Бока-Чика жағалауы. Ғарыш қауымдастығы FAA-ны тезірек шешім шығаруға шақыруда. Экологиялық экспертиза шешімі 14 маусымға қараған түні Алматы уақытымен 00:00-де жарияланады.

СТАРШИПТІ ОРБИТАҒА ҰШЫРУҒА РҰҚСАТ БЕРІЛДІ!

АҚШ Федералдық авиация басқармасы (FAA) SpaceX компаниясына Starbase кешенінен Starship зымырандарын орбитаға ұшыруға рұқсат берді. АҚШ Балық қорын және жабайы жануарларды қорғау қызметінің (USFWS) пікіріне сүйенген FAA ұшырылымдар қоршаған ортаға елеулі зиян келтірмейді деген қорытындыға келді. Алайда SpaceX 75 экологиялық шараны жүзеге асыруы тиіс.

Мұны орындауға, алғашқы орбиталық ұшырылымға лицензия алуға, кемені, үдеткішті және старт құрылғыларын әзірлеуге бірнеше ай кетуі мүмкін. Дегенмен Старшиптің орбитаға шыққанын осы жылы көріп қалармыз

Суретте: SH B7 пен Starship S24 прототиптері Starbase ғарыш кешенінің ұшыру алаңында. Техас штаты, Бока-Чика қыстағы маңы
Credit: SpaceX

БҮГІН ТҮНДЕ — СУПЕРАЙ!

2022 жылы 14 маусымда Алматы уақытымен 17:53-те Ай толады. Ал бұдан тура жарты тәуліктен соң, яғни түнгі 05:23-те Ай өз орбитасының перигейін басып, Жерден 357 433 километрде өтеді. Екі оқиғаны үш тәуліктен кем уақыт бөлсе және Ай 362 000 км-ден жақындаса, мұндай сәйкестік "суперай" деп аталады.

Суперай апогейдегі "микроайдан" 13%-ке жарық, және оның көрінетін диаметрі 8%-ке үлкейіп, 33,5 бұрыштық минутқа жетеді. Бұл жай көзбен ажыратуға болатындай соншалықты айырма емес, дегенмен көбіміз Айдың ерекше үлкейгенін байқаймыз. Айдың үлкен болып көрінгенін сипаттаған бақылаушылар әдетте суперай туралы алдын-ала біліп, осындай көріністі күтеді.

2022 жылы екі суперай болады, келесі жолы оны 14 шілдеде бақылай аламыз. Құбылыс жайлы толығырақ — видеода: https://youtu.be/W11oKm6hLoU

НАСА-ның Artemis I миссиясымен өз есіміңізді Айға жіберуге асығыңыз! Акцияға бүгін түнгі 02:00-ге дейін тіркелуге болады. Атыңызды тек ағылшын әріптерімен ғана жаза аласыз. Сілтеме: https://www.nasa.gov/send-your-name-with-artemis/

НАСА-ның SLS суперзымыраны мен оның нысанасы — Ай
Credit: John Kraus Photos

СИРЕК КАДР: МҰХИТТАҒЫ КЕЗДЕСУ

Nilesat 301 жерсерігін ұшырған B1062.7 бірінші сатысын Канаверал портына алып келе жатқан JRTI платформасы 17 маусым, Алматы уақытымен 22:08-ге жоспарланған Starlink-4.19 миссиясына шыққан ASOG платформасымен кездесті.

Credit: Jerry Pike

17 маусым. Starlink-4.19 — жылдың 24-ші старты. КҒО, LC-39A

Falcon 9 B1060 1-сатысы 13 рет ұшып келді — жаңа рекорд! ASOG баржасына қону

18 маусым. SARah-1 — жылдың 25-ші старты. Ванденберг, SLC-4E

Сатылардың ажырауы. Жүктеме германиялық әскери радиолокациялық жерсерік болғандықтан, 2-сатыдан видео көрсетілген жоқ.

Falcon 9 зымыранының B1071.3 нөмірлі 1-сатысы құрлыққа, LZ-4 алаңына қонды

19 маусым. Globalstar FM15 — жылдың 26-шы старты. Канаверал, SLC-40

B1061.9 1-сатысы JRTI платформасына қонды

SPACEX 1,5 ТӘУЛІКТЕ ҮШ ЗЫМЫРАН ҰШЫРДЫ!

17 маусым 22:09. КҒО, LC-39A. Starlink 4.19 миссиясы — 53 дана Starlink v1.5 жерсерігін төмен жермаңы орбитаға. B1060.13 1-сатысы ASOG платформасына қонды.

18 маусым 20:19. Ванденберг, SLC-4E. SARah-1 миссиясы — 2200 кг герман әскери радиолокациялық жерсерігін 750 км гелиосинхрон орбитаға. B1071.3 1-сатысы LZ-4 алаңына қонды.

19 маусым 10:27. Канаверал, SLC-40. Globalstar FM15 миссиясы — 700 кг ретрансляторды 1413 км орбитаға. B1061.9 1-сатысы JRTI платформасына қонды.

SpaceX ұшырылымдары: 2022 жылы — 26, Falcon 9 — 160, барлығы — 168, қатарынан сәтті — 135.
1-сатыны сәтті қондыру: барлығы — 126, қатарынан — 52.
Бұрын ұшқан 1-сатыны қайта қолдану — 102.
Starlink: 2706 ұшырылды, орбитада — 2456, жұмыста — 1909.

B1060 1-сатысы 13-ші рет ұшты — әлем рекорды 🏆
Соңғы екі ұшырылым арасы: 14 сағат 8 минут — компания рекорды 🏆

ОҢТҮСТІК КОРЕЯ NURI ЗЫМЫРАНЫН СӘТТІ ҰШЫРДЫ

2022 жылы 21 маусымда, Алматы уақытымен 13:00-де кореялық Nuri (KSLV-II) зымыраны екінші рет ұшырылды. Наро ғарыш орталығынан көтерілген үш сатылы зымыран PVSAT жерсерігін 700 км орбитаға шығарды. Алдағы күндері жерсеріктен 4 кубсат ажырауы тиіс.

Бұл жетістік Оңтүстік Кореяны қазіргі күні өз күшімен орбитаға жүктеме шығара алатын 11-ші мемлекет атандырды. Басқа он ғарыш державасы: АҚШ, Қытай, Ресей, Франция, Жапония, Үндістан, Израиль, Солтүстік Корея, Жаңа Зеландия, Иран.

Nuri (KSLV-II) — толықтай Оңтүстік Кореяда жасалған алғашқы зымыран. Nuri 2021 жылы қазанда, 3-сатының ерте өшіп қалуы кесірінен, жерсерік макетіне тиісті 7,5 км/с жылдамдық бере алмаған еді. Оның ізашары Naro-1 (KSLV-I) Ресеймен бірлесіп жасалған. Бірінші сатысына ресейлік РД-191 қозғағышы орнатылған Наро-1 2009–2010 жж. екі сәтсіздіктен соң, 2013 жылы 30 қаңтарда сәтті ұшырылған.

РЕКОРДШЫНЫҢ ОРАЛУЫ
Doug кемесі B1060.13 бірінші сатысы тұрған ASOG платформасын Канаверал портына алып келе жатыр.

SLS БАКТАРЫ ОТЫНМЕН ТОЛТЫРЫЛДЫ

НАСА-ның 20 маусымдағы төртінші әрекеті табысты болып, SLS-ке толық мөлшерде отын (сұйық сутегі мен сұйық оттегі) құйылды. Дегенмен бұл жолы да қиындықсыз болмады. Зымыранның негізгі сатысына жалғанған шлангтан сутегі аққаны байқалды. Мамандар ағуды тоқтата алмаған соң, оны жердегі старт компьютерінен "жасыруды" шешті.

Инженерлер кері санақты бастап, мүмкіндігінше көбірек операциялар өткізіп үлгеруге тырысты. Басты мақсат — сынақтың аяқталғанын көрсететін T минус 9,34 секунд межеге жету еді. Сынақшылар іс жүзінде T минус 29 секунд межесіне дейін жете алды. Жоспарланған процедуралардың көбі істелді. Бірақ кейбір операциялар, мысалы, қатты отын жағатын үдеткіштердің гидравликасын қосу, жасалмай қалды.

НАСА қол жеткен нәтижеге қанағаттанама ма, әлде бас жаттығу қайталана ма, әзірге белгісіз. Қалай болғанда да, бактар босатылып, SLS тұрған жылжымалы платформа ақауды жөндеу үшін Тік жинау ғимаратына қайта кіргізіледі.

Credit: NASA/Cory Huston

КҮЙЕЛЕШ ӘРІПТЕСТЕР

Тоғызыншы рет ұшып келген B1061 1-сатысын Канаверал портында 13 қайтара қолданылған рекордшы B1060 қарсы алды.

Credit: John Kraus

ТАҢҒЫ ПЛАНЕТАЛАР ШЕРУІ

2022 жылы 24 маусымда, Күн шығардан 45 минуттай бұрын шығыс көкжиек үстінде жай көзбен көрінетін барлық планеталар сап түзейді. Бұл шерудің ерекшелігі — ғаламшарлар Күннен қашықтау ретімен орналасады. Жердің атынан шеруге оның серігі Ай қатысады. Іс жүзінде, қазір Қазақстан аумағынан Меркурийді көру мүмкін емес.