Физика және Ғарыш
106 subscribers
3.48K photos
712 videos
13 files
1.02K links
Ғарышты зерттеу және игеру туралы. Астрономия, космонавтика жаңалықтары. Күрделі физикалық теориялар қарапайым тілмен.

YouTube-арна: https://www.youtube.com/@phyandspace

Facebook-парақша: https://www.facebook.com/phyandspace/
Download Telegram
Credits: NASA, ESA, CSA, STScI / Joseph DePasquale (STScI)
ЫМЫРТТА МЕРКУРИЙ КӨРІНЕДІ

Меркурий Күнге тым жақын болғандықтан оңайлықпен көрінбейді. Дегенмен жылына екі рет: көктемде кешке және күзде таңда оны бақылауға қолайлы жағдай туады. Осы екі орайдың бірі қазір келіп тұр. Ең кішкентай планетаны күн батқаннан жарты сағат өте, батыс көкжиек үстінен байқауға болады. Меркурийдің кешкі көріну кезеңі әлі 4-5 күн жалғасады. Толығырақ — роликте.
1👍1
11 КӨКЕК 2023 — МЕРКУРИЙДІҢ ЕҢ ҮЛКЕН КЕШКІ ЭЛОНГАЦИЯСЫ

Меркурий Күнге тым жақын болғандықтан, оны бақылау әдетте тым қиын. Көкжиектен сәл ғана биік кішкене ақ нүктені таңғы не кешкі шапақ фонынан байқау оңай емес.

Жылына бірнеше рет, планетаның элонгациясы (Күннен бұрыштық ара қашықтығы) артқан кездері бақылау оңайлайды. Меркурийдің шығыс элонгациясы үлкен болғанда, оны Күн батқан соң бір сағаттай батыс көкжиек үстінен, ал батыс элонгациясы артқанда, Күн шығарда шығыс көкжиек үстінен көруге болады. Сондықтан шығыс элонгация кешкі, батыс элонгация таңғы деп те аталады. Бақылауға ең қолайлы кезең — шығыс элонгация көктемге, ал батыс элонгация күзге келген мезгіл.

11 көкекте шығыс (кешкі) элонгация 19°-қа жетеді, сондықтан айдың бірінші жартысында Меркурийді кешке бақылауға қолайлы мүмкіндік туып тұр. Күн ұясына қонғаннан жарты сағат өте, батыс көкжиек үстінен Болпанды (қазақ жұлдызшылары кешкі Меркурийді осылай атаған) оңай табасыз. Ең кішкентай планета жайлы жаңа роликті көріңіздер.

Скриншот: NASA Eyes
👍1🥰1
ПЛАНЕТОЛОГТАР ЕҢ ТОЛЫҚ МАРС ГЛОБУСЫН ЖАСАДЫ

Калифорния технологиялық институтының (Caltech) Мюррей планеталарды визуализациялау зертханасы Марстың әзірше ең толық үш өлшемді глобусын жасады. Ол Mars Reconnaissance Orbiter зондының CTX камерасы 2006 жылдан бері түсірген 110 000 ақ-қара суреттен құрастырылды. Бұған алты жыл уақыт кетті. Картаның ажыратымы — пикселге 25 шаршы метр.

Глобус интербелсенді, оны айналдыруға және алыстатып-жақындату арқылы масштабын өзгертуге болады. Төменгі панель НАСА роверлері қонған аймақтарға және планета бедеріндегі танымал элементтерге жылдам өтуге мүмкіндік береді. Оның көмегімен, мысалы, Күн жүйесіндегі ең биік тау — Олимп жанартауын немесе Күн жүйесіндегі ең ірі каньон — Маринер Аңғарын тез таба аласыз.
👍2
JUNO 50-ШІ РЕТ ЮПИТЕРГЕ ЖАҚЫН ӨТТІ

Өткен аптаның соңында НАСА-ның Juno ғарыш аппараты өзінің 50-ші периовиінен өтті. Аппарат миссия соңына дейін Юпитерге 76 рет жақын өтуі тиіс. Juno Юпитер жүйесінде түсірген керемет суреттерді мына сілтемеден жүктеп алуға болады. 2021 жылы жазда ол Ганимедке жақындағанда және 34-ші периовий кезіндегі көріністер — роликте.

Juno — қазір Юпитер жүйесінде жүрген жалғыз планетааралық аппарат. Таяу жылдары НАСА, Еуропа ғарыш агенттігі мен Қытай алып планетаның мұзды серіктеріне бірнеше миссия жіберуді жоспарлап отыр. Солардың алғашқысы осы бейсенбіде, 13 көкекте аттанады. Еуропалық JUICE миссиясы жайлы алғашқы ролик біздің арнада бүгін кешкі сегізде жарияланады.
👍2
11 КӨКЕК 2023 — ШОЛПАН ҮРКЕРДІҢ ЖАНЫНДА

11 көкектің кешінде батыс көкжиек үстіндегі Меркурийден басқа, Шолпанның Үркер жұлдыз шоғырымен қосылысын тамашалауға болады. Арнадағы жаңа роликте бұл оқиға жайлы толығырақ әңгімеленеді.
#күнтізбе #бейнеролик
🔥2
Forwarded from Aqorda 🇰🇿
✍️ Мемлекет басшысының өкімімен Күнсұлу Дальтонқызы Закария Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясының президенті лауазымына тағайындалды.

✍️ Распоряжением Главы государства Закарья Кунсулу Дальтоновна назначена президентом Национальной академии наук Республики Казахстан при Президенте Республики Казахстан.

t.me/aqorda_resmi
👍1
Forwarded from Aqorda 🇰🇿
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың төрағалығымен Ғылым және технологиялар жөніндегі ұлттық кеңестің отырысы өтті

Под председательством Главы государства Касым-Жомарта Токаева состоялось заседание Национального совета по науке и технологиям

t.me/aqorda_resmi
👍2
Forwarded from Aqorda 🇰🇿
⚡️ Мемлекет басшысы:

«Жалпы, өндірісте ғылыми-зерттеу жұмыстарын көбірек жүргізу керек. Ол үшін бизнес өкілдері ғалымдармен тығыз байланыста болуға тиіс. Елімізде «ақылды қалаларды» және агломерацияларды дамыту ісі өте маңызды. Сондай-ақ Каспий теңізін жан-жақты зерттеу және еліміздің биологиялық қауіпсіздігін сақтау керек.

Жаңа сорттар арқылы астықтың шығымын арттыру, мал тұқымын асылдандыру, шөлді аймақтарда жеміс-жидекті үнемдеп суару сияқты мәселелерге ғылыми тұрғыдан қарау қажет. Осындай өзекті бағыттарға ауқымды гранттар бөлу керек. Шын мәнінде, гранттармен қамтамасыз етілген ғылыми жобалар өзекті, сұранысқа ие болуы қажет»

t.me/aqorda_resmi
👍3
Forwarded from Aqorda 🇰🇿
⚡️ Қасым-Жомарт Тоқаев:

«Қазір көптеген ғылыми мекеменің материалдық-техникалық жағдайы мәз емес. Тіпті нашар деуге болады. Ғалымдардың жалақысы төмен. Сол себепті кейбір дарынды ғалымдарымыз шетелдің ғылыми орталықтарында жұмыс істегісі келеді. Мұны ашық айтуымыз керек.

Сондықтан негізгі ғылыми-зерттеу институттарын бюджеттен тікелей қаржыландыру қажет. Олардың инфрақұрылымы жаңғыртылып, заманауи зертханалар салынуға тиіс.

Ғылыми зерттеу институттарының жұмысы қаншалықты тиімді екеніне талдау жасау керек. Жас ғалымдар онда ықыласпен жұмыс істеуі үшін жағдай жасау қажет»

t.me/aqorda_resmi
👍1
12 КӨКЕК — КОСМОНАВТИКА КҮНІ

62 жыл бұрын адамзаттың алғашқы өкілі қазақ жерінен ғарышқа аттанды.
Фотода: кішкентай париждік осы жаңалықпен танысуда.
#тарих
👏2
БҮГІН 18:15-ТЕ JUICE МИССИЯСЫ ҰШЫРЫЛАДЫ

2023 жылы 13 көкекте, Алматы уақытымен 18:15-те Еуропа ғарыш агенттігі Jupiter Icy Moons Explorer (JUICE) миссиясын ұшырмақ. Миссия мақсаты — Юпитердің үш ірі мұзды серігі — Европа, Ганимед пен Каллистоның тіршілікке қолайлылығын зерттеу. Европа мен Ганимедте жерасты су мұхиттары бар деп саналады, мұндай мұхит Каллистода да болуы ықтимал. Ганимед — Күн жүйесіндегі өз магнитосферасы бар жалғыз серік.

Аппарат 2024–2029 жж. Жер, Ай және Шолпан маңында бірнеше гравитациялық маневр жасап, Юпитерге аттануға жеткілікті үдеу алады. Юпитер жүйесіне жету — 2031 жылы шілдеде. Ол Европа, Ганимед пен Каллистоға ұзын саны 35 рет жақын ұшып өтеді. 2034-тің желтоқсанында Ганимед орбитасына шыққан JUICE мұзды серікті жақыннан бір жыл зерттейді. Миссия 2035 жылдың аяғында Ганимед бетіне құлаумен аяқталады.

Осы кезеңдердің бәрі біздің арнадағы жаңа роликте егжей-тегжейлі көрсетіледі.
#бейнеролик
👍3
АУЫР ЗЫМЫРАНДАР: КЕЗДЕСУ МЕН ҚОШТАСУ

Таяу күндерге бірнеше ауыр немесе аса ауыр зымыранның маңызды ұшырылымдары жоспарланған.

Бүгін, 13 көкекте Алматы уақытымен 18:15-те Куру ғарыш айлағынан еуропалық JUICE миссиясы Юпитер бағытындағы сегіз жылдық сапарына аттанады. Оны ғарышқа Ariane 5 зымыраны көтереді. Бұл — сутегі жағатын ауыр зымыранның соңғы екі ұшырылымының бірі. Ең соңғы старт маусымға жоспарланған. Еуропалық Arianespace ұшыру операторының әйгілі тасығышын Ariane 6 алмастырады.

Көкекте сутегімен ұшатын тағы бір ауыр зымыранның соңғы екі ұшырылымының бірі жүзеге асады. Әңгіме ULA операторының Delta IV Heavy тасығышы жайлы. Ол Канаверал мүйісінен АҚШ Ұлттық барлау қызметінің NROL-68 аппаратын көтермек. Delta отбасы зымырандарының даңққа толы тарихы 2024 жылы аяқталады.

ULA Delta IV пен Atlas V тасығыштарының орнын басатын Vulcan VC2 зымыранын алғаш рет 4 мамырда Канаверал мүйісінен ұшыруы мүмкін. Метан жағатын жаңа ауыр зымыран Peregrine лендерін Айға, ал екі KuiperSat интернет-жерсерігін жермаңы орбитаға шығаруы тиіс. Дегенмен бұл старт кейінге шегеріліп жатса таң қалмаймыз.

Отын ретінде метан пайдаланатын тағы бір машина жақында алғаш рет самғайды. SpaceX компаниясының аса ауыр Starship — Super Heavy зымыран жүйесінің алғашқы орбиталық ұшу сынағы 17–20 көкекте жүзеге асырылуы ықтимал. Ол сәтті болса, Техастағы Starbase ғарыш кешенінен көтерілетін тасығыш НАСА-ның SLS суперзымыранын басып озып, заманның ең қуатты зымыраны атанады.

SpaceX-тің дәстүрлі отын керосинмен ұшатын Falcon Heavy аса ауыр зымыраны 19 көкекте алтыншы мәрте ұшырылады. Бірақ алғаш рет оның ешбір сатысы (орталық саты да, қапталдағы екі үдеткіш те) қайта қондырылмайды. Өйткені зымыран геостационар орбитаға екі бірдей ірі байланыс жерсерігін шығаруы тиіс. Сондықтан отынның бәрі пайдалы жүктемені көтеруге жұмсалып, кері қайтуға ештеңе қалмайды. Сол себепті сатыларға торкөз рульдер мен тіреулер орнатылмайды.
🔥2
JUICE миссиясының ұшырылымы Курудағы ауа райына (найзағай қатері) байланысты кейінге қалды. Келесі әрекет — 14 көкек, Алматы уақытымен 18:14-те.
👍2
ШОЛПАН МЕН ҮРКЕР
11 көкек 2023 жыл.
Фото: Sebastian Voltmer Photography
Еуропалық Ariane 5 зымыраны тағы бір миссияны сәтті ұшырды. Юпитерді мұзды серіктерін зерттейтін Juice ғарыш аппараты Африка үстінде зымыранның екінші сатысынан бөлініп, өз сапарын бастады.
Скриншот: ESA / Arianespace
#зымыран #ұшыру
🔥1
Juice-тен сигнал жоқ!
😱2👍1
JUICE сигналын Аустралиядағы байланыс стансасы қабылдады
👏3