АУЫР ЗЫМЫРАНДАР: КЕЗДЕСУ МЕН ҚОШТАСУ

Таяу күндерге бірнеше ауыр немесе аса ауыр зымыранның маңызды ұшырылымдары жоспарланған.

Бүгін, 13 көкекте Алматы уақытымен 18:15-те Куру ғарыш айлағынан еуропалық JUICE миссиясы Юпитер бағытындағы сегіз жылдық сапарына аттанады. Оны ғарышқа Ariane 5 зымыраны көтереді. Бұл — сутегі жағатын ауыр зымыранның соңғы екі ұшырылымының бірі. Ең соңғы старт маусымға жоспарланған. Еуропалық Arianespace ұшыру операторының әйгілі тасығышын Ariane 6 алмастырады.

Көкекте сутегімен ұшатын тағы бір ауыр зымыранның соңғы екі ұшырылымының бірі жүзеге асады. Әңгіме ULA операторының Delta IV Heavy тасығышы жайлы. Ол Канаверал мүйісінен АҚШ Ұлттық барлау қызметінің NROL-68 аппаратын көтермек. Delta отбасы зымырандарының даңққа толы тарихы 2024 жылы аяқталады.

ULA Delta IV пен Atlas V тасығыштарының орнын басатын Vulcan VC2 зымыранын алғаш рет 4 мамырда Канаверал мүйісінен ұшыруы мүмкін. Метан жағатын жаңа ауыр зымыран Peregrine лендерін Айға, ал екі KuiperSat интернет-жерсерігін жермаңы орбитаға шығаруы тиіс. Дегенмен бұл старт кейінге шегеріліп жатса таң қалмаймыз.

Отын ретінде метан пайдаланатын тағы бір машина жақында алғаш рет самғайды. SpaceX компаниясының аса ауыр Starship — Super Heavy зымыран жүйесінің алғашқы орбиталық ұшу сынағы 17–20 көкекте жүзеге асырылуы ықтимал. Ол сәтті болса, Техастағы Starbase ғарыш кешенінен көтерілетін тасығыш НАСА-ның SLS суперзымыранын басып озып, заманның ең қуатты зымыраны атанады.

SpaceX-тің дәстүрлі отын керосинмен ұшатын Falcon Heavy аса ауыр зымыраны 19 көкекте алтыншы мәрте ұшырылады. Бірақ алғаш рет оның ешбір сатысы (орталық саты да, қапталдағы екі үдеткіш те) қайта қондырылмайды. Өйткені зымыран геостационар орбитаға екі бірдей ірі байланыс жерсерігін шығаруы тиіс. Сондықтан отынның бәрі пайдалы жүктемені көтеруге жұмсалып, кері қайтуға ештеңе қалмайды. Сол себепті сатыларға торкөз рульдер мен тіреулер орнатылмайды.

JUICE миссиясының ұшырылымы Курудағы ауа райына (найзағай қатері) байланысты кейінге қалды. Келесі әрекет — 14 көкек, Алматы уақытымен 18:14-те.

ШОЛПАН МЕН ҮРКЕР
11 көкек 2023 жыл.
Фото: Sebastian Voltmer Photography

Еуропалық Ariane 5 зымыраны тағы бір миссияны сәтті ұшырды. Юпитерді мұзды серіктерін зерттейтін Juice ғарыш аппараты Африка үстінде зымыранның екінші сатысынан бөлініп, өз сапарын бастады.
Скриншот: ESA / Arianespace
#зымыран #ұшыру

Juice-тен сигнал жоқ!

JUICE сигналын Аустралиядағы байланыс стансасы қабылдады

ARIANE 5 ЗЫМЫРАНЫ JUICE МИССИЯСЫН СӘТТІ ҰШЫРДЫ

2023 жылы 14 көкекте, Алматы уақытымен 18:14-те Еуропаның Ariane 5 негізгі ауыр зымыраны 116-шы рет ұшырылды. Arainespace ұшыру операторы оны Француз Гвианасындағы Куру ғарыш айлағынан аттандырды. Зымыран Еуропа ғарыш агенттігінің JUICE Юпитер миссиясын көтерді.

Ariane 5 алғаш рет 1996 жылы 4 маусымда ұшырылған. 116 миссияның 111-і сәтті өтсе, 3-і — ішінара сәтсіз, 2-і — сәтсіз болды. Зымыран толып жатқан ауыр байланыс жерсеріктерін геостационар орбитаға шығарды, сондай-ақ бірнеше ATV жүк кемесі ХҒС-қа жіберілді. XMM Newton рентген телескопы биік эллипс орбитаға, ал Гершель, Планк, Уэбб ғарыштық обсерваториялары Күн—Жер жүйесінің L2 Лагранж нүктесіне аттандырылды. Ariane 5 бірнеше планетааралық миссия да ұшырды: Чурюмов-Герасименко кометасына жеткен Rosetta аппараты, 4,5 жылдан бері Меркурийге жол жүріп бара жатқан BepiColombo миссиясы, енді міне, Юпитерге сегіз жылдық сапарын бастаған JUICE.

Ариан-5-тің қапталдағы қос үдеткіші қатты отын жақса, бірінші сатысы сұйық сутегі — сұйық оттегімен жұмыс істейді. Екінші саты қозғағышы бұрын монометилгидразин — диазот тетраоксидін қолданатын, зымыранның қазіргі ECA нұсқасы оларды сутегі/оттегі жұбымен алмастырды. Даңқты зымыран 117-ші әрі соңғы рет биыл 21 маусымда ұшырылады.

#зымыран #ұшыру

Credit: ESA

JUICE КҮН ПАНЕЛЬДЕРІН АШТЫ

Еуропалық JUICE планетаралық ғарыш стансасы Юпитерге сапарын бастады. Ariane 5 зымыранының екінші сатысынан ажыраған соң, аппарат Жермен байланысқа шықты да, көп ұзамай екі алып күн панелін ашты. Ауданы 100 шаршы метр панельдер 820 Ватт қуат өндіреді.

Credit: ESA

СТАРШИПТІҢ ОРБИТАЛЫҚ ҰШУ СЫНАҒЫ — 17 КӨКЕКТЕ

АҚШ Федералдық азаматтық авиация басқармасы (FAA) Starship-тің орбиталық ұшырылымдарына лицензия берді. Ол бес жылға жарамды. SpaceX компаниясы орбиталық ұшу сынағын дүйсенбі, 17 көкекке межелеп отыр. 150 минуттық ұшу терезесі Алматы уақытымен 18:00-де ашылады.

JUICE ЖІБЕРГЕН АЛҒАШҚЫ КЕСКІН

Оны әртүрлі құрылғылардың жайылуын қадағалайтын екі бақылау камерасының бірі түсірген. 1024 х 1024 кескін алатын камералар ғарыш аппаратының корпусына орнатылған.

📷: ESA/Juice/JCAM, CC BY-SA 3.0 IGO

Еуропа ғарыш агенттігінің Еуропалық ғарыштық операциялар орталығы (ESOC) мамандары JUICE миссиясының сәтті ұшырылымынан соң.

Орталық қазір Aeolus, BepiColombo, Cluster II, CryoSat, ExoMars/TGO, Gaia, Integral, Mars Express, OPS-SAT, Sentinel 1 (A&B), Sentinel 2 (A&B), Sentinel 5P, Solar Orbiter, Swarm, XMM ғарыштық миссияларын басқарып отыр.
Фото: ESA

БҮГІН КЕШКІ ЖЕТІДЕ!
https://youtu.be/FSdviObLmhs

Старшип туралы ән
Фото: John Kraus

"Старбейс кеші көңілді"
Фото: Reuters

"Жұлдыз-Кеме"
Фото: Trevor Mahlmann