SPACEX DRAGON КЕМЕЛЕРІНЕ — БІР МҮШЕЛ
2011 жылы 25 мамырда тарихтағы алғашқы жекеменшік Dragon жүк кемесі Халықаралық ғарыш стансасына түйісті (фотоларда). Ал 2023 жылы 6 маусымда стансаға CRS-28 миссиясын орындаған Cargo Dragon 2 C208.4 жүк кемесі келіп жетті. Оның бортында ғарыш стансасына қажет 3,3 тонна нәрсе бар.
Осы 12 жылдағы 28 қамтамасыз ету миссиясы мен Crew Dragon ұшқышты кемесінің 10 сапары аясында, SpaceX компаниясы ХҒС-қа 127 тонна жүк жеткізген. Dragon — стансадан Жерге жүк қайтара алатын жалғыз кеме екені белгілі.
2011 жылы 25 мамырда тарихтағы алғашқы жекеменшік Dragon жүк кемесі Халықаралық ғарыш стансасына түйісті (фотоларда). Ал 2023 жылы 6 маусымда стансаға CRS-28 миссиясын орындаған Cargo Dragon 2 C208.4 жүк кемесі келіп жетті. Оның бортында ғарыш стансасына қажет 3,3 тонна нәрсе бар.
Осы 12 жылдағы 28 қамтамасыз ету миссиясы мен Crew Dragon ұшқышты кемесінің 10 сапары аясында, SpaceX компаниясы ХҒС-қа 127 тонна жүк жеткізген. Dragon — стансадан Жерге жүк қайтара алатын жалғыз кеме екені белгілі.
АДАМЗАТТАН ҚҰРАЛҒАН ШАР
Жердегі бүкіл адамдарды арасында бос орын қалдырмай, бір шарға топтастырсақ, оның өлшемі қандай болады екен?
Жер планетасында шамамен 8 млрд адам тұратыны белгілі. Бір адамның орташа массасы 60 кг деп алсақ, адамзаттың жалпы биомассасы 480 млрд кг деген сөз.
Адам денесінің орташа тығыздығы 985 кг/м³ деп қарастырайық. Енді бүкіл адамзатты тығыздығы осындай шарға топтастырсақ, оның көлемі
V = m/р = 480.000.000.000 кг / 985 кг/м³ = 487.309.645 м³
Шардың көлемі V = (4/3) * π * r³
демек шардың радиусы r = ³√(3V/4π) = 488,17 м
Сонда Жерде қазір тұрып жатқан бүкіл адам баласын диаметрі 976 метр шарға сыйғызуға болады екен. Иллюстрация авторы көрнекілік үшін шарды Нью-Йорктегі Орталық паркке қойған.
#биодерек
Жердегі бүкіл адамдарды арасында бос орын қалдырмай, бір шарға топтастырсақ, оның өлшемі қандай болады екен?
Жер планетасында шамамен 8 млрд адам тұратыны белгілі. Бір адамның орташа массасы 60 кг деп алсақ, адамзаттың жалпы биомассасы 480 млрд кг деген сөз.
Адам денесінің орташа тығыздығы 985 кг/м³ деп қарастырайық. Енді бүкіл адамзатты тығыздығы осындай шарға топтастырсақ, оның көлемі
V = m/р = 480.000.000.000 кг / 985 кг/м³ = 487.309.645 м³
Шардың көлемі V = (4/3) * π * r³
демек шардың радиусы r = ³√(3V/4π) = 488,17 м
Сонда Жерде қазір тұрып жатқан бүкіл адам баласын диаметрі 976 метр шарға сыйғызуға болады екен. Иллюстрация авторы көрнекілік үшін шарды Нью-Йорктегі Орталық паркке қойған.
#биодерек
👍1
SPACEX ЖЕРСЕРІК КОМПАНИЯСЫ РЕТІНДЕ КӨБІРЕК АҚША ТАБА БАСТАДЫ
Бірден айту керек, SpaceX жария компания емес, сондықтан қаржылық есебін жарияламайды. Дегенмен Payload ресурсы оның кірісін бағалауға тырысты. Ресурстың шамалауынша, SpaceX 2022 жылы ұшыру бизнесінен $2,4 млрд кіріс кіргізген, ал Starlink интернет-жерсеріктерінің операторы ретінде $1,8 млрд тапқан. Басқа кірістерді қосқанда, компания жалпы $4,6 млрд кіргізген.
2023 жылға жасалған болжам бойынша, SpaceX ұшыру операторы ретінде $5,2 млрд, жерсерік компаниясы ретінде — $5,4 млрд табады. $825 млн қосымша кірісті есептесек, компания биыл $11,5 млрд кіріске ие болады деп болжанып отыр. SpaceX президенті Гуинн Шотуэллдің айтуынша, Starlink биыл өз ұшырылымына кеткен шығысты өзі жабады, ал жыл қорытындысында алғаш рет компанияға табыс әкелуі мүмкін.
2023-2025 жылдарға арналған Қазақстан республикалық бюджетінің кірісі — $40,5 млрд, сонда бір жылға орта есеппен $13,5 млрд кіріс жоспарланған.
Бірден айту керек, SpaceX жария компания емес, сондықтан қаржылық есебін жарияламайды. Дегенмен Payload ресурсы оның кірісін бағалауға тырысты. Ресурстың шамалауынша, SpaceX 2022 жылы ұшыру бизнесінен $2,4 млрд кіріс кіргізген, ал Starlink интернет-жерсеріктерінің операторы ретінде $1,8 млрд тапқан. Басқа кірістерді қосқанда, компания жалпы $4,6 млрд кіргізген.
2023 жылға жасалған болжам бойынша, SpaceX ұшыру операторы ретінде $5,2 млрд, жерсерік компаниясы ретінде — $5,4 млрд табады. $825 млн қосымша кірісті есептесек, компания биыл $11,5 млрд кіріске ие болады деп болжанып отыр. SpaceX президенті Гуинн Шотуэллдің айтуынша, Starlink биыл өз ұшырылымына кеткен шығысты өзі жабады, ал жыл қорытындысында алғаш рет компанияға табыс әкелуі мүмкін.
2023-2025 жылдарға арналған Қазақстан республикалық бюджетінің кірісі — $40,5 млрд, сонда бір жылға орта есеппен $13,5 млрд кіріс жоспарланған.
👍1
Арнамыздағы «Математика минуты» айдары аясында «Көрнекі математика» тақырыбындағы жаңа роликтер сериясын бастадық.
#бейнеролик #математикаминуты
#бейнеролик #математикаминуты
YouTube
Баспалдақта отырған мысық: Көрнекі математика
Қабырғаға сүйеулі баспалдақтың ортасында мысық отыр. Егер баспалдақ еденмен сырғи бастаса, мысық қандай траекториямен қозғалады?
👍1
Қытай зерттеушілері Stable Diffusion жасанды интеллекті негізінде суреттен QR-код жасайтын бағдарлама шығарғаны белгілі. Танымал сервисті біз де қолданып көрдік.
#жасандысана
#жасандысана
👍2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
SPACEX 200-ШІ ЗЫМЫРАН САТЫСЫН ҚОНДЫРДЫ
2023 жылы 16 маусымда SpaceX компаниясы Калифорниядағы Ванденберг базасынан кезекті Falcon 9 зымыранын ұшырды. Ол Transporter-8 миссиясы аясында, 40 елдің жалпы массасы 5000 кг шамасындағы 72 шағын жерсерігін 500 км гелиосинхрон орбитаға шығарды.
9-шы рет қолданылған B1071 1-сатысы құрлыққа, LZ-4 алаңына қонды. Компания осымен 200-ші сатыны сәтті қондырып отыр. Барлығы 211 әрекет жасалған еді (Falcon 9 — 189/198, Falcon Heavy: орталық саты — 1/3, үдеткіштер — 10/10). 44 саты құрлықтағы алаңға, 156 үдеткіш — мұхиттағы жүзбелі платформаға қонды.
Алғашқы сәтті әрекет 2015 жылы 22 желтоқсанда жасалғаны белгілі. Соңғы сәтсіздік 2021 ж. 16 ақпанда тіркелді, содан кейінгі қатарынан 126 қондыру әрекеті сәтті болды. Қызық дерек: 1-ші және 100-ші сәтті қонудың арасында 2191 күн өтсе, 100-ші мен 200-шіні 538 күн бөліп тұр.
#зымыранұшыру
2023 жылы 16 маусымда SpaceX компаниясы Калифорниядағы Ванденберг базасынан кезекті Falcon 9 зымыранын ұшырды. Ол Transporter-8 миссиясы аясында, 40 елдің жалпы массасы 5000 кг шамасындағы 72 шағын жерсерігін 500 км гелиосинхрон орбитаға шығарды.
9-шы рет қолданылған B1071 1-сатысы құрлыққа, LZ-4 алаңына қонды. Компания осымен 200-ші сатыны сәтті қондырып отыр. Барлығы 211 әрекет жасалған еді (Falcon 9 — 189/198, Falcon Heavy: орталық саты — 1/3, үдеткіштер — 10/10). 44 саты құрлықтағы алаңға, 156 үдеткіш — мұхиттағы жүзбелі платформаға қонды.
Алғашқы сәтті әрекет 2015 жылы 22 желтоқсанда жасалғаны белгілі. Соңғы сәтсіздік 2021 ж. 16 ақпанда тіркелді, содан кейінгі қатарынан 126 қондыру әрекеті сәтті болды. Қызық дерек: 1-ші және 100-ші сәтті қонудың арасында 2191 күн өтсе, 100-ші мен 200-шіні 538 күн бөліп тұр.
#зымыранұшыру
👍1
Шар тәрізді жұлдыз шоғыры — ортасында жұлдыздар тығыз топтасқан сфералық шоғыр. Маусымда ең танымал шар тәрізді шоғырдың бірі — M13 немесе Геркулес жұлдыз шоғырын бақылауға қолайлы мүмкіндік туып тұр. Жай-жапсарын арнадағы жаңа роликтен біліңіз.
#бейнеролик
#бейнеролик
👍1
1. АЙНЫМАЛЫ ЖҰЛДЫЗДАРДЫ ЖІКТЕУГЕ ЕРІКТІЛЕР КӨМЕКТЕСЕДІ
Азаматтық ғылым деп еріктілердің ғылыми жобаларға ақысыз атсалысып, ғалымдарға көмектесуін айтады. Астрономия мен астрофизика салаларында да қазір осындай жобалар баршылық, солардың кейбірімен таныстырайық.
2023 жылы наурызда Gaia Vari азаматтық ғылым жобасы басталды. Еуропалық Gaia ғарыштық телескопы Күн—Жер жүйесінің L2 нүктесінде 10 жылдан астам жұмыс істеп тұр. Оның міндеті — Құс Жолы галактикасындағы екі миллиард жұлдыздың таралымы мен қозғалысының өте дәл 3D-картасын жасау. Біздің арнада Gaia телескопы алған нәтижелер жайлы көптеген ролик бар.
Женевадағы Gaia деректерін өңдеу орталығы ашқан жоба Gaia каталогындағы 10 миллион айнымалы жұлдызды жіктеуге арналған. Оған кез келген ерікті атсалыса алады. Алдымен практикалық нұсқаулық пен оқу құралымен танысқан жөн. Жұлдыздардың жарқырау қисығы, жарықтылығының өзгеру периоды, түсінің құбылуы, т.б. деректер бойынша олар әртүрлі типтерге жіктеледі. Жоба Zooniverse азаматтық ғылым порталында орналасқан.
Азаматтық ғылым деп еріктілердің ғылыми жобаларға ақысыз атсалысып, ғалымдарға көмектесуін айтады. Астрономия мен астрофизика салаларында да қазір осындай жобалар баршылық, солардың кейбірімен таныстырайық.
2023 жылы наурызда Gaia Vari азаматтық ғылым жобасы басталды. Еуропалық Gaia ғарыштық телескопы Күн—Жер жүйесінің L2 нүктесінде 10 жылдан астам жұмыс істеп тұр. Оның міндеті — Құс Жолы галактикасындағы екі миллиард жұлдыздың таралымы мен қозғалысының өте дәл 3D-картасын жасау. Біздің арнада Gaia телескопы алған нәтижелер жайлы көптеген ролик бар.
Женевадағы Gaia деректерін өңдеу орталығы ашқан жоба Gaia каталогындағы 10 миллион айнымалы жұлдызды жіктеуге арналған. Оған кез келген ерікті атсалыса алады. Алдымен практикалық нұсқаулық пен оқу құралымен танысқан жөн. Жұлдыздардың жарқырау қисығы, жарықтылығының өзгеру периоды, түсінің құбылуы, т.б. деректер бойынша олар әртүрлі типтерге жіктеледі. Жоба Zooniverse азаматтық ғылым порталында орналасқан.
👍1
ТЫНЫҚ МҰХИТ ҮСТІНДЕГІ ЖАСЫЛ ЖАРҚЫЛ
Жасыл жарқыл (green flash) — кейде Күн батарда не шығарда бақыланатын сирек оптикалық құбылыс. Жер атмосферасында сынған (рефракция) күн сәулесі спектр түстеріне жіктеледі. Толқын ұзындығы қысқа болған сайын, жарық атмосфералық рефракция әсерінен биігірек көтеріледі. Жалпайған күн табағының жоғарғы жағы көк-жасыл түске, ал төменгі жиегі тоқсары-қызыл түске боялады. Алайда ең қысқа толқындар — күлгін, көк, көгілдір — атмосферада өте күшті шашырайтындықтан (аспанның көк түсті болуы да осыдан), біздің көзімізге жетпейді. Сөйтіп, әдетте жоғарғы жақта жасыл түс қалады.
Құбылыс жай көзбен Күн толық дерлік батқан не енді ғана шыға бастаған мезетте, көкжиек үстіндегі жасыл сәуле түрінде байқалады. Бұл үшін көкжиектің тиісті жағы толық ашық болуы және саф таза ауа қажет. Сондықтан құбылыс көбінесе ашық теңізде немесе жағалаудан бақыланады. Ал фототехникамен жартылай батқан күн табағының жоғарғы жағындағы жасыл жарқылды түсіріп алуға мүмкіндік бар.
Фото авторы: Yuri Beletsky
Жасыл жарқыл (green flash) — кейде Күн батарда не шығарда бақыланатын сирек оптикалық құбылыс. Жер атмосферасында сынған (рефракция) күн сәулесі спектр түстеріне жіктеледі. Толқын ұзындығы қысқа болған сайын, жарық атмосфералық рефракция әсерінен биігірек көтеріледі. Жалпайған күн табағының жоғарғы жағы көк-жасыл түске, ал төменгі жиегі тоқсары-қызыл түске боялады. Алайда ең қысқа толқындар — күлгін, көк, көгілдір — атмосферада өте күшті шашырайтындықтан (аспанның көк түсті болуы да осыдан), біздің көзімізге жетпейді. Сөйтіп, әдетте жоғарғы жақта жасыл түс қалады.
Құбылыс жай көзбен Күн толық дерлік батқан не енді ғана шыға бастаған мезетте, көкжиек үстіндегі жасыл сәуле түрінде байқалады. Бұл үшін көкжиектің тиісті жағы толық ашық болуы және саф таза ауа қажет. Сондықтан құбылыс көбінесе ашық теңізде немесе жағалаудан бақыланады. Ал фототехникамен жартылай батқан күн табағының жоғарғы жағындағы жасыл жарқылды түсіріп алуға мүмкіндік бар.
Фото авторы: Yuri Beletsky
👍2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
SpaceX: ұшырылымдар мен үдеткіштерді қайтару жиілігі
АНТЕННАДАҒЫ БЕС МЫСЫҚ
SpaceX Starlink жерсеріктік интернет қызметінің қолданушысы терминал қорабынан шыққан жапсырманың фотосын жариялады. Жапсырмадағы сурет 2021-дің желтоқсанындағы қатты аязда Старлинк антеннасында жылынып отырған бес мысықтың фотосына сілтейді. Аса жоғары жиіліктегі сәулелену шығаратын фазалық антенналық тор аздап қызады.
SpaceX Starlink жерсеріктік интернет қызметінің қолданушысы терминал қорабынан шыққан жапсырманың фотосын жариялады. Жапсырмадағы сурет 2021-дің желтоқсанындағы қатты аязда Старлинк антеннасында жылынып отырған бес мысықтың фотосына сілтейді. Аса жоғары жиіліктегі сәулелену шығаратын фазалық антенналық тор аздап қызады.
❤1😁1