🔸دوم می ۱۹۴۲؛ ستوان مکس تایچرت با زیردریایی U-456، درمیان لکه‌های نفت و روغن حاصل از رزم‌ناو غرق شده به سطح آب آمده بود و صحنه را نظاره می‌کرد. روی آب میز و صندلی، بطری و قوطی‌های کنسرو و قطعات لاشه کشتی غرق شده دیده می‌شدند. اما تایچرت نمی‌دانست چهارونیم تُن شمش طلای خالص پرداختی اتحاد جماهیر شوروی به دولت بریتانیا را به قعر دریا فرستاده است! شرح ماجرا را در این پست‌ها بخوانید.

🔸️سی‌ام آگوست ۱۹۸۱؛ کایث جسوپ (Keith Jessop) روی عرشه کشتی می‌توانست بوی طلایی که ۲۴۵ متر زیر پایش خوابیده بود را حس کند. هیجان کل وجود تیم روی کشتی را فراگرفته بود. او احساس می‌کرد باید برای گروه غواصی که استخدام کرده بود سخن‌رانی کند؛ در واقع او داشت برای کسانی که از بهترین غواصان آب‌های عمیق جهان بودند نکاتی را می‌گفت که خودشان با آن بزرگ شده بودند.

🔸️تنها ۲۴۵ متر؛ پیمایش این مسیر روی سطح افقی چه‌قدر زمان می‌برد؟ اما برای رسیدن به این عمق در آب‌های سرد دریای بارنتز، غواصان در اولین اعزام، باید داخل یک‌محفظه ویژه ابتدا به عمق حدود ۱۵۲ متری فرستاده می‌شدند که پیمایش این مسیر ۵ ساعت طول می‌کشید. سپس باید ۶ ساعت در آن عمق داخل محفظه می‌ماندند تا بدنشان با فشار محیط هم‌آهنگ شود. بعد محفظه پایین‌تر می‌رفت تا به عمق حدود ۲۲۸ متری برسد؛ از آن‌جا به بعد غواص باید از محفظه خارج می‌شد و باقی مسیر را خودش تا لاشه کشتی در کف دریا پایین می‌رفت.

🔸️سوم سپتامبر ۱۹۸۱؛ اولین گروه غواص وارد محفظه مخصوص شدند. عملیات اعزام آن‌ها به عمق دریا آغاز شد. در همان ساعات اولیه عملیات اولین مشکل رخ داد؛ درمیانه مسیر، شلنگ ارتباطی غواصان با سطح (بند ناف نامیده می‌شود)، که هوای لازم را برای غواص تامین می‌کند دچار مشکل شد. دیگر نمی‌شد کربن‌دی‌اکسید انباشته شده را خارج کرد. فورا دستور خروج محفظه از آب صادر شد. اگر محفظه به‌عمق ۲۳۰ متری می‌رسید؛ خارج کردن آن از آب ۱۲ دقیقه طول می‌کشید که این زمان برای مرگ غواصان بیش‌از اندازه زیاد بود. محفظه از آب خارج شد؛ غواص‌ها اندکی دچار مسمومیت کربن‌دی‌اکسید شده بودند اما سالم بودند.

🔸️شغل‌های عجیب بسیاری در جهان وجود دارند؛ شاید شکارچی گنج، در بین شغل‌های عجیب آخرین موردی باشد که به‌ذهن خطور کند. کایث جسوپ اهل انگلیس، یک‌شکارچی گنج دریایی بود. وی تیم‌هایی جمع می‌کرد و سراغ لاشه کشتی‌های غرق شده می‌رفت. بیست سال بود که جسوپ در دریاها به‌دنبال لاشه رزم‌ناو افسانه‌ای ادینبورگ می‌گشت.

🔸️جسوپ بیست سال در دریاها لاشه کشتی‌های غرق شده را کشف و محموله آن‌ها را خارج کرده بود؛ اما این مورد فرق می‌کرد. در موارد قبلی با ارزش‌ترین چیزی که خارج می‌شد معمولا محموله فلزاتی مانند مس بود. در مورد ادینبورگ، بحث چند تن طلا در میان است! دولت انگلیس لاشه کشف نشده ادینبورگ را به بهانه ۵۷ نفری که داخلش به قعر دریا رفته بودند؛ قبرستان جنگی اعلام کرده بود؛ یعنی کسی حق کاوش آن را نداشت.

🔸️موقعیت کشتی غرق شده نیز جنجال برانگیز بود. کشتی در منطقه مورد مناقشه بین شوروی و نروژ غرق شده بود. هربار جسوپ در طول سالیان جست‌وجو با سونار سراغ این منطقه می‌رفت، سروکله کشتی‌های گشتی و جاسوسی شوروی نیز پیدا می‌شد. حتی گاهی سونارهای شناور جسوپ جسم بزرگی را زیر آب کشف می‌کردند اما بلافاصله پس‌از فروکش کردن هیجان، متوجه می‌شدند این جسم احتمالا یک‌زیردریایی شوروی یا انگلیس درحال عبور بوده.

🔸️سرانجام پس‌از سال‌ها کشمکش قانونی با دولت انگلیس و شوروی، توافقی حاصل شد که به جسوپ اجازه می‌داد طلای رزم‌ناو ادینبورگ را خارج کند. شوروی هم که سهم می‌خواست، شرط کرده بود دونفر از دولت این کشور درکنار تیم جسوپ باشند. کشف شدن لاشه رزم‌ناو ادینبورگ آن زمان سروصدای زیادی در رسانه‌ها کرد. در نتیجه تیم جسوپ نیز زیر ذره‌بین رسانه‌ای بود.

🔸️دریاسالار بونهام-کارتر، فرمانده رزم‌ناو ادینبورگ در سال ۱۹۴۲ دستور داده بود ۹۳ جعبه حاوی ۴۶۵ شمش طلا در اتاق بمب رزم‌ناو بارگیری شوند. هدف تیم غواصی رسیدن به این قسمت رزم‌ناو و درنهایت بیرون آوردن طلاها بود. هشت ساعت پس‌از شکست تلاش اول، گروه دوم غواصان شامل دو نفر، وارد محفظه مخصوص شده و به‌عمق دریا رفتند.

🔸️در عمق حدود ۲۳۰ متری، جایی که غواص باید از محفظه خارج می‌شد آخرین توصیه‌ها و صحبت‌ها بین غواص "رو" و افراد در کشتی روی سطح ردوبدل شدند. اما انگار غواص در آن عمق یخ زده بود؛ در چنین عمقی حتی باتجربه‌ترین افراد نیز دچار وحشت می‌شوند. رو در محفظه نشسته و به تاریکی محض جوهر مانند زیرپایش نگاه می‌کرد؛ آیا توان پیمایش این تنها ۱۵ متر باقی تا رسیدن به کف دریا را داشت؟ پس‌از چند دقیقه بالاخره از محفظه خارج شد.

🔸️یک‌دوربین نیز به‌عمق فرستاده شده بود تا غواص با آن از شرایط لاشه فیلم‌برداری کند. در این عمق، هر حرکت ساده‌ای به‌تلاش زیاد نیاز داشت. غواصان می‌گفتند نفس کشیدن آن پایین مانند این است که به‌جای هوا سوپ وارد ریه‌هایتان می‌شود. رو در کف دریا با اندک نور چراغ‌های همراهش به رزم‌ناوی که به‌پهلو خوابیده بود نگاه می‌کرد؛ او به سطح گفت دو دقیقه به‌احترام افرادی که داخل ناو کشته شده بودند سکوت خواهد نمود. شرایط اولیه رزم‌ناو در آن اعزام دوم و سوم بررسی شد.

🔸️مخزن سوخت کشتی بین اتاق بمب و بدنه خارجی قرار داشت. هربار تجهیزات برش‌کاری همراه غواص‌ها به پایین فرستاده می‌شد تا بدنه خارجی برای ورود غواص‌ها بریده شود. مخازن سوخت در همان زمان غرق شدن کشتی خالی شده بودند. غواص‌ها وارد مخزن سوخت شده و از درون قصد داشتند دیوار اتاق بمب را نیز برش دهند تا به داخل آن دسترسی پیدا کنند. برش دیوار اتاق بمب کار خطرناکی بود زیرا ممکن بود پشت دیوار مواد منفجره وجود داشته باشد. ابتدا یک‌سوراخ کوچک در دیوار باز شد تا پس‌از اطمینان از امنیت، سوراخ برای ورود غواص بزرگ‌تر شود.

🔸️یکی از بزرگ‌ترین مشکلات غواصان جریان آب گرمی بود که باید به درون لباسشان پمپاژ می‌شد. در عمق دریای بارنتز، دمای آب تنها یکی دو درجه بالای صفر بود. برای ایجاد امکان کار، جریان آب داغ از کشتی به‌وسیله شلنگ به پایین و درون لباس غواص پمپاژ می‌شد. کنترل جریان آب گرم به‌وسیله شیرهایی توسط غواص صورت می‌گرفت، اگر آب گرم کم می‌شد امکان کار در سرما وجود نداشت و اگر زیاد می‌شد غواص می‌سوخت.