ҚЫТАЙ ҒАРЫШ СТАНСАСЫНДА 8K-ФИЛЬМ ТҮСІРІЛГЕН

Шэньчжоу-14 ғарыш кемесі Тяньгун ғарыш стансасына түйісті. Ал алдыңғы Шэньчжоу-13 экипажы екі 8K-камерамен деректі фильм түсірген екен. Қытай ұшқыштық ғарыш агенттігі әзірге фильмнің екі минуттық екі 4K-трейлерін жариялады. Оның бірінде стансадағы өмір көрсетілсе, екіншісінде Жердің ғарыштан түсірілген керемет көріністері бейнеленген.

https://youtu.be/_JdT-_PWHKw
https://youtu.be/3xE3zxDNLXI

РЕСЕЙ ҒАЛЫМДАРЫ ӨЗІМБІЛЕМДІККЕ ҚАРСЫ

Спектр-РГ ғарыштық обсерваториясының ғылыми жетекшісі академик Сюняев eROSITA рентген-телескопын Германиямен келіспей қосуға қарсы шықты. "Бұл әлемдік деңгейдегі тамаша ғылыми аспап, ол өте көп дерек берді. Бәріміз оның белсенді жұмысқа оралуын армандаймыз. Бірақ ол таңғажайып күрделі аспап, оны өз бетімізбен қосамыз деп құртып алуымыз мүмкін", — деді Рәшит Әлиұлы. РҒА президенті академик Сергеев те осы мәндес пікір білдірді.

Жақында Роскосмос басшысы Рогозин герман жағы Ресей ашқан соғысқа наразылық ретінде өшірген eROSITA-ны қайта қосуға нұсқау бергенін хабарлағанбыз.

SLS ҰШЫРУ АЛАҢЫНА ҚАЙТА ШЫҒАРЫЛДЫ

6 маусымда Артемида-1 миссиясына арналған НАСА-ның SLS аса ауыр зымыраны КҒО-дағы LC-39B ұшыру алаңына тағы шығарылды. Бас жаттығу кезінде зымыранға толық мөлшерде отын құйылып, старттық кері санақ операциялары пысықталуы тиіс. Жаттығу әзірге 19 маусымға жоспарланып отыр.

Көкектегі үш отын құю әрекетінің бәрі сәтсіз болған еді. Содан соң SLS жөндеуге Тік жинау ғимаратына енгізілген. Мамандар сұйық сутегі аққан жерді тауып, жөндеді және ICPS сатысының гелий беретін клапанын ауыстырды. Сондай-ақ старт алаңындағы ақаулар жөнделіп, бағдарламадағы қателер түзетілді.

Credit: NASA/Ben Smegelsky

АЙ БІРІНШІ ШИРЕКТЕ

Астрофотограф Эндрю МакКарти бірінші ширектегі Айдың мына тамаша композит кескінін біздің назарымызға ұсыну үшін кеше түнде 30000 фото түсірген екен.

Credit: Andrew McCarthy

Nilesat 301 — жылдың 23-ші ұшырылымы

Nilesat 301 — мысырлық геостационар байланыс жерсерігі, массасы 4,1 т.

Falcon 9 B1062.7 1-сатысы JRTI баржасына қонды

УЭББ АЙНАСЫНА МИКРОМЕТЕОРИТ СОҒЫЛҒАН

НАСА мамырдың 23-і мен 25-і аралығында негізгі айнаның C3 сегментіне микрометеорит соғылғанын хабарлады. Уэбб ғарыштық телескопы ойдағыдай жұмыс істеп тұр. Дегенмен оқиға телескоп деректеріне болмашы, бірақ байқалатын әсер еткен. Уэббтың халі мұқият тексерілуде, мұндай соққыларды зерттеп, олардың залалын жеңілдетумен айналысатын жеке топ құрылды.

Әрине, инженерлер осындай оқиғаны болжап, айналарды кішкене метеороид соққыларына шыдас беретіндей етіп жобалаған. Десе де, микрометеорит соқтығысулары уақыт өте айналарды тоздыратыны ақиқат. Айналар жер бетінде арнайы сынақтан да өткен.

Алайда соңғы соққы эксперимент пен модельдегіден асып түсіп, мамандар болжағаннан көрі елеулі зиян келтірген. Телескоп ұшырылғалы төрт микрометеорит соққысы тіркелген еді, бірақ олардың күші болжамды шамадан аспаған.

Айна сегменттері қозғалмалы болғандықтан, соққыдан пайда болған бұрмалауды ішінара теңестіруге болады. Тас тиген C3 сегментінің қалпына түзету енгізіліп те қойды. Бұл жұмыс жалғасуда.

Миссия барысында мұндай оқиғалар қайталанып тұруы мүмкін. Белгілі метеорит ағындары жақындаса, телескоп қозғағыштарын қосып, олардан жалтарып кете де алады. Қазір Уэбб ғарыштық телескопы іске қосудың соңғы кезеңінде. НАСА ол түсірген алғашқы толықтүсті кескіндерді 12 шілдеде жарияламақ.

PERSEVERANCE РОВЕРІ ЕКІНШІ ҒЫЛЫМИ НАУҚАНЫН БАСТАДЫ

НАСА-ның Perseverance ровері Марстағы Езеро кратері ішіне 2021 жылы 19 ақпанда қонған. Слд жылы жазда ол ғылыми бағдарламасының бірінші кезеңін бастады. 400 сол (марс тәулігі) ішінде ровер Октавия Е. Батлер атындағы қону алаңынан оңтүстікке жүріп, кратер түбіндегі жартастарды зерттеді. Ол 8 тау жынысы кернін, Марс атмосферасының бір үлгісін және бір куәландырушы үлгі алды. Ровер кратерде ежелде көл болғаны жайлы болжамды растады. "Қайсарлық" қонған жеріне оралған соң, солтүстік-шығысқа жүріп, шағылдарды айналып өтті де, батыстағы көне өзен атырауына бет түзеді.

2022 жылы 18 көкекте ғылыми бағдарламаның жарты жер жылына созылатын екінші кезеңі басталды. Ровер атыраумен өрлеп, осыдан миллиардтаған жыл бұрын сұйық күйдегі суда түзілген қабатты шөгінді жыныстар үлгілерін алады. Егер ол кезде Марста тірі ағзалар жасаған болса, олардың қалдықтары немесе іздері кей жыныстарда сақталып қалуы мүмкін.

Ровер жақын солдары Хоксбилл аңғарына, алғашқы үлгі алатын жерге жетеді. Perseverance көтерілу барысында тағы төрт рет тоқтап, геологиялық зерттеу жүргізеді. Ішінде органикалық заттар сақталуы мүмкін ұсақтүйіршікті сазды аргиллит, сондай-ақ Езеро көлінің ғұмыржасын анықтауға қажет ірітүйіршікті құмтас үлгілері алынуы тиіс.

Credit: NASA/JPL-Caltech

Starship — әрқайсының тартымы 230 тонна-күш 33 Raptor 2 қозғағышы
#космодерек

Зымырандардың тартымы: SLS (қапталдағы қос үдеткішімен бірге) — 4496 тонна-күш, Saturn V — 3450 тонна-күш, Starship — 7600 тонна-күш
#космодерек

Бока-Чика жағалауы. Ғарыш қауымдастығы FAA-ны тезірек шешім шығаруға шақыруда. Экологиялық экспертиза шешімі 14 маусымға қараған түні Алматы уақытымен 00:00-де жарияланады.

СТАРШИПТІ ОРБИТАҒА ҰШЫРУҒА РҰҚСАТ БЕРІЛДІ!

АҚШ Федералдық авиация басқармасы (FAA) SpaceX компаниясына Starbase кешенінен Starship зымырандарын орбитаға ұшыруға рұқсат берді. АҚШ Балық қорын және жабайы жануарларды қорғау қызметінің (USFWS) пікіріне сүйенген FAA ұшырылымдар қоршаған ортаға елеулі зиян келтірмейді деген қорытындыға келді. Алайда SpaceX 75 экологиялық шараны жүзеге асыруы тиіс.

Мұны орындауға, алғашқы орбиталық ұшырылымға лицензия алуға, кемені, үдеткішті және старт құрылғыларын әзірлеуге бірнеше ай кетуі мүмкін. Дегенмен Старшиптің орбитаға шыққанын осы жылы көріп қалармыз

Суретте: SH B7 пен Starship S24 прототиптері Starbase ғарыш кешенінің ұшыру алаңында. Техас штаты, Бока-Чика қыстағы маңы
Credit: SpaceX

БҮГІН ТҮНДЕ — СУПЕРАЙ!

2022 жылы 14 маусымда Алматы уақытымен 17:53-те Ай толады. Ал бұдан тура жарты тәуліктен соң, яғни түнгі 05:23-те Ай өз орбитасының перигейін басып, Жерден 357 433 километрде өтеді. Екі оқиғаны үш тәуліктен кем уақыт бөлсе және Ай 362 000 км-ден жақындаса, мұндай сәйкестік "суперай" деп аталады.

Суперай апогейдегі "микроайдан" 13%-ке жарық, және оның көрінетін диаметрі 8%-ке үлкейіп, 33,5 бұрыштық минутқа жетеді. Бұл жай көзбен ажыратуға болатындай соншалықты айырма емес, дегенмен көбіміз Айдың ерекше үлкейгенін байқаймыз. Айдың үлкен болып көрінгенін сипаттаған бақылаушылар әдетте суперай туралы алдын-ала біліп, осындай көріністі күтеді.

2022 жылы екі суперай болады, келесі жолы оны 14 шілдеде бақылай аламыз. Құбылыс жайлы толығырақ — видеода: https://youtu.be/W11oKm6hLoU

НАСА-ның Artemis I миссиясымен өз есіміңізді Айға жіберуге асығыңыз! Акцияға бүгін түнгі 02:00-ге дейін тіркелуге болады. Атыңызды тек ағылшын әріптерімен ғана жаза аласыз. Сілтеме: https://www.nasa.gov/send-your-name-with-artemis/

НАСА-ның SLS суперзымыраны мен оның нысанасы — Ай
Credit: John Kraus Photos

СИРЕК КАДР: МҰХИТТАҒЫ КЕЗДЕСУ

Nilesat 301 жерсерігін ұшырған B1062.7 бірінші сатысын Канаверал портына алып келе жатқан JRTI платформасы 17 маусым, Алматы уақытымен 22:08-ге жоспарланған Starlink-4.19 миссиясына шыққан ASOG платформасымен кездесті.

Credit: Jerry Pike

17 маусым. Starlink-4.19 — жылдың 24-ші старты. КҒО, LC-39A

Falcon 9 B1060 1-сатысы 13 рет ұшып келді — жаңа рекорд! ASOG баржасына қону