🔸️تا اوایل ۱۹۴۵، جنگ جهانی دوم به نقطه‌ای تعیین‌کننده رسیده بود. نیروهای شوروی از جبهه شرقی به قلب آلمان نزدیک می‌شدند، درحالی‌که بریتانیا و آمریکا از غرب در حال پیشروی بودند. در این شرایط، توافق بر سر آینده آلمان، تعیین وضعیت دولت‌های اروپای شرقی و تدوین سازوکارهای پساجنگ، به امری اضطراری بدل شده بود.

🔸️کنفرانس یالتا در حالی برگزار شد که دو رویداد مهم بر فضای مذاکرات سایه افکنده بود: نخست، تضمین پیروزی بر آلمان و تقسیم مناطق اشغالی آن؛ و دوم، نیاز آمریکا به حمایت شوروی برای تسریع در شکست امپراتوری ژاپن.

🔸️رهبران متفقین توافق کردند که آلمان پس از شکست، دیگر نباید به‌عنوان یک قدرت نظامی تهدیدآمیز بازسازی شود. در همین راستا، خاک این کشور به چهار منطقه اشغالی تحت کنترل ایالات متحده، بریتانیا، شوروی و فرانسه تقسیم شد و برلین، علی‌رغم قرارگیری در منطقه اشغالی شوروی، میان این چهار قدرت تقسیم گردید. همچنین، مقرر شد که آلمان غرامات جنگی بپردازد، اما میزان و نحوه پرداخت آن، به‌ویژه میان بلوک غرب و شوروی، محل اختلاف باقی ماند. این تصمیمات، زمینه‌ساز شکاف عمیق سیاسی و ایدئولوژیکی در آلمان شد و در نهایت، به تقسیم این کشور به دو دولت مستقل در دوران جنگ سرد انجامید.


🔸️لهستان که در آغاز جنگ جهانی دوم قربانی تجاوز آلمان و شوروی شده بود، متفقین توافق کردند که این کشور تحت نفوذ شوروی باقی بماند، اما انتخابات آزاد در آن برگزار شود. همچنین، مرزهای لهستان جابه‌جا شد و خط اودر-نایسه به‌عنوان مرز غربی آن تعیین گردید که بخشی از اراضی آلمان را به لهستان واگذار می‌کرد. بااین‌حال، استالین برخلاف تعهدات خود، با برپایی دولت کمونیسمی این کشور را عملاً در حوزه نفوذ شوروی تثبیت کرد؛ اقدامی که یکی از نخستین نشانه‌های شکاف عمیق میان شرق و غرب بود

🔸️یکی از مهم‌ترین دستاوردهای کنفرانس یالتا، توافق نهایی بر سر تشکیل سازمان ملل متحد بود. بر اساس این توافق، شورایی با پنج عضو دائم شامل ایالات متحده، شوروی، بریتانیا، چین و فرانسه ایجاد شد و اعضای دائم شورای امنیت از حق وتو برخوردار شدند تا منافع قدرت‌های بزرگ حفظ گردد. علاوه بر این، شوروی امتیاز دریافت سه کرسی در مجمع عمومی را برای روسیه، اوکراین و بلاروس به دست آورد.

🔸️با وجود پیشرفت‌های نظامی آمریکا در اقیانوس آرام، شکست کامل ژاپن همچنان نیازمند عملیات گسترده‌ای بود. روزولت، که از تلفات احتمالی در تهاجم به خاک اصلی ژاپن نگران بود، موافقت استالین را برای ورود به جنگ علیه ژاپن جلب کرد. در مقابل، شوروی امتیازات استراتژیکی در منچوری و جزایر کوریل دریافت کرد.

🔸️رهبران متفقین توافق کردند که جنایتکاران جنگی نازی تحت پیگرد قرار گیرند. این تصمیم، مقدمه‌ای بر دادگاه‌های نورنبرگ شد که به یکی از نخستین محاکمات بین‌المللی برای رسیدگی به جنایات جنگی تبدیل شد.

🔸️شوروی برخلاف تعهدات خود، کنترل کاملی بر اروپای شرقی اعمال کرد و دولت‌های کمونیستی را در لهستان، مجارستان، رومانی و دیگر کشورها مستقر ساخت. در مقابل، غرب با اجرای طرح مارشال و تشکیل ناتو، به تقویت کشورهای اروپای غربی پرداخت. این شکاف، در نهایت به آغاز جنگ سرد منجر شد.