انجمن علمي فلسفه و کلام اسلامي

"داوری اردکانی فیلسوفی که دغدغه‌ی جامعه‌ی آگاه دارد."
📰تیتری که به مناسبت هشتاد و هفتمین سالگروز تولد رئیس فرهنگستان علوم در ۱۵ خرداد امسال روی سایتهای خبر گذاری رفت.
🗞 "داوری اردکانی فیلسوفی آگاه و حساس است، او خود را در مواجهه با رویدادهای روز ایران و جهان قرار می‌دهد و موضع‌گیری می‌کند، حتی اگر این موضع‌گیری را بسیاری برنتابند."

فیلسوفی که حتی درباره‌ی شرایط امروز و همه‌گیری ویروس کرونا دست به قلم شده و در بخشی از یادداشتهای سایت شخصی‌اش می‌نویسد:
🖋" اشتباهی که همه ما کم و بیش به آن دچاریم این است که قدرت و توانایی اشخاص و مخصوصاً متصدیان امور را بیش از آنچه هست می‌انگاریم و به این جهت از آنها توقع داریم که در شرایط بحرانی بتوانند همه امکان‌های کشور را برای عبور از بحران هماهنگ کنند. مسلماً بعضی از آنها در این کار می‌کوشند اما وقتی سازمان‌ها ناتوان و ناکارآمد باشند، کوشش‌ها چنانکه باید به نتیجه نمی‌رسد. درست است که حکومت اگر به جد بخواهد می‌تواند از فساد در معنی حقوقی و قانونی اش جلوگیری کند اما فساد ناشی از ناهماهنگی‌ها و بی برنامگی‌ها و ندانم کاری‌های کلی با تصمیم‌های فوری دفع و رفع نمی‌شود و مقامات رسمی حتی اگر صالح باشند از عهده رفع آن بر نمی آیند. در میان متصدیان امور و حتی کارمندان سازمان‌ها مسلماً آدم‌های باهوش و فهیم و اخلاقی هستند اما وقتی سازمان نمی‌داند چه باید بکند آنها چگونه منشأ اثر در بهبود امور شوند؟ در چنین شرایطی عجب نیست که کشور به خلوت تنزه طلبی و قرنطینه سیاسی خود برود."

سازمان‌های ناکارآمد و ناتوان، بی‌برنامگی، ناهماهنگی واژه‌هایی آشنا در آثار جناب اردکانی است.
📖 او در کتاب "خرد سیاسی در زمان توسعه نیافتگی" از چراییِ این ناتوانی در انجام وظایف سوال می‌کند و در جواب می‌گوید:
ما با نگاه جزئی‌بین و جداانگار به امور نگاه می‌کنیم، وجود خود و دانشمان را جدا و مستقل از وضع تاریخی می‌انگاریم و گاهی خواسته‌ها و آرزوها را با مسائل اشتباه می‌کنیم. این گمان که هرکس در هرجا و هر وقت از عهده‌ی هرکاری برمی‌آید امیدواری نیست؛ بلکه ساده‌لوحی است. امید با خرد و توانایی در عمل پدید می‌آید و کار درست ان است که در وقت مناسب و با فراهم شدن شرایط انجام شود. آنچه که دشوار است فهم همین شرایط تاریخی و فهم این است که هر دوران و جهانی را باید به عقلی که با آن سنخیت دارد شناخت. چنانکه زندگی متجددمآب امروزی را.
🗺چیزی که ما امروزه در جامعه‌های توسعه‌یافته و توسعه‌نیافته شاهد هستیم. جامعه‌ی توسعه‌نیافته چیزی متفاوت از جهان قبل از تجدد و آدم‌های سنتی است. توسعه‌یافتگی و توسعه‌نیافتگی هر دو مربوط به دوران تجدد هستند. جهان توسعه‌یافته رشد طبیعی داشته و به طور طبیعی به مرحله‌ای از علم و تکنولوژی و تولید، یعنی مرحله‌ی بازتولید برای زندگیِ مصرفی رسیده. درحالیکه جهان توسعه‌نیافته چون بی‌نصیب ازین رشد طبیعی است باید با برنامه‌ی هماهنگ و متوازن به سمت توسعه برود. لازمه‌ی این برنامه آن است که برنامه‌ریزان و مجریان برنامه باید با نظم تجدد و پیوند میان شئون توسعه آشنا باشند و امکان‌ها و شرایط کشور خود و آمادگی‌های مردم را بشناسند. حال آنکه در بیشتر کشورهای توسعه‌نیافته اینطور نیست و کارها بر وفق سلیقه و آراء شخصی و با غفلت از تناسب و هماهنگی است. و خب طبیعی است که نتیجه‌ی دلخواه گرفته نشود.
🛣 توسعه‌نیافتگی به معنای عقب‌افتادگی نیست که مثلا راه تاریخ یکی باشد، بعضی‌ها پیش رفته‌اند و بعضی در میانه راه باشند، خیر‌.
توسعه نیافتگی به معنای بودن در منزلی از منازل تجدد نیست، بلکه قرار داشتن در حاشیه‌ی راه است. شاید گاهی به موازات راه اصلی حرکت کند و اگر بتواند وارد راه اصلی شود. اما اگر این حاشیه را با راه اصلی اشتباه گرفت و آن را راه توسعه‌ی خاص خود دانست باید نگران خطر گمراهی باشد.

📸 عکس از دیدار رضا داوری اردکانی با گئورگ اشتنگر رئیس انجمن فلسفه میان فرهنگی اروپا در فرهنگستان علوم

✍ زهرا احمدی‌نژاد، ۹۶ فلسفه

#رضا_داوری_اردکانی
#قرن_چهاردهم
#پس_از_صدرا_بر_فلسفه_چه_گذشت؟
#فلسفه_اسلامی_معاصر

@philosophysadiq

75 views16:04