JUICE ЗОНДЫ ТОЛЫҚ ЖАЙЫЛДЫ

RPWI аспабының үш антеннасы мен төртінші Ленгмюр зондының ашылуымен, еуропалық JUICE аппараты жорық конфигурациясына толық енді. Бірақ ол бірден тіке Юпитерге аттанбайды. Бесінші планетаға жетуге қажет үдеу алу үшін, алдағы 6,5 жылда ішкі Күн жүйесінде гравитациялық маневрлер сериясы жасалады.

JUICE мына денелердің тұсынан жақын ұшып өтеді:
— Жер—Ай жүйесі — тамыз 2024;
— Шолпан — 31 тамыз 2025;
— Жер — 29 қыркүйек 2026;
— Жер — 18 қаңтар 2029;
— 223 Rosa астероиды — 15 қазан 2029.

Еуропалық аппарат Юпитер маңындағы орбитаға 2031 жылы шілдеде шығуы тиіс. 2034 жылдың желтоқсанында ол Юпитердің серігі Ганимедті айнала бастайды. Миссия 2035 жылдың соңында Ганимед бетіне құлаумен аяқталады.

Credit: ESA / Juice / JMC

VSS Unity суборбиталық космопланының 25 мамырдағы соңғы сынағының көріністері. Virgin Galactic компаниясы маусымнан бастап коммерциялық ұшуларға кіріспек.

29–31 МАМЫР 2023 — ТАҢҒЫ ПЛАНЕТАЛАР ШЕРУІ

Мамырдың соңғы таңдарында шығыс көкжиек үстінен бес бірдей планетаны (Сатурн, Нептун, Юпитер, Меркурий, Уран) көруге мүмкіндік бар. Уран мен Нептунды байқау үшін дүрбі не телескоп қажет.
Кескін: StarWalk

«Өз бөлмесінен ғарышқа ұшып кеткен адам». 1985
Инсталляция авторы: Илья Кабаков (30.09.1933—27.05.2023)

Blue Moon Mk 2 мен Starship HLS

Artemis II миссиясына арналған Orion кемесінің еуропалық қызметтік модулінің акустикалық сынақтары тәмамдалды. Кеннеди ғарыш орталығының Нил Армстронг атындағы операциялық ғимараты.
Credit: NASA

Тоғжан Қасенованың «Атом улаған дала» кітабын тегін онлайн оқи аласыздар.

https://library.fes.de/pdf-files/bueros/kasachstan/19571.pdf

ҒАРЫШТА 17 АДАМ БАР — ЖАҢА РЕКОРД!

2023 жылы 30 мамырда, Алматы уақытымен 07:31-де Қытайдың Цзюцюань ғарыш айлағынан Чанчжэн-2F зымыранымен кезекті Шэньчжоу-16 ғарыш кемесі ұшырылды. 14:29-да кеме Тяньгун ғарыш стансасына түйісті. Бүгін ұшқан Цзин Хайпен (4-ші ғарыштық сапары), Чжу Яньчжу (1), Гуй Хайчао (1) стансада алты айдан бері жүрген Фэй Цзюньлун (2), Дэн Цинмин (1), Чжан Лу (1) үштігіне қосылды.

Жаңа экипаждың екі мүшесі, әдеттегідей, әскери ұшқыш болса, Бейжің әуе және ғарыш сапарлары университетінің профессоры Гуй Хайчао (сол жақта) Қытайдың алғашқы азаматтық ғарышкері атанып отыр. Кеме командирі 56 жастағы генерал-майор Цзин Хайпен (ортада) ғарышқа осымен төртінші рет ұшып, ұлттық рекордты жаңартты.

Шэньчжоу-16 стартына арналған кешегі баспасөз мәслихатында Қытай ұшқышты ғарыштық бағдарламасы директорының орынбасары Линь Сидзян біраз маңызды ақпарат берді. Ең алдымен, Қытай ғарышкерлерін Айға 2030 жылға дейін қондыру жоспарланып отырғаны мәлім болды! Бірінші ұшқышты ай миссиясы қысқа мерзімді болады, Ай бетіне адамдармен бірге роботтар да түседі. Ал Жер маңындағыТяньгун ғарыш стансасы төртінші модульмен кеңейтіледі екен.

Халықаралық ғарыш стансасында қазір 11 кісі барын ескерсек, жер орбитасындағы адамдардың жалпы саны 17-ге жетті! Бұл жаңа әлем рекорды, бұрын бір мезгілде ғарышта ең көбі 14 адам болған еді. Ax-2 миссиясының Crew Dragon Freedom ғарыш кемесі ХҒС-тан 30 мамырда 21:05-те ажырауы тиіс. Ол мұхитқа 12 сағаттан кейін қонады. Ал Шэньчжоу-15 кемесінің Жерге оралуы 4 маусымға қараған түні, Алматы уақытымен 04:26-ға жоспарланған.
#ҚытайҒарышта

ҒАРЫШТА БІР МЕЗГІЛДЕ 17 АДАМ — ЖАҢА ӘЛЕМ РЕКОРДЫ!

2023 жылғы 30 мамыр космонавтика тарихында қалатыны анық. UTC бойынша 01:31-де (Алматы уақытымен 07:31) бортында үш адам бар Шэньчжоу-16 ғарыш кемесі ұшырылғаннан бері ғарышта 17 адам ұшып жүр. Бұл адамзат тарихындағы ең жоғары көрсеткіш, бұрын бір мезгілде ғарышта ең көбі 14 адам болған еді. Қытай кемесі Тяньгун стансасына түйіскеннен (08:29/14:29) Crew Dragon Freedom кемесі Халықаралық ғарыш стансасынан ажырағанға дейін (15:05/21:05) бұл 17 кісі Жер орбитасындағы екі кешенде болды. Ax-2 миссиясы Мексика шығанағы айдынына 31 мамырда 03:04 UTC (09:04) шамасында қонады деп жоспарланған.

Рекордшылардың есімін атайық.
ХҒС: Союз МС-21/22 — Сергей Прокопьев, Дмитрий Петелин, Франциско Рубио; Crew-6 — Стивен Боуэн, Уоррен Хобург, Сұлтан Әл-Неяди, Андрей Федяев; Ax-2 — Пегги Уитсон, Джон Шоффнер, Әли Әл-Қарни, Райяна Барнауи.
Тяньгун: Шэньчжоу-15 — Фэй Цзюньлун, Дэн Цинмин, Чжан Лу; Шэньчжоу-16 — Цзин Хайпен, Чжу Яньчжу, Гуй Хайчао.
Азаматтығы бойынша: Қытай — 6, АҚШ — 5, Ресей — 3, Сауд Арабиясы — 2, БАӘ — 1. Бұлардың арасында мемлекеттік ғарыш агенттіктерінің 15 ғарышкерінен басқа, жекеменшік Axiom Space компаниясының екі өкілі бар.
#ғарыштарихы

93. УЭББ ТЕЛЕСКОПЫ ЭНЦЕЛАДТАН АТҚЫЛАҒАН АЛЫП ШАШЫНДЫ КӨРДІ

Уэбб ғарыштық телескопы Сатурнның серігі Энцеладтан атқылап жатқан гейзерді суретке түсіріп алды. Секундына 300 литр шашатын су буы бағанының (плюмнің) ұзындығы 9650 километр екен! Бұл Ирландиядан Жапонияға дейінгі бүкіл Еуразия құрлығы ұзындығындай. Уэбб алған кескінде Энцеладтың өзі бір ғана ақ пиксел түрінде көрінсе, шашын серіктен 20 еседей үлкен. Салыстыру үшін, Cassini ғарыш аппараты жақыннан түсірген сурет қоса берілген. Бұрын телескоптар Энцелад бетінен жүздеген километрге созылған плюмдерді көрсе, Уэббтың теңдессіз сезімталдығы планетологияның жаңа тарауын ашты.

Энцеладтың мұзды беті астында алып тұзды су мұхиты жасырынып жатыр. Үйірілген серік су бүріккішше айналасына мұз кесектері, органикалық қосылыстар мен су буын шашумен болады. Олар Энцелад бетіндегі жарықтардан шығып жатыр. Осы заттардан Сатурн маңындағы "құймақ" пішінді құрылым түзіледі. Астрономдар Уэбб деректері бойынша шашынның 30%-і ғана "құймақта" қалатынын есептеді. Қалған 70% зат Сатурн мен оның сақиналарына жауады.
#ғылымижаңалық

Credit: NASA, ESA, CSA, Geronimo Villanueva (NASA-GSFC). Image processing: Alyssa Pagan (STScI)