ФОТО: СУПЕРАЙДЫҢ ЖАРТЫЛАЙ ТҰТЫЛУЫ
Өткен түндегі Айдың жартылай тұтылуы Қазақстанда байқалмағанымен, батысымыздағы елде кәдімгідей көрінген екен. Төмендегі фотолардың бәрі Мәскеу облысынан түсірілген.
Ал Ай қазір де толық дерлік (Ф= 0,99-), және ол бүгін, 18 қыркүйек, 18:28-де өз орбитасының перигейінен өткендіктен әдеттегіден үлкенірек. Жерге 357 283 км дейін жақындаған серігіміздің бұрыштық диаметрі 33 минут 27 секунд болып тұр. Айдың толуының оның Жерге барынша жақындауымен сәйкес келуі Суперай деп аталатыны белгілі.
Фото авторлары: 1. Александр Мананников
2. Елена Фита
3. Илья Сафрошин
4. Ксения Бурлакова
#астрокүнтізбе
Өткен түндегі Айдың жартылай тұтылуы Қазақстанда байқалмағанымен, батысымыздағы елде кәдімгідей көрінген екен. Төмендегі фотолардың бәрі Мәскеу облысынан түсірілген.
Ал Ай қазір де толық дерлік (Ф= 0,99-), және ол бүгін, 18 қыркүйек, 18:28-де өз орбитасының перигейінен өткендіктен әдеттегіден үлкенірек. Жерге 357 283 км дейін жақындаған серігіміздің бұрыштық диаметрі 33 минут 27 секунд болып тұр. Айдың толуының оның Жерге барынша жақындауымен сәйкес келуі Суперай деп аталатыны белгілі.
Фото авторлары: 1. Александр Мананников
2. Елена Фита
3. Илья Сафрошин
4. Ксения Бурлакова
#астрокүнтізбе
ТВЕРЬДЕ ЖЕР СІЛКІНІП, АЙ ТҰТЫЛДЫ
2024 жылғы 18 қыркүйекте, Алматы уақытымен 5:56-да Ресейдің Тверь облысында магнитудасы 2,8 жер сілкінісі тіркелген. Жалпы осы облыста 24 сағат ішінде магнитудасы 2-ден жоғары 17 сілкініс болған. Шығыс Еуропа жазығында орналасқан өңір үшін теңдессіз сейсмикалық белсенділікті антропоген себеп, яғни Торопец қаласындағы артиллериялық арсеналдағы күшті жарылыстар сериясы туындатқан.
Сол таңда Тверь қаласының өзінен түсірілген мына фотоның айтылған оқиғаға қатысы жоқ. Онда Айдың жартылай тұтылуының 7:44-тегі ең үлкен фазасы бейнеленген.
Фото авторы: Сергей Травкин
#астрокүнтізбе
2024 жылғы 18 қыркүйекте, Алматы уақытымен 5:56-да Ресейдің Тверь облысында магнитудасы 2,8 жер сілкінісі тіркелген. Жалпы осы облыста 24 сағат ішінде магнитудасы 2-ден жоғары 17 сілкініс болған. Шығыс Еуропа жазығында орналасқан өңір үшін теңдессіз сейсмикалық белсенділікті антропоген себеп, яғни Торопец қаласындағы артиллериялық арсеналдағы күшті жарылыстар сериясы туындатқан.
Сол таңда Тверь қаласының өзінен түсірілген мына фотоның айтылған оқиғаға қатысы жоқ. Онда Айдың жартылай тұтылуының 7:44-тегі ең үлкен фазасы бейнеленген.
Фото авторы: Сергей Травкин
#астрокүнтізбе
👍2
АЙ МЕН САТУРН
2024 жылғы 17 қыркүйекте, Алматы уақытымен 15:00-де Ай (Ф= 0,99+) Сатурнды (+0,6 m) тұтты. Астрономиялық оқиға Солтүстік Америка мен Аустралиядан бақыланды. Ай мен Сатурн қазір де біршама жақын көрініп тұр.
Бұл түсінікті де, өйткені Ай толғанда, Жердің Күнге қарама-қарсы жағына шығады. Ал 9 қыркүйекте ғана қарсы тұрыста болған Сатурн да аспанның осы маңында орналасады. Осы қарсы тұрысқа дейінгі және кейінгі апталар — Сатурнның биылғы ең жақсы көрінетін кезеңі.
#астрокүнтізбе
2024 жылғы 17 қыркүйекте, Алматы уақытымен 15:00-де Ай (Ф= 0,99+) Сатурнды (+0,6 m) тұтты. Астрономиялық оқиға Солтүстік Америка мен Аустралиядан бақыланды. Ай мен Сатурн қазір де біршама жақын көрініп тұр.
Бұл түсінікті де, өйткені Ай толғанда, Жердің Күнге қарама-қарсы жағына шығады. Ал 9 қыркүйекте ғана қарсы тұрыста болған Сатурн да аспанның осы маңында орналасады. Осы қарсы тұрысқа дейінгі және кейінгі апталар — Сатурнның биылғы ең жақсы көрінетін кезеңі.
#астрокүнтізбе
👍3
116. «ҚҰС ЖОЛЫ»
16 жасқа дейінгі фотографтар арасында қысқа тізімге енген — Куш Чандария.
The Milky Way by Kush Chandaria
Astronomy Photographer of the Year 2023
Okavango Delta, Botswana, 16 July 2022
Equipment used: Sigma Art 40 mm telescope, Sky-Watcher Star Adventurer Pro mount, CanonEOS Ra camera, 40 mm f/1.4, ISO 1600, 10 x 10-second exposures
#астрофото2023
16 жасқа дейінгі фотографтар арасында қысқа тізімге енген — Куш Чандария.
The Milky Way by Kush Chandaria
Astronomy Photographer of the Year 2023
Okavango Delta, Botswana, 16 July 2022
Equipment used: Sigma Art 40 mm telescope, Sky-Watcher Star Adventurer Pro mount, CanonEOS Ra camera, 40 mm f/1.4, ISO 1600, 10 x 10-second exposures
#астрофото2023
👍2
СТАРШИПТІҢ БЕСІНШІ СЫНАҒЫ 22 ҚАРАШАҒА ШЕГЕРІЛДІ
Polaris Dawn миссиясы мен астрономиялық оқиғаларға көбірек назар аударамыз деп, Starship жайлы көптен жазбадық. Негізі көңіл көншітер жаңалық жоқ. АҚШ Федералдық авиация басқармасының (FAA) көпе-көрнеу қолбайлау жасауы салдарынан 5-ші орбиталық сынақ 22 қарашадан ерте өтпейтін болды. Жаңартылған лицензияны алу үшін SpaceX компаниясы тағы бірнеше экологиялық талапты орындауы тиіс екен.
Бұл жөнінде Илон Маск ашына айтып-айтып тастады)) Мысалы, Старшиптің төртінші сынағы кезінде старт тағанын сумен салқындату жүйесі су шашқанын көрдік, иә. Су бүріккіштер бітеліп қалмас үшін, мұхиттың тұзды суы емес, тұщы су шашылады екен. Осы ауыз суды жерге төккенге бола АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (EPA) SpaceX-ке 140 000 доллар айыппұл салған, және ол судың ысырабы үшін емес, экологияға келтірілген залал үшін салыныпты.
Маск айтады: Starbase орналасқан тропикте күн сайын аспаннан тұщы су жерге селдетіп жатыр, ол зиян емес екен де, біз төккен тұщы су залал келтіре қалыпты! Экологтар төгілген судан табиғатқа зиян келмегенін мойындады, бірақ енді оның рұқсатсыз төгілгенін желеу етіп отыр. FAA болса, айыппұл төленбейінше келесі ұшырылымға рұқсат бермейтінін мәлімдеді.
Бұл аздай, 17 қыркүйекте FAA SpaceX-ке жалпы сомасы $633 009 тағы үш айыппұл салатынын хабарлады. Олар Falcon 9 бен Falcon Heavy зымырандарының 2023 (!) жылғы ұшырылымдары кезінде кейбір лицензия талаптарының орындалмағаны үшін салынған. Маск FAA өз өкілетін асыра пайдаланды деп санайтындықтан, компания сотқа арызданатынын айтты. Бір қызығы, Старлайнердің "ғажайыптары" үшін Boeing бірде-бір айыппұл алмаған екен.
— FAA түбегейлі реформаланбаса, адамзат ешқашан Жерден шыға алмайды! — деп қорытты SpaceX басшысы. Оның Марсты игеруге қатысты кейінгі батыл бағдарламасын келесі поста қысқаша баяндаймыз.
Polaris Dawn миссиясы мен астрономиялық оқиғаларға көбірек назар аударамыз деп, Starship жайлы көптен жазбадық. Негізі көңіл көншітер жаңалық жоқ. АҚШ Федералдық авиация басқармасының (FAA) көпе-көрнеу қолбайлау жасауы салдарынан 5-ші орбиталық сынақ 22 қарашадан ерте өтпейтін болды. Жаңартылған лицензияны алу үшін SpaceX компаниясы тағы бірнеше экологиялық талапты орындауы тиіс екен.
Бұл жөнінде Илон Маск ашына айтып-айтып тастады)) Мысалы, Старшиптің төртінші сынағы кезінде старт тағанын сумен салқындату жүйесі су шашқанын көрдік, иә. Су бүріккіштер бітеліп қалмас үшін, мұхиттың тұзды суы емес, тұщы су шашылады екен. Осы ауыз суды жерге төккенге бола АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (EPA) SpaceX-ке 140 000 доллар айыппұл салған, және ол судың ысырабы үшін емес, экологияға келтірілген залал үшін салыныпты.
Маск айтады: Starbase орналасқан тропикте күн сайын аспаннан тұщы су жерге селдетіп жатыр, ол зиян емес екен де, біз төккен тұщы су залал келтіре қалыпты! Экологтар төгілген судан табиғатқа зиян келмегенін мойындады, бірақ енді оның рұқсатсыз төгілгенін желеу етіп отыр. FAA болса, айыппұл төленбейінше келесі ұшырылымға рұқсат бермейтінін мәлімдеді.
Бұл аздай, 17 қыркүйекте FAA SpaceX-ке жалпы сомасы $633 009 тағы үш айыппұл салатынын хабарлады. Олар Falcon 9 бен Falcon Heavy зымырандарының 2023 (!) жылғы ұшырылымдары кезінде кейбір лицензия талаптарының орындалмағаны үшін салынған. Маск FAA өз өкілетін асыра пайдаланды деп санайтындықтан, компания сотқа арызданатынын айтты. Бір қызығы, Старлайнердің "ғажайыптары" үшін Boeing бірде-бір айыппұл алмаған екен.
— FAA түбегейлі реформаланбаса, адамзат ешқашан Жерден шыға алмайды! — деп қорытты SpaceX басшысы. Оның Марсты игеруге қатысты кейінгі батыл бағдарламасын келесі поста қысқаша баяндаймыз.
👍1
МАСК: STARSHIP КЕМЕЛЕРІ ЕКІ ЖЫЛДАН КЕЙІН МАРСҚА ҰШЫРЫЛА БАСТАЙДЫ!
Elon Musk:
«SpaceX толық қайта қолданылатын алғашқы [орбиталық]* зымыран сатысын [Falcon 9-дың 1-сатысын айтып отыр — ФжҒ] жасады, және, әлдеқайда маңыздысы, қайта қолдануды экономикалық тұрғыдан тиімді етті.
Тіршілікті бірнеше планетаға тарату — бұл, іс жүзінде, Марсқа бір тонна жүк жеткізу құны мәселесі. Қазір ол $1 млрд шамасында. Марста өзін-өзі қамтамасыз ететін қала салу үшін бұл соманы $100 000-ға дейін түсіру керек, демек технологияны 10 000 есе жақсарту қажет. Мұны жасау өте қиын, бірақ мүмкін.
Старшиптің толық қайта қолданылатын нұсқасы тірек төмен жермаңы орбитаға ең көп дегенде ~180 тонна, бір мәрте ұшатын нұсқасы — ~300 тонна шығарады. Минимал жүк көтеру (Starlink жерсеріктерін ұшырғандағы) — 100 тонна.
Starship кемелері Марсқа 2 жылдан [!? біздіңше, тым оптимистік пайым — ФжҒ] кейін, кезекті ұшу терезесінде жөнелтіле бастайды. Олар Марсқа қонудың сенімділігін тексеретіндіктен, бортта адам болмайды. Кемелер аман қонып, сенімділік дәлелденсе, алғашқы ұшқышты Марс миссиялары 4, мүмкін, 6 жылдан кейін (8 емес деп үміттенемін) ұшырылады. Бұдан соң ұшу жиілігі экспонента бойынша арта береді. Мақсат — 20 жыл бедерінде Марста өзін-өзі қамтамасыз ететін қала тұрғызу.
Адамзаттың мультипланеталығы өркениетіміздің ықтимал ғұмырын елеулі ұзартады, өйткені енді барлық жұмыртқамызды (тіке және ауыспалы мағынасында) бір планетада сақтамаймыз».
* тік жақша ішінде біздің ескертпелер, жай жақша ішінде Масктің өзінікі — ФжҒ
#ғарышболашағы
Elon Musk:
«SpaceX толық қайта қолданылатын алғашқы [орбиталық]* зымыран сатысын [Falcon 9-дың 1-сатысын айтып отыр — ФжҒ] жасады, және, әлдеқайда маңыздысы, қайта қолдануды экономикалық тұрғыдан тиімді етті.
Тіршілікті бірнеше планетаға тарату — бұл, іс жүзінде, Марсқа бір тонна жүк жеткізу құны мәселесі. Қазір ол $1 млрд шамасында. Марста өзін-өзі қамтамасыз ететін қала салу үшін бұл соманы $100 000-ға дейін түсіру керек, демек технологияны 10 000 есе жақсарту қажет. Мұны жасау өте қиын, бірақ мүмкін.
Старшиптің толық қайта қолданылатын нұсқасы тірек төмен жермаңы орбитаға ең көп дегенде ~180 тонна, бір мәрте ұшатын нұсқасы — ~300 тонна шығарады. Минимал жүк көтеру (Starlink жерсеріктерін ұшырғандағы) — 100 тонна.
Starship кемелері Марсқа 2 жылдан [!? біздіңше, тым оптимистік пайым — ФжҒ] кейін, кезекті ұшу терезесінде жөнелтіле бастайды. Олар Марсқа қонудың сенімділігін тексеретіндіктен, бортта адам болмайды. Кемелер аман қонып, сенімділік дәлелденсе, алғашқы ұшқышты Марс миссиялары 4, мүмкін, 6 жылдан кейін (8 емес деп үміттенемін) ұшырылады. Бұдан соң ұшу жиілігі экспонента бойынша арта береді. Мақсат — 20 жыл бедерінде Марста өзін-өзі қамтамасыз ететін қала тұрғызу.
Адамзаттың мультипланеталығы өркениетіміздің ықтимал ғұмырын елеулі ұзартады, өйткені енді барлық жұмыртқамызды (тіке және ауыспалы мағынасында) бір планетада сақтамаймыз».
* тік жақша ішінде біздің ескертпелер, жай жақша ішінде Масктің өзінікі — ФжҒ
#ғарышболашағы
👍1
22 ҚЫРКҮЙЕК 2024 — КҮЗГІ КҮН ТЕҢЕЛУІ ЖӘНЕ ТОҒЫС
2024 жылғы 22 қыркүйекте, Алматы уақытымен 17:43-те Күн аспан экваторын — Жер экваторының үстіндегі аспандағы ойша сызықты солтүстіктен оңтүстікке қарай кесіп өтеді. Бұл оқиғаны астрономдар қыркүйектегі күн теңелуі деп атайды, өйткені осы сәтте Солтүстік жартышарда астрономиялық күз, ал Оңтүстік жартышарда — көктем басталады.
Теңелу даталарында күн мен түн тең, 12 сағаттан деп саналады, алайда күн сәулесінің атмосферада сынуы себебінен шындығында күндіз түннен ұзағырақ. Биыл күзде күн мен түннің ұзақтығы 25 қыркүйекте теңеседі. Сондықтан, наурыз бен қыркүйектегі күн теңелулерінің басты ерекшелігі — Күннің тура шығыстан шығып, дәл батыста батуында.
Дәл осы 22 қыркүйекте, 15:17-де Ай Үркер жұлдыз шоғырымен тоғысып, оны жауып қалады. Құбылыс Солтүстік Америкадан бақыланады. Ал біздің елде Ай мен Үркердің ауыл-үй қонғанын, яғни аспанда жақындасқанын көре аламыз. Сөйтіп, ертең таңертең және кешке Күннің дәл шығыстан көтеріліп, батыста ұясына қонғанын, сондай-ақ Ай мен Үркердің ауыл-үй қонғанын тамашалауға мүмкіндік бар. Айтылған астрономиялық оқиғалар 23-не де бақыланады.
#астрокүнтізбе
2024 жылғы 22 қыркүйекте, Алматы уақытымен 17:43-те Күн аспан экваторын — Жер экваторының үстіндегі аспандағы ойша сызықты солтүстіктен оңтүстікке қарай кесіп өтеді. Бұл оқиғаны астрономдар қыркүйектегі күн теңелуі деп атайды, өйткені осы сәтте Солтүстік жартышарда астрономиялық күз, ал Оңтүстік жартышарда — көктем басталады.
Теңелу даталарында күн мен түн тең, 12 сағаттан деп саналады, алайда күн сәулесінің атмосферада сынуы себебінен шындығында күндіз түннен ұзағырақ. Биыл күзде күн мен түннің ұзақтығы 25 қыркүйекте теңеседі. Сондықтан, наурыз бен қыркүйектегі күн теңелулерінің басты ерекшелігі — Күннің тура шығыстан шығып, дәл батыста батуында.
Дәл осы 22 қыркүйекте, 15:17-де Ай Үркер жұлдыз шоғырымен тоғысып, оны жауып қалады. Құбылыс Солтүстік Америкадан бақыланады. Ал біздің елде Ай мен Үркердің ауыл-үй қонғанын, яғни аспанда жақындасқанын көре аламыз. Сөйтіп, ертең таңертең және кешке Күннің дәл шығыстан көтеріліп, батыста ұясына қонғанын, сондай-ақ Ай мен Үркердің ауыл-үй қонғанын тамашалауға мүмкіндік бар. Айтылған астрономиялық оқиғалар 23-не де бақыланады.
#астрокүнтізбе
👍1
ЧИКАГОХЕНДЖ НЕМЕСЕ КҮЗГІ КҮН ТЕҢЕЛУІ
Чикаго қазіргі заманның Стоунхенджіне ұқсайды. Бұл қаладағы ұзын көшелер торы экватор бойынша тураланған. Бүгін, наурыз бен қыркүйектегі әр күн теңелуі датасындағындай, бүкіл жер жүзінде Күн дәл батыста батады. Чикагода жылына екі рет бақыланатын мұндай оқиғаны чикагохендж деп атайды. 2017 жылғы қыркүйек теңелуі кезінде түсірілген мына фотода Аппер-Уэкер Драйв көшесінің бір бөлігі бейнеленген.
Тура батыстан шығысқа қарай созылып жатқан осындай көшелер әлемнің кез келген қаласында бар. Картадан өз қалаңыздағы осындай көшені тауып алыңыз да, 2024 жылғы 22 қыркүйектің кешінде фотодағыдай көрініске куә болыңыз. Қосымша ақпарат — жоғарыдағы бейнероликте.
Image Credit & Copyright: Anthony Artese
#астрокүнтізбе #nasa_apod
Чикаго қазіргі заманның Стоунхенджіне ұқсайды. Бұл қаладағы ұзын көшелер торы экватор бойынша тураланған. Бүгін, наурыз бен қыркүйектегі әр күн теңелуі датасындағындай, бүкіл жер жүзінде Күн дәл батыста батады. Чикагода жылына екі рет бақыланатын мұндай оқиғаны чикагохендж деп атайды. 2017 жылғы қыркүйек теңелуі кезінде түсірілген мына фотода Аппер-Уэкер Драйв көшесінің бір бөлігі бейнеленген.
Тура батыстан шығысқа қарай созылып жатқан осындай көшелер әлемнің кез келген қаласында бар. Картадан өз қалаңыздағы осындай көшені тауып алыңыз да, 2024 жылғы 22 қыркүйектің кешінде фотодағыдай көрініске куә болыңыз. Қосымша ақпарат — жоғарыдағы бейнероликте.
Image Credit & Copyright: Anthony Artese
#астрокүнтізбе #nasa_apod
👍1
22 ҚЫРКҮЙЕК 2024 — АЙДЫҢ ҮРКЕРМЕН ТОҒЫСЫ
2024 жылғы 22 қыркүйекте, Алматы уақытымен 15:17-де Ай Үркер жұлдыз шоғырын жауып қалды. Құбылыс Солтүстік Америкадан бақыланды. Ал біздің елде Ай мен Үркердің ауыл-үй қонғанын, яғни аспанда жақындасқанын көре аламыз. Бүгін кешке Ай мен Үркердің тоғысын, сондай-ақ жарық планеталар Юпитер мен Марсты тамашалайық.
#астрокүнтізбе
2024 жылғы 22 қыркүйекте, Алматы уақытымен 15:17-де Ай Үркер жұлдыз шоғырын жауып қалды. Құбылыс Солтүстік Америкадан бақыланды. Ал біздің елде Ай мен Үркердің ауыл-үй қонғанын, яғни аспанда жақындасқанын көре аламыз. Бүгін кешке Ай мен Үркердің тоғысын, сондай-ақ жарық планеталар Юпитер мен Марсты тамашалайық.
#астрокүнтізбе
👍2
ҚЫТАЙЛЫҚ ПРОТОТИП 10 КИЛОМЕТРГЕ КӨТЕРІЛІП, КЕРІ ҚОНДЫ
Жер жүзінде бірінші болып отыны метан зымыранмен орбитаға пайдалы жүктеме шығарған Landspace компаниясы 1-сатысы кері қайтарылатын ауыр тасығыш жасап жатқаны белгілі. Компания қаңтарда болашақ ZhuQue-3 машинасының прототипін 350 метрге көтеріп, аман-есен қондырған еді.
Ал 2024 жылғы 11 қыркүйекте Цзюцюань жерсерік ұшыру орталығында өткен сынақта ZhuQue-3 10002 метрге көтеріле алды! 200 секунд ұшқан прототип старттан 3,2 км қашықтықтағы арнайы алаңға 1,7 метр дәлдікпен жұмсақ қонды.
Landspace жаңа зымыранның орбиталық сынақтарын 2025-те бастамақ. Ал 1-сатыларды қайта қолдану 2026 жылға жоспарланған. Landspace — тік қонатын зымыран сатысын сынаған төртінші қытайлық өндіруші.
Болашақ ZhuQue-3 зымыранының сипаттамасы:
— Көп мәрте қолданылатын 1-саты тоғыз метан/оттегі қозғағышымен, торкөз рульдермен және қону тіреулерімен жабдықталады;
— Бактары тот баспайтын темірден жасалады;
— Төмен жермаңы орбитаға 1-саты құрлыққа қонған жағдайда 11 т, платформаға қонса — 16,5 т, қайтарылмаса — 20 т шығара алады.
Credit: Landspace
#ҚытайҒарышта
Жер жүзінде бірінші болып отыны метан зымыранмен орбитаға пайдалы жүктеме шығарған Landspace компаниясы 1-сатысы кері қайтарылатын ауыр тасығыш жасап жатқаны белгілі. Компания қаңтарда болашақ ZhuQue-3 машинасының прототипін 350 метрге көтеріп, аман-есен қондырған еді.
Ал 2024 жылғы 11 қыркүйекте Цзюцюань жерсерік ұшыру орталығында өткен сынақта ZhuQue-3 10002 метрге көтеріле алды! 200 секунд ұшқан прототип старттан 3,2 км қашықтықтағы арнайы алаңға 1,7 метр дәлдікпен жұмсақ қонды.
Landspace жаңа зымыранның орбиталық сынақтарын 2025-те бастамақ. Ал 1-сатыларды қайта қолдану 2026 жылға жоспарланған. Landspace — тік қонатын зымыран сатысын сынаған төртінші қытайлық өндіруші.
Болашақ ZhuQue-3 зымыранының сипаттамасы:
— Көп мәрте қолданылатын 1-саты тоғыз метан/оттегі қозғағышымен, торкөз рульдермен және қону тіреулерімен жабдықталады;
— Бактары тот баспайтын темірден жасалады;
— Төмен жермаңы орбитаға 1-саты құрлыққа қонған жағдайда 11 т, платформаға қонса — 16,5 т, қайтарылмаса — 20 т шығара алады.
Credit: Landspace
#ҚытайҒарышта
👎1