انجمن علمي فلسفه و کلام اسلامي

شما در اینجا، درست در همین قسمت از تاریخ بایستید و به من بگویید چه می‌بینید؟ 🗓

جایی که گفتم زمانی است که اتحاد جماهیر شوروی در کنار ایالات متحده‌ی آمریکا به عنوان یک ابر قدرت شناخته می‌شود.
اتحاد شوروی چندی پیش (۱۹۱۷م) بر اثر انقلابی که در روسیه به وقوع پیوست تشکیل شد و توسط حزب کمونیست اداره می‌شود. این حزب و فلسفه‌ی پشتوانه‌اش‌، مارکسیسم، با حمایت شوروی از مرزهای خود فراتر می‌روند و قدم در مرزهای ایران می‌نهند و با تبلیغات گسترده عده‌ای از روشنفکران و مردم را به خود جذب می‌کنند.
🔎 این فلسفه‌ی مادی در قدم بعدی خود اشکالات و شبهات مذهبی متعددی را مطرح می‌کند. آنچه که در این زمان با آن مواجهیم، مردمی پر از اشکال و سوال‌اند. سوال‌هایی که این‌ بار بر سر هر کوی و برزن مطرح می‌شود از جنس سوالاتی است که پیش از این تنها در محافل علمی مطرح و بر روی آن‌ها بحث می‌شد.
برای پاسخ به این شبهات، چشم همگان به مهم‌ترین قطب مذهبی ایران، حوزه‌ی علمیه‌ی قم، دوخته شده‌است.
⁉️اما آیا حوزه‌ای با رویکرد فقاهتی‌ که صرفا به صرف ، نحو، فقه و اصول پرداخته و خالی از مباحث عقلی است؛ می‌تواند قادر به عرض اندام در این جدال علمی بزرگ باشد ؟
حوزه برای پاسخگویی به این پرسش‌های جدید نیازمند نهضت فکری و حرکتی مبتنی بر ریشه‌های عمیق تفکر فلسفی و اندیشه‌ی عقلی است. درست همان چیزی که علامه‌ی جوان به هنگام مهاجرت خود از تبریز به قم (۱۳۲۵ ه.ش) به وضوح مشاهده می‌کند و در زندگینامه خود می‌نویسد:
" هنگامیکه از تبریز به قم آمدم، مطالعه‌ای در نیازهای جامعه اسلامی و وضع علمی قم کردم. مهم‌ترین کمبودهایی که در برنامه‌ی حوزه وجود داشت در زمینه‌ی تفسیر قرآن و بحث‌های عقلی بود. در آن زمان شبهات مادی رواج یافته بود و نیاز به بحث‌های عقلی و فلسفی وجود داشت تا حوزه بتواند مبانی فکری- عقیدتی خود را با براهین اثبات نماید."

▪️به این ترتیب علامه تدریس اسفار را آغاز کرد که بعد از مدتی به صلاح‌دید آیت الله بروجردی متوقف شد و یک دوره تدریس اشارات جایگزین آن شد. همچنین در یک سری جلسات بحث و انتقاد فلسفی که به شکل خصوصی در خانه علامه و تعداد انگشت شماری از شاگردان ایشان برگزار می‌شد؛ به بحث و بررسی مقالات و نظرات مختلف از جمله مباحث فلسفه مادی جدید، ماتریالیسم دیالکتیک، می‌پرداختند. حاصل این جلسات ۱۴ مقاله به خط خود علامه است که به دست چاپ سپرده می‌شود و کتاب اصول فلسفه و روش رئالیسم نام می‌گیرد.
این کتاب، نه تنها حاوی مسائل مهم فلسفه قدیم و جدید، بلکه شامل نوآوری‌ در زمینه فلسفه اسلامی و نقد و بررسی فلسفه غرب است.

❓اما آیا از فلسفه اسلامی که نقش مهمی در اثبات مبانی فکری- عقیدتی دارد، می‌توان این انتظار را داشت که در حل مشکلات و مسایل اجتماعی نیز نقشی داشته باشد؟
اگر بله، آیا این نقش به شکل مستقیم است یا غیرمستقیم؟ و اگر غیرمستقیم است به واسطه‌ی چه اموری است؟

✍ زهرا احمدی‌نژاد، ۹۶ فلسفه

#علامه_طباطبایی
#فلسفه_و_جامعه
#اصول_فلسفه_و_روش_رئالیسم
#قرن_چهاردهم
#فلسفه_اسلامی_معاصر
#پس_از_صدرا_بر_فلسفه_چه_گذشت
@philosophysadiq

75 views08:58