Физика және Ғарыш
105 subscribers
3.47K photos
709 videos
13 files
1.02K links
Ғарышты зерттеу және игеру туралы. Астрономия, космонавтика жаңалықтары. Күрделі физикалық теориялар қарапайым тілмен.

YouTube-арна: https://www.youtube.com/@phyandspace

Facebook-парақша: https://www.facebook.com/phyandspace/
Download Telegram
C/1965 S1 (Ikeya-Seki) кометасы
👍2
C-2011 W3 (Lovejoy) кометасы
👍2
CREW-9 МИССИЯСЫ ҰШЫРЫЛДЫ

2024 жылғы 28 қыркүйекте, Алматы уақытымен 22:17-де Канаверал базасының SLC-40 ұшыру алаңынан Crew-9 миссиясының Crew Dragon C212.4 Freedom ғарыш кемесі ұшырылды. Кемеде екі адам бар: Ник Хейг (НАСА), Александр Горбунов (Роскосмос). 40-шы алаңнан адамдар бірінші рет ұшырылып отыр.

Falcon 9 зымыранының B1085.2 нөмірлі 1-сатысы LZ-1 алаңына сәтті қонды. Бірнеше минуттан кейін кеме зымыранның 2-сатысынан ажырап, 210 км тірек орбитаға шықты. Алдағы тәулікте кеме өз күшімен 410 км-ге дейін көтеріледі. Халықаралық ғарыш стансасына түйісу 30 қыркүйек, 2:27-ге жоспарланған. Тамаша видеолар — «Физика және Ғарыш» телеграм-арнасында.

Фото: John Kraus Photos
#зымыранұшыру
👍3
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
3. Кеменің орбитаға шығуы
👍2
7. C/2023 A3 КОМЕТАСЫ ПЕРИГЕЛИЙДЕН АМАН ӨТТІ

Жақсы жаңалықтан бастайық: C/2023 A3 (Цзыцзиньшань—ATLAS) кометасы 2024 жылғы 27 қыркүйек, 22:47-де өз орбитасының перигелиінен аман-есен өтті. Құйрықты жұлдыз Күнге 59 миллион километрге дейін жақындаған еді. Кейінгі бақылаушылар оның жарықтығы +2 жұлдыздық шамаға жетті деп бағалап отыр. Кометаның басты, шаңды құйрығының ұзындығы 7 градустан (14 толық Ай дискі) асты!

Жарқырау +1,5-тен артса, Күн сәулесінің комета тозаңынан тікелей шашырау эффекті жұмыс істей бастады деген сөз. Бұл жағдайда, C/2023 A3 кометасы 12 қазанда кешкі аспанда пайда болғанда, оның жарықтығы —2 шамасына жету ықтимал. Яғни комета қазіргіден 50 есе жарық болып, Юпитердей нұрланады.

Фото: C/2023 A3 кометасы, 28 қыркүйек, Англия
Фото авторы: Luke Ferguson
#үлкенкомета2024
👍2🔥1
2. ЖАҢА КРЕЙЦ КОМЕТАСЫ КҮНГЕ ҚҰЛАУЫ МҮМКІН

A11bP7I нысаны жайлы жаңа деректер хабарланды. Оны 27 қыркүйек, 16:48-де Гавай аралдарындағы Халеакала обсерваториясының "ATLAS" робот-телескопы ашқан екен. Бұлыңғыр дақтың тура Күнге қарай қозғалып бара жатқаны бірден белгілі болды, сөйтіп ол Крейц күнмаңы кометалары тобына жатқызылды. Ашылған сәтте оның жарықтығы +15 ж.ш. құраса, қазір +13 деп бағаланып отыр. Демек перигелийде жарқырау —6 деңгейіне жетуі ықтимал.

Комета 28 қазан, 20:46-да Күнге барынша жақындағанда, Күн центрінен небәрі 645 000 км-де өтетіні есептелді. Бірақ Күннің радиусы 690 000 км ғой, демек комета 20:35 шамасында Күнге құлап түседі. Дене Күнге оңтүстіктен жақындайды, сондықтан оны Оңтүстік жартышардан бақылау қолайлы. Дегенмен соңғы таңдарда оның құйрығы біздің Солтүстік жартышардан да көрініп қалуы мүмкін.

Кіші планеталар орталығы нысанға әлі ресми ат (C/2024 S1 (ATLAS) атанатын шығар) қойып, оның дәл орбиталық сипаттамаларын жариялаған жоқ. Сондықтан оның Күнге соғылмауы да ықтимал, бұл жағдайда жарық құйрықты жұлдызды тамашалап қалармыз.
👍2
C/2023 A3 кометасы, 28 қыркүйек, Касл-Пойнт шамшырағы, Жаңа Зеландия
Фото авторы: Con Stoitsis
#үлкенкомета2024
🤯1
C/2023 A3 (Цзыцзиньшань-ATLAS) кометасы, 28 қыркүйек 2024 жыл, Аустралия
Фото авторы: Rusty Mcgrath
#үлкенкомета2024
🔥1
Юрий Белецкийден тағы бір фото. 27 қыркүйек, Чили
Фото авторы: Yuri Beletsky
#үлкенкомета2024
👍1🔥1
C/2023 A3 кометасының Аустралиядан және бір көрінісі, 27 қыркүйек
Фото авторы: Alex Cherney
#үлкенкомета2024
👍1🔥1
C/2023 A3 (Tsuchinshan–ATLAS) кометасы Starbase үстінде
Фото авторы: Jack Beyer
#үлкенкомета2024

Қытайша жақсы білетін оқырмандар болса, Zǐjīn Shān / 紫金山 / Цзыцзиньшань деген сөз қазақша қалай дыбысталады? Аудармасы емес, дыбысталуы керек, Зыжыңшаң деген сияқты.
👍2🥰1
2 ҚАЗАН 2024 — КҮННІҢ САҚИНА ТӘРІЗДІ ТҰТЫЛУЫ

2024 жылғы 2 қазанда Күннің сақина тәрізді тұтылуы бақыланады. Тұтылудың ең үлкен фазасы 0,93 — Алматы уақытымен 23:46-да. Отты сақина Чили мен Аргентинаның оңтүстігінен көрінсе, Оңтүстік Американың біраз бөлігі мен Антарктидадан, сондай-ақ Тынық, Атлант мұхиттары айдынынан жартылай тұтылу бақыланады.

Тікелей эфир
Инфографика: Star Walk
#астрокүнтізбе
👍3😱1
СОҢҒЫ ЖЕТІ ЖЫЛДАҒЫ ЕҢ ҚУАТТЫ X9.1 КҮН ЖАРҚЫЛЫ!

2024 жылғы 3 қазанда, Алматы уақытымен 17:26 шамасында Күнде X9.1 класты жарқыл тіркелді. Бұл — үстіміздегі 25-ші күн цикліндегі әзірше ең қуатты оталыс. Жарқыл №3842 күн дақтары тобынан байқалды. Ол тура Күн—Жер сызығының бойында болғандықтан, аса көп мөлшерде атылған тәж заты Жерге бағытталуы әбден мүмкін.

Алдын осы циклдегі ең күшті жарқыл болып 14 мамырдағы X8.8 оқиға саналып келген еді. 2 қазанға қараған түнгі X7.1 оталыс үшінші орынға жылжыды. Жоғарыда айтылған №3842 дақтар тобында болған бұл жарқыл қазанның 4-нен 5-не қараған түні G3 деңгейлі күшті геомагниттік дауыл соқтырады. Топ әлі белсенді, демек тағы айтары тағы бар шығар.

Бүгінгі жарқылдан күштірек оталыс жеті жыл бұрын, өткен күн циклінде тіркелген еді: 2017 жылдың 6 қыркүйегіндегі X9.3. Төрт күннен кейін X8.2 жарқыл бақыланған. Бұл екі жарқыл жайлы арнамызда жеке роликтер бар. Ал Күн жарқылдары, олардың жіктелуі және Жерге әсері жайлы толығырақ — бейнероликте.

Credit: SDO/AIA
#күнциклі
👍2👀1
3. C/2024 S1 (ATLAS) КОМЕТАСЫ КҮНГЕ ҚҰЛАМАЙДЫ, ОЛ 28 ҚАЗАНДА КҮНДІЗ ЖӘНЕ ҚАРАШАДА ТАҢДА КӨРІНУІ МҮМКІН

Кіші планеталар орталығы (MPC) Гавайдағы ATLAS автотелескопы 2024 жылы 27 қыркүйекте ашқан A11bP7I кометасы жайлы ресми циркуляр жариялады. Аспан денесіне C/2024 S1 (ATLAS) деген ресми ат берілді және оның орбитасы нақтыланды. Оның Крейц күнмаңы кометалары тобына жататыны анық болды, бұлар 1106 жылы қираған ірі кометаның бөлшектері деп саналады.

C/2024 S1 (ATLAS) кометасы перигелиіне 28 қазанда Алматы уақытымен 16:02 шамасында жететіні есептелді. Бұл сәтте ол Күн бетінен небәрі 500 000 километрде өтеді екен, яғни Күнге құламайды. Кометаның перигелийдегі жарықтығы –5...–7 жұлдыздық шама деп бағаланып отыр, демек ол күндізгі аспанда Күн дискінің қасынан көрінуі мүмкін! Ол C/1965 S1 (Икея-Сэки) кометасындай ұзын имек құйрық өсіруі ықтимал, бұл жағдайда комета жақсырақ байқалар еді.

Әрине, Күнге осынша жақын баратын комета ыдырап кетуі әбден мүмкін, онда ғарыштағы күн телескоптары бұл керемет шоуды бізге анықтап көрсетеді. Ал егер C/2024 S1 (ATLAS) кездесуден аман өтсе, оның ерекше жарық ұзын құйрығы қарашаның алғашқы аптасында таңғы аспанның сәнін келтіріп қалар. Құйрықты жұлдыз біздің ел аумағынан таңда оңтүстік-шығыс көкжиектен сәл жоғарыдан көрінбек. Оны қазанның екінші жартысында кешкі аспаннан байқалатын C/2023 A3 (Цзыцзиньшань — ATLAS) кометасымен шатастырмаған жөн.
#үлкенкомета2024
👍2