سفر امیر سادات به جزیره تمساحها را در یوتیوب تماشا کنید
آخرش هم نکات کوچکی درباره نام تمساح و الیگیتور و بزمجه و سوسمار ذکر شده.
آخرش هم نکات کوچکی درباره نام تمساح و الیگیتور و بزمجه و سوسمار ذکر شده.
YouTube
Crocodiles of Ethiopia |جزیره کروکودیلها در اتیوپی 🐊😰
دریاچهی چامو در کنار شهر آربامینچ اتیوپی قرار داره. در این دریاچه کروکودیلهایی زندگی میکنن که میشه تا حدی بهشون نزدیک شد. از اونجایی که در دریاچهی چامو ماهی زیاد هست معمولاً این کروکودیلها سیر هستن و انگیزهای برای حمله به ما نداشتن
در انتهای این ویدیو…
در انتهای این ویدیو…
❤10👍1
Forwarded from انجمن دیرینهشناسی ایران
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
بزرگان دیرینهشناسی ایران
دکتر محمدعلی جعفریان (۱۳۹۱-۱۳۱۳)
استاد ممتاز دیرینهشناسی دانشگاه اصفهان
در سال 1351، مدرک فوق لیسانس خود را در رشته «مجموعههای رسوبی» از دانشگاه «کلود برنارد» فرانسه دریافت کرد و در سال 1353 دوره دکترای خود را در رشته «بیو استراتیگرافی و فسیل شناسی» در دانشگاه لیون فرانسه با موفقیت پشت سر گذارد
استاد نمونه کشوری، ۱۳۷۱
زمینشناس نمونه کشور، ۱۳۸۱
عضو فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۸۰
برنده جایزه انجمن ترویج علم، ۱۳۸۱
موسس موزه تاریخ طبیعی اصفهان
دکتر محمدعلی جعفریان (۱۳۹۱-۱۳۱۳)
استاد ممتاز دیرینهشناسی دانشگاه اصفهان
در سال 1351، مدرک فوق لیسانس خود را در رشته «مجموعههای رسوبی» از دانشگاه «کلود برنارد» فرانسه دریافت کرد و در سال 1353 دوره دکترای خود را در رشته «بیو استراتیگرافی و فسیل شناسی» در دانشگاه لیون فرانسه با موفقیت پشت سر گذارد
استاد نمونه کشوری، ۱۳۷۱
زمینشناس نمونه کشور، ۱۳۸۱
عضو فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۸۰
برنده جایزه انجمن ترویج علم، ۱۳۸۱
موسس موزه تاریخ طبیعی اصفهان
👍23❤18
پای ماهی، دندان مرغ، دم آدم
تو این چند سالی که دورههای علمی برای بچهها برگزار میکنم، آدم بزرگها هم مدام میگن «کاش ما هم بچه بودیم و تو این کلاسها شرکت میکردیم».
دوستان عزیز این دوره برای شماست:
یه دوره علمی به شکل حضوری در هفت نشست سه ساعته در مؤسسه ابرسین.
طرح درس و اطلاعات بیشتر را اینجا ملاحظه کنید.
صدف هشتپا، نیش اژدها، بال سوسمار
یک دوره دیگر هم برای #نوجوانان علاقهمند به تکامل و دیرینهشناسی خواهیم داشت.
این دوره هم در هفت نشست و هر نشست در دو ساعت خواهد بود.
هم دوره بزرگسالان و هم دوره نوجوانان با حضور من و کامران کشیری خواهد بود.
اگر خبرش رو به دوستان علاقهمند برسونید ممنون شما خواهم بود.
طرح درس و اطلاعات بیشتر را اینجا ملاحظه کنید.
تو این چند سالی که دورههای علمی برای بچهها برگزار میکنم، آدم بزرگها هم مدام میگن «کاش ما هم بچه بودیم و تو این کلاسها شرکت میکردیم».
دوستان عزیز این دوره برای شماست:
یه دوره علمی به شکل حضوری در هفت نشست سه ساعته در مؤسسه ابرسین.
طرح درس و اطلاعات بیشتر را اینجا ملاحظه کنید.
صدف هشتپا، نیش اژدها، بال سوسمار
یک دوره دیگر هم برای #نوجوانان علاقهمند به تکامل و دیرینهشناسی خواهیم داشت.
این دوره هم در هفت نشست و هر نشست در دو ساعت خواهد بود.
هم دوره بزرگسالان و هم دوره نوجوانان با حضور من و کامران کشیری خواهد بود.
اگر خبرش رو به دوستان علاقهمند برسونید ممنون شما خواهم بود.
طرح درس و اطلاعات بیشتر را اینجا ملاحظه کنید.
❤10👍8🔥2👌1
کتابهای من درباره دایناسورها
خیلی اوقات دوستان و شاگردان من در دورههای علمی در پی یافتن منابعی مناسب برای مطالعه درباره دیرینهشناسی و دایناسورها هستند و گاهی هم میبینم برای خودشان یا عزیزانشان کتابهایی متفرقه تهیه کردهاند که که حاصلی جز بدآموزی و غلطآموزی ندارند؛ از نامهای فارسیشده و منعندی برای دایناسورها تا کژتابیهای مخل معنی در ترجمه. این فقیر سعی کرده در کتابهایی که درباره طبیعت برای مخاطب کودک و بزرگسال مینویسد، از این اشتباهات پرهیز کند.
از نوشتههای من که برای کودکان و بزرگسالان علاقهمند به دایناسورها مناسبت دارد، این روزها سه کتاب بیشتر در دسترس اند:امیدوارم که ملاحظه کنید و مثل این دوست کوچولو، شما هم بپسندید.
فرهنگنامه دایناسورها، نشر طلایی
عصر طلایی دایناسورها، نشر طلایی
دایناسورهای شگفتانگیز، نشر شهر
❤34👍12
Forwarded from نشر کرگدن
pdf (9)_230816_081355.pdf
1.2 MB
https://www.etemadnewspaper.ir/fa/main/detail/204772/
یادداشتی درباره نمایشنامه میراث باد به قلم محمد معصومی در روزنامه اعتماد
یادداشتی درباره نمایشنامه میراث باد به قلم محمد معصومی در روزنامه اعتماد
👍2
Forwarded from پادکست تاریخ علم و اندیشه
3️⃣4️⃣ داروین در کتابهای درسی مدارس ایران
https://castbox.fm/app/castbox/player/id2624698/id622987569
نظریۀ تکامل داروین از چه زمان در کتابهای درسی مدارس ایران وارد شد؟ چه تغییراتی در عرضۀ نظریۀ تکامل داروین در کتابهای درسی پیش و پس از انقلاب ایجاد شد؟
خلاصهای از مقالهای با عنوان «بررسی تاریخی تغییرات کتابهای درسی تاریخ طبیعی مدارس با تأکید بر موضوع تکامل جانوران و انسان از دورۀ قاجاریه تا کنون» که آقای محمد معصومی در اسفند 1402 در مجلۀ تاریخ علم منشر کرده است
https://podbay.fm/p/1501341554/e/1690103896
@hisofscience
https://castbox.fm/app/castbox/player/id2624698/id622987569
نظریۀ تکامل داروین از چه زمان در کتابهای درسی مدارس ایران وارد شد؟ چه تغییراتی در عرضۀ نظریۀ تکامل داروین در کتابهای درسی پیش و پس از انقلاب ایجاد شد؟
خلاصهای از مقالهای با عنوان «بررسی تاریخی تغییرات کتابهای درسی تاریخ طبیعی مدارس با تأکید بر موضوع تکامل جانوران و انسان از دورۀ قاجاریه تا کنون» که آقای محمد معصومی در اسفند 1402 در مجلۀ تاریخ علم منشر کرده است
https://podbay.fm/p/1501341554/e/1690103896
@hisofscience
Castbox
داروین در کتابهای درسی مدارس ایران
<p>نظریۀ تکامل داروین از چه زمان در کتابهای درسی مدارس ایران وارد شد؟ چه تغییراتی در عرضۀ نظریۀ تکامل داروین در کتابهای درسی پیش و پس از انقلاب ایجاد ش...
👍9❤1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
To understand life we must go back to the beginning.
Life on Our Planet — from executive producer Steven Spielberg and the team behind Our Planet — premieres October 25.
🔗 Netflix (@netflix)
چشمانتظاریم.
Life on Our Planet — from executive producer Steven Spielberg and the team behind Our Planet — premieres October 25.
🔗 Netflix (@netflix)
چشمانتظاریم.
❤18🔥4👍3🤯1
Forwarded from Kurzgesagt – Persian
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
کشندهترین موجود روی زمین – باکتریوفاژ
میلیاردها ساله که پیکاری برپاست و هر روز تریلیونها کشته بجا میذاره، در حالی که ما اصلا متوجهش هم نمیشیم. این پیکار توسط کشندهترین موجود روی زمین جنگیده میشه: باکتریوفاژ.
@KurzgesagtPersian
میلیاردها ساله که پیکاری برپاست و هر روز تریلیونها کشته بجا میذاره، در حالی که ما اصلا متوجهش هم نمیشیم. این پیکار توسط کشندهترین موجود روی زمین جنگیده میشه: باکتریوفاژ.
@KurzgesagtPersian
❤29👍11
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
کاربردهای آن آرواره تمساح
که گم شد و پیدا شد
یا
چرا آرواره تمساح مثل کلیدی است
برای فهم کالبدشناسی خزندگان؟
موسیقی: مقدمه آهنگ «برکه»
اثر استاد حسن شماعیزاده
▫️
که گم شد و پیدا شد
یا
چرا آرواره تمساح مثل کلیدی است
برای فهم کالبدشناسی خزندگان؟
موسیقی: مقدمه آهنگ «برکه»
اثر استاد حسن شماعیزاده
▫️
👍9🤷♀3😁3🗿1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
در کلاس دایناسورشناسی چه میگذرد؟
تشریح دایناسوری از دوره ژوراسیک که سال ۱۸۵۹ توصیف شد.
†Compsognathus longipes Wagner, 1859
این مدل بر اساس تصویری ساخته شده که در پارک ژوراسیک از کومپسوگناتوس نمایش داده شد؛ اینه تصویر این دایناسور در پارک ژوراسیک، هرچند خاطرهانگیز است، اما در حقیقت بر اساس دایناسور دیگری به نام پروکومپسوگناتوس طراحی شده بود که در اواخر تریاس میزیست و در سال ۱۹۱۳ توصیف شده بود. این دو دایناسور تقریبا همجثه بودند و ظاهری تقریبا مشابه داشتند، هرچند از دو گروه بسیار متفاوت بودند.
†Procompsognathus triassicus Fraas, 1913
کومپسوگناتوس از سیلوروسورهای کوچکجثه نزدیک به تیرانوسورها و پرندگان بود. اما پروکومپسوگناتوس از خویشاوندان کوچکجثه و نزدیک به سیلوفایسیس و دایلوفوسورِس بود.
در کتاب پارک ژوراسیک داستان با پروکومپسوگناتوس پیش میرود؛ اما در نسخه سینمایی (در حقیقت نسخه سینمایی دنیای گمشده) نام کومپسوگناتوس میآید، درحالیکه تصویر به نمایش درآمده، همچنان متعلق به پروکومپسوگناتوس است. این مدل هم بر اساس همان تصویر ساخته شده و از مجموعه
تشریح دایناسوری از دوره ژوراسیک که سال ۱۸۵۹ توصیف شد.
†Compsognathus longipes Wagner, 1859
این مدل بر اساس تصویری ساخته شده که در پارک ژوراسیک از کومپسوگناتوس نمایش داده شد؛ اینه تصویر این دایناسور در پارک ژوراسیک، هرچند خاطرهانگیز است، اما در حقیقت بر اساس دایناسور دیگری به نام پروکومپسوگناتوس طراحی شده بود که در اواخر تریاس میزیست و در سال ۱۹۱۳ توصیف شده بود. این دو دایناسور تقریبا همجثه بودند و ظاهری تقریبا مشابه داشتند، هرچند از دو گروه بسیار متفاوت بودند.
†Procompsognathus triassicus Fraas, 1913
کومپسوگناتوس از سیلوروسورهای کوچکجثه نزدیک به تیرانوسورها و پرندگان بود. اما پروکومپسوگناتوس از خویشاوندان کوچکجثه و نزدیک به سیلوفایسیس و دایلوفوسورِس بود.
در کتاب پارک ژوراسیک داستان با پروکومپسوگناتوس پیش میرود؛ اما در نسخه سینمایی (در حقیقت نسخه سینمایی دنیای گمشده) نام کومپسوگناتوس میآید، درحالیکه تصویر به نمایش درآمده، همچنان متعلق به پروکومپسوگناتوس است. این مدل هم بر اساس همان تصویر ساخته شده و از مجموعه
ReborOddities است.❤19👍3👌2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#فروش به دلیل تغییر شغل
🦩فروخته شد
یکی از دوستان من که تخصص زیادی در ساخت نمونههای علمی دارد، به دلیل شرایط اقتصادی ناچار به تغییر شغل شده است و قصد دارد بخشی از نمونههای ارزشمند خود را بفروشد.
نخستین نمونه فروشی این جمجمه فلامینگو است که چند سال پیش بر اثر برخورد با تیر برق تلف شده بود. این نمونه که سالها بخشی از مجموعه شخصی دوست من بوده، به دقت پاکسازی شده و سپس آن را با آب اکسیژنه سفید و ضدعفونی کردهاند.
قیمت پیشنهادی دوست من برای فروش این نمونهدو میلیون تومان بوده است ولی من از او خواستم برای مخاطبان پالئوگرام پانصدهزار تومان تخفیف قائل شود.
اگر دوست دارید این جمجمه زیبای فلامینگو را به مجموعه خود اضافه کنید، همینجا پیام بگذارید.
🦩فروخته شد
یکی از دوستان من که تخصص زیادی در ساخت نمونههای علمی دارد، به دلیل شرایط اقتصادی ناچار به تغییر شغل شده است و قصد دارد بخشی از نمونههای ارزشمند خود را بفروشد.
نخستین نمونه فروشی این جمجمه فلامینگو است که چند سال پیش بر اثر برخورد با تیر برق تلف شده بود. این نمونه که سالها بخشی از مجموعه شخصی دوست من بوده، به دقت پاکسازی شده و سپس آن را با آب اکسیژنه سفید و ضدعفونی کردهاند.
قیمت پیشنهادی دوست من برای فروش این نمونه
اگر دوست دارید این جمجمه زیبای فلامینگو را به مجموعه خود اضافه کنید، همینجا پیام بگذارید.
❤15👍7🤩1
پارینه/پالئوگرام
#فروش به دلیل تغییر شغل 🦩فروخته شد یکی از دوستان من که تخصص زیادی در ساخت نمونههای علمی دارد، به دلیل شرایط اقتصادی ناچار به تغییر شغل شده است و قصد دارد بخشی از نمونههای ارزشمند خود را بفروشد. نخستین نمونه فروشی این جمجمه فلامینگو است که چند سال پیش بر…
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#فروش به دلیل تغییر شغل
یکی از دوستان من که تخصص زیادی در ساخت نمونههای علمی دارد، به دلیل شرایط اقتصادی ناچار به تغییر شغل شده است و قصد دارد بخشی از نمونههای ارزشمند خود را بفروشد.
دومین نمونه فروشی این جمجمه شترمرغ تخمگذار است که چند سال پیش در یک مزرعه درگذشت. این نمونه که سالها بخشی از مجموعه شخصی دوست من بوده، به دقت پاکسازی شده و سپس آن را با آب اکسیژنه سفید و ضدعفونی کردهاند.
قیمت پیشنهادی دوست من برای فروش این نمونهسه میلیون تومان بوده است ولی من از او خواستم برای مخاطبان پالئوگرام پانصدهزار تومان تخفیف قائل شود.
اگر دوست دارید این جمجمه زیبای شترمرغ را به مجموعه خود اضافه کنید، همینجا پیام بگذارید.
یکی از دوستان من که تخصص زیادی در ساخت نمونههای علمی دارد، به دلیل شرایط اقتصادی ناچار به تغییر شغل شده است و قصد دارد بخشی از نمونههای ارزشمند خود را بفروشد.
دومین نمونه فروشی این جمجمه شترمرغ تخمگذار است که چند سال پیش در یک مزرعه درگذشت. این نمونه که سالها بخشی از مجموعه شخصی دوست من بوده، به دقت پاکسازی شده و سپس آن را با آب اکسیژنه سفید و ضدعفونی کردهاند.
قیمت پیشنهادی دوست من برای فروش این نمونه
اگر دوست دارید این جمجمه زیبای شترمرغ را به مجموعه خود اضافه کنید، همینجا پیام بگذارید.
🔥5👍1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#فروش به دلیل تغییر شغل
یکی از دوستان من که تخصص زیادی در ساخت نمونههای علمی دارد، به دلیل شرایط اقتصادی ناچار به تغییر شغل شده است و قصد دارد بخشی از نمونههای ارزشمند خود را بفروشد.
سومین نمونه فروشی این مدل جمجمه ولاسیراپتور است که بر اساس نمونهای یافته شده در مغولستان ساخته شده است. این نمونه که سالها بخشی از مجموعه شخصی دوست من بوده، از جنسی بسیار شبیه سنگواره واقعی ساخته شده است.
قیمت پیشنهادی دوست من برای فروش این نمونهپنج میلیون تومان بوده است ولی من از او خواستم برای مخاطبان پالئوگرام پانصدهزار تومان تخفیف قائل شود.
اگر دوست دارید این جمجمه زیبای ولاسیراپتور را به مجموعه خود اضافه کنید، همینجا پیام بگذارید.
یکی از دوستان من که تخصص زیادی در ساخت نمونههای علمی دارد، به دلیل شرایط اقتصادی ناچار به تغییر شغل شده است و قصد دارد بخشی از نمونههای ارزشمند خود را بفروشد.
سومین نمونه فروشی این مدل جمجمه ولاسیراپتور است که بر اساس نمونهای یافته شده در مغولستان ساخته شده است. این نمونه که سالها بخشی از مجموعه شخصی دوست من بوده، از جنسی بسیار شبیه سنگواره واقعی ساخته شده است.
قیمت پیشنهادی دوست من برای فروش این نمونه
اگر دوست دارید این جمجمه زیبای ولاسیراپتور را به مجموعه خود اضافه کنید، همینجا پیام بگذارید.
🤩8👍5👎2🔥2
Forwarded from کانال فسیل شناسان ایران
امروز یک مقاله ی فوق العاده در مورد آخرین شام یک تریلوبیت 465 میلیون ساله از بوهمیا منتشر شد.
لحظاتی قبل از مرگ، تریلوبیتی که در عکس مشاهده می کنید شکم خود را با دوکفهای، خارپوستان و هیولیت پر کرد و ناگهان توسط جریانی از گل و لای در زیر آب مدفون شد.
این اولین مدرک مستقیمی است که نشان میدهد تریلوبیتها از چیزهای سخت تغذیه می کرده اند.
@irpaleochannel
برای مطالعه بیشتر به مقاله زیر مراجعه بفرمایید:
https://www.nature.com/articles/s41586-023-06567-7#ref-CR2
لحظاتی قبل از مرگ، تریلوبیتی که در عکس مشاهده می کنید شکم خود را با دوکفهای، خارپوستان و هیولیت پر کرد و ناگهان توسط جریانی از گل و لای در زیر آب مدفون شد.
این اولین مدرک مستقیمی است که نشان میدهد تریلوبیتها از چیزهای سخت تغذیه می کرده اند.
@irpaleochannel
برای مطالعه بیشتر به مقاله زیر مراجعه بفرمایید:
https://www.nature.com/articles/s41586-023-06567-7#ref-CR2
👍22🔥10❤1🤷♂1
از داروین تا نوبل!
این سخنرانی دکتر آذرخش مکری را بشنوید 👌
این سخنرانی دکتر آذرخش مکری را بشنوید 👌
❤21👍9💯3
Forwarded from تکامل و فلسفه | هادی صمدی
قانون تکاملی گمشدهی طبیعت
از ابتدای معرفی نظریهی داروین و حتی قبل از آن، از تبیینهای تکاملی، علاوهبر زیستشناسی در رشتههای دیگر نیز بهره گرفته شده است. برای نمونه، اسپنسر در تبیین تغییرات اجتماعی و فرهنگی از تکامل بهره گرفت و پیرس از تکامل یافتن قوانین فیزیک سخن گفت. پوپر از معرفتشناسی تکاملی در معنایی عام بهره گرفت و داوکینز از الگوریتم تکاملی.
عموما، و البته نه کاملا، زیستشناسان و فیلسوفان این بهرهگیریها را استعاری در نظر میگرفتند و تکامل را منحصر به تبارهایی از موجودات زنده میدانستند. اما مقالهای که این هفته در مجموعه مقالات آکادمی علوم آمریکا توسط ۹ دانشمند و فیلسوف منتشر شده مدعی است که در حیطههای خارج از زیستشناسی نیز واقعا تکامل رخ میدهد و فهمی چنان بدیع از تکامل عرضه کردهاند که از همین ابتدا برخی منتقدان آن را همنوا با نویسندگان آن، «قانون تکاملی گمشدهی طبیعت» نامیدهاند: قانونی که این گروه از پژوهشگران آن را آشکار ساختهاند و آن را مکمل قانون دوم ترمودینامیک میدانند.
قانون جدید بیان میکند که سیستمهای طبیعی پیچیده به حالتهایی با الگوسازی، تنوع، و پیچیدگی بیشتری تکامل مییابند. به عبارت دیگر، تکامل به حیات روی زمین محدود نمیشود، بلکه در دیگر سیستمهای بسیار پیچیده، از سیارات و ستارگان گرفته تا اتمها، مواد معدنی و غیره نیز رخ میدهد. (کافی است به تعاریف رایج تکامل در متون زیستشناسی مراجعه کنیم تا ببینیم که بهخلاف این دعوی، در آنجا به صراحت گفته میشد که فقط به نحوی استعاری میتوان از تکامل ستارگان سخن گفت.)
این مقاله متافیزیک جذابی را به نمایش میگذارد و نویسندگان میگویند جهان مملو از سیستمهای پیچیدهی در حال تکامل است، اما به نظر نمیرسد قوانین فیزیکی موجود (که آنها را «ماکروسکوپی» مینامند و از جمله شامل قوانین گرانش، ترمودینامیک، و الکترومغناطیس میشود) توصیف رضایتبخشی از این سیستمها عرضه کنند.
مطابق این نظریه همهی سیستمهای درحال تکامل، ازجمله در زیستشناسی و فراتر از آن، از اجزای متنوعی تشکیل شدهاند که میتوانند در حالتهای پیکربندیِ متفاوتی ترکیب شوند که سپس بر اساس کارکردِ خود انتخاب یا حذف شوند. انتخابها در سیستم بر اساس سه ویژگی صورت میگیرد: تداوم استاتیک، تداوم دینامیک، و بهوجود آمدن ویژگیهای نو.
نویسندگان مقاله یک قانونٍ نامتقارنٍ زمانی پیشنهاد میدهند که مطابق آن، اطلاعات کارکردی یک سیستم طی زمان افزایش مییابد و بر اساس کارکردها انتخاب انجام میشود. مطابق این قانون صرفنظر از اینکه سیستم زنده است یا غیرزنده، وقتی یک پیکربندی جدید بهخوبی کار میکند و کارکرد بهبود مییابد، تکامل رخ میدهد.
(این نگاه لااقل آنقدری به آراءِ چارلز سندرس پیرس، فیلسوف پراگماتیست، شباهت دارد که جای تعجب است نویسندگان مقاله به او ارجاع ندادهاند.)
باید منتظر ماند و میزان پذیرش این قانون را توسط سایر دانشمندان دید. اما از همینجا میتوان پیشبینی کرد که حتی اگر این نظریه چندان با اقبال زیستشناسان تکاملی روبرو نشود در حوزههایی مانند تکامل فرهنگی، تکامل الگوریتمها، و به ویژه در نجوم، فیزیک، و شیمی با اقبال گستردهای مواجه خواهد شد زیرا عموم نویسندگان مقاله متخصص این حوزهها هستند.
این مقاله به واقع محصول خرد جمعی در یک کار میانرشتهای است.
هادی صمدی
@evophilosophy
از ابتدای معرفی نظریهی داروین و حتی قبل از آن، از تبیینهای تکاملی، علاوهبر زیستشناسی در رشتههای دیگر نیز بهره گرفته شده است. برای نمونه، اسپنسر در تبیین تغییرات اجتماعی و فرهنگی از تکامل بهره گرفت و پیرس از تکامل یافتن قوانین فیزیک سخن گفت. پوپر از معرفتشناسی تکاملی در معنایی عام بهره گرفت و داوکینز از الگوریتم تکاملی.
عموما، و البته نه کاملا، زیستشناسان و فیلسوفان این بهرهگیریها را استعاری در نظر میگرفتند و تکامل را منحصر به تبارهایی از موجودات زنده میدانستند. اما مقالهای که این هفته در مجموعه مقالات آکادمی علوم آمریکا توسط ۹ دانشمند و فیلسوف منتشر شده مدعی است که در حیطههای خارج از زیستشناسی نیز واقعا تکامل رخ میدهد و فهمی چنان بدیع از تکامل عرضه کردهاند که از همین ابتدا برخی منتقدان آن را همنوا با نویسندگان آن، «قانون تکاملی گمشدهی طبیعت» نامیدهاند: قانونی که این گروه از پژوهشگران آن را آشکار ساختهاند و آن را مکمل قانون دوم ترمودینامیک میدانند.
قانون جدید بیان میکند که سیستمهای طبیعی پیچیده به حالتهایی با الگوسازی، تنوع، و پیچیدگی بیشتری تکامل مییابند. به عبارت دیگر، تکامل به حیات روی زمین محدود نمیشود، بلکه در دیگر سیستمهای بسیار پیچیده، از سیارات و ستارگان گرفته تا اتمها، مواد معدنی و غیره نیز رخ میدهد. (کافی است به تعاریف رایج تکامل در متون زیستشناسی مراجعه کنیم تا ببینیم که بهخلاف این دعوی، در آنجا به صراحت گفته میشد که فقط به نحوی استعاری میتوان از تکامل ستارگان سخن گفت.)
این مقاله متافیزیک جذابی را به نمایش میگذارد و نویسندگان میگویند جهان مملو از سیستمهای پیچیدهی در حال تکامل است، اما به نظر نمیرسد قوانین فیزیکی موجود (که آنها را «ماکروسکوپی» مینامند و از جمله شامل قوانین گرانش، ترمودینامیک، و الکترومغناطیس میشود) توصیف رضایتبخشی از این سیستمها عرضه کنند.
مطابق این نظریه همهی سیستمهای درحال تکامل، ازجمله در زیستشناسی و فراتر از آن، از اجزای متنوعی تشکیل شدهاند که میتوانند در حالتهای پیکربندیِ متفاوتی ترکیب شوند که سپس بر اساس کارکردِ خود انتخاب یا حذف شوند. انتخابها در سیستم بر اساس سه ویژگی صورت میگیرد: تداوم استاتیک، تداوم دینامیک، و بهوجود آمدن ویژگیهای نو.
نویسندگان مقاله یک قانونٍ نامتقارنٍ زمانی پیشنهاد میدهند که مطابق آن، اطلاعات کارکردی یک سیستم طی زمان افزایش مییابد و بر اساس کارکردها انتخاب انجام میشود. مطابق این قانون صرفنظر از اینکه سیستم زنده است یا غیرزنده، وقتی یک پیکربندی جدید بهخوبی کار میکند و کارکرد بهبود مییابد، تکامل رخ میدهد.
(این نگاه لااقل آنقدری به آراءِ چارلز سندرس پیرس، فیلسوف پراگماتیست، شباهت دارد که جای تعجب است نویسندگان مقاله به او ارجاع ندادهاند.)
باید منتظر ماند و میزان پذیرش این قانون را توسط سایر دانشمندان دید. اما از همینجا میتوان پیشبینی کرد که حتی اگر این نظریه چندان با اقبال زیستشناسان تکاملی روبرو نشود در حوزههایی مانند تکامل فرهنگی، تکامل الگوریتمها، و به ویژه در نجوم، فیزیک، و شیمی با اقبال گستردهای مواجه خواهد شد زیرا عموم نویسندگان مقاله متخصص این حوزهها هستند.
این مقاله به واقع محصول خرد جمعی در یک کار میانرشتهای است.
هادی صمدی
@evophilosophy
❤13👍7🔥4