БИЫЛ АҚШ ЗЫМЫРАНДАРЫНЫҢ 86%-Н SPACEX ҰШЫРДЫ
SpaceX компаниясы 2023 жылы Falcon 9 және Falcon Heavy зымырандарын әзірше 76 рет ұшырды. Бұл АҚШ-тың барлық басқа ұшыру операторлары 2020–2023 жж. жасаған ұшырылым санынан (68) көп. Ал жеңіл зымырандарды санамасақ, басқа операторлар 2016-дан бері 71 миссия орындаған.
Инфографика: Ken Kirtland IV
#зымыранұшыру
SpaceX компаниясы 2023 жылы Falcon 9 және Falcon Heavy зымырандарын әзірше 76 рет ұшырды. Бұл АҚШ-тың барлық басқа ұшыру операторлары 2020–2023 жж. жасаған ұшырылым санынан (68) көп. Ал жеңіл зымырандарды санамасақ, басқа операторлар 2016-дан бері 71 миссия орындаған.
Инфографика: Ken Kirtland IV
#зымыранұшыру
👍1
29 ҚАЗАН 2023 — АЙДЫҢ ЖАРТЫЛАЙ ТҰТЫЛУЫ
2023 жылы 29 қазанға қараған түні Алматы уақытымен 01:36–02:53 аралығында Ай жартылай тұтылады. Тұтылудың 02:14-тегі ең үлкен фазасында Жер көлеңкесі Айдың 12%-ін ғана қараңғылайды. Аспан ашық болса, құбылыс Қазақстанның барлық аумағынан көрінеді. Біздің елден бақыланатын келесі Ай тұтылуы — 2025 жылғы 7/8 қыркүйекте. Құбылыс жайлы қосымша ақпарат роликте берілген.
#астрокүнтізбе
2023 жылы 29 қазанға қараған түні Алматы уақытымен 01:36–02:53 аралығында Ай жартылай тұтылады. Тұтылудың 02:14-тегі ең үлкен фазасында Жер көлеңкесі Айдың 12%-ін ғана қараңғылайды. Аспан ашық болса, құбылыс Қазақстанның барлық аумағынан көрінеді. Біздің елден бақыланатын келесі Ай тұтылуы — 2025 жылғы 7/8 қыркүйекте. Құбылыс жайлы қосымша ақпарат роликте берілген.
#астрокүнтізбе
👍1
ОСЫ ТҮНІ ЕҢ ЖАРЫҚ ЕКІ АСПАН ШЫРАҒЫ БІРГЕ ЖАРҚЫРАЙДЫ
2023 жылғы қазанның 28-нен 29-на қараған түні Толған Ай (Ф= 1,00) ерекше жарық Юпитерден (–2,9m) 2,9°-та өтеді. Толығырақ — видеода.
Ай түнгі 1:36—2:13 арасында жартылай тұтылатынын да ескертейік. 12 проценттік тұтылуға бола ешкім түнде тұра қоймас, бірақ кешке және таң ата Ай мен Юпитердің қосылысына назар аударған жөн. Ал жексенбіден дүйсенбіге қараған түні Ай Үркермен тоғысады.
Кескін: Sky & Telescope
#астрокүнтізбе
2023 жылғы қазанның 28-нен 29-на қараған түні Толған Ай (Ф= 1,00) ерекше жарық Юпитерден (–2,9m) 2,9°-та өтеді. Толығырақ — видеода.
Ай түнгі 1:36—2:13 арасында жартылай тұтылатынын да ескертейік. 12 проценттік тұтылуға бола ешкім түнде тұра қоймас, бірақ кешке және таң ата Ай мен Юпитердің қосылысына назар аударған жөн. Ал жексенбіден дүйсенбіге қараған түні Ай Үркермен тоғысады.
Кескін: Sky & Telescope
#астрокүнтізбе
👍1
27. «ГРЕЙТ-ПОЛЛЕТ-СИ АРКАСЫ ҮСТІНДЕГІ ПОЛЯР ШҰҒЫЛАСЫ»
«Шұғыла» номинациясының қысқа тізіміне енген — Брендан Александер.
Поллет үлкен теңіз аркасы, Фанад түбегі, Ирландия. 27 ақпан 2023.
Aurora Over the Great Pollet Sea Arch by Brendan Alexander
Astronomy Photographer of the Year 2023
Great Pollet Sea Arch, Fanad Peninsula, County Donegal, Ireland, 27 February 2023
#астрофото2023
«Шұғыла» номинациясының қысқа тізіміне енген — Брендан Александер.
Поллет үлкен теңіз аркасы, Фанад түбегі, Ирландия. 27 ақпан 2023.
Aurora Over the Great Pollet Sea Arch by Brendan Alexander
Astronomy Photographer of the Year 2023
Great Pollet Sea Arch, Fanad Peninsula, County Donegal, Ireland, 27 February 2023
#астрофото2023
👍1
ӨТКЕН ТҮНІ АЙ ТҰТЫЛДЫ
2023 жылғы 29 қазандағы Айдың жартылай тұтылуы. Тұтылудың ең үлкен фазасында Жер көлеңкесі Айдың 12%-ін ғана қараңғылады. Қазақстаннан бақыланатын келесі Ай тұтылуы — 2025 жылғы 7/8 қыркүйекте.
Фото авторы: Николай Романов
#астрокүнтізбе
2023 жылғы 29 қазандағы Айдың жартылай тұтылуы. Тұтылудың ең үлкен фазасында Жер көлеңкесі Айдың 12%-ін ғана қараңғылады. Қазақстаннан бақыланатын келесі Ай тұтылуы — 2025 жылғы 7/8 қыркүйекте.
Фото авторы: Николай Романов
#астрокүнтізбе
👍2
29 ҚАЗАН — ИНТЕРНЕТТІҢ ТУҒАН КҮНІ
1969 жылы 29 қазанда ARPANET желісінің екі компьютері арасында алғаш байланыс орнатылды. Калифорния университетіндегі SDS Sigma 7 компьютерінен 640 км жердегі Стэнфорд ғылыми институтының SDS 940 машинасына "login" сөзі екінші талпыныстан сәтті жіберілді. Сағат 22:30 болатын.
1969 жылы 29 қазанда ARPANET желісінің екі компьютері арасында алғаш байланыс орнатылды. Калифорния университетіндегі SDS Sigma 7 компьютерінен 640 км жердегі Стэнфорд ғылыми институтының SDS 940 машинасына "login" сөзі екінші талпыныстан сәтті жіберілді. Сағат 22:30 болатын.
👏2
«КӨК БАСТАУ» КЕЗЕКТІ МАКЕТІН КӨРСЕТТІ
Blue Origin компаниясының қожайыны Джефф Безос НАСА директоры Билл Нельсонды Blue Moon Mark 1 (MK1) жүк лендерінің макетімен таныстырды. Лендердің сипаттамасы:
— Айдың кез келген нүктесіне 3 тонна жүк жеткізу;
— қону дәлдігі 100 метрге дейін;
— New Glenn зымыранымен ұшырылады;
— криоген отын (аса суытылған сұйық метан мен сұйық оттегі) қолданатын BE-7 қозғағышы;
— адам қондыратын нұсқа Blue Moon Mark 2 (MK2) деп аталады, ол жайлы толығырақ.
Credit: NASA
Blue Origin компаниясының қожайыны Джефф Безос НАСА директоры Билл Нельсонды Blue Moon Mark 1 (MK1) жүк лендерінің макетімен таныстырды. Лендердің сипаттамасы:
— Айдың кез келген нүктесіне 3 тонна жүк жеткізу;
— қону дәлдігі 100 метрге дейін;
— New Glenn зымыранымен ұшырылады;
— криоген отын (аса суытылған сұйық метан мен сұйық оттегі) қолданатын BE-7 қозғағышы;
— адам қондыратын нұсқа Blue Moon Mark 2 (MK2) деп аталады, ол жайлы толығырақ.
Credit: NASA
👍1🤨1
28. «ТЕНТЕК СУДАҒЫ КӨПІР»
«Шұғыла» номинациясының қысқа тізіміне енген — Джеффри Уолл.
Bridge Over Troubled Water by Jeffrey Wall
Astronomy Photographer of the Year 2023
Forsmo, Västernorrland, Sweden, 3 September 2022
#астрофото2023
«Шұғыла» номинациясының қысқа тізіміне енген — Джеффри Уолл.
Bridge Over Troubled Water by Jeffrey Wall
Astronomy Photographer of the Year 2023
Forsmo, Västernorrland, Sweden, 3 September 2022
#астрофото2023
👍1
ҚАРАҢҒЫ МАТЕРИЯНЫҢ ФЛУКТУАЦИЯСЫ АНЫҚТАЛДЫ
31 ҚАЗАН — ҚАРАҢҒЫ МАТЕРИЯ КҮНІ
Жапон астрономдары теңдессіз жаңалық ашты. Олар ALMA радиотелескоптар кешені көмегімен Әлемде қараңғы материя таралуының ірі галактикалар масштабынан кіші масштабтағы флуктуациясын анықтады.
Қараңғы материя — Әлем массасының 29%-н құрайтын зат. Ол жарықты шығармайды, шағылдырмайды және жұтпайды, сондықтан ешқашан көрінбейді. Оның барын кәдімгі материяға гравитациялық әсері арқылы ғана білеміз. Мысалы, таяу спираль галактикалардың сыртқы бөліктері, қараңғы зат әсерінен, тек жай материя болған жағдайдағыдан тезірек айналады.
Қараңғы материя кеңістікте біркелкі таралмаған, ол шоғырлар құрайды. Сондықтан оның тарту күші алыс жарық көздерінен келе жатқан электромагниттік толқынның жолын қисайтады. Бұл эффект гравитациялық линзалау ретінде белгілі. Қараңғы материя ауыр галактикалар мен галактикалар шоғырларымен байланысқан. Алайда оның кіші масштабта қалай таралғаны белгісіз.
Жапон астрономдары ALMA көмегімен Жерден 11 млрд жарық жылындағы 3 MG J0414+0534 4 атты алыс квазарды зерттеді. Оның суретін бер жақтағы галактиканың гравитациялық линзасы төрт еселеген. Бірақ квазар кескінінің орны мен пішіні бер жақтағы галактиканың тарту күшін ғана ескерген есептеулерге сай болмай шықты. Квазар жарығына тағы бір нәрсе әсер еткен.
Бұл ірі галактикалардан кіші, нақты айтқанда, 30 000 жарық жылынан аз масштабтағы қараңғы материяның әсері екені анықталды. Демек, қараңғы материя шоғырлары галактикалардың ішіне ғана емес, галактикааралық кеңістікке де тараған. Бұл жаңалық осы жұмбақ субстанция жайлы теорияларды тексеру мен оның құпиясын ашуға жәрдемдеседі.
#ғылымижаңалық
31 ҚАЗАН — ҚАРАҢҒЫ МАТЕРИЯ КҮНІ
Жапон астрономдары теңдессіз жаңалық ашты. Олар ALMA радиотелескоптар кешені көмегімен Әлемде қараңғы материя таралуының ірі галактикалар масштабынан кіші масштабтағы флуктуациясын анықтады.
Қараңғы материя — Әлем массасының 29%-н құрайтын зат. Ол жарықты шығармайды, шағылдырмайды және жұтпайды, сондықтан ешқашан көрінбейді. Оның барын кәдімгі материяға гравитациялық әсері арқылы ғана білеміз. Мысалы, таяу спираль галактикалардың сыртқы бөліктері, қараңғы зат әсерінен, тек жай материя болған жағдайдағыдан тезірек айналады.
Қараңғы материя кеңістікте біркелкі таралмаған, ол шоғырлар құрайды. Сондықтан оның тарту күші алыс жарық көздерінен келе жатқан электромагниттік толқынның жолын қисайтады. Бұл эффект гравитациялық линзалау ретінде белгілі. Қараңғы материя ауыр галактикалар мен галактикалар шоғырларымен байланысқан. Алайда оның кіші масштабта қалай таралғаны белгісіз.
Жапон астрономдары ALMA көмегімен Жерден 11 млрд жарық жылындағы 3 MG J0414+0534 4 атты алыс квазарды зерттеді. Оның суретін бер жақтағы галактиканың гравитациялық линзасы төрт еселеген. Бірақ квазар кескінінің орны мен пішіні бер жақтағы галактиканың тарту күшін ғана ескерген есептеулерге сай болмай шықты. Квазар жарығына тағы бір нәрсе әсер еткен.
Бұл ірі галактикалардан кіші, нақты айтқанда, 30 000 жарық жылынан аз масштабтағы қараңғы материяның әсері екені анықталды. Демек, қараңғы материя шоғырлары галактикалардың ішіне ғана емес, галактикааралық кеңістікке де тараған. Бұл жаңалық осы жұмбақ субстанция жайлы теорияларды тексеру мен оның құпиясын ашуға жәрдемдеседі.
#ғылымижаңалық
👍1🔥1
107. ШАЯН ТӘРІЗДІ ТҰМАНДЫҚ УЭББ ТЕЛЕСКОПЫ КӨЗІМЕН
Краб Тұмандығы (Messier 1, M1, NGC 1952, Taurus A) — 1054 жылы Торпақ шоқжұлдызында жарылған супержаңаның қалдығы. Аспандағы ең көп зерттелген нысанның біріне енді Уэбб ғарыштық телескопының NIRCam мен MIRI аспаптары да көз тікті.
Credit: NASA, ESA, CSA, STScI, T. Temim (Princeton University)
Краб Тұмандығы (Messier 1, M1, NGC 1952, Taurus A) — 1054 жылы Торпақ шоқжұлдызында жарылған супержаңаның қалдығы. Аспандағы ең көп зерттелген нысанның біріне енді Уэбб ғарыштық телескопының NIRCam мен MIRI аспаптары да көз тікті.
Credit: NASA, ESA, CSA, STScI, T. Temim (Princeton University)
👍1
29. «ЖАРЫҚ ШЫМЫЛДЫҒЫ»
«Шұғыла» номинациясының қысқа тізіміне енген — Андреас Эттль.
20 ақпанда Норвегияның Лофотен аралдарында түсірілген тағы бір фото.
Curtain of Light by Andreas Ettl
Astronomy Photographer of the Year 2023
Hamnøy, Lofoten Islands, Norway, 20 February 2023
#астрофото2023
«Шұғыла» номинациясының қысқа тізіміне енген — Андреас Эттль.
20 ақпанда Норвегияның Лофотен аралдарында түсірілген тағы бір фото.
Curtain of Light by Andreas Ettl
Astronomy Photographer of the Year 2023
Hamnøy, Lofoten Islands, Norway, 20 February 2023
#астрофото2023
👍3
1 ҚАРАШАДА LUCY ЗОНДЫ ДИНКИНЕШ АСТЕРОИДЫНЫҢ ҚАСЫНАН ӨТЕДІ
2023 жылғы 1 қарашада, Алматы уақытымен 22:54-те НАСА-ның Lucy зонды Негізгі астероидтар белдеуінің ішкі шетіндегі (152830) 1999 VD57 Dinkinesh астероидынан 425 километрде ұшып өтеді. 1999 жылы ашылған бұл дененің өлшемі 700 метрдей.
Ұшып өтуден бір сағаттай бұрын, ара қашықтық 16 000 км болғанда, аппарат өзінің терминалдық жүйесі көмегімен Динкинештің орнын белсенді қадағалай бастайды. Жүйе астероидты 4,5 км/сек жылдамдықпен заулаған зондтың ғылыми аспаптарының көзқарас аясында автоматты түрде ұстап тұруы тиіс. Жақын өту кезінде зондтың антеннасы Жерге бағытталып тұрмайды, сондықтан алынған кескіндер мен ғылыми деректер келесі апталарда хабарланады.
Lucy 2024 жылы 12 желтоқсанда гравитациялық маневр жасау үшін Жер тұсына екінші рет оралады. 2025-тің 20 көкегінде ол Негізгі белдеудегі Дональдджохансен астероидының қасынан өтеді. «Люси» 2027–2033 жылдары Юпитердің 8 троялық астероидын жақыннан зерттейді деп жоспарланған.
Credit: NASA
2023 жылғы 1 қарашада, Алматы уақытымен 22:54-те НАСА-ның Lucy зонды Негізгі астероидтар белдеуінің ішкі шетіндегі (152830) 1999 VD57 Dinkinesh астероидынан 425 километрде ұшып өтеді. 1999 жылы ашылған бұл дененің өлшемі 700 метрдей.
Ұшып өтуден бір сағаттай бұрын, ара қашықтық 16 000 км болғанда, аппарат өзінің терминалдық жүйесі көмегімен Динкинештің орнын белсенді қадағалай бастайды. Жүйе астероидты 4,5 км/сек жылдамдықпен заулаған зондтың ғылыми аспаптарының көзқарас аясында автоматты түрде ұстап тұруы тиіс. Жақын өту кезінде зондтың антеннасы Жерге бағытталып тұрмайды, сондықтан алынған кескіндер мен ғылыми деректер келесі апталарда хабарланады.
Lucy 2024 жылы 12 желтоқсанда гравитациялық маневр жасау үшін Жер тұсына екінші рет оралады. 2025-тің 20 көкегінде ол Негізгі белдеудегі Дональдджохансен астероидының қасынан өтеді. «Люси» 2027–2033 жылдары Юпитердің 8 троялық астероидын жақыннан зерттейді деп жоспарланған.
Credit: NASA
👍2
МАШИНАНЫ ҮЙРЕТУ ЖАЙЛЫ ҚАЗАҚША КІТАП
Сингапурлық Bolttech компанияның машинаны үйрету жөніндегі аға инженері, PhD Мағжан Қайранбаймен сұхбат. Ол машинаны үйрету (Machine Learning) саласында 2012 жылдан бері жұмыс істеп келе жатыр.
Мағжанның “Жасанды Интеллект инженері болу” сериясындағы кітаптарын мына сайттан сатып ала аласыздар. Ал «Python тілінде бағдарламалау негіздері» кітабын тегін жүктеп алуға мүмкіндік бар.
#қазақстанғылымы
Сингапурлық Bolttech компанияның машинаны үйрету жөніндегі аға инженері, PhD Мағжан Қайранбаймен сұхбат. Ол машинаны үйрету (Machine Learning) саласында 2012 жылдан бері жұмыс істеп келе жатыр.
Мағжанның “Жасанды Интеллект инженері болу” сериясындағы кітаптарын мына сайттан сатып ала аласыздар. Ал «Python тілінде бағдарламалау негіздері» кітабын тегін жүктеп алуға мүмкіндік бар.
#қазақстанғылымы
👍2
ЖАС ЖҰЛДЫЗДАР ТӘЛІМБАҒЫ
1990 жылы 24 көкекте ұшырылған Хаббл ғарыштық телескопы әр туған күнін бір тамаша суретпен атап өтетіні белгілі. 2020 жылғы кескінде NGC 2020 және NGC 2014 атты екі әдемі тұмандық бейнеленген еді. Толығырақ — арнамыздағы жаңа роликте.
Credit: NASA, ESA, STScI
#бейнеролик
1990 жылы 24 көкекте ұшырылған Хаббл ғарыштық телескопы әр туған күнін бір тамаша суретпен атап өтетіні белгілі. 2020 жылғы кескінде NGC 2020 және NGC 2014 атты екі әдемі тұмандық бейнеленген еді. Толығырақ — арнамыздағы жаңа роликте.
Credit: NASA, ESA, STScI
#бейнеролик
❤1
30. «КҮН АЙМЕН БИЛЕГЕНДЕ»
«Шұғыла» номинациясының қысқа тізіміне енген — Филип Гребенда.
When the Sun Dances With the Moon by Filip Hrebenda
Astronomy Photographer of the Year 2023
Arnarstapi, Snæfellsbær, Iceland, 17 September 2022
#астрофото2023
«Шұғыла» номинациясының қысқа тізіміне енген — Филип Гребенда.
When the Sun Dances With the Moon by Filip Hrebenda
Astronomy Photographer of the Year 2023
Arnarstapi, Snæfellsbær, Iceland, 17 September 2022
#астрофото2023
👍1😱1