НИШИМУРА КОМЕТАСЫ ЖАЙ КӨЗБЕН КӨРІНЕ БАСТАДЫ!
COBS комета бақылаушылар қауымдастығының дерегінше, C/2023 P1 (Nishimura) кометасының жалтырауы 5,5 жұлдыздық шамаға жетті. Демек, оны, теория бойынша, тас қараңғы жерден жай көзбен көруге болады. Алайда бұрынғыша дүрбімен жарақтанған дұрыс.
Күн шығардан екі сағат бұрын шығысқа, Арыстан шоқжұлдызына көз тігіңіз. Құйрықты жұлдызды бақылауға 5—6 күн ғана уақытымыз қалды. Толығырақ — арнадағы жаңа роликте.
Фото: Татьяна Сердюкова, Николай Потапов
#бейнеролик #астрокүнтізбе
COBS комета бақылаушылар қауымдастығының дерегінше, C/2023 P1 (Nishimura) кометасының жалтырауы 5,5 жұлдыздық шамаға жетті. Демек, оны, теория бойынша, тас қараңғы жерден жай көзбен көруге болады. Алайда бұрынғыша дүрбімен жарақтанған дұрыс.
Күн шығардан екі сағат бұрын шығысқа, Арыстан шоқжұлдызына көз тігіңіз. Құйрықты жұлдызды бақылауға 5—6 күн ғана уақытымыз қалды. Толығырақ — арнадағы жаңа роликте.
Фото: Татьяна Сердюкова, Николай Потапов
#бейнеролик #астрокүнтізбе
👍1
STARSHIP ЖҮЙЕСІ ЖИНАЛДЫ
2023 жылы 5 қыркүйекте Starship ғарыш кемесінің S25 прототипі Super Heavy B9 үдеткішіне қайта орнатылды. Бұл жолғы жаңалық — сатылардың "ыстықтай" ажырауына көмектесетін аралық бөлімнің болуы. Жинақ енді кейбір сынақтардан өтеді. Starship IFT 02 екінші орбиталық сынақ миссиясы 8—13 қыркүйек арасында ұшырылуы ықтимал.
2023 жылы 5 қыркүйекте Starship ғарыш кемесінің S25 прототипі Super Heavy B9 үдеткішіне қайта орнатылды. Бұл жолғы жаңалық — сатылардың "ыстықтай" ажырауына көмектесетін аралық бөлімнің болуы. Жинақ енді кейбір сынақтардан өтеді. Starship IFT 02 екінші орбиталық сынақ миссиясы 8—13 қыркүйек арасында ұшырылуы ықтимал.
👍1
4. АЙНА-ЭКЗОПЛАНЕТА АШЫЛДЫ
Планеталар мен олардың серіктері өз жарығымен емес, бетінен шағылған жарықпен жарқырайды. Мұны ең жақсы жасайтын дене Ай деп ойлауыңыз мүмкін. Алайда оның альбедосы (бетінің шағылдыру қабілеті) 12% қана, ал біздің Жер күн сәулесінің 30%-тан астамын ғарышқа қайтарады. Планеталардың көбінің альбедосы төмен, өйткені көбінің жарықты жұтатын атмосферасы бар, не беттері күңгірт. Біздің Күн жүйесіндегі рекордшы болып күн жарығының 75%-ін шағылдыратын қалың бұлт қабаттары бар Шолпан саналады. Алып планеталардың кейбір мұзды серіктері де жоғары альбедоға ие.
LTT9779 b аталған экзопланетаны 2020 жылы TESS ғарыштық телескопы ашқан. Бұл ультраыстық нептунның радиусы Жерден 4,7 есе, ал массасы 29 есе артық. LTT9779 b өз жұлдызын 19 сағатта бір айналады. Оның күндізгі жағы 2000 °C-қа дейін қызады. Жұлдыздан мұндай жақын қашықтықта Нептун шамалас планеталар кездеспейтін — тек газды алыптар мен атмосферасыз жалаңаш супержерлер. Өйткені массасы орташа планета атмосферасын ұстап тұра алмайды да, жалаңаш тас ядро ғана қалады.
LTT9779 b-ның жұмбағын шешу үшін, оны еуропалық Cheops ғарыштық телескопы бақылады. Сөйтсе, дене жұлдыз жарығының 80%-ін шағылдырады екен! Демек планетаның өте қалың бұлт жамылғысы бар. Бұл астрономдарды таң қалдырды. Олар LTT9779 b атмосферасы қандай да бір бұлт жиналуы үшін тым ыстық деп санайтын.
Қосымша талдау мұның да сырын ашты. Ультраыстық нептунның бұлттары силикаттар мен түрлі металдардан, мысалы, титаннан тұратын болып шықты. Бұлар жұлдыз жарығының көп бөлігін шағылдыратын алып айна қызметін атқарады. LTT9779 b метал бұлттарының арқасында атмосферасын сақтап, "ыстық нептундар шөлінде" аман қалған. Ерекше экзопланетаны алдағы жылдары көптеген обсерваториялар бақыламақ.
#ғылымижаңалық
Планеталар мен олардың серіктері өз жарығымен емес, бетінен шағылған жарықпен жарқырайды. Мұны ең жақсы жасайтын дене Ай деп ойлауыңыз мүмкін. Алайда оның альбедосы (бетінің шағылдыру қабілеті) 12% қана, ал біздің Жер күн сәулесінің 30%-тан астамын ғарышқа қайтарады. Планеталардың көбінің альбедосы төмен, өйткені көбінің жарықты жұтатын атмосферасы бар, не беттері күңгірт. Біздің Күн жүйесіндегі рекордшы болып күн жарығының 75%-ін шағылдыратын қалың бұлт қабаттары бар Шолпан саналады. Алып планеталардың кейбір мұзды серіктері де жоғары альбедоға ие.
LTT9779 b аталған экзопланетаны 2020 жылы TESS ғарыштық телескопы ашқан. Бұл ультраыстық нептунның радиусы Жерден 4,7 есе, ал массасы 29 есе артық. LTT9779 b өз жұлдызын 19 сағатта бір айналады. Оның күндізгі жағы 2000 °C-қа дейін қызады. Жұлдыздан мұндай жақын қашықтықта Нептун шамалас планеталар кездеспейтін — тек газды алыптар мен атмосферасыз жалаңаш супержерлер. Өйткені массасы орташа планета атмосферасын ұстап тұра алмайды да, жалаңаш тас ядро ғана қалады.
LTT9779 b-ның жұмбағын шешу үшін, оны еуропалық Cheops ғарыштық телескопы бақылады. Сөйтсе, дене жұлдыз жарығының 80%-ін шағылдырады екен! Демек планетаның өте қалың бұлт жамылғысы бар. Бұл астрономдарды таң қалдырды. Олар LTT9779 b атмосферасы қандай да бір бұлт жиналуы үшін тым ыстық деп санайтын.
Қосымша талдау мұның да сырын ашты. Ультраыстық нептунның бұлттары силикаттар мен түрлі металдардан, мысалы, титаннан тұратын болып шықты. Бұлар жұлдыз жарығының көп бөлігін шағылдыратын алып айна қызметін атқарады. LTT9779 b метал бұлттарының арқасында атмосферасын сақтап, "ыстық нептундар шөлінде" аман қалған. Ерекше экзопланетаны алдағы жылдары көптеген обсерваториялар бақыламақ.
#ғылымижаңалық
🤯1
ЖАПОНИЯ XRISM РЕНТГЕН-ТЕЛЕСКОПЫ МЕН SLIM АЙ ЛЕНДЕРІН ҰШЫРДЫ
2023 жылы 7 қыркүйекте Жапон әуе-ғарыш зерттеулері агенттігі (JAXA) XRISM ғарыштық рентген обсерваториясы мен SLIM ай лендерін ғарышқа шығарды. Ұшырылым Танэгасима ғарыш орталығынан, H-IIA зымыранымен жасалды.
XRISM (X-Ray Imaging and Spectroscopy Mission) істен шыққан Suzaku мен Hitomi рентген-телескоптарының орнын басады. Диаметрі 45 сантиметрлік телескоп Resolve спектрометрі мен Xtend камерасымен жабдықталған. Ол жұмсақ ренгтен диапазонында бақылау жүргізеді. Телескоп галактикалар шоғырларын, плазма құрылымдарын, галактикадағы ықшам нысандарды, сондай-ақ галактикаішілік ортаның құрамын зерттейді.
SLIM (Smart Lander for Investigating Moon) лендерінің өлшемі 2,4×1,7×2,7 м, құрғақ массасы 200 кг, ол екі камерасы, ретрорефлекторы және ажырайтын зондтары бар. Оның басты міндеті — Айға өте дәл, 100 метрден аспайтын ауытқумен қону технологиясын пысықтау. Қазіргі аппараттар плюс-минус бірнеше километр дәлдікпен қонып жүр. SLIM отын үнемдейтін айналма жолмен ұшып, Айға 4–6 айдан кейін барып жетеді. Айға қону — 2024 жылы.
2023 жылы 7 қыркүйекте Жапон әуе-ғарыш зерттеулері агенттігі (JAXA) XRISM ғарыштық рентген обсерваториясы мен SLIM ай лендерін ғарышқа шығарды. Ұшырылым Танэгасима ғарыш орталығынан, H-IIA зымыранымен жасалды.
XRISM (X-Ray Imaging and Spectroscopy Mission) істен шыққан Suzaku мен Hitomi рентген-телескоптарының орнын басады. Диаметрі 45 сантиметрлік телескоп Resolve спектрометрі мен Xtend камерасымен жабдықталған. Ол жұмсақ ренгтен диапазонында бақылау жүргізеді. Телескоп галактикалар шоғырларын, плазма құрылымдарын, галактикадағы ықшам нысандарды, сондай-ақ галактикаішілік ортаның құрамын зерттейді.
SLIM (Smart Lander for Investigating Moon) лендерінің өлшемі 2,4×1,7×2,7 м, құрғақ массасы 200 кг, ол екі камерасы, ретрорефлекторы және ажырайтын зондтары бар. Оның басты міндеті — Айға өте дәл, 100 метрден аспайтын ауытқумен қону технологиясын пысықтау. Қазіргі аппараттар плюс-минус бірнеше километр дәлдікпен қонып жүр. SLIM отын үнемдейтін айналма жолмен ұшып, Айға 4–6 айдан кейін барып жетеді. Айға қону — 2024 жылы.
👍2
ҚЫТАЙЛЫҚ ЖЕКЕМЕНШІК ЗЫМЫРАН АЛҒАШ РЕТ ТЕҢІЗДЕН ҰШЫРЫЛДЫ
2023 жылы 5 қыркүйекте қытайлық Galactic Energy компаниясы Сары теңіздегі DeFu-15002 платформасынан Ceres-1S зымыранын ұшырды. Ол Заттар интернетіне арналған төрт Tianqi жерсерігін 800 км төмен жермаңы орбитаға сәтті шығарды.
Ceres-1 осымен қатарынан тоғызыншы рет сәтті ұшырылды. Қытайлық жекеменшік компаниялар арасындағы ең өнімдісі Galactic Energy енді бірінші болып теңізден зымыран ұшырып отыр.
#ҚытайҒарышта #зымыранұшыру
2023 жылы 5 қыркүйекте қытайлық Galactic Energy компаниясы Сары теңіздегі DeFu-15002 платформасынан Ceres-1S зымыранын ұшырды. Ол Заттар интернетіне арналған төрт Tianqi жерсерігін 800 км төмен жермаңы орбитаға сәтті шығарды.
Ceres-1 осымен қатарынан тоғызыншы рет сәтті ұшырылды. Қытайлық жекеменшік компаниялар арасындағы ең өнімдісі Galactic Energy енді бірінші болып теңізден зымыран ұшырып отыр.
#ҚытайҒарышта #зымыранұшыру
VIRGIN GALACTIC 3-ШІ КОММЕРЦИЯЛЫҚ СУБОРБИТАЛЫҚ ҰШУ ЖАСАДЫ
Virgin Galactic компаниясы 2023 жылы 8 қыркүйекте Galactic 03 суборбиталық миссиясын жүзеге асырды. VMS Eve тасығыш ұшағынан ажыраған VSS Unity космопланы 88,5 км биіктікке көтерілді де, біраздан соң "Америка" космопортына ұшақша қонды. Оның бортында үш турист пен компания қызметкері болды:
🇺🇲 Кен Бакстер — компанияның #014 астронавты
🇿🇦🇬🇧 Тимоти Нэш (Timothy Nash) — #015
🇬🇧 Адриан Рейнард (Adrian Reynard) — #016
🇺🇸 Бет Мозес (компанияның бас нұсқаушысы, 5-ші суборбиталық ұшу)
VSS Unity ұшқыштары:
🇺🇸 Майкл Мазуччи (5)
🇮🇹 Никола Пекиле (2)
Virgin Galactic туристер жайлы ақпаратты ашқан жоқ. Кен Бакстердің 2004 жылы суборбиталық саяхатқа билет сатып алған алғашқы азамет екені ғана белгілі. Сондай-ақ туристердің бірі деменцияға шалдыққан. Ұшу тікелей эфирде көрсетілмеді.
Бұл компанияның 8-ші суборбиталық миссиясы, биылғы 4-ші ұшу. Galactic 04 миссиясы — қазанның басында. Демек компания айына бір ұшу деңгейіне шыға алды. Жылына 36 турист ұшырылатын болса, 250 000 долларлық билет алып қойған 700-дей (!) клиент "ғарыш сапарына" кезек келетін күнді көп күтетін сияқты.
Virgin Galactic компаниясы 2023 жылы 8 қыркүйекте Galactic 03 суборбиталық миссиясын жүзеге асырды. VMS Eve тасығыш ұшағынан ажыраған VSS Unity космопланы 88,5 км биіктікке көтерілді де, біраздан соң "Америка" космопортына ұшақша қонды. Оның бортында үш турист пен компания қызметкері болды:
🇺🇲 Кен Бакстер — компанияның #014 астронавты
🇿🇦🇬🇧 Тимоти Нэш (Timothy Nash) — #015
🇬🇧 Адриан Рейнард (Adrian Reynard) — #016
🇺🇸 Бет Мозес (компанияның бас нұсқаушысы, 5-ші суборбиталық ұшу)
VSS Unity ұшқыштары:
🇺🇸 Майкл Мазуччи (5)
🇮🇹 Никола Пекиле (2)
Virgin Galactic туристер жайлы ақпаратты ашқан жоқ. Кен Бакстердің 2004 жылы суборбиталық саяхатқа билет сатып алған алғашқы азамет екені ғана белгілі. Сондай-ақ туристердің бірі деменцияға шалдыққан. Ұшу тікелей эфирде көрсетілмеді.
Бұл компанияның 8-ші суборбиталық миссиясы, биылғы 4-ші ұшу. Galactic 04 миссиясы — қазанның басында. Демек компания айына бір ұшу деңгейіне шыға алды. Жылына 36 турист ұшырылатын болса, 250 000 долларлық билет алып қойған 700-дей (!) клиент "ғарыш сапарына" кезек келетін күнді көп күтетін сияқты.
НИШИМУРА КОМЕТАСЫ ЖАЙ КӨЗБЕН КӨРІНДІ
COBS комета бақылаушылар қауымдастығының дерегінше, C/2023 P1 (Nishimura) кометасының жарықтығы 4,7 жұлдыздық шамаға дейін артты. Құйрықты жұлдызды жай көзбен бақылағандар бар, алайда дүрбімен анағұрлым жақсы көрінеді. Комета әлі 2-3 күн бақыланады, бірақ Қазақстан аспанын бұлт тұмшалап тұр.
Фото: Нишимура кометасы Псков облысындағы Митковицы үстінде, 7 қыркүйек 2023
Фото авторы: Петр Митрофанов
📷 Sony A7S + Canon 2.8 L
F200 мм, F/3.5, ISO 10000, 100 x 2 сек
COBS комета бақылаушылар қауымдастығының дерегінше, C/2023 P1 (Nishimura) кометасының жарықтығы 4,7 жұлдыздық шамаға дейін артты. Құйрықты жұлдызды жай көзбен бақылағандар бар, алайда дүрбімен анағұрлым жақсы көрінеді. Комета әлі 2-3 күн бақыланады, бірақ Қазақстан аспанын бұлт тұмшалап тұр.
Фото: Нишимура кометасы Псков облысындағы Митковицы үстінде, 7 қыркүйек 2023
Фото авторы: Петр Митрофанов
📷 Sony A7S + Canon 2.8 L
F200 мм, F/3.5, ISO 10000, 100 x 2 сек
C/2023 P1 КОМЕТАСЫ АУСТРИЯ КӨГІНДЕ
Мартинсберг, Төменгі Аустрия, 6 қыркүйек 2023
Фото авторы: Gerald Rhemann
🔭 Телескоп: ASA Astrograph 8” f 2.9 + ASA DDM60
📷 Камера: Moravian C3 61000, 350+300+300+300 сек
Мартинсберг, Төменгі Аустрия, 6 қыркүйек 2023
Фото авторы: Gerald Rhemann
🔭 Телескоп: ASA Astrograph 8” f 2.9 + ASA DDM60
📷 Камера: Moravian C3 61000, 350+300+300+300 сек
ADITYA-L1 КҮН ТЕЛЕСКОПЫ ТҮСІРГЕН АЛҒАШҚЫ ФОТОЛАР
Күн-Жер жүйесінің L1 Лагранж нүктесіне бара жатқан Aditya-L1 ғарыштық обсерваториясы өзін, сондай Жер мен Айды суретке түсірді.
Фото: ISRO
Күн-Жер жүйесінің L1 Лагранж нүктесіне бара жатқан Aditya-L1 ғарыштық обсерваториясы өзін, сондай Жер мен Айды суретке түсірді.
Фото: ISRO
АЙ. ШОЛПАН ЖӘНЕ КОМЕТА
2023 жылғы 11 қыркүйектің таңындағы шығыс аспан. C/2023 P1 (Nishimura) кометасын таңда көрудің соңғы мүмкіндігі.
Кескін: The Sky live
#астрокүнтізбе
2023 жылғы 11 қыркүйектің таңындағы шығыс аспан. C/2023 P1 (Nishimura) кометасын таңда көрудің соңғы мүмкіндігі.
Кескін: The Sky live
#астрокүнтізбе