Физика және Ғарыш
106 subscribers
3.48K photos
712 videos
13 files
1.02K links
Ғарышты зерттеу және игеру туралы. Астрономия, космонавтика жаңалықтары. Күрделі физикалық теориялар қарапайым тілмен.

YouTube-арна: https://www.youtube.com/@phyandspace

Facebook-парақша: https://www.facebook.com/phyandspace/
Download Telegram
ҒАРЫШТАҒЫ ӘЛЕМЕТ БҰЛТ

Жер Әлемдегі суға ие жалғыз дене емес. Мысалы, Юпитердің серігі Европададағы су мөлшері біздің ғаламшардағыдан екі есе артық деп саналады. Алайда ғарыштағы ең мол су қоры бізден 12 млрд жарық жылы қашықтықтағы квазар маңында. Бұл аса ауыр қара құрдымды айналатын су буы бұлтының өлшемі жүздеген жарық жылы деп бағаланған. Демек, ондағы су Жердегі Дүниежүзілік мұхиттан 140 000 000 000 000 есе көп!

#ғарышқызықтары
🤯2😱2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Видео: OneWeb-17 миссиясын ұшырған Falcon 9 зымыранының B1032.13 1-сатысы LZ-1 алаңына сәтті қонды.

SpaceX компаниясы өзінің Starlink топтамасының бәсекелесі үшін 3-ші ұшырылым жасап отыр. Орбитадағы OneWeb интернет-жерсеріктерінің саны 582-ге жетті. Келесі 36 аппарат Үндістаннан ұшырылады. Бірінші буын жерсеріктері топтамасы 648 аппараттан тұруы тиіс еді, бірақ 2022 жылы наурызда ұшырылмай қалған 36 жерсерікті Роскосмос Байқоңырдағы қоймада ұстап отыр.
👍2
КҮН БЕЛСЕНДІЛІГІ АРТЫП КЕЛЕДІ

2019 жылы желтоқсанда Күн белсенділігінің 25-ші циклі басталғаны белгілі. Шамамен 11 жылға созылатын цикл шыңына 2025 жылы жетеді және алдыңғы цикл сияқты әлсіз болады деп болжанған. Алайда қазірдің өзінде Күн белсенділігі қарқынды артып келеді. Мысалы, ақпандағы күн дақтарының саны болжанғаннан екі есе артық болып шығып, соңғы жеті жылдағы ең жоғары мәнге жетті. 2023-тің екі айында 6 мәрте X-класты күн жарқылы тіркелді. Ал циклдың алғашқы үш жылында барлығы 3-ақ осындай жарқыл байқалған еді.

Былтыр 13 қазанда, жұлдызымыздың тынышырақ кезеңінде Solar Orbiter зонды Күн тәжінің рекордтық ажыратымдағы (әр пикселіне 105 км) кескінін алған еді. Күн тәжі ешқашан мұншалықты егжей-тегжейлі түсірілген емес. Жай-жапсары — арнадағы жаңа роликте.
CREW-5 ЭКИПАЖЫ ЖЕРГЕ ОРАЛДЫ

2023 жылы 12 наурызда Алматы уақытымен 08:02-де Crew Dragon C210.2 Endurance ғарыш кемесінің капсуласы Мексика шығанағына аман-есен қонды. Капсула Channon кемесі бортына қойылған соң, Crew-5 экипажының мүшелері Николь Манн, Джош Кассада, Коичи Ваката, Анна Кикина тысқа шықты. Ғарышта 155 тәулік болып қайтқан ғарышкерлердің денсаулығы қалыпты.

Credit: NASA
Starbase, Техас
👍1
ЕЖЕЛГІ БАБЫЛДЫҚТАР √2 САНЫН 99,9999% ДӘЛДІКПЕН ЕСЕПТЕЙ БІЛГЕН

3.14 (14 НАУРЫЗ) — π КҮНІ, МАТЕМАТИКТЕР МЕЙРАМЫ

Біздің заманымызға дейінгі 1800–1600 жж. жасалған мына қыш тақтайша ежелгі Бабыл математиктері 2-нің квадрат түбірін 99,9999% дәлдікпен таба білгенін айғақтайды. YBC 7289 деп нөмірленген тақтайша Йельдегі Бабыл коллекциясына кіреді. Жәдігерде шаршы мен оның диагоналі салынып, қасына сандар жазылған. Бірлік шаршының диагоналінің ұзындығы √2 екенін білеміз.

Бабылдың сына нумералдары түрінде жазылған сандар 1, 24, 51, 10 сандарын білдіреді. Көне Бабылда алпыстық санау жүйесі қолданылғанын ескере отырып, «1,24 51 10» санын ондық жүйеге аударсақ, 1,41421296296 шығады. Бұл санның √2-ден (1,41421356237...) айырмасы — жуықтап алғанда 0,000000599413 (~5,99413 x 10^ -7). Демек ол үтірден кейінгі алтыншы таңбаға дейінгі немесе 99,9999% дәлдікпен есептелген!

Бабыл математиктері 2-нің түбірін қазір Ньютон-Рафсон әдісі деп аталатын жолмен аппроксимациялаған деп топшыланады. Дегенмен олар бірлік шаршының диагоналін жай ғана артық-кемін табу немесе екілік (бинар) іздеу арқылы есептеген де шығар.

#математикаминуты #ғылымтарихы
🤓1
«Саусақпен аспанға нұсқағанда, ақымақ саусаққа қарайды».
Альберт Эйнштейн (14.03.1879 — 18.04.1955)
🕊2
ЭЛЕКТРО-Л4 МЕТЕОЖЕРСЕРІГІ ЖІБЕРГЕН БІРІНШІ КЕСКІН

Әртүрлі ғарыш аппараттары алған алғашқы кескіндерді жариялайтын дәстүріміз бар. Бұл жолы ресейлік № 4 Электро-Л метеорологиялық жерсерігіне кезек келді. Байқоңырдан 2023 жылы 5 ақпанда ұшырылған аппарат 9 наурызда 165,8° шығыс бойлықтағы, яғни Тынық мұхит үстіндегі іліну нүктесіне шықты. Ол 36 500 км биіктіктегі геостационар орбитадан әр 15 минут сайын Жер бетін суретке түсіріп тұрады. 10 наурызда көрінетін және инфрақызыл диапазондағы алғашқы кескіндер Жерге жетті,

Сонымен, «Электро» ғарыш жүйесінің құрылысы аяқталды. Үш геостационар жерсерік бір мезгілде бүкіл жер бетін көріп, атмосфера мен мұхиттағы процестерді қадағалайды. Борттағы негізгі аспап — МСУ-ГС скандаушы құрылғысы көрінетін және инфрақызыл он диапазонда жоғары ажыратымдағы (пикселіне 1-ден 4 километрге дейін) кескіндер алуға қабілетті. Метеорологтар оның көмегімен бұлт жамылғысын, атмосферадағы ылғалдылық деңгейі, озон мен аэрозольдардың шоғырлануын бақылайды.

2015 жылы ұшырылған №2 Электро-Л 14,5° батыс бойлықта, Атлант мұхиты үстінде, 2019 жылы көтерілген №3 Электро-Л 76° шығыс бойлықта, Үнді мұхиты үстінде тұр. Серияның алғашқы аппараты осы 76 градус шығыс бойлықтағы нүктеде 2011–2016 жылдары жұмыс істеген еді. Электро-Л жерсеріктері сондай-ақ КОСПАС-САРСАТ халықаралық іздеу-құтқару жүйесінің апаттық сигналдарын ретрансляциялайды.
👍1
Фото: Российские космические системы
🕊1
ШОЛПАН, ЮПИТЕР ЖӘНЕ ГАЛИЛЕЙ СЕРІКТЕРІ

2023 жылғы 3 наурызда түсірілген суреттен Юпитердің Галилей ашқан төрт ірі серігінің бәрі көрініп тұр.
Фото: Sebastian Voltmer Photography