Физика және Ғарыш
106 subscribers
3.48K photos
712 videos
13 files
1.02K links
Ғарышты зерттеу және игеру туралы. Астрономия, космонавтика жаңалықтары. Күрделі физикалық теориялар қарапайым тілмен.

YouTube-арна: https://www.youtube.com/@phyandspace

Facebook-парақша: https://www.facebook.com/phyandspace/
Download Telegram
SPACEX — 2023 ЖЫЛҒЫ 50-ШІ ҰШЫРЫЛЫМ

2023 жылы 28 шілдеде Falcon 9 зымыраны Канаверал базасындағы SLC-40 ұшыру алаңынан кезекті 22 дана Starlink v2 Mini жерсерігін орбитаға шығарды. Бұл SpaceX компаниясының биылғы 50-ші ұшырылымы. SpaceX 2022 жылы 61 зымыран ұшырғаны белгілі. 15-ші рет қолданылған B1062 1-сатысы ASOG баржасына сәтті қонды.

Фото: КҒО LC-39A ұшыру алаңында тұрған Falcon Heavy зымыраны фонындағы старт
Credit: SpaceX
#зымыранұшыру
ЖЕТІНШІ FALCON HEAVY ЗЫМЫРАНЫ ЕҢ АУЫР ГЕОСТАЦИОНАР ЖЕРСЕРІКТІ КӨТЕРДІ

2023 жылғы 29 шілдеде Кеннеди ғарыш орталығынан жетінші Falcon Heavy аса ауыр зымыраны ұшырылды. Ол тарихтағы ең ауыр геостационар жерсерікті — Echostar 24 / Jupiter 3 байланыс аппаратын көтерді. 9200 килограмдық жерсерік екі күн панелін толық жазғанда 38 метрге созылады. Ол 95° б.б. үстіндегі 35 888 км геостационар орбитада 15 жыл жұмыс істейді деп жоспарланған.

Ауыр жерсерікті үдету үшін отынын толық жұмсаған жаңа B1074 орталық сатысы қайта қондырылмады. Үшінші реттен қолданылған B1064, B1065 қапталдағы үдеткіштері құрлықтағы LZ-1, LZ-2 алаңдарына сәтті қонды.

Credit: SpaceX
#зымыранұшыру
СТАРБЕЙСТЕГІ СУ ЖҮЙЕСІ ТОЛЫҚ ҚУАТЫНДА СЫНАЛДЫ

Starbase ғарыш кешеніндегі орбиталық ұшыру алаңында орнатылған жаңа су жүйесі 2023 жылы 28 шілдеде алғаш рет толық қуатымен қосылды. Болашақ ұшырылымдар кезінде ол, сумен салқындатылатын болат мегапластинамен бірлесе, алаңды қираудан қорғауы тиіс.

🔊 ДЫБЫСЫ ТЫМ ҚАТТЫ!
👍1
ЭКСКЛЮЗИВ! STARSHIP ҰШЫРЫЛЫМЫ ӘУЕДЕН ТҮСІРІЛГЕН ЕКЕН!

The Launch Pad ресурсы, НАСА-ның рұқсатымен, Starship жүйесінің алғашқы орбиталық ұшырылымының теңдессіз видеоларын жариялады. НАСА-ның биік ұшатын WB-57 ұшағынан түсірілген кадрларда аса ауыр зымыранның көтерілуі, аударылып-төңкерілуі мен жарылысы жақыннан көрінеді. Негізі, бұл ұшақтан түсірілген 5 видео бар екен, қалың жұртшылық үшін екеуі ғана ашылыпты.
#зымыранұшыру
😱1
ВОЯДЖЕР-2 АППАРАТЫМЕН БАЙЛАНЫС ЖОҚ

НАСА-ның 46 жыл бұрын ұшырылған Voyager 2 ғарыш аппараты қазір Жерден 19,93 млрд км қашықтықта. Оның жұмыс мерзімі 2026 жылға дейін ұзартылғанын хабарлағанбыз. Бұл үшін кернеудің құбылуынан қорғайтын реттегішті сөндіруге тура келген еді. Зондтың 5 ғылыми аспабы әлі жұмыс істеп тұр.

2023 жылғы 21 шілдеде аппарат, әдеттегідей, Жерден бірнеше команда алды. Солардың біріндегі қате салдарынан зондтың күшейту коэффициенті жоғары антеннасы Жермен байланыс бағытынан 2 градусқа ауытқыды. Кесірінен екі арадағы радиобайланыс толық үзілді.

Антеннасы үнемі Жерге бағытталып тұруы үшін, Voyager 2 жылына бірнеше рет кеңістіктегі бағдарын автоматты түрде қалпына келтіреді. Келесі осындай операция 15 қазанда жасалуы тиіс. НАСА мамандары содан соң аппаратпен байланысуға үміттенеді. Зонд оған дейін есепті траекторияда қалып, ғылыми деректер жинауын жалғастыра беруі тиіс. Әлі үш жыл мәлімет бере алатын теңдессіз ғарыш кемесі ұқыпсыздық кесірінен хабарсыз кетсе өте өкінішті болар еді.

Вояджер-2 — Уран мен Нептун планеталарының тұсынан ұшып өткен жалғыз ғарыш кемесі. Ол Юпитердің 3, Сатурнның 4, Уранның 11, Нептунның 6 жаңа серігін ашты. Voyager 2 Күн гелиосферасы мен жұлдызаралық кеңістіктің дәл шекарасы жоғын анықтады. Кеменің өзі гелиопаузаның сыртына 2018 жылы шықты.
😱1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Falcon Heavy-дің қапталдағы үдеткіштерінің алтыншы рет бірге қонуы. Алғашқы төрт қосар қону: https://t.me/phyandspace/617
АЛЫС ГАЛАКТИКА МЕН ТАЯУ ЖҰЛДЫЗ

Хаббл ғарыштық телескопы фотоға түсіретін нысандардың басым көпшілігі Жерден миллиондаған, не тіпті миллиардтаған жарық жылы қашықтықта. Бірақ кейде әлдеқайда жақын аспан денелері де суретке түсіп қалады.

Мына кескіннің оң жағындағы жарық шырақ — біздің Құс Жолы галактикасындағы BD+17 2217 жұлдызы. Алайда Хабблдың нысанасы ол емес, сол жақтағы Arp 263 бұрыс пішінді галактикасы еді. Ол Арыстан шоқжұлдызы бағытында, Жерден 25 миллион жарық жылы қашықтықта орналасқан. Arp 263 шұбар дақтарға — белсенді жұлдызтүзілу облыстарына толы. Оның пішіні мен жоғары белсенділігі екі галактиканың бірігуінен пайда болғанын айғақтайды.

Credit:
ESA/Hubble & NASA, J. Dalcanton, A. Filippenko
EUCLID ТЕЛЕСКОПЫ ЖҰМЫС ОРБИТАСЫНА ШЫҚТЫ

2023 жылы 1 шілдеде ұшырылған Euclid ғарыштық телескопы төрт апта өткенде Күн—Жер жүйесінің L2 Лагранж нүктесі айналасындағы гало-орбитаға шықты. L2 нүктесі Жердің Күнге қарама-қарсы жағында 1,5 млн км қашықтықта орналасқан. Обсерватория жолай дәл көзеу сенсорын калибрлеп, VIS пен NISP ғылыми аспаптарын қосты және қосалқы айнасын реттеді. Ғылыми жұмысты бастауға дайындыққа тағы екі ай керек.

1,2 метрлік телескоппен жабдықталған Euclid оптикалық және таяу инфрақызыл диапазондарда бақылау жүргізеді. Оның нысанасы — алыс галактикалар мен галактика шоғырлары. Астрономдар оның көмегімен Әлемдегі қызыл ығысуы z = 2 дейінгі галактикалардың үшөлшемді картасын жасап, қараңғы және бариондық материяның таралуы мен Әлемнің кеңею жылдамдығын бағалайды. Толығырақ — роликте.

Сызба: ESA
👏1
EUCLID ҒАРЫШТЫҚ ТЕЛЕСКОПЫ АЛҒАН АЛҒАШҚЫ КЕСКІНДЕР

Еуропа ғарыш агенттігі Euclid обсерваториясының VIS аспабы оптикалық, ал NISP аспабы — инфрақызыл диапазонда алған алғашқы кескіндерді жариялады. Өңделмеген тестілік суреттерден Құс Жолындағы жұлдыздар мен жұлдыз шоғырлары, сондай-ақ ғарыш сәулелерінің іздері көрініп тұр. Евклидтің NISP аспабы, сонымен бірге, саңылаусыз спектроскопия режимінде сынақ бақылау жүргізген.

Credit: ESA; Euclid Consortium; NASA
2 ТАМЫЗДА СОҢҒЫ ANTARES 230+ ЗЫМЫРАНЫ ҰШЫРЫЛАДЫ

Northrop Grumman корпорациясы 2023 жылы 2 тамызда, Алматы уақытымен 06:31-де Antares 230+ зымыранын ұшырады. НАСА Уоллопс орталығы аумағында орналасқан MARS космопортынан (Вирджиния штаты) көтерілген тасығыш Cygnus жүк кемесін ХҒС-қа жөнелтуі тиіс. 200-ші сериядағы Антарес зымырандары осымен өз қызметін аяқтайды. Тікелей эфир сілтемесі.

100-ші Antares нұсқаларының 1-сатысында ресейлік Кузнецов фирмасының НК-33 қозғағышының Aerojet Rocketdyne жетілдірген түрі AJ-26 орнатылатын. Осы қозғағыштың 6-секундта істен шығуы 2014 жылы 28 қазанда зымыран апатына әкеп соқтырды. Зымыранның Antares 230 нұсқасында оны НПО Энергомаш фирмасының РД-181 агрегаты алмастырды. Өзара санкцияларға байланысты 2022 жылы Ресей АҚШ-қа зымыран қозғағыштарын сатуды тоқтатты. Ал 1-сатының негізгі бөлігі Украинаның Южмаш кәсіпорнында жасалатын. Дайын 1-сатылар да, Ресейден алып қойған РД-181 қозғағыштары осымен түгесіледі.

Фото: Northrop Grumman
🔥1
БҮГІН ТҮНДЕ — СУПЕРАЙ

2023 жылғы 2 тамызға қараған түні, Алматы уақытымен 00:31-де Ай толады. Бірақ бұл — жай Толған Ай емес, Суперай! Атаудың мағынасы роликте түсіндіріледі.
#күнтізбе