УЭББ АЛҒАН БІР КЕСКІН ОСЫ ТҮНДЕ ЖАРИЯЛАНАДЫ!
11 шілдеде жергілікті уақытпен 17:00-де (Алматы уақытымен 12 шілде, 03:00) АҚШ президенті Джо Байден Уэбб ғарыштық телескопы алған алғашқы суреттердің бірімен таныстырады. Тікелей эфир — NASA TV арнасында. Кескін сол сәтте НАСА сайтында жарияланады.
«Уэбб ғарыштық телескопы: миссияға кіріспе» атты бейнероликті еске түсірейік.
https://youtu.be/tYhzjhaMVYw
11 шілдеде жергілікті уақытпен 17:00-де (Алматы уақытымен 12 шілде, 03:00) АҚШ президенті Джо Байден Уэбб ғарыштық телескопы алған алғашқы суреттердің бірімен таныстырады. Тікелей эфир — NASA TV арнасында. Кескін сол сәтте НАСА сайтында жарияланады.
«Уэбб ғарыштық телескопы: миссияға кіріспе» атты бейнероликті еске түсірейік.
https://youtu.be/tYhzjhaMVYw
YouTube
Уэбб ғарыштық телескопы: миссияға кіріспе
Джеймс Уэбб ғарыштық телескопы (JWST), оның миссиясы және онда қолданылған керемет технологиялармен танысыңыз.
Тарихтағы ең үлкен, ең қуатты және ең қымбат ғарыштық телескоп астрономияда теңдесі жоқ жаңалықтар ашады деп болжанып отыр. Соңғы отыз жылдағы…
Тарихтағы ең үлкен, ең қуатты және ең қымбат ғарыштық телескоп астрономияда теңдесі жоқ жаңалықтар ашады деп болжанып отыр. Соңғы отыз жылдағы…
🔥2
УЭББТЫҢ АЛҒАШҚЫ НЫСАНАЛАРЫ
2022 жылы 12 шілдеде Уэбб телескопы алған алғашқы толықтүсті суреттер мен спектрограмма жарияланатыны белгілі. НАСА қандай ғарыш нысандары түсірілгенін айтты.
1. Киль Тұмандығы (NGC 3372) — аспандағы ең үлкен және жарық тұмандықтың бірі, Киль шоқжұлдызының Эта жұлдызы маңында. Жерден 7600 жарық жылы қашықтықта.
Тұмандықтың Хаббл телескопы 2010 жылы алған кескініндегі бір аймақ Жұмбақтау немесе Ғарыштағы салт атты деп аталады. Түзіліп жатқан жұлдыздар шығарған газ ағыстары айналадағы газ бен тозаң бұлттарымен әсерлесіп, ғаламат көрініс туғызған. Ұстынның биіктігі 3 жарық жылындай (28,5 трлн км).
2. Оңтүстік Сақина Тұмандығы (Сегіз жарқыл Тұмандығы, NGC 3132) — ең жақын планетар тұмандықтың бірі. Желкен шоқжұлдызында орналасқан, бізден 2000 жарық жылында. Диаметрі 1 жарық жылындай.
Тұмандықты қосар жұлдыздың әлсіз сыңары — ыстық ақ ергежейлі (Хаббл түсірген суретте — оң жақ жоғарыда) лақтырып тастаған. Тұмандықты жарқыратып тұрған да оның ультракүлгін сәулеленуі.
3. Стефан Квинтеті — Пегас шоқжұлдызындағы бес галактика. Сары түсті төртеуі (NGC 7319, NGC 7318A, NGC 7318B, NGC 7317) — бізден 290 млн жарық жылы қашықтықтағы өзара әсерлесетін галактикалар тобын құрайды. NGC 7318B мен NGC 7318A-ның соқтығысқан жерінде орасан зор мөлшерде молекулалық сутегі түзілуде.
NGC 7320 — оларға қатысы жоқ, беріректегі галактика. 40 млн жарық жылында, Hubble кескінінде көк түсті.
4. SMACS 0723 — бер жақтағы ауыр галактикалар шоғыры әрідегі нысандардың жарығын ұлғайтып, бұрмалайды. Осындай гравитациялық линзаның арқасында төтенше алыс, сондай-ақ жарығы әлсіз галактикаларды көруге мүмкіндік бар.
5. WASP-6b (спектрограмма) — Көнектегі WASP-6 жұлдызын айналатын экзопланета, газды алып. Юпитерден үлкен, бірақ массасы одан екі еседей жеңіл. Жұлдызға жақын болғандықтан (6 млн км), беті өте ыстық, 1600 градустай деп болжанады. Айналу периоды 3,4 тәулік, транзит әдісімен 2014 жылы ашылған. Жерден 1150 жарық жылы қашықтықта.
2022 жылы 12 шілдеде Уэбб телескопы алған алғашқы толықтүсті суреттер мен спектрограмма жарияланатыны белгілі. НАСА қандай ғарыш нысандары түсірілгенін айтты.
1. Киль Тұмандығы (NGC 3372) — аспандағы ең үлкен және жарық тұмандықтың бірі, Киль шоқжұлдызының Эта жұлдызы маңында. Жерден 7600 жарық жылы қашықтықта.
Тұмандықтың Хаббл телескопы 2010 жылы алған кескініндегі бір аймақ Жұмбақтау немесе Ғарыштағы салт атты деп аталады. Түзіліп жатқан жұлдыздар шығарған газ ағыстары айналадағы газ бен тозаң бұлттарымен әсерлесіп, ғаламат көрініс туғызған. Ұстынның биіктігі 3 жарық жылындай (28,5 трлн км).
2. Оңтүстік Сақина Тұмандығы (Сегіз жарқыл Тұмандығы, NGC 3132) — ең жақын планетар тұмандықтың бірі. Желкен шоқжұлдызында орналасқан, бізден 2000 жарық жылында. Диаметрі 1 жарық жылындай.
Тұмандықты қосар жұлдыздың әлсіз сыңары — ыстық ақ ергежейлі (Хаббл түсірген суретте — оң жақ жоғарыда) лақтырып тастаған. Тұмандықты жарқыратып тұрған да оның ультракүлгін сәулеленуі.
3. Стефан Квинтеті — Пегас шоқжұлдызындағы бес галактика. Сары түсті төртеуі (NGC 7319, NGC 7318A, NGC 7318B, NGC 7317) — бізден 290 млн жарық жылы қашықтықтағы өзара әсерлесетін галактикалар тобын құрайды. NGC 7318B мен NGC 7318A-ның соқтығысқан жерінде орасан зор мөлшерде молекулалық сутегі түзілуде.
NGC 7320 — оларға қатысы жоқ, беріректегі галактика. 40 млн жарық жылында, Hubble кескінінде көк түсті.
4. SMACS 0723 — бер жақтағы ауыр галактикалар шоғыры әрідегі нысандардың жарығын ұлғайтып, бұрмалайды. Осындай гравитациялық линзаның арқасында төтенше алыс, сондай-ақ жарығы әлсіз галактикаларды көруге мүмкіндік бар.
5. WASP-6b (спектрограмма) — Көнектегі WASP-6 жұлдызын айналатын экзопланета, газды алып. Юпитерден үлкен, бірақ массасы одан екі еседей жеңіл. Жұлдызға жақын болғандықтан (6 млн км), беті өте ыстық, 1600 градустай деп болжанады. Айналу периоды 3,4 тәулік, транзит әдісімен 2014 жылы ашылған. Жерден 1150 жарық жылы қашықтықта.
🔥2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
2022 жылғы 29-шы ұшырылым
11 шілде 07:39. Ванденберг, SLC-4E. Starlink-3.1 миссиясы — 46 Starlink v1.5 жерсерігін 560 км гелиосинхрон поляр орбитаға шығару
50-ші Starlink миссиясы!
11 шілде 07:39. Ванденберг, SLC-4E. Starlink-3.1 миссиясы — 46 Starlink v1.5 жерсерігін 560 км гелиосинхрон поляр орбитаға шығару
50-ші Starlink миссиясы!
👍1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Falcon 9 B1063.6 1-сатысы OCISLY платформасына қонды.
Жүзбе платформаға қонған жүзінші саты!
Жүзбе платформаға қонған жүзінші саты!
АЛҒАШҚЫ КЕСКІН!
Джеймс Уэбб ғарыштық телескопы алған алғашқы кескін — Әлемнің тарихтағы ең терең әрі айқын инфрақызыл кескіні. SMACS 0723 галактикалар шоғырының суреті Уэббтың Алғашқы терең шолуы деген атқа ие болды. Мыңдаған галактикалар, соның ішінде инфрақызыл диапазонда бұрын-сонды бақыланған ең бұлыңғыр нысандар, алғаш рет Уэббтың көзқарас аясына ілікті. Алып Әлемнің осы кішкене аймағы аспанның созған қолдағы құм түйіршігіндей бөлігін қамтиды.
Credits: NASA, ESA, CSA, and STScI
Джеймс Уэбб ғарыштық телескопы алған алғашқы кескін — Әлемнің тарихтағы ең терең әрі айқын инфрақызыл кескіні. SMACS 0723 галактикалар шоғырының суреті Уэббтың Алғашқы терең шолуы деген атқа ие болды. Мыңдаған галактикалар, соның ішінде инфрақызыл диапазонда бұрын-сонды бақыланған ең бұлыңғыр нысандар, алғаш рет Уэббтың көзқарас аясына ілікті. Алып Әлемнің осы кішкене аймағы аспанның созған қолдағы құм түйіршігіндей бөлігін қамтиды.
Credits: NASA, ESA, CSA, and STScI
🤯2
УЭББТЫҢ БІРІНШІ ТЕРЕҢ ШОЛУЫ
Джеймс Уэбб ғарыштық телескопы алған алғашқы терең шолуға үңілейік. Алты сәулелі жарық жұлдыздарға назар аудармаңыз — бұлар біздің Құс Жолы галактикасының жұлдыздары. SMACS 0723 галактикалар шоғырының осыдан 4,6 миллиард жыл бұрынғы көрінісін жарық ақ галактикалар қалыптастырады. Ортадағы өте жарық ақ эллипс галактиканы және бүкіл кескіндегі кішілеу ақ галактикаларды тауып алыңыз — қашық нысандар пішінін бұрмалайтын осылар.
Бұлардың зор жалпы гравитациясы әріректе жатқан әлдеқайда алыс галактикалар жарығын ұлғайтып әкеліп, иіп, созып. қисайтып жіберген. Бұл алыс галактикалар ортадағы қызғылт ұзын доғалар түрінде көрініп тұр. Бергі галактикалардың тарту күші туғызған "ұлғайтқыш шыны" болмағанда, бұлардың әлсіз жарығы бақыланбас та еді. Құбылыс гравитациялық линза деп аталады.
Шолу Уэббтың NIRCam таяу инфрақызыл камерасы 12,5 сағат жинаған кескіндерден құрастырылған. Десе де ол Хаббл телескопы апталап жасаған шолулардан терең. Бұл кескіндегі көптеген алыс галактикалар алғаш рет бақыланып отыр. Олар әлі ресми тізбелерге енгізілмегендіктен, аттары да жоқ.
Уэбб телескопы Әлемнің қазіргі таңдағы ең терең көрінісін назарымызға ұсынды — ондағы жаңа ақпарат бастан асады. Алдағы бірнеше жылда Уэбб галактикалардың қалай түзіліп, дамығаны жайлы білімімізді өзгертеді. Уэбб планеталар мен алыс жұлдыздардан ғарыштың бастауына дейінгі Әлем туралы түсінігімізді өзгертеді.
УЭББ ДӘУІРІ БАСТАЛДЫ!
Джеймс Уэбб ғарыштық телескопы алған алғашқы терең шолуға үңілейік. Алты сәулелі жарық жұлдыздарға назар аудармаңыз — бұлар біздің Құс Жолы галактикасының жұлдыздары. SMACS 0723 галактикалар шоғырының осыдан 4,6 миллиард жыл бұрынғы көрінісін жарық ақ галактикалар қалыптастырады. Ортадағы өте жарық ақ эллипс галактиканы және бүкіл кескіндегі кішілеу ақ галактикаларды тауып алыңыз — қашық нысандар пішінін бұрмалайтын осылар.
Бұлардың зор жалпы гравитациясы әріректе жатқан әлдеқайда алыс галактикалар жарығын ұлғайтып әкеліп, иіп, созып. қисайтып жіберген. Бұл алыс галактикалар ортадағы қызғылт ұзын доғалар түрінде көрініп тұр. Бергі галактикалардың тарту күші туғызған "ұлғайтқыш шыны" болмағанда, бұлардың әлсіз жарығы бақыланбас та еді. Құбылыс гравитациялық линза деп аталады.
Шолу Уэббтың NIRCam таяу инфрақызыл камерасы 12,5 сағат жинаған кескіндерден құрастырылған. Десе де ол Хаббл телескопы апталап жасаған шолулардан терең. Бұл кескіндегі көптеген алыс галактикалар алғаш рет бақыланып отыр. Олар әлі ресми тізбелерге енгізілмегендіктен, аттары да жоқ.
Уэбб телескопы Әлемнің қазіргі таңдағы ең терең көрінісін назарымызға ұсынды — ондағы жаңа ақпарат бастан асады. Алдағы бірнеше жылда Уэбб галактикалардың қалай түзіліп, дамығаны жайлы білімімізді өзгертеді. Уэбб планеталар мен алыс жұлдыздардан ғарыштың бастауына дейінгі Әлем туралы түсінігімізді өзгертеді.
УЭББ ДӘУІРІ БАСТАЛДЫ!
WEBB VS. HUBBLE
Жерден бір түйіршік құм алыңыз да, қолыңызды созып, аспанға қараңыз. Түйіршік көктің қанша бөлігін жауып тұр? Уэббтың Бірінші терең шолуы аспанның осынша кішкене аймағын қамтиды. Уэбб алған кескінде, алтысәулелі жұлдыздардан басқаның бәрі — галактика. Ғарыштағы жаңа телескоп кішкентай аумақтан мыңдаған галактика тапты. Олардың әрбірінің жарығы — галактиканы құрайтын жүздеген миллиард жұлдыздың бірлескен нұры.
Салыстыру үшін, дәл осы аумақтың Хаббл телескопы түсірген кескіні ұсынылып отыр (оң жақта). Жаңа телескоп Хаббл көре алмаған көптеген галактиканы байқады. Мұның бірнеше себебі бар. Уэбб айнасы Хабблдікінен бірнеше есе үлкен болғандықтан, анағұрлым көп жарық жинайды. Уэбб ортадағы газ бен тозаң тұтпайтын инфрақызыл диапазонның әрірек бөлігінде бақылау жүргізеді. Уэббтың ғылыми аспаптары әлдеқайда жетілдірілген және өте төмен температурада жұмыс істейді. Нәтижесінде, Уэббтың Әлемге көзқарасы әлдеқайда терең: кеңістікте де, уақыт бойынша да.
Жерден бір түйіршік құм алыңыз да, қолыңызды созып, аспанға қараңыз. Түйіршік көктің қанша бөлігін жауып тұр? Уэббтың Бірінші терең шолуы аспанның осынша кішкене аймағын қамтиды. Уэбб алған кескінде, алтысәулелі жұлдыздардан басқаның бәрі — галактика. Ғарыштағы жаңа телескоп кішкентай аумақтан мыңдаған галактика тапты. Олардың әрбірінің жарығы — галактиканы құрайтын жүздеген миллиард жұлдыздың бірлескен нұры.
Салыстыру үшін, дәл осы аумақтың Хаббл телескопы түсірген кескіні ұсынылып отыр (оң жақта). Жаңа телескоп Хаббл көре алмаған көптеген галактиканы байқады. Мұның бірнеше себебі бар. Уэбб айнасы Хабблдікінен бірнеше есе үлкен болғандықтан, анағұрлым көп жарық жинайды. Уэбб ортадағы газ бен тозаң тұтпайтын инфрақызыл диапазонның әрірек бөлігінде бақылау жүргізеді. Уэббтың ғылыми аспаптары әлдеқайда жетілдірілген және өте төмен температурада жұмыс істейді. Нәтижесінде, Уэббтың Әлемге көзқарасы әлдеқайда терең: кеңістікте де, уақыт бойынша да.
👍4
УЭББ ЭКЗОПЛАНЕТАДАН СУ ТАПТЫ
WASP-96b — Феникстегі WASP-96 жұлдызын айналатын экзопланета, газды алып. Жерден 1150 жарық жылы қашықтықта. Жұлдызға жақын болғандықтан, беті өте ыстық, 1000 градустай деп болжанады.
Уэбб алған спектрограмма Күнге ұқсас қызыл алыпты айналатын экзопланета атмосферасында су барын анық көрсетті, сондай-ақ тұман мен бұлттың айғағын тапты.
Image credits: NASA, ESA, CSA, STScI
WASP-96b — Феникстегі WASP-96 жұлдызын айналатын экзопланета, газды алып. Жерден 1150 жарық жылы қашықтықта. Жұлдызға жақын болғандықтан, беті өте ыстық, 1000 градустай деп болжанады.
Уэбб алған спектрограмма Күнге ұқсас қызыл алыпты айналатын экзопланета атмосферасында су барын анық көрсетті, сондай-ақ тұман мен бұлттың айғағын тапты.
Image credits: NASA, ESA, CSA, STScI
❤1👍1
ЖҰЛДЫЗДЫҢ АҚЫРЫ: ҚОС КЕСКІН
Оңтүстік Сақина Тұмандығы (Сегіз жарқыл Тұмандығы, NGC 3132) — ең жақын планетар тұмандықтың бірі. Желкен шоқжұлдызында орналасқан, бізден 2000 жарық жылында. Диаметрі 1 жарық жылындай.
Тұмандықты қосар жұлдыздың әлсіз сыңары — ыстық ақ ергежейлі (ортадағы бұлыңғыр жұлдыз) лақтырып тастаған. Яғни осы газ бен тозаң бұлттарын өліп бара жатқан Күн тәрізді жұлдыз төккен. Уэбб жұлдыздың өзін де тозаң бүркеп тұрғанын көрсетті.
Тұмандықты екі аспап түсірді: NIRCam (сол жақта) — таяу инфрақызыл, ал MIRI — орта инфрақызыл диапазонда. Алғашқысы жұлдыз жарығына көбірек назар аударса, MIRI кескінінде жарқыраған тозаң басты роль ойнайды. Мыңдаған жылдан соң газды қабаттар кеңістікке тарап кетеді.
Image credits: NASA, ESA, CSA, STScI
Оңтүстік Сақина Тұмандығы (Сегіз жарқыл Тұмандығы, NGC 3132) — ең жақын планетар тұмандықтың бірі. Желкен шоқжұлдызында орналасқан, бізден 2000 жарық жылында. Диаметрі 1 жарық жылындай.
Тұмандықты қосар жұлдыздың әлсіз сыңары — ыстық ақ ергежейлі (ортадағы бұлыңғыр жұлдыз) лақтырып тастаған. Яғни осы газ бен тозаң бұлттарын өліп бара жатқан Күн тәрізді жұлдыз төккен. Уэбб жұлдыздың өзін де тозаң бүркеп тұрғанын көрсетті.
Тұмандықты екі аспап түсірді: NIRCam (сол жақта) — таяу инфрақызыл, ал MIRI — орта инфрақызыл диапазонда. Алғашқысы жұлдыз жарығына көбірек назар аударса, MIRI кескінінде жарқыраған тозаң басты роль ойнайды. Мыңдаған жылдан соң газды қабаттар кеңістікке тарап кетеді.
Image credits: NASA, ESA, CSA, STScI
❤1🔥1
УЭББ ҚАРА ҚҰРДЫМ МЕН ГАЛАКТИКАЛАР ДАМУЫНЫҢ СЫРЫНА ҮҢІЛДІ
Стефан Квинтеті — Пегас шоқжұлдызындағы бес галактика. Төртеуі (NGC 7319, NGC 7318A, NGC 7318B, NGC 7317) — бізден 290 млн жарық жылы қашықтықтағы өзара әсерлесетін галактикалар тобын құрайды. Сол жақтағы NGC 7320 — оларға қатысы жоқ, беріректегі галактика, 40 млн жарық жылында.
Стефан Квинтетінің мозаикасы — Уэбб әзірге алған ең үлкен кескін. 6 бұрыштық минут аумақтың 150 миллион пикселдік кескіні 1000 жеке файлдан құралған. Терең инфрақызыл көзқарас пен төтенше жоғары кеңістік ажыратымы арқасында, Уэбб бұл топтың бұрын байқалмаған жәйттерін көрді.
Миллиондаған жас жұлдыздар мен жұлдызтүзілу облыстарының жарқырауы кескіннің сәнін ашып тұр. Гравитация кей галактикалардың дал-дұлын шығарып, газ, тозаң, жұлдыздардан тұратын жалпақ белдеулер жұлуда. NGC 7318B галактикасы шоғырды жарып өткен тұста алып соққы толқындары түзілген. Галактикалардың өзара әсері бір-бірінде жұлдызтүзілу туғызып, газды толқытқанын мұншалықты бажайлап көрудің сәті түсе бермейді. Стефан Квинтеті — осындай іргелі құбылыстарды зерттеуге мүмкіндік беретін теңдессіз зертхана.
Мұндай тығыз топтар жас Әлемде жиі кездесіп, олардан түскен ыстық зат квазар деп аталатын жоғары энергиялы қара құрдымдарды қоректендірген шығар. Қазірдің өзінде суреттің жоғарғы жағындағы NGC 7319 галактикасы белсенді ядроға — Күннен 24 миллион есе ауыр қара құрдымға ие. Ол затты қомағайлана жұтып, 40 миллиард Күнге барабар энергия шығарады.
Уэбб белсенді ядроны NIRSpec спектрометрі мен MIRI орта инфрақызыл аспабымен егжей-тегжейлі зерттеді. Уэбб ядроны қоршаған тозаң пердесінің ар жағына үңіліп, қара құрдым қасындағы ыстық газ ағыстарының жылдамдығын өлшеді. Осындай ағыстар бұрын ешқашан мұншама анық зерттелмеген еді.
Уэбб сол жақтағы NGC 7320 жақын галактикасының, тіпті жекелеген жұлдыздары мен жарық ядросын көре алды! Бонус ретінде фондағы мыңдаған алыс галактикалар өрісі суретке түсіп қалды. Стефан Квинтетінің егжей-тегжейлі инфрақызыл кескіндері астрономдарға көп құнды тың ақпарат береді.
Image credits: NASA, ESA, CSA, STScI
Стефан Квинтеті — Пегас шоқжұлдызындағы бес галактика. Төртеуі (NGC 7319, NGC 7318A, NGC 7318B, NGC 7317) — бізден 290 млн жарық жылы қашықтықтағы өзара әсерлесетін галактикалар тобын құрайды. Сол жақтағы NGC 7320 — оларға қатысы жоқ, беріректегі галактика, 40 млн жарық жылында.
Стефан Квинтетінің мозаикасы — Уэбб әзірге алған ең үлкен кескін. 6 бұрыштық минут аумақтың 150 миллион пикселдік кескіні 1000 жеке файлдан құралған. Терең инфрақызыл көзқарас пен төтенше жоғары кеңістік ажыратымы арқасында, Уэбб бұл топтың бұрын байқалмаған жәйттерін көрді.
Миллиондаған жас жұлдыздар мен жұлдызтүзілу облыстарының жарқырауы кескіннің сәнін ашып тұр. Гравитация кей галактикалардың дал-дұлын шығарып, газ, тозаң, жұлдыздардан тұратын жалпақ белдеулер жұлуда. NGC 7318B галактикасы шоғырды жарып өткен тұста алып соққы толқындары түзілген. Галактикалардың өзара әсері бір-бірінде жұлдызтүзілу туғызып, газды толқытқанын мұншалықты бажайлап көрудің сәті түсе бермейді. Стефан Квинтеті — осындай іргелі құбылыстарды зерттеуге мүмкіндік беретін теңдессіз зертхана.
Мұндай тығыз топтар жас Әлемде жиі кездесіп, олардан түскен ыстық зат квазар деп аталатын жоғары энергиялы қара құрдымдарды қоректендірген шығар. Қазірдің өзінде суреттің жоғарғы жағындағы NGC 7319 галактикасы белсенді ядроға — Күннен 24 миллион есе ауыр қара құрдымға ие. Ол затты қомағайлана жұтып, 40 миллиард Күнге барабар энергия шығарады.
Уэбб белсенді ядроны NIRSpec спектрометрі мен MIRI орта инфрақызыл аспабымен егжей-тегжейлі зерттеді. Уэбб ядроны қоршаған тозаң пердесінің ар жағына үңіліп, қара құрдым қасындағы ыстық газ ағыстарының жылдамдығын өлшеді. Осындай ағыстар бұрын ешқашан мұншама анық зерттелмеген еді.
Уэбб сол жақтағы NGC 7320 жақын галактикасының, тіпті жекелеген жұлдыздары мен жарық ядросын көре алды! Бонус ретінде фондағы мыңдаған алыс галактикалар өрісі суретке түсіп қалды. Стефан Квинтетінің егжей-тегжейлі инфрақызыл кескіндері астрономдарға көп құнды тың ақпарат береді.
Image credits: NASA, ESA, CSA, STScI
👍2🔥1
«ҒАРЫШ ЖАРТАСТАРЫ» МЕН ЖҰЛДЫЗТҮЗІЛУ ОБЛЫСТАРЫ
"Таулар" мен "аңғарлардан" тұратын мына пейзаж — шындығында Киль тұмандығындағы NGC 3324 атты көрші жұлдызтүзілу облысының шеті. Уэбб алған үшөлшемді сурет «Ғарыш жартастары» деген атауға ие болды. Ол NGC 3324 ішіндегі алып газды қуыстың бір шеті, ондағы ең биік "шыңдардың" биіктігі 7 жарық жылындай. Кескіндегі облыстан жоғары орналасқан аса ауыр, ыстық, жас жұлдыздар шығарған қуатты ультракүлгін сәулелену мен жұлдыз желі тұмандықтан үлкен үңгір ойған. "Таудан" көтерілген "бу" — күшті сәулелену әсерінен тұмандықтан ұшқан ыстық иондалған газ бен ыстық тозаң.
Уэбб әдетте тозаң тұмшалайтын жұлдыз тәлімбақтары мен жеке жұлдыздарды инфрақызыл жарықта көре береді. Кей жас жұлдыздардан шапшыған протожұлдыз джеттері анық байқалады. Эрозиялық қуыстың иондалған шеті тұмандыққа жақындаған сайын, ол газ бен тозаңға ақырын құлай береді. Егер жиек әлдебір орнықсыз затпен соқтығысса, қысымның артуы заттың қирап, жаңа жұлдыздар түзілуіне әкеледі.
Керісінше, дәл осы құбылыс жұлдызтүзілуге кедергі де болуы мүмкін, өйткені жұлдызды түзетін зат ыдырайды. Жұлдызтүзілудің басталуы мен тоқтауы арасында нәзік баланс орнаған. Уэбб астрофизикадағы маңызды басы ашық сұрақтарға жауап іздейді: белгілі бір аймақта түзілетін жұлдыздар санын не анықтайды? Жұлдыздар неліктен белгілі бір массамен түзіледі?
Бізден 7600 жарық жылындағы NGC 3324-тің кескіні NIRCam камерасы мен MIRI аспабы көмегімен жасалды. NIRCam, жоғары ажыратымы мен теңдессіз сезімталдығының арқасында, жүздеген бұрын белгісіз жұлдыздар мен толып жатқан фондағы алыс галактикаларды ашты. MIRI тозаң ішіндегі құрылымдарды анықтап, ағыстар мен джеттердің қайнар көздерін тапты.
Оңтүстік аспандағы NGC 3324 тұмандығын тізбеге 1826 жылы Джеймс Данлоп енгізген. Ол Киль шоқжұлдызындағы тұмандықтың (NGC 3372) солтүстік-батыс бұрышында орналасқан.
"Таулар" мен "аңғарлардан" тұратын мына пейзаж — шындығында Киль тұмандығындағы NGC 3324 атты көрші жұлдызтүзілу облысының шеті. Уэбб алған үшөлшемді сурет «Ғарыш жартастары» деген атауға ие болды. Ол NGC 3324 ішіндегі алып газды қуыстың бір шеті, ондағы ең биік "шыңдардың" биіктігі 7 жарық жылындай. Кескіндегі облыстан жоғары орналасқан аса ауыр, ыстық, жас жұлдыздар шығарған қуатты ультракүлгін сәулелену мен жұлдыз желі тұмандықтан үлкен үңгір ойған. "Таудан" көтерілген "бу" — күшті сәулелену әсерінен тұмандықтан ұшқан ыстық иондалған газ бен ыстық тозаң.
Уэбб әдетте тозаң тұмшалайтын жұлдыз тәлімбақтары мен жеке жұлдыздарды инфрақызыл жарықта көре береді. Кей жас жұлдыздардан шапшыған протожұлдыз джеттері анық байқалады. Эрозиялық қуыстың иондалған шеті тұмандыққа жақындаған сайын, ол газ бен тозаңға ақырын құлай береді. Егер жиек әлдебір орнықсыз затпен соқтығысса, қысымның артуы заттың қирап, жаңа жұлдыздар түзілуіне әкеледі.
Керісінше, дәл осы құбылыс жұлдызтүзілуге кедергі де болуы мүмкін, өйткені жұлдызды түзетін зат ыдырайды. Жұлдызтүзілудің басталуы мен тоқтауы арасында нәзік баланс орнаған. Уэбб астрофизикадағы маңызды басы ашық сұрақтарға жауап іздейді: белгілі бір аймақта түзілетін жұлдыздар санын не анықтайды? Жұлдыздар неліктен белгілі бір массамен түзіледі?
Бізден 7600 жарық жылындағы NGC 3324-тің кескіні NIRCam камерасы мен MIRI аспабы көмегімен жасалды. NIRCam, жоғары ажыратымы мен теңдессіз сезімталдығының арқасында, жүздеген бұрын белгісіз жұлдыздар мен толып жатқан фондағы алыс галактикаларды ашты. MIRI тозаң ішіндегі құрылымдарды анықтап, ағыстар мен джеттердің қайнар көздерін тапты.
Оңтүстік аспандағы NGC 3324 тұмандығын тізбеге 1826 жылы Джеймс Данлоп енгізген. Ол Киль шоқжұлдызындағы тұмандықтың (NGC 3372) солтүстік-батыс бұрышында орналасқан.
👍5
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
2022 жылғы 30-шы ұшырылым
15 шілде 06:44. КҒО, LC-39A. CRS-25 миссиясы — Cargo Dragon 2 C208.3 жүк кемесін ХҒС-қа жөнелту
15 шілде 06:44. КҒО, LC-39A. CRS-25 миссиясы — Cargo Dragon 2 C208.3 жүк кемесін ХҒС-қа жөнелту
👍1