігі Диморфқа 27 қыркүйекте, Алматы уақытымен таңғы 5:14-те соғылады. НАСА зонды қауіпті аспан денелері орбитасын кинетикалық соққы арқылы өзгертуге болатынын осылайша тексереді. Бұл сәтте Дидим мен Диморф Жерден 11 млн километрде болады.
Credit: ASI
DART миссиясының трейлері: https://youtu.be/l6BZ0aNGO7Q
YouTube
27 қыркүйекте DART аппараты астероидқа соғылады!
НАСА-ның DART миссиясы тарихта алғаш рет астероид траекториясын өзгертуге тырысады. Оның мақсаты — астероидпен соқтығысу қаупі төнген жағдайда, планетамызды қорғау әдісін сынау.
Дидим қосар жүйесі диаметрі 780 метр Дидим астероиды мен оның 160 метрлік серігі…
Дидим қосар жүйесі диаметрі 780 метр Дидим астероиды мен оның 160 метрлік серігі…
CAPSTONE ҚАУІПСІЗ РЕЖИМГЕ ӨТТІ
8 қыркүйек күні кеште (Қазақстанда 9 қыркүйек) CAPSTONE кубсаты траекториясын төртінші түзету маневрін жасады. Маневрдің соңына қарай, әлдебір проблема туып, ғарыш аппараты қауіпсіз режимге (safe mode) өткен. НАСА бұл жайлы 11-не хабарлады.
Миссия командасы кубсаттың жағдайы мен статусынан толық хабардар. Аппаратпен байланыс бар, проблеманы шешуге әрекет істеліп жатыр.
8 қыркүйек күні кеште (Қазақстанда 9 қыркүйек) CAPSTONE кубсаты траекториясын төртінші түзету маневрін жасады. Маневрдің соңына қарай, әлдебір проблема туып, ғарыш аппараты қауіпсіз режимге (safe mode) өткен. НАСА бұл жайлы 11-не хабарлады.
Миссия командасы кубсаттың жағдайы мен статусынан толық хабардар. Аппаратпен байланыс бар, проблеманы шешуге әрекет істеліп жатыр.
NS-23 МИССИЯСЫНЫҢ АПАТЫ: КАПСУЛА АМАН ҚОНДЫ
2022 жылы 12 қыркүйекте, Алматы уақытымен 20:26-да Blue Origin компаниясы New Shepard суборбиталық капсуласын 23-ші рет ұшырды. Капсула 105 км биіктікке бұл жолы ғарыштық туристерді емес, 36 ғылыми жүктемені апарып қайтуы тиіс еді. NS3.9 RSS H. G. Wells капсуласы да, үдеткіш зымыран да 9-шы рет қолданылды.
Старт ойдағыдай өткенмен, ұшудың екінші минутының басында, шамамен 8,5 км биіктікте, бірінші саты істен шықты. Капсуланың апаттық құтқару жүйесі көзді ашып-жұмғанша оны үдеткіштен ажыратып, қауіпсіз қашықтықта алып кетті. Кеме бірнеше минуттан соң үш парашютпен старт маңына аман-есен қонды. Үдеткіш, бейресми ақпаратқа сәйкес, құлап, жойылып кеткен.
New Shepard 2021–2022 жж. алты рет экипажбен ұшып, суборбитаға 32 адамды шығарған. Олардың бәрі NS4 RSS First Step капсуласымен ұшқан еді. Бұл жолы, абырой болғанда, капсулада адам болмады, дегенмен апаттық құтқару жүйесінің жоспардан тыс сынағы оның сенімділігін дәлелдеді. Мұның өзі жақсы жаңалық.
2022 жылы 12 қыркүйекте, Алматы уақытымен 20:26-да Blue Origin компаниясы New Shepard суборбиталық капсуласын 23-ші рет ұшырды. Капсула 105 км биіктікке бұл жолы ғарыштық туристерді емес, 36 ғылыми жүктемені апарып қайтуы тиіс еді. NS3.9 RSS H. G. Wells капсуласы да, үдеткіш зымыран да 9-шы рет қолданылды.
Старт ойдағыдай өткенмен, ұшудың екінші минутының басында, шамамен 8,5 км биіктікте, бірінші саты істен шықты. Капсуланың апаттық құтқару жүйесі көзді ашып-жұмғанша оны үдеткіштен ажыратып, қауіпсіз қашықтықта алып кетті. Кеме бірнеше минуттан соң үш парашютпен старт маңына аман-есен қонды. Үдеткіш, бейресми ақпаратқа сәйкес, құлап, жойылып кеткен.
New Shepard 2021–2022 жж. алты рет экипажбен ұшып, суборбитаға 32 адамды шығарған. Олардың бәрі NS4 RSS First Step капсуласымен ұшқан еді. Бұл жолы, абырой болғанда, капсулада адам болмады, дегенмен апаттық құтқару жүйесінің жоспардан тыс сынағы оның сенімділігін дәлелдеді. Мұның өзі жақсы жаңалық.