Физика және Ғарыш
106 subscribers
3.48K photos
712 videos
13 files
1.02K links
Ғарышты зерттеу және игеру туралы. Астрономия, космонавтика жаңалықтары. Күрделі физикалық теориялар қарапайым тілмен.

YouTube-арна: https://www.youtube.com/@phyandspace

Facebook-парақша: https://www.facebook.com/phyandspace/
Download Telegram
93. УЭББ ТЕЛЕСКОПЫ ЭНЦЕЛАДТАН АТҚЫЛАҒАН АЛЫП ШАШЫНДЫ КӨРДІ

Уэбб ғарыштық телескопы Сатурнның серігі Энцеладтан атқылап жатқан гейзерді суретке түсіріп алды. Секундына 300 литр шашатын су буы бағанының (плюмнің) ұзындығы 9650 километр екен! Бұл Ирландиядан Жапонияға дейінгі бүкіл Еуразия құрлығы ұзындығындай. Уэбб алған кескінде Энцеладтың өзі бір ғана ақ пиксел түрінде көрінсе, шашын серіктен 20 еседей үлкен. Салыстыру үшін, Cassini ғарыш аппараты жақыннан түсірген сурет қоса берілген. Бұрын телескоптар Энцелад бетінен жүздеген километрге созылған плюмдерді көрсе, Уэббтың теңдессіз сезімталдығы планетологияның жаңа тарауын ашты.

Энцеладтың мұзды беті астында алып тұзды су мұхиты жасырынып жатыр. Үйірілген серік су бүріккішше айналасына мұз кесектері, органикалық қосылыстар мен су буын шашумен болады. Олар Энцелад бетіндегі жарықтардан шығып жатыр. Осы заттардан Сатурн маңындағы "құймақ" пішінді құрылым түзіледі. Астрономдар Уэбб деректері бойынша шашынның 30%-і ғана "құймақта" қалатынын есептеді. Қалған 70% зат Сатурн мен оның сақиналарына жауады.
#ғылымижаңалық
👍2
Credit: NASA, ESA, CSA, Geronimo Villanueva (NASA-GSFC). Image processing: Alyssa Pagan (STScI)
👍2
AX-2 МИССИЯСЫ СӘТТІ АЯҚТАЛДЫ

2023 жылы 31мамырда, Алматы уақытымен 09:04-те Ax-2 миссиясының Crew Dragon C212.2 Freedom ғарыш кемесі төрт парашют көмегімен Мексика шығанағына қонды. Бірнеше минуттан кейін капсула теңіз кемесінің бортына көтерілді. Axiom Space компаниясының кәсіби астронавты Пегги Уитсон бастаған экипаж мүшелері Джон Шоффнер, Әли Әл-Қарни, Райяна Барнауи капсуладан шығарылды.

ХҒС-та өткізген сегіз күнде миссия мүшелері медицина, физика және техника салаларындағы 20-дан астам ғылыми зерттеу мен эксперимент өткізді. Оқушыларға арналған лекциялар, ғарыштық тәжірибелер, радиобайланыс сеанстары мен конкурстар да ұмыт қалған жоқ.

30 мамырда бортында адамдар бар алғашқы Crew Dragon ғарыш кемесінің ұшырылғанына 3 жыл толды. Demo-2 миссиясы, "боти киген батырлар" Даг пен Боб естеріңізде ме? SpaceX компаниясы содан бері 10 ұшқышты миссия аясында ғарышқа 38 адам шығарып үлгерді.

Фото: NASA / Axiom Space
👏2👍1
Жер бетіндегі орташа температура жарты ғасырда 1° көтерілді. Толығырақ — арнадағы жаңа роликте.
#бейнеролик
👍1
НАСА ЖАҢА АЙ РОВЕРІН ЖАСАТПАҚ

Болашақ Artemis V астронавтары Ай бетінде мынадай Lunar Terrain Vehicle (LTV) көлігімен жүреді екен! Осыған ұқсас Ай ровері соңғы үш Apollo миссиясы ғарышкерлеріне үлкен көмек бергені тарихтан белгілі. Бірақ жаңа буын көлігі жүргізушісіз де қозғала алуы міндетті, бұл жағынан ол Марстағы НАСА роверлерінің жолын жалғастырады.

НАСА салалық өндірушілер арасында конкурс жариялады, ұсыныстар 10 шілдеге дейін қабылданады. LTV көлігін жасауға келісімшарт қарашада жасалады.
Credit: NASA
2023 ж. МАУСЫМДАҒЫ БАСТЫ АСТРОНОМИЯЛЫҚ ОҚИҒАЛАР

🌠 2 маусым — Марс (1.6) Омарта жұлдыз шоғырынан (3.1m) 0°6'-та өтеді
🌙 3 маусым — Ай Антарестен (1.0m) 0°23'-та өтеді
🍓 4 маусым 09:44 — ТОЛҒАН АЙ
4 маусым 17:00 — Шолпанның (-4.4m) ең үлкен кешкі (шығыс) элонгациясы — 45,4°
💫 7 маусым — Ариетидалар метеор ағынының шыңы
🌙 7 маусым 05:09 — Ай перигейде (Жерден 364 859 км), көрінетін диаметрі 32'45"
🪐 9 маусым — Ай Сатурннан (0.7m) 2°58'-та өтеді
🌟 11 маусым — Меркурий (-0.4m) Үркерден (1.2m) 6°12'-та өтеді
⭐️ 13 маусым — Шолпан (-4.5m) Омарта жұлдыз шоғырынан (3.1m) 0°30'-та өтеді
🌙 14 маусым — Ай Юпитерден (-2.1m) 1°22'-та өтеді
🌠 16 маусым — Ай таңда Үркерден (1.2m) 2°-та өтеді
🔮 17 маусым — Сатурнның кері шегіне қозғалысының басы
🔮 17 маусым — Сатурн, Нептун, Юпитер, Уран мен Меркурий аспанның 93 градус облысына жиналады
🌑 18 маусым 10:39 — ЖАҢА АЙ
☀️ 20 маусым — Ай Поллукстан (1.2m) 1°54'-та өтеді
🌺 21 маусым 20:57 — МАУСЫМДАҒЫ КҮН ТЕҢЕЛУІ
Солтүстік жартышарда астрономиялық жаз басталады
🌙 22 маусым — Ай Шолпаннан (-4.4m) 3°41'-та, Марстан (1.7m) 3°47'-та өтеді
🌙 23 маусым 00:32 — Ай апогейде (Жерден 405 384 км), көрінетін диаметрі 29'29"
🌠 27 маусым — Ай Спикадан (1.3m) 1°34'-та өтеді
💫 27 маусым — Маусым Боотидалары метеор ағынының шыңы
🔱 30 маусым — Нептунның кері шегіне қозғалысының басы

Ай бойы іңірде күміс түсті бұлттар байқалуы мүмкін.
#күнтізбе
👍2
Кескін: StarWalk
👍2
ҰЛЫ ДӘУІР АЯҚТАЛУҒА ЖАҚЫН

Еуропалық Ariane 5 ауыр зымыраны соңғы, 117-ші миссиясын орындау үшін Куру ғарыш айлағының ұшыру алаңына шығарылды. Ұшырылым 16 маусымға жоспарланған. Ариан-5 Syracuse 4B және Heinrich Hertz жерсеріктерін геоөтпелі орбитаға көтеруі тиіс. Даңқты зымыран сонау 1996 жылғы 4 маусымда алғаш самғаған еді.

Credit: Arainespace
👍1🔥1
АЙ МЕН ПЛАНЕТАЛАР МАУСЫМДА

Арнадағы жаңа роликте.
Фото авторы: Rami Ammoun
#бейнеролик
👍2
ТАРИХТА АЛҒАШ РЕТ МАРСТАН ТІКЕЛЕЙ ЭФИР ӨТКІЗІЛДІ

2023 жылы 2 маусымда Еуропа ғарыш агенттігі, Mars-Express орбитерінің 20 жылдығына орай, тарихта алғаш рет Марстан тікелей эфир ұйымдастырды. Іс жүзінде, Марс орбитасынан шамамен 50 секунд сайын түсірілген фотолар көрсетіліп тұрды. Қызыл планета қазір бізден 300 миллион километрдей қашықтықта болғандықтан, олардың Жерге жетуіне 17 минут кетті. Mars-Express 2003 жылы 20 маусымда Байқоңыр ғарыш айлағынан ұшырылған еді.
👍1😱1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
Ax-2 миссиясының таңдаулы көріністері
👍1
4 МАУСЫМ 2023 — ШОЛПАННЫҢ ЕҢ ҮЛКЕН ШЫҒЫС ЭЛОНГАЦИЯСЫ

4 маусымда 17:00-де Шолпанның Күннен бұрыштық қашықтығы ең үлкен шамаға — 45,4° жетеді. Астрономиялық оқиға ең үлкен кешкі (шығыс) элонгация деп аталады. Бірнеше айдан бері кешкі аспанның сәнін келтіріп тұрған Шолпан бүгін Жер көкжиегінен барынша биік көтеріледі. Оның жарықтығы –4,4 жұлдыздық шамаға жетеді.

Кеш сайын төмендей беретін Шолпан шілденің аяғында кешкі аспаннан жоғалып кетеді де, тағы бір айдан соң Таңғы жұлдыз ретінде қайта оралады. Бүгін 9:44-та Ай толғанын еске саламыз. Ай мен планеталардың маусымдағы орналасуы — роликте.

Скриншот: NASA Eyes
#күнтізбе
👍2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Еуропа ғарыш агенттігінің 2 маусымдағы тікелей эфирі видеосын 200 есе тездеткенде, Mars-Express орбитерінің Марс тұсынан бір өткені көрінеді екен.
🤩1
ШЭНЬЧЖОУ-15 ҒАРЫШ КЕМЕСІ ЖЕРГЕ ОРАЛДЫ

2023 жылы 4 маусымда Алматы уақытымен 04:33-те қытайлық Шэньчжоу-15 ғарыш кемесінің қону капсуласы Ішкі Моңғолия аймағындағы Дунфэн алаңына аман-есен қонды. Фэй Цзюньлун, Дэн Цинмин, Чжан Лу ғарышта 186 тәулік, 7 сағат, 25 минут болып қайтты. Бұл — бір ұшқышты миссия ұзақтығы бойынша Қытайдың жаңа ұлттық рекорды.
#ҚытайҒарышта