ЯДРОЛЫҚ КҮШ ҚОНДЫРҒЫСЫ БАР ЭКСПЕРИМЕНТТІК ҒАРЫШ АППАРАТЫН ЛОКХИД МАРТИН ЖАСАЙДЫ
2019 жылы басталған DRACO жобасының мақсаты — ядролық зымыран қозғағышы бар эксперименттік ғарыш аппаратын жасау. Ядролық реакторды жасау General Atomics компаниясына тапсырылды, ал аппараттың өзін жасау құқына Blue Origin мен Lockheed Martin таласқан еді.
2023 жылы 26 шілдеде НАСА мен АҚШ ҚМ Перспективалық зерттеу жобалары басқармасы (DARPA) Локхид Мартинмен шарт жасасып, компанияға 499 млн доллар жүлде берді. Аппарат жұмыс денесі ретінде қолданылатын сұйық сутегі құйылған бактан, ядролық реактордан, тасымалдаушы конструкциядан, шүмектен тұрмақ. Реактор отыны — жоғары концентрациялы аз байытылған уран, оған BWX Technologies жауапты.
Аппарат 700–2000 км биіктіктегі жермаңы орбитаға 2027 жылы шығарылуы мүмкін. Реактор орбитаға жеткеннен кейін барып қосылады. Сынақтар бітісімен, реактор өшіріледі, аппарат қауіпсіз орбитада қалады.
Кескін: Lockheed Martin
2019 жылы басталған DRACO жобасының мақсаты — ядролық зымыран қозғағышы бар эксперименттік ғарыш аппаратын жасау. Ядролық реакторды жасау General Atomics компаниясына тапсырылды, ал аппараттың өзін жасау құқына Blue Origin мен Lockheed Martin таласқан еді.
2023 жылы 26 шілдеде НАСА мен АҚШ ҚМ Перспективалық зерттеу жобалары басқармасы (DARPA) Локхид Мартинмен шарт жасасып, компанияға 499 млн доллар жүлде берді. Аппарат жұмыс денесі ретінде қолданылатын сұйық сутегі құйылған бактан, ядролық реактордан, тасымалдаушы конструкциядан, шүмектен тұрмақ. Реактор отыны — жоғары концентрациялы аз байытылған уран, оған BWX Technologies жауапты.
Аппарат 700–2000 км биіктіктегі жермаңы орбитаға 2027 жылы шығарылуы мүмкін. Реактор орбитаға жеткеннен кейін барып қосылады. Сынақтар бітісімен, реактор өшіріледі, аппарат қауіпсіз орбитада қалады.
Кескін: Lockheed Martin
👍3
STARBASE ЖАҢАЛЫҚТАРЫ
АҚШ Федералдық авиация басқармасы (FAA) директорының міндетін атқарушы Старшиптің екінші орбиталық ұшырылымына лицензия қазанда берілуі мүмкін екенін айтты. Сондай-ақ сынақты АҚШ Балық қорын және жабайы жануарларды қорғау қызметі (USFWS) құптауы керек. Бүгін, 14 қыркүйекте Starship S25 прототипі Super Heavy B9 үдеткішінен ажыратылып, жеке тұғырға орнатылды.
Фотода: Starship командасы ұшыру алаңында
Сredit: SpaceX
АҚШ Федералдық авиация басқармасы (FAA) директорының міндетін атқарушы Старшиптің екінші орбиталық ұшырылымына лицензия қазанда берілуі мүмкін екенін айтты. Сондай-ақ сынақты АҚШ Балық қорын және жабайы жануарларды қорғау қызметі (USFWS) құптауы керек. Бүгін, 14 қыркүйекте Starship S25 прототипі Super Heavy B9 үдеткішінен ажыратылып, жеке тұғырға орнатылды.
Фотода: Starship командасы ұшыру алаңында
Сredit: SpaceX
👍1
АЛПЕР ГЕЗЕРАВЖЫ — ТҮРКИЯНЫҢ БОЛАШАҚ БІРІНШІ ҒАРЫШКЕРІ
Алпер Гезеравжы (Alper Gezeravcı) 1979 жылы Мерсин қаласында дүниеге келген. Ол Түркия Әскери-Әуе академиясы мен Дейтондағы АҚШ ӘӘК технологиялық институтын бітірген. 21 жылдық тәжірибесі бар әскери ұшқыш жақында полковник шенін алды. Бір қызығы, Алпер жайлы мақала қазіргі сәтте түрікше Wiki-дің өзінде жоқ, тек француз және италия тілдерінде ғана.
Credit: Axiom
Алпер Гезеравжы (Alper Gezeravcı) 1979 жылы Мерсин қаласында дүниеге келген. Ол Түркия Әскери-Әуе академиясы мен Дейтондағы АҚШ ӘӘК технологиялық институтын бітірген. 21 жылдық тәжірибесі бар әскери ұшқыш жақында полковник шенін алды. Бір қызығы, Алпер жайлы мақала қазіргі сәтте түрікше Wiki-дің өзінде жоқ, тек француз және италия тілдерінде ғана.
Credit: Axiom
👍2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Шотландиядағы Лох-Мор көлі үстіндегі Құс Жолы мен солтүстік шұғыласы
Таймлапс авторы: Maciej Winiarczyk
Таймлапс авторы: Maciej Winiarczyk
👍1
БАЙҚОҢЫРДАН СОЮЗ МС-24 ҒАРЫШ КЕМЕСІ ҰШЫРЫЛДЫ
2023 жылы 15 қыркүйекте, Алматы уақытымен 21:44-те Байқоңыр ғарыш айлағының №31 ұшыру алаңынан Союз-2.1а зымыраны Союз МС-24 ғарыш кемесін орбитаға сәтті шығарды. Кеме бортында Роскосмос космонавтары Олег Кононенко, Николай Чуб және НАСА астронавты Лорал О'Хара бар.
Союз МС-24 Халықаралық ғарыш стансасына екі-ақ айналымнан соң, 00:56-да түйіседі деп жоспарланған. Кеме ғарышта 192 тәулік болады, бірақ Кононенко мен Чуб екінші мерзімге қалып, стансада 375 тәулік өткізуі тиіс.
Фото: Роскосмос
#зымыранұшыру
2023 жылы 15 қыркүйекте, Алматы уақытымен 21:44-те Байқоңыр ғарыш айлағының №31 ұшыру алаңынан Союз-2.1а зымыраны Союз МС-24 ғарыш кемесін орбитаға сәтті шығарды. Кеме бортында Роскосмос космонавтары Олег Кононенко, Николай Чуб және НАСА астронавты Лорал О'Хара бар.
Союз МС-24 Халықаралық ғарыш стансасына екі-ақ айналымнан соң, 00:56-да түйіседі деп жоспарланған. Кеме ғарышта 192 тәулік болады, бірақ Кононенко мен Чуб екінші мерзімге қалып, стансада 375 тәулік өткізуі тиіс.
Фото: Роскосмос
#зымыранұшыру
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
Союз МС-24 ғарыш кемесінің ұшырылымы, 15 қыркүйек 2023
105. УЭББ ЖАС «КҮНДІ» СУРЕТКЕ ТҮСІРДІ
Егер Күнді фотоға түсіру мүмкін болса, ол шамамен осылай көрінер еді. Уэбб ғарыштық телескопы алған мына кескінде полюстерінен газ ағыстары атқылап жатқан жас жұлдыз бейнеленген. Оның жасы небәрі бірнеше ондаған мың жыл, бірақ ол есейгенде біздің Күнге ұқсамақ.
Жаңа туған жұлдыздың айналасындағы мұндай жарық облыстар Хербиг-Аро нысандары деп аталады. HH 211 атты нақты бұл нысан ең жас әрі ең жақындарының бірі, ол бізден 1000 жарық жылы қашықтықта.
Хербиг-Аро нысандары жас жұлдыздан атылған газ ағыстары айналадағы газ бен тозаңмен соқтығысып, соққы толқынын туғызғанда түзіледі. Уэббтің сезімтал инфрақызыл көзі газ бен тозаң тасасындағы ыстық ағынды байқап, оның құрылымын теңдессіз айқындықпен ажыратады.
Credits: ESA/Webb, NASA, CSA, T. Ray (Dublin Institute for Advanced Studies)
Егер Күнді фотоға түсіру мүмкін болса, ол шамамен осылай көрінер еді. Уэбб ғарыштық телескопы алған мына кескінде полюстерінен газ ағыстары атқылап жатқан жас жұлдыз бейнеленген. Оның жасы небәрі бірнеше ондаған мың жыл, бірақ ол есейгенде біздің Күнге ұқсамақ.
Жаңа туған жұлдыздың айналасындағы мұндай жарық облыстар Хербиг-Аро нысандары деп аталады. HH 211 атты нақты бұл нысан ең жас әрі ең жақындарының бірі, ол бізден 1000 жарық жылы қашықтықта.
Хербиг-Аро нысандары жас жұлдыздан атылған газ ағыстары айналадағы газ бен тозаңмен соқтығысып, соққы толқынын туғызғанда түзіледі. Уэббтің сезімтал инфрақызыл көзі газ бен тозаң тасасындағы ыстық ағынды байқап, оның құрылымын теңдессіз айқындықпен ажыратады.
Credits: ESA/Webb, NASA, CSA, T. Ray (Dublin Institute for Advanced Studies)
🤗1
6. ТЫҒЫЗДЫҒЫ ТӘТТІ МАҚТАДАЙ ЭКЗОПЛАНЕТА ТАБЫЛДЫ
WASP-193b экзопланетасы Жерден 1230 жарық жылы қашықтықтағы жұлдызды айналады. Ол фотометрия арқылы — жұлдыз жарықтығының периодты өзгеруі арқылы анықталған. WASP-193b өз жұлдызын 10 млн км қашықтықта, 6,25 тәулікте бір айналады. Экзопланета температурасы 1000 °C деп бағаланады.
WASP-193b-тің радиусы 1,46 Юпитер радиусындай екені өлшенді. Алайда оның массасы Юпитер массасының небәрі 13,9% екен! Демек оның орташа тығыздығы 0,059 г/см³, бұл тәтті мақтамен шамалас (0,05 г/см³). Салыстыру үшін тас планета Жердің орташа тығыздығы 5,51 г/см³, газды алып Юпитердікі — 1,33 г/см³.
WASP-193b — бүгінге дейін ашылған экзопланеталардың тығыздығы ең азының бірі. Бұған жұлдыздың жақындығынан атмосфераның әдеттен тыс кеңеюі себеп болған шығар. Бірақ бұл жағдайда экзопланета ондаған миллион жылда атмосферасынан толық айырылуы қажет еді, ал оның жасы 6 млрд жыл шамасында. Астрономдар борпылдақ экзопланетаны тағы да бақылап, оның құпиясын шешуге тырыспақ.
WASP-193b экзопланетасы Жерден 1230 жарық жылы қашықтықтағы жұлдызды айналады. Ол фотометрия арқылы — жұлдыз жарықтығының периодты өзгеруі арқылы анықталған. WASP-193b өз жұлдызын 10 млн км қашықтықта, 6,25 тәулікте бір айналады. Экзопланета температурасы 1000 °C деп бағаланады.
WASP-193b-тің радиусы 1,46 Юпитер радиусындай екені өлшенді. Алайда оның массасы Юпитер массасының небәрі 13,9% екен! Демек оның орташа тығыздығы 0,059 г/см³, бұл тәтті мақтамен шамалас (0,05 г/см³). Салыстыру үшін тас планета Жердің орташа тығыздығы 5,51 г/см³, газды алып Юпитердікі — 1,33 г/см³.
WASP-193b — бүгінге дейін ашылған экзопланеталардың тығыздығы ең азының бірі. Бұған жұлдыздың жақындығынан атмосфераның әдеттен тыс кеңеюі себеп болған шығар. Бірақ бұл жағдайда экзопланета ондаған миллион жылда атмосферасынан толық айырылуы қажет еді, ал оның жасы 6 млрд жыл шамасында. Астрономдар борпылдақ экзопланетаны тағы да бақылап, оның құпиясын шешуге тырыспақ.
👍2
1. «МӘССАҒАН, АНДРОМЕДА» — ЖЫЛДЫҢ ҮЗДІК АСТРОФОТОСЫ
Гринуич Корольдік обсерваториясы дәстүрлі «Жыл астрофотографы-2023» конкурсының жеңімпаздарын атады. Бас Жүлде мен «Галактикалар» номинациясындағы 1-орынды әуесқой астрономдар Марсель Дрекслер, Ксавье Строттнер мен Ян Сейнти «Мәссаған, Андромеда» фотосы үшін иеленді.
Көрші спираль галактика талай рет объективке ілінгенімен, оның жанындағы ыстық плазма доғасы алғаш байқалып отыр. 150 000 жарық жылына созылып жатқан алып доға — Бақыланатын Әлемдегі ең үлкен осындай нысан. Андромеда галактикасын аспаннан қалай табу жайы роликте айтылады.
Andromeda, Unexpected by Marcel Drechsler, Xavier Strottner and Yann Sainty
Astronomy Photographer of the Year 2023
Taken near Nancy, France, 2 August–1 November 2022
Equipment used: Takahashi FSQ-106EDX4 telescope, Sky-Watcher EQ6 Pro mount, ZWO ASI2600MM Pro camera, 382 mm f/3.6, multiple exposures between 1 and 600 seconds, 111 hours total exposure
#астрофото2023
Гринуич Корольдік обсерваториясы дәстүрлі «Жыл астрофотографы-2023» конкурсының жеңімпаздарын атады. Бас Жүлде мен «Галактикалар» номинациясындағы 1-орынды әуесқой астрономдар Марсель Дрекслер, Ксавье Строттнер мен Ян Сейнти «Мәссаған, Андромеда» фотосы үшін иеленді.
Көрші спираль галактика талай рет объективке ілінгенімен, оның жанындағы ыстық плазма доғасы алғаш байқалып отыр. 150 000 жарық жылына созылып жатқан алып доға — Бақыланатын Әлемдегі ең үлкен осындай нысан. Андромеда галактикасын аспаннан қалай табу жайы роликте айтылады.
Andromeda, Unexpected by Marcel Drechsler, Xavier Strottner and Yann Sainty
Astronomy Photographer of the Year 2023
Taken near Nancy, France, 2 August–1 November 2022
Equipment used: Takahashi FSQ-106EDX4 telescope, Sky-Watcher EQ6 Pro mount, ZWO ASI2600MM Pro camera, 382 mm f/3.6, multiple exposures between 1 and 600 seconds, 111 hours total exposure
#астрофото2023
👍2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
24 САҒАТТА: FIREFLY ALPHA ЗЫМЫРАНЫ ҮШІНШІ РЕТ ҰШЫРЫЛДЫ
2022 жылы 15 қыркүйекте Firefly Aerospace компаниясы Ванденберг ғарыш айлағының SLC-2W ұшыру алаңынан үшінші Alpha зымыранын ұшырды. Ол Victus Nox миссиясы аясында Millennium Space Systems компаниясы жасап берген АҚШ Ғарыш күштері жерсерігін мақсат орбитаға сәтті шығарды. Жерсерік орбитадағы басқа нысандарды қадағалауға арналған.
Ұшырылым ерекшелігі — тапсырыс берушінің талабы бойынша 24 сағаттық дайындық. Нұсқау берілісімен, Millennium Space Systems пен Firefly 60 сағатта жерсерікті зымыранға орнатып, келесі 24 сағат ішінде ұшырылымды қамтамасыз етуі тиіс. Шарт орындалды. Нұсқау түскен сәттен зымыран көтерілгенге дейін 27 сағат өткен. Бұл осындай процедура үшін рекорд екен. Компания ұшырылым жайлы алдын-ала хабарлаған жоқ.
#зымыранұшыру
2022 жылы 15 қыркүйекте Firefly Aerospace компаниясы Ванденберг ғарыш айлағының SLC-2W ұшыру алаңынан үшінші Alpha зымыранын ұшырды. Ол Victus Nox миссиясы аясында Millennium Space Systems компаниясы жасап берген АҚШ Ғарыш күштері жерсерігін мақсат орбитаға сәтті шығарды. Жерсерік орбитадағы басқа нысандарды қадағалауға арналған.
Ұшырылым ерекшелігі — тапсырыс берушінің талабы бойынша 24 сағаттық дайындық. Нұсқау берілісімен, Millennium Space Systems пен Firefly 60 сағатта жерсерікті зымыранға орнатып, келесі 24 сағат ішінде ұшырылымды қамтамасыз етуі тиіс. Шарт орындалды. Нұсқау түскен сәттен зымыран көтерілгенге дейін 27 сағат өткен. Бұл осындай процедура үшін рекорд екен. Компания ұшырылым жайлы алдын-ала хабарлаған жоқ.
#зымыранұшыру
👍1
2. «ҒАЛАМАТ ҒАРЫШТЫҚ ОТШАШУ»
«Аспан пейзажы» номинациясындағы жеңімпаз — Анхель Ан.
Өте сирек бақыланатын спрайт (қызыл найзағай) құбылысы — атмосфераның жоғарғы қабаттарында пайда болатын электр разряды. Тибет тауларындағы Пума Юнко көлі маңында түсірілген тамаша фотодан плазманың нәзік құрылымы айқын байқалады. Фотографтың кадрға спрайттың төменгі бөлігін ғана алуы бөгдепланеталық көрініс әсерін қалдырады.
Grand Cosmic Fireworks by Angel An
Astronomy Photographer of the Year 2023
Taken in Lake Puma Yumco, Tibet, China, 20 May 2022
Equipment used: Sony ILCE-7S3 camera, 135 mm f/1.8, ISO 12800, 4-second exposure
#астрофото2023
«Аспан пейзажы» номинациясындағы жеңімпаз — Анхель Ан.
Өте сирек бақыланатын спрайт (қызыл найзағай) құбылысы — атмосфераның жоғарғы қабаттарында пайда болатын электр разряды. Тибет тауларындағы Пума Юнко көлі маңында түсірілген тамаша фотодан плазманың нәзік құрылымы айқын байқалады. Фотографтың кадрға спрайттың төменгі бөлігін ғана алуы бөгдепланеталық көрініс әсерін қалдырады.
Grand Cosmic Fireworks by Angel An
Astronomy Photographer of the Year 2023
Taken in Lake Puma Yumco, Tibet, China, 20 May 2022
Equipment used: Sony ILCE-7S3 camera, 135 mm f/1.8, ISO 12800, 4-second exposure
#астрофото2023
👍1
ПАРКЕР ЗОНДЫ КҮНГЕ ҚАЛАЙ АЛҒАШ ЖАНАСТЫ?
2023 жылы тамызда НАСА-ның Паркер күн зондының ұшырылғанына 5 жыл толды. Ол 27 қыркүйекте Күнге 17-ші мәрте жақындауы тиіс. Паркер зонды бірінші рет Күн бетінен 7,9 млн км қашықтықта өтеді! Ал 2021-дің көкегіндегі сегізінші перигелиінде зонд Күн тәжіне алғаш енген-ді.
Гелиофизика тарихындағы ұлы оқиғаның жай-жапсары арнадағы жаңа роликте түсіндіріледі. Күн туралы бейнелер сериясының жаңа бөлімінен Күннің құрылысы жөнінде де біраз ақпарат аласыз.
#бейнеролик #ғылымижаңалық
2023 жылы тамызда НАСА-ның Паркер күн зондының ұшырылғанына 5 жыл толды. Ол 27 қыркүйекте Күнге 17-ші мәрте жақындауы тиіс. Паркер зонды бірінші рет Күн бетінен 7,9 млн км қашықтықта өтеді! Ал 2021-дің көкегіндегі сегізінші перигелиінде зонд Күн тәжіне алғаш енген-ді.
Гелиофизика тарихындағы ұлы оқиғаның жай-жапсары арнадағы жаңа роликте түсіндіріледі. Күн туралы бейнелер сериясының жаңа бөлімінен Күннің құрылысы жөнінде де біраз ақпарат аласыз.
#бейнеролик #ғылымижаңалық
YouTube
НАСА-ның Паркер күн зонды тарихта алғаш рет Күнге жанасты
Тарихта тұңғыш рет ғарыш кемесі Күнге жанасты. 2021 жылы 28 көкекте НАСА-ның Parker Solar Probe зонды Күн атмосферасының жоғарғы қабаты — тәж арқылы ұшып өтіп, ондағы бөлшектер мен магнит өрісін өлшеді.
Бұл тарихи оқиға Паркер күн зонды үшін маңызды қадам…
Бұл тарихи оқиға Паркер күн зонды үшін маңызды қадам…
3. «КҮНДЕГІ СҰРАҚ»
«Біздің Күн» номинациясындағы жеңімпаз — Эдуардо Шабергер Пупо.
Күн бетіндегі гранулалар талай бақыланса да (мысалы, бейнероликте), мына сұрақ белгісі суретші қылқаламынан шыққандай.
A Sun Question by Eduardo Schaberger Poupeau
Astronomy Photographer of the Year 2023
Taken in Rafaela, Santa Fe, Argentina, 1 October 2022
Equipment used: Sky-Watcher Evostar 150ED DX Doublet APO refractor telescope at 840 mm focal length 120 mm aperture, Daystar Quark Chromosphere filter, Baader ERF frontal filter, iOptron CEM70G mount, Player One Apollo-M Max camera, Gain 100, 2 panels of 115 x 3.47-millisecond exposures
#астрофото2023
«Біздің Күн» номинациясындағы жеңімпаз — Эдуардо Шабергер Пупо.
Күн бетіндегі гранулалар талай бақыланса да (мысалы, бейнероликте), мына сұрақ белгісі суретші қылқаламынан шыққандай.
A Sun Question by Eduardo Schaberger Poupeau
Astronomy Photographer of the Year 2023
Taken in Rafaela, Santa Fe, Argentina, 1 October 2022
Equipment used: Sky-Watcher Evostar 150ED DX Doublet APO refractor telescope at 840 mm focal length 120 mm aperture, Daystar Quark Chromosphere filter, Baader ERF frontal filter, iOptron CEM70G mount, Player One Apollo-M Max camera, Gain 100, 2 panels of 115 x 3.47-millisecond exposures
#астрофото2023
👍1🤯1