septann2023.gif
12 MB
КЕЗЕКТІ «ЫСТЫҚ» РЕКОРД
GISTEMP деректері бойынша, 2023 жылдың қыркүйегі бақылау тарихындағы ең ыстық қыркүйек болған. Мұндай айлық рекордтар биыл қатарынан төртінші рет тіркеліп отыр: маусым, шілде, тамыз, қыркүйек.
Credit: NASA/Peter Jacobs
#жаһандықжылыну
GISTEMP деректері бойынша, 2023 жылдың қыркүйегі бақылау тарихындағы ең ыстық қыркүйек болған. Мұндай айлық рекордтар биыл қатарынан төртінші рет тіркеліп отыр: маусым, шілде, тамыз, қыркүйек.
Credit: NASA/Peter Jacobs
#жаһандықжылыну
👍1
21. «ҚАРЛЫ ЭТНА ТАУЫ ҮСТІНДЕГІ 2022 E3 КОМЕТАСЫ»
«Аспан пейзажы» номинациясының қысқа тізіміне енген — Дарио Джаннобиле.
2023-тің қаңтарында Сицилияда түсірілген бұл фотоны кезінде жариялағанбыз. C/2022 E3 (ZTF) кометасы жайлы бейнеролик.
Comet 2022 E3 Above Snowy Mount Etna by Dario Giannobile
Astronomy Photographer of the Year 2023
Mount Etna, Sicily, Italy, 24 January 2023
#астрофото2023
«Аспан пейзажы» номинациясының қысқа тізіміне енген — Дарио Джаннобиле.
2023-тің қаңтарында Сицилияда түсірілген бұл фотоны кезінде жариялағанбыз. C/2022 E3 (ZTF) кометасы жайлы бейнеролик.
Comet 2022 E3 Above Snowy Mount Etna by Dario Giannobile
Astronomy Photographer of the Year 2023
Mount Etna, Sicily, Italy, 24 January 2023
#астрофото2023
👍1
106. УЭББ ЮПИТЕРДЕГІ РЕАКТИВТІ АҒЫСТЫ БАЙҚАДЫ
Уэбб телескопы Юпитер экваторындағы негізгі бұлт қабатының үстінен ені 4800 км болатын реактивті ағысты анықтады. Ол сағатына 512 км жылдамдықпен қозғалады екен, бұл Жердегі ең қуатты 5 категориялы хураканнан 2 есе күшті! Ағыс Юпитердің төменгі стратосферасында, 40 км биіктікте соғады. Юпитер атмосферасын зерттеген басқа миссиялар одан төменірек қабаттардан алып дауылдар мен аммиак мұзынан тұратын бұлттар тапқан еді. Уэббтің таяу инфрақызыл диапазонда сезімтал көзі бұлттар төбесінен 25–50 километр жоғары өте биік қабаттардың бұрын байқалмаған құрылымын көре алады.
Image: NASA, ESA, CSA, STScI, R. Hueso (University of the Basque Country), I. de Pater (University of California, Berkeley), T. Fouchet (Observatory of Paris), L. Fletcher (University of Leicester), M. Wong (University of California, Berkeley), J. DePasquale (STScI)
#ғылымижаңалық
Уэбб телескопы Юпитер экваторындағы негізгі бұлт қабатының үстінен ені 4800 км болатын реактивті ағысты анықтады. Ол сағатына 512 км жылдамдықпен қозғалады екен, бұл Жердегі ең қуатты 5 категориялы хураканнан 2 есе күшті! Ағыс Юпитердің төменгі стратосферасында, 40 км биіктікте соғады. Юпитер атмосферасын зерттеген басқа миссиялар одан төменірек қабаттардан алып дауылдар мен аммиак мұзынан тұратын бұлттар тапқан еді. Уэббтің таяу инфрақызыл диапазонда сезімтал көзі бұлттар төбесінен 25–50 километр жоғары өте биік қабаттардың бұрын байқалмаған құрылымын көре алады.
Image: NASA, ESA, CSA, STScI, R. Hueso (University of the Basque Country), I. de Pater (University of California, Berkeley), T. Fouchet (Observatory of Paris), L. Fletcher (University of Leicester), M. Wong (University of California, Berkeley), J. DePasquale (STScI)
#ғылымижаңалық
👍1
22. «ШАҒЫЛ»
Гринуич Корольдік обсерваториясы өткізген «Жыл астрофотографы-2023» конкурсы жүлдегерлерінің туындыларымен одан әрі танысайық.
«Аспан пейзажы» номинациясының қысқа тізіміне енген — Бурак Есенбей.
Толқынданған құм шағылының қыры үстінде Шолпан жарқырайды. Сәл жоғарырақ Құс Жолының шаңды доғасы иіліп тұр. Фото Мысырдағы «Ақ шөл» Ұлттық паркінде түсірілген.
Dune by Burak Esenbey
Astronomy Photographer of the Year 2023
White Desert National Park, Egypt, 4 March 2022
#астрофото2023
Гринуич Корольдік обсерваториясы өткізген «Жыл астрофотографы-2023» конкурсы жүлдегерлерінің туындыларымен одан әрі танысайық.
«Аспан пейзажы» номинациясының қысқа тізіміне енген — Бурак Есенбей.
Толқынданған құм шағылының қыры үстінде Шолпан жарқырайды. Сәл жоғарырақ Құс Жолының шаңды доғасы иіліп тұр. Фото Мысырдағы «Ақ шөл» Ұлттық паркінде түсірілген.
Dune by Burak Esenbey
Astronomy Photographer of the Year 2023
White Desert National Park, Egypt, 4 March 2022
#астрофото2023
👍1🔥1
BEPICOLOMBO МЕРКУРИЙ МИССИЯСЫНЫҢ ҰШЫРЫЛҒАНЫНА — 5 ЖЫЛ
Жер орағы «БeпиΚοлοмбο» ғарыш аппаратының көзімен, ара қашықтық 540 400 км. Еуропалық және жапон орбитерлерінен тұратын миссия Меркурийге 2018 жылы 20 қазанда аттанды. Ең кішкентай планетаға жіберілген тарихтағы үшінші миссия жайлы — роликте.
Жер орағы «БeпиΚοлοмбο» ғарыш аппаратының көзімен, ара қашықтық 540 400 км. Еуропалық және жапон орбитерлерінен тұратын миссия Меркурийге 2018 жылы 20 қазанда аттанды. Ең кішкентай планетаға жіберілген тарихтағы үшінші миссия жайлы — роликте.
👍1
21/22 ҚАЗАН 2023 — ОРИОНИДТЕР МЕТЕОР АҒЫНЫ
2023 жылы 21 қазаннан 22-не қараған түні Орионидтер метеор ағыны шыңына жетеді. Сағатына 15–20 аққан жұлдызға дейін бақылануы мүмкін. Ағынды Галлей кометасынан қалған бөлшектер туғызады, радианты — түн ортасы ауа шығатын Орион шоқжұлдызында.
Биыл бірінші ширектегі Ай ерте батады да, бақылауға кедергі келтірмейді. Ағынды тамашалау үшін, түн ортасынан таң атқанша оңтүстік-батыс жаққа қараған дұрыс. Жарық, әдемі, тез (66 км/сек) Орионидтер айқын із қалдырады. Олар әдетте ақ түсті, бірақ қызыл, көк-жасыл, сары, тоқсары метеорлар да кездеседі. Ағын жайлы басқа да деректер — бейнероликте.
Kecкін: Sky & Telescope, Stellarium with additions by Bob King
#астрокүнтізбе
2023 жылы 21 қазаннан 22-не қараған түні Орионидтер метеор ағыны шыңына жетеді. Сағатына 15–20 аққан жұлдызға дейін бақылануы мүмкін. Ағынды Галлей кометасынан қалған бөлшектер туғызады, радианты — түн ортасы ауа шығатын Орион шоқжұлдызында.
Биыл бірінші ширектегі Ай ерте батады да, бақылауға кедергі келтірмейді. Ағынды тамашалау үшін, түн ортасынан таң атқанша оңтүстік-батыс жаққа қараған дұрыс. Жарық, әдемі, тез (66 км/сек) Орионидтер айқын із қалдырады. Олар әдетте ақ түсті, бірақ қызыл, көк-жасыл, сары, тоқсары метеорлар да кездеседі. Ағын жайлы басқа да деректер — бейнероликте.
Kecкін: Sky & Telescope, Stellarium with additions by Bob King
#астрокүнтізбе
👍1
23. «КҮЗГІ ҚҰС ЖОЛЫ ДОҒАСЫ МЕН ОРИОНИД БОЛИДІ»
«Аспан пейзажы» номинациясының қысқа тізіміне енген — Чуньлинь Ли.
2022 жылғы 22 қазандағы Орионидтер метеор ағыны (жұлдыз жауыны жайлы толығырақ — роликте).
Алдыңғы поста жазылғандай, бұл ағынның шыңы биыл қазанның 21-нен 22-не қараған түнге келеді. Түнгі аспанда жарқыраған із қалдыра аққан метеорларды көруге тырысыңыз!
Autumn Milky Way Arc and an Orion Bolide by Chunlin Liu
Astronomy Photographer of the Year 2023
Wangjingtai, Miyun district, Beijing, China, 22 October 2022
#астрофото2023
«Аспан пейзажы» номинациясының қысқа тізіміне енген — Чуньлинь Ли.
2022 жылғы 22 қазандағы Орионидтер метеор ағыны (жұлдыз жауыны жайлы толығырақ — роликте).
Алдыңғы поста жазылғандай, бұл ағынның шыңы биыл қазанның 21-нен 22-не қараған түнге келеді. Түнгі аспанда жарқыраған із қалдыра аққан метеорларды көруге тырысыңыз!
Autumn Milky Way Arc and an Orion Bolide by Chunlin Liu
Astronomy Photographer of the Year 2023
Wangjingtai, Miyun district, Beijing, China, 22 October 2022
#астрофото2023
👍2🔥1
СІЗ БІЛЕСІЗ БЕ?
Таңғажайып факт: судың бір ғана молекуласындағы сутегі атомдарының саны бүкіл Күн жүйесіндегі жұлдыздар санынан екі есе көпІ
#астроқалжың
Таңғажайып факт: судың бір ғана молекуласындағы сутегі атомдарының саны бүкіл Күн жүйесіндегі жұлдыздар санынан екі есе көпІ
#астроқалжың
👍3❤1
INGENUITY МАРС ӘУЕСІНДЕГІ ЖЫЛДАМДЫҚ РЕКОРДЫН СЕГІЗІНШІ РЕТ ЖАҢАРТТЫ — 10 М/С
Марстағы Ingenuity тікұшағы горизонталь ұшу жылдамдығы рекордын секундына 10 метрге жеткізді. Бұл 2023 жылы 12 қазандағы 62-ші ұшу кезінде тіркелді. Дрон 121 секундта 18 метр биіктікте 268 метр ұшып өтті. Ingenuity бір апта бұрын биіктік рекордын жаңартқан еді: 24 метр.
Credit: NASA/JPL-Caltech
Марстағы Ingenuity тікұшағы горизонталь ұшу жылдамдығы рекордын секундына 10 метрге жеткізді. Бұл 2023 жылы 12 қазандағы 62-ші ұшу кезінде тіркелді. Дрон 121 секундта 18 метр биіктікте 268 метр ұшып өтті. Ingenuity бір апта бұрын биіктік рекордын жаңартқан еді: 24 метр.
Credit: NASA/JPL-Caltech
👍2
ҚАЗАҚСТАНДА ЖАСАЛҒАН!
ARA animation studios жасаған «Шырақ» анимациялық фильмі көркемдік жағынан да, техникалық деңгейі бойынша да әлемдік үздік туындылардан кем түспейтін сияқты.
Видеоның сипаттамасындағы өтінішке назар аударыңыздар. Suzanne Awards Festival at BCON2023 сайтына кіріп, отандық туындыны қолдайық.
ARA animation studios жасаған «Шырақ» анимациялық фильмі көркемдік жағынан да, техникалық деңгейі бойынша да әлемдік үздік туындылардан кем түспейтін сияқты.
Видеоның сипаттамасындағы өтінішке назар аударыңыздар. Suzanne Awards Festival at BCON2023 сайтына кіріп, отандық туындыны қолдайық.
YouTube
Animated Short Film - SHYRAQ (SUB)
If you liked the film, consider supporting us at the Suzanne Awards Festival at BCON2023 by putting your honest star rating in the link below:
https://conference.blender.org/2023/festival/entries/vote/#528
Егер Сізге фильм ұнаса, туындымызға Suzanne Awards…
https://conference.blender.org/2023/festival/entries/vote/#528
Егер Сізге фильм ұнаса, туындымызға Suzanne Awards…
❤2
JUNO ЗОНДЫ ИО ЖАНАРТАУЛАРЫН КӨРДІ
2023 жылы 16 қазанда НАСА-ның Juno ғарыш аппараты Юпитердің серігі Иодан 11 645 километрде ұшып өтті. Зондтың JunoCam камерасы Ионың бұрын-соңды жасалған ең айқын суреттерін түсірді. Олардан тау мен жанартау шыңдары, сондай-ақ күкірт диоксидіне бай Колхида жазығы көрініп тұр. Соңғы кескіннің бірінен Иодағы ең ірі жанартау ойығы — Локи патерасының күңгірт дағы байқалады.
Ио Юпитердің басқа серіктеріне мүлдем ұқсамайды. Оның бетінде соққы кратерлері жоққа тән, ал түсі өте ерекше. Ио бетінде ақ, қызыл, қара, жасыл, сары түстердің алуан реңкі байқалады. Бұл жанартаулардан үздіксіз төгілген күкірт пен силикат қосылыстарының әсері. Жанартаудан атқылаған зат қабаттары кратерлерді тез арада жауып қалады. Серік бетінде соққы формациялары емес, жүздеген километрге жететін лава ағыстары, еріген күкірт көлдері мен тереңдігі бірнеше километр кальдералар бар.
Биыл Juno аппаратының ұшырылғанына 12 жыл, Юпитер маңындағы орбитаға шыққанына — 7 жыл толды. Ол 30 желтоқсанда Ио бетінен небәрі бірнеше жүз километр биіктікте өтеді. Бұл осы аспан денесі жайлы теңдессіз ақпарат жинауға және, әрине, тамаша жаңа суреттер түсіруге мүмкіндік бермек.
Credit: NASA/JPL-Caltech/SwRI
2023 жылы 16 қазанда НАСА-ның Juno ғарыш аппараты Юпитердің серігі Иодан 11 645 километрде ұшып өтті. Зондтың JunoCam камерасы Ионың бұрын-соңды жасалған ең айқын суреттерін түсірді. Олардан тау мен жанартау шыңдары, сондай-ақ күкірт диоксидіне бай Колхида жазығы көрініп тұр. Соңғы кескіннің бірінен Иодағы ең ірі жанартау ойығы — Локи патерасының күңгірт дағы байқалады.
Ио Юпитердің басқа серіктеріне мүлдем ұқсамайды. Оның бетінде соққы кратерлері жоққа тән, ал түсі өте ерекше. Ио бетінде ақ, қызыл, қара, жасыл, сары түстердің алуан реңкі байқалады. Бұл жанартаулардан үздіксіз төгілген күкірт пен силикат қосылыстарының әсері. Жанартаудан атқылаған зат қабаттары кратерлерді тез арада жауып қалады. Серік бетінде соққы формациялары емес, жүздеген километрге жететін лава ағыстары, еріген күкірт көлдері мен тереңдігі бірнеше километр кальдералар бар.
Биыл Juno аппаратының ұшырылғанына 12 жыл, Юпитер маңындағы орбитаға шыққанына — 7 жыл толды. Ол 30 желтоқсанда Ио бетінен небәрі бірнеше жүз километр биіктікте өтеді. Бұл осы аспан денесі жайлы теңдессіз ақпарат жинауға және, әрине, тамаша жаңа суреттер түсіруге мүмкіндік бермек.
Credit: NASA/JPL-Caltech/SwRI
👍2
24. «АЙ ТҰТЫЛУЫНЫҢ БАРЫСЫ»
«Аспан пейзажы» номинациясының қысқа тізіміне енген — Майк Уайт.
Ай биыл күзде де тұтылады. Алайда 29 қазанда, 01:36—02:53 аралығында бақыланатын жартылай тұтылу мұндай әсерлі болмайды, өйткені ең көп дегенде (түнгі 2:14-те) Айдың 12%-і ғана қараңғыланады.
Passage of a Lunar Eclipse by Mike White
Astronomy Photographer of the Year 2023
Aoraki Mackenzie International Dark Sky Reserve, South Island, New Zealand, 8 and 9 November 2022
#астрофото2023
«Аспан пейзажы» номинациясының қысқа тізіміне енген — Майк Уайт.
Ай биыл күзде де тұтылады. Алайда 29 қазанда, 01:36—02:53 аралығында бақыланатын жартылай тұтылу мұндай әсерлі болмайды, өйткені ең көп дегенде (түнгі 2:14-те) Айдың 12%-і ғана қараңғыланады.
Passage of a Lunar Eclipse by Mike White
Astronomy Photographer of the Year 2023
Aoraki Mackenzie International Dark Sky Reserve, South Island, New Zealand, 8 and 9 November 2022
#астрофото2023
👍2
2023 жылы 24 қазанда төрттен үші жарық Ай (Ф= 0,74+) Сатурннан (+0,7m) 2,5°-та өтеді.
Кескін: Star Walk
#астрокүнтізбе
Кескін: Star Walk
#астрокүнтізбе
👍2😁1
НАСА АЙҒА АВТОНОМДЫ РОВЕРЛЕР ТОБЫН ЖІБЕРЕДІ
НАСА CADRE (Cooperative Autonomous Distributed Robotic Exploration) жобасы аясында Айға үш автономды мини-роверден тұратын топ жібермек. Миссия мақсаты — олардың Жерден берілген нұсқаусыз өзара әрекеттесе білуін тексеру. Роверлерді CPLS бастамасы аясында, Intuitive Machines компаниясының лендері жеткізеді. Оның ұшырылымы 2024-ке жоспарланып отыр.
Мини-роверлер Дауылдар Мұхитындағы 70 километрлік Рейнер Гамма өңіріне қонады. Өлшемі шабадандай роверлер күн панельдерін ашып, зарядталып алған соң, арасындағы бірін "басшы" етіп сайлайды. Оның міндеті — тапсырмаларды бөліп беру. Әр ровер өзіне жүктелген тапсырманы қалай қауіпсіз орындауды өзі шешеді.
Роверлер өткізетін бірінші эксперимент — кедергілерді айналып өте, тұрақты бағытты ұстана отырып саппен жүру. Екінші экспериментте олар 400 шаршы метр аумақты зерттейді. Әр ровер георадармен жарақтанған. Олар саппен жүріп келе жатып, бір-бірінің Ай қойнауындағы құрылымдардан шағылған радиосигналын қабылдайды. Нәтижесінде 10 метр тереңдікке дейінгі құрылымдардың үш өлшемді кескіні жасалуы тиіс. Эксперимент олардың бірлескен жұмысының тиімділігі мен біреуі істен шыққан жағдайға бейімделуін сынайды.
Соңғы міндет — аппараттардың температуралық баланс сақтау қабілетін бағалау. Ай экваторындағы күндізгі температура 120 °С-қа жетеді, оған ровер процессорының қызуын қосыңыз. Қызып кетпес үшін, роверлер 30 минуттық "ояу болу — ұйқы" циклін ұстанады. Роверлер әр жарты сағат сайын сөніп, радиатор көмегімен салқындап, аккумуляторын зарядтап алады. Олар оянысымен, бір-бірімен ақпарат алмасып, кімнің тапсырманы жақсы орындағанына қарап, жаңа "жетекші" таңдайды. Америка Айға да демократия мен меритократия қағидаларын жеткізбекші 🙂
НАСА CADRE (Cooperative Autonomous Distributed Robotic Exploration) жобасы аясында Айға үш автономды мини-роверден тұратын топ жібермек. Миссия мақсаты — олардың Жерден берілген нұсқаусыз өзара әрекеттесе білуін тексеру. Роверлерді CPLS бастамасы аясында, Intuitive Machines компаниясының лендері жеткізеді. Оның ұшырылымы 2024-ке жоспарланып отыр.
Мини-роверлер Дауылдар Мұхитындағы 70 километрлік Рейнер Гамма өңіріне қонады. Өлшемі шабадандай роверлер күн панельдерін ашып, зарядталып алған соң, арасындағы бірін "басшы" етіп сайлайды. Оның міндеті — тапсырмаларды бөліп беру. Әр ровер өзіне жүктелген тапсырманы қалай қауіпсіз орындауды өзі шешеді.
Роверлер өткізетін бірінші эксперимент — кедергілерді айналып өте, тұрақты бағытты ұстана отырып саппен жүру. Екінші экспериментте олар 400 шаршы метр аумақты зерттейді. Әр ровер георадармен жарақтанған. Олар саппен жүріп келе жатып, бір-бірінің Ай қойнауындағы құрылымдардан шағылған радиосигналын қабылдайды. Нәтижесінде 10 метр тереңдікке дейінгі құрылымдардың үш өлшемді кескіні жасалуы тиіс. Эксперимент олардың бірлескен жұмысының тиімділігі мен біреуі істен шыққан жағдайға бейімделуін сынайды.
Соңғы міндет — аппараттардың температуралық баланс сақтау қабілетін бағалау. Ай экваторындағы күндізгі температура 120 °С-қа жетеді, оған ровер процессорының қызуын қосыңыз. Қызып кетпес үшін, роверлер 30 минуттық "ояу болу — ұйқы" циклін ұстанады. Роверлер әр жарты сағат сайын сөніп, радиатор көмегімен салқындап, аккумуляторын зарядтап алады. Олар оянысымен, бір-бірімен ақпарат алмасып, кімнің тапсырманы жақсы орындағанына қарап, жаңа "жетекші" таңдайды. Америка Айға да демократия мен меритократия қағидаларын жеткізбекші 🙂
👍2
25. «ЖАРЫҚ ШЕҢБЕРІ»
Гринуич Корольдік обсерваториясы өткізген «Жыл астрофотографы-2023» конкурсының үздік туындыларымен одан әрі танысайық.
«Шұғыла» номинациясындағы 2-орын — Андреас Эттль.
Тамаша кескін Норвегияның Лофотен аралдарында алынған. Теңіз суынан шағылған поляр шұғыласы Хастинден тауын жұмбақ ореол қоршап тұрғандай әсер береді.
Circle of Light by Andreas Ettl
Astronomy Photographer of the Year 2023
Taken in Flakstad, Lofoten Islands, Norway, 20 February 2023
Equipment used: Nikon Z7 camera, 15 mm f/2.8, ISO 1000, 8-second exposure
#астрофото2023
Гринуич Корольдік обсерваториясы өткізген «Жыл астрофотографы-2023» конкурсының үздік туындыларымен одан әрі танысайық.
«Шұғыла» номинациясындағы 2-орын — Андреас Эттль.
Тамаша кескін Норвегияның Лофотен аралдарында алынған. Теңіз суынан шағылған поляр шұғыласы Хастинден тауын жұмбақ ореол қоршап тұрғандай әсер береді.
Circle of Light by Andreas Ettl
Astronomy Photographer of the Year 2023
Taken in Flakstad, Lofoten Islands, Norway, 20 February 2023
Equipment used: Nikon Z7 camera, 15 mm f/2.8, ISO 1000, 8-second exposure
#астрофото2023
👍1
СТАРШИП ЖҮЙЕСІНЕ ТОЛЫҚ ОТЫН ҚҰЮ СЫНАҒЫ ӨТТІ
24 қазанда ұшыру алаңында жинаулы тұрған Super Heavy B9 үдеткіші мен Starship S25 прототипінің бактары толық толтырылды. Мұндай WDR сынағы әдетте ұшырылымға жақын өткізіледі. Дегенмен жаңартылған лицензия мен ұшуға рұқсат берілуін күтейік. Старшиптің орбитаға екінші ұшуын қарашада көріп қалармыз.
Credit: SpaceX
24 қазанда ұшыру алаңында жинаулы тұрған Super Heavy B9 үдеткіші мен Starship S25 прототипінің бактары толық толтырылды. Мұндай WDR сынағы әдетте ұшырылымға жақын өткізіледі. Дегенмен жаңартылған лицензия мен ұшуға рұқсат берілуін күтейік. Старшиптің орбитаға екінші ұшуын қарашада көріп қалармыз.
Credit: SpaceX
👍3