پاکدینی ـ احمد کسروی
7.74K subscribers
8.62K photos
485 videos
2.28K files
1.76K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/pakdini.info

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini
Download Telegram
📖 کتاب «بدبختیهای توده و ریشه‌ی آن»

🔸 1ـ یک مردمی تا خود نیک نباشند از جهان نیکی نبینند (دو از دو)

🖌 احمد کسروی


گردآورنده : درپی پیشامدهای شهریور1320 لشگرهای دو دولت انگلیس و روس به کشور ما درآمدند و در بهمن‌ماه همان سال پیمانی میان ایشان با دولت ایران بسته شد و دو سو تعهداتی را تا پایان جنگ بگردن گرفتند. درباره‌ی این پیمان ، خوانندگانی از روزنامه‌ی پرچم پرسشهایی کرده‌اند که کوتاهشده‌ی پاسخ او را در پایین می‌بینیم :
...

کنون باید کاری کرد که دیگر دچار چنین پیمانی نشد. آنچه می‌باید کرد اینست ، و این کار با آه و ناله ، و گله و فریاد ، و بدگویی از این و از آن نشود. از گوش دادن به رادیوی برلن نتیجه‌ای نباشد ، از فریاد «یا مرگ یا استقلال» کشیدن بهرام شاهرخ [1] سودی بدست نیاید. اینها همه باد هوا شود و از میان رود و درد و گرفتاری همچنان بماند.

اینها چیزهاییست که از چهل سال باز می‌آزمایید. تاکنون چه سودی دیده‌اید که پس از این توانید دید؟!.

بدانید ای ایرانیان ، از اکنون که این پیمان بسته شده دو راه بروی شما باز است که می‌توانید هر کدام را که می‌خواهید پیش گیرید : یکی آنکه همچنان که هستید باشید ، و چند روزی از پیمان بد گویید و گله کنید ، و بخشم آیید و تندی نشان دهید و ... دل خوش گردانید. چند روزی با اینها بسر دهید و بگفته‌ی روزنامه‌ها «اظهار احساساتی» کنید و پس از آن فراموش گردانید و پی کار و هوس خود باشید ، و شاعر بقافیه‌سازی و رمان‌نویس به افسانه‌بافی ، و آخوند بمردم‌فریبی ، و روزنامه‌نویس به سودجویی ، و بازرگان به انبارداری ، و کرد به تاراجگری ، و شاهسون به راهزنی پردازید.

دیگری آنکه نیک بحال خود بیندیشید ، و این ذلّت و خواری که گرفتارید نیک دریابید ، و ریشه‌ی درد و سرچشمه‌ی آن را بدست آورده از امروز درپی چاره باشید و یک آینده‌ی امیدآوری برای خود تهیه کنید.

این دو راه بروی شما باز است. کنون بگویید که شما کدام یکی را می‌پذیرید؟. نیک اندیشید که کدام یکی را پیش می‌گیرید.

اگر می‌خواهید چنانکه هستید باشید و تنها بگله و ناله و بدگویی بس کنید ، نتیجه نیز همین خواهد بود که هست ، بلکه بدتر از این گردیده یک آینده‌ی بیمناکی در پیش خواهید داشت.

یک چیزی بشما بگویم : این جهان که ما در آنیم از روی یک «آیینی» می‌گردد ـ آیین بسیار استواری ـ آیینی که هیچگاه دیگر نگردد. این طبیعت یا بفارسی گوییم «سپهر» یک دستگاه بسیار استوارِ بسامانیست و هیچ کاری در آن بی‌انگیزه یا بیرون از قاعده نیست.

شاید شما این گرفتاری و خواری را که در آنید «تصادفی» می‌پندارید ، و یا دیگران را گناهکار می‌شمارید ، و یا می‌خواهید شاعرانه سپهر را «کجرو» و «دون‌پرور» شناسید و این ذلت و خواری را دلیل نیکی و ستودگی خود دانید. ولی اینها همه بی‌پاست ، و این گرفتاری و خواری جز نتیجه‌ی رفتار و کردار خودتان نیست. و تا چنینید که هستید چنین خواهید بود که هستید.

من نیک می‌دانم این سخنان به بسیاری از شماها خوش نخواهد افتاد. این یکی از ناتوانیهای شماست که همیشه می‌خواهید گناه را بگردن دیگران اندازید. شما کسی را دوست می‌دارید که در داد و فریاد با شما هم‌آواز گردد و هرچه بیشتر تندی نماید. هم می‌دانم کسانی بزباندرازی پرداخته مرا هوادار و خواهان «پیمان» خواهند خواند. باآنکه من اندیشه‌ی خود را آشکار می‌نویسم از چنان گستاخی‌ای بازنخواهند ایستاد. ولی اینها ما را از راه نخواهد برگردانید.

ما درپی چاره هستیم و باید جز درپی حقایق نباشیم. ما این درفش افراشتیم و پرچم گشادیم که یک راهی بسوی رستگاری نشان دهیم و این بایای[وظیفه] ماست که در هر گامی جز درپی راستیها نباشیم و جز خشنودی خدا را نجوییم.

یک توده‌ی خردمند باید از گذشته پند آموزد. این بار سوم است که ایرانیان چشم باز کرده خود را در برابر یک چنین پیمانی می‌بینند و با داد و غوغا بجلوگیری و ایستادگی می‌کوشند. یکی در سال 1325[ق] (1907 میلادی) بود ... دیگری در سال 1337[ق] (1919 میلادی) بود ...

نمی‌خواهم این پیمان 1320 را با آن دو پیمان پیش به یک ترازو گزارم. در این زمینه گفتگو ندارم. خواستم آنست که چنانکه از هیاهوها درباره‌ی آن دو نتیجه‌ای نشد و گوش ندادند و پس از بیست و اند سال شما همانید که بودید و باز خود را در برابر یک چنان پیمانی می‌بینید ، از هیاهو و فریاد و گله و ناله‌ی امروزی نیز هیچ نتیجه نخواهد بود.

شما از چه می‌نالید؟!.. از دست که گله می‌کنید؟! سرچشمه‌ی همه‌ی گرفتاریهای شما درمیان خودتانست. شما خود بدید که دچار بدی گردیده‌اید.

دوباره می‌گویم : گردش این جهان از روی یک آیین استواریست ، و من اینک یک بندی را از آن آیین برای شما می‌نویسم : «یک مردمی تا خود نیک نباشد از جهان نیکی نبینند».

👇
کنون شما آیا این را می‌پذیرید و از درون دل باور می‌کنید یا نه؟.. اگر نمی‌پذیرید باید گفت : معنی جهان و زندگی را نمی‌شناسید. باید گفت : از راستیها بسیار دورید. اگر می‌پذیرید و از درون دل باور می‌کنید در آنحال باید بجای این گله و ناله‌های بیجا در اندیشه‌ی نیکی باشید تا بتوانید از نیکیهای جهان بهره‌ور گردید.

شگفت است که در همین روزها در نشستی این گفتگو می‌کردم و چون کسانی بگله و ناله پرداخته بودند بایشان پاسخ داده می‌گفتم : «شما بدید که از جهان بدی می‌بینید» ، یکی از آنان فریاد برآورد : «آقا چگونه ما بدیم؟! دیگران بما زور می‌گویند و ظلم می‌کنند». گفتم : «آن هم از بدیتان است. شما اگر نیک باشید کسی نتواند زور گوید. این زورگویی از آنست که ناتوانید و ناتوانی از آن است که آلوده‌ی اندیشه‌های پراکنده و خویهای پستی هستید».

دیگری گفت : «تا مردم بیایند نیک شوند فرصت از دست رفته. باید هرچه زودتر کاری کرد».

گفتم : چه کار توانید کرد؟!.. شما گله و هیاهو را کار می‌شمارید و همین نشان نافهمی شماست. شما با این حالی که هستید چه توانید کرد ، جز آنکه فلان وکیل با صد بدنامی که دارد در مجلس نطق بسیار درازی کند و از روزنامه‌ها نیز توقع درج آن را داشته باشد. و بهمان وکیل که ما می‌دانیم جز پول بهیچ چیزی پابندی ندارد به رُویه‌کاری[=ظاهرسازی] ایرادهایی کند ، و فلان شاعر شعرهایی گوید و بدست این و آن دهد؟!.. آیا از اینها چه سودی تواند بود؟!.. همین کسان تا چه ‌اندازه بجانفشانی آماده‌اند؟. جانفشانی بماند ـ تا چه ‌اندازه بزیان پولی تحمل توانند کرد؟..

چه شده است که هر زمان نام نیک گردیدن ، بمیان می‌آید شما می‌رمید؟.. چه شده است که نمی‌خواهید از راهش بچاره کوشید؟.. می‌گویند : «تا آن زمان فرصت از دست رفته». می‌گویم : «نرفته و شما هر زمان نیک شوید و این آلودگیها را از خود دور ساختید فرصت در دست شما خواهد بود.» بالاخره راه جز این دو نیست. یا باید باین ذلت و خواری تن دردهید و دیگر آوازی از خود درنیاورید ، و یا به نیکی خودتان و توده‌تان بکوشید. اینکه می‌خواهید خود را نیک نگردانید و باآنهمه آزاد و سرفراز زندگی کنید ، آرزوی بسیار خامیست. بلکه باید گفت : با طبیعت جنگیدن است.

...

باید گفت : در زندگانی دو راه هست : یکی راه هوس و دیگری راه خرد. راه هوس آنست که بچگان دارند ، زنان دارند ، جوانان ناآزموده دارند. هرچه دلشان خواست می‌کنند. اندیشه بکار نمی‌برند ، جز درپی خوشیهای خود نباشند ، و چون در نتیجه‌ی کارهای ناستوده‌ی خود گرفتار گردیدند آن زمان هم به گریه و ناله بس کنند و دل سرد گردانند ، راه خرد آن است که مردان آزموده و خردمند دارند ، و در هر چیزی جستجوی ریشه و سرچشمه‌ی آن کنند ، و بهیچ کاری جز از روی اندیشه درنیایند ، و از هر کوششی دربند نتیجه باشند ، و به هر دردی از راهش چاره جویند.

امروز بسیاری از ایرانیان راه هوس را پیش گرفته‌اند و از اندیشه و خرد کمتر بهره‌ور می‌گردند. ولی ما در نوشتن پرچم و در کوششهایی که خواهیم بکار برد یکسره راه خرد را پیش خواهیم گرفت.

اما این که نیکی چیست و ما چگونه نیک باشیم زمینه‌ایست که در شماره‌های آینده گفتارهای بسیار در پیرامون آن خواهیم نوشت. این راهی که ما می‌رویم همان راه نیکی توده است.

(پرچم روزانه شماره‌ی 4)


🔹 پانوشت :

1ـ مجری همان رادیو.

این نام در گفتاری جداگانه در مهنامه‌ی پیمان (سال هفتم ، شماره‌ی ششم ، ص410) درباره‌ی پیمان یادشده (میان ایران و دو کشور انگلیس و شوروی) درست آمده ولی در پرچم به اشتباه شاهرخ بهرام نوشته شده.

——————————

📣 خوانندگان توانند با نواختن بر 💬 پیام خود را در این زمینه بنویسند. بکوشند نوشته‌شان تا تواند بود کوتاه و با دلیل توأم بوده ، خواست از آن روشنی مطلب و حقیقت باشد.

🌸
بهرام شاهرخ
📖 کتاب «کار و پیشه و پول (بزبان عادی)

🖌 احمد کسروی

📝 گفتار پنجم : منشاء زندگانی زمین و آب و هوا و آفتابست. (دو از سه)


از سخن خود دور نیفتیم : آنچه مردمی باید داشته باشند و در زندگی به آنها نیازمندند ، زمینهای قابل کشت و آب روان و هوای صاف و آفتاب تابان ، و پس از اینها نیروهای بدنی و مغزی خودشانست.

مردمی که کشوری ‌دارند و می‌توانند آزادانه از زمین و آب و هوا و آفتاب آنجا استفاده کنند ، و نیروهای خدادادی بدنی و روانیشان سالم است ، و می‌توانند از انرژیهای طبیعت و از علومی که رواج یافته استفاده کنند ، برای ایشان مقدمات زندگانی خوش و آسوده آماده است که اگر حقایق زندگی را بدانند و در کارها و کوششها خرد را راهنمای خود بگیرند از مردمان سرفراز و موفق جهان می‌توانند باشند.

اینها هم حقایقیست که باید مردم بدانند و باور داشته باشند. این مردم همانطور که قدر زمین و آب را نمی‌دانند و از آنها استفاده‌ای که می‌بایست نمی‌کنند ، قدر نیروهای خدادادی خود را هم نمی‌شناسند و آنها را نیز در سرگرمیهای مضر و کارهای بیهوده تباه می‌کنند.

از چیزهایی که باید در ایران باشد بزرگ شدن روستاها و کوچک شدن شهرهاست. ما اگر بخواهیم از یک طرف به کشاورزی رواج بدهیم و از زمین و آب و هوا و آفتاب استفاده کنیم ، و از طرف دیگر در شهرها جلو مفتخوریها را بگیریم و به این ترتیب نظمی به زندگانی این مردم بدهیم ، باید همه‌ی بیکاران و بیهوده‌کاران را از شهرها بیرون کرده به روستاها بفرستیم که هر کدام تکه‌ای از زمین را بگیرند و بکارند.

راه همینست. چیزی که هست این کار به آسانی شدنی نیست و به یک زمینه‌ای نیازمند است. بیش از همه باید مالکیت را به معنی راستش بازگردانیده دهداری [مالک شدن روستا] را از میان برداریم. تا داستان اینست که گروهی در روستا بکوشند و آنچه بدست می‌آوردند نصفش را به فلان مفتخور دهند ناچاریست که در روستاها جز کسان درمانده و بیچاره سکونت نکنند و هر کسی که توانست از آنجا فرار می‌کند. سپس باید در روستاها زمینه‌ی زندگانی آماده بشود. یعنی دبستانها برای بچگان ، و پزشک و داروخانه و بیمارستان برای بیماران ، و دادگاه برای دادخواهان برپا باشد ، و تلفن و برق و راههای اتومبیل‌رو آماده شود.

گذشته از همه‌ی اینها باید حقایق در دلها جاگیر و اهمیت کشاورزی معلوم بشود ، و این نباشد که درس‌خواندگان و کسان آبرومند کشاورزی را به خود نپسندند یا از روستا‌نشینی سر باززنند. باید زندگانی به معنی راستش در ذهنها متصور بشود و این جهالتها که مغزها را پر کرده از میان برود. اگر این زمینه آماده بشود بسیاری از مردم خودشان با دلخواه و آرزو رو به سوی روستاها می‌آورند که یک زندگانی خوش‌تر و آرامتری را پیش بگیرند.

بویژه در این زمان که ماشینها و افزارهای بسیار برای کارهای کشاورزی ساخته شده و از رنج کشاورزان بسیار کم شده. امروز دیگر به بیل زدن و عرق ریختن نیاز نیست. علوم[و اختراعات] این رنجها را از بین برده.


———————————

📣 خوانندگان توانند با نواختن بر 💬 پیام خود را در این زمینه بنویسند. بکوشند نوشته‌شان تا تواند بود کوتاه و با دلیل توأم بوده ، خواست از آن روشنی مطلب و حقیقت باشد.

🌸
📖 کتاب «بدبختیهای توده و ریشه‌ی آن»

🔸 2ـ دادگاه «متهمان شهربانی» و «گروه 53 نفر» (یک از یک)

🖌 احمد کسروی


گردآورنده : چون در گفتارهای آینده از دادگاه «متهمان شهربانی» و «گروه 53 نفر» بارها یاد خواهد شد اینست پیش از آنکه به گفتارهای دیگر پرچم بپردازیم بجاست شرحی درباره‌ی آنان بدهیم.

رکن‌الدین مختاری سرشهربانی (رئیس پلیس) حکومت رضاشاه بود که پس از پیشامدهای شهریور20 دستگیر گردید. مختاری متهم بود به سختگیریهای ددمنشانه بزندانیان سیاسی و شکنجه کردن ایشان در زمان حکومت رضاشاه. محاکمه‌ی او پنج ماه و اندی پس از انتشار گفتار بعدی («همگی از این توده‌اند») برپا شد. در آن محاکمه کسروی عنوان «وکیل تسخیری» فرشچی نامی از همدستان مختاری را داشت. در روز آخر ، وکالت تسخیری مختاری را نیز به کسروی می‌دهند. چون کسروی از کارهای رضاشاه در روزنامه‌ی پرچم ستایش نوشته بود و از آنسو یک «جوّ مصنوعی» بدگویی و تحریک احساسات علیه رضاشاه و حکومت او در آن روزها براه انداخته بودند اینست تعیین کردن کسروی بعنوان وکیل تسخیری مختاری بیگمان دسیسه‌ای برای کاستن از خوشنامی کسروی بوده.

کسروی این را بِرو نمی‌آورد و از جلسات دادگاه «متهمان شهربانی» بیشترین بهره را برای شناساندن علتهای پیدایش دیکتاتوری در ایران و نام بردن از مقصرین دولتهای پیشین و دفاع از تاریخ ایران می‌جوید.

صورت دفاعیات کسروی در دادگاه مختاری و پزشک احمدی ، از ارزشمندترین کارهای قضایی اوست و در کتابی بنام «دفاع کسروی در دیوان کیفر» گرد آمده.

«گروه 53 نفر» عنوان گروهیست که شادروان دکتر تقی ارانی در تهران بنیاد گزاشته بود. این گروه جز برپا کردن بحثهایی در پیرامون مادّیگری و سوسیالیسم هنوز هیچ «کوشش سیاسی مؤثری» نکرده بودند که در سال 1316 دستگیر شده و سال بعد محاکمه گردیدند. اعضای آن بیشتر دانشجو ، استاد دانشگاه و از برجستگان توده بودند. شادروان ارانی در این هنگام 36 ساله و استاد فیزیک دانشگاه تهران می‌بود. ارانی در پایان این محاکماتِ سفارشی به ده سال زندان محکوم ولی افسوسمندانه شانزده ماه بعد در بیمارستان زندان درگذشت.

همراهان او در زندان ماندند و پس از پیشامدهای شهریور1320 از زندان رها گردیدند. هسته‌ی مرکزی حزب توده بیشتر از همین همراهان دکتر بود. احمد کسروی که در آن هنگام بجز راهبری مهنامه‌ی پیمان به پیشه‌ی وکالت نیز سرگرم بود در محاکمات سال 1317 دفاع چشمگیری از متهمان کرد.

صدرالاشرافی نامی که خاطره‌ای دروغ از کسروی بازنموده [1] از زبان ایرج اسکندری که از وکلای دادگاه 53 نفر بوده چنین می‌نویسد :

من خودم دفاع حقوقی و قضایی کردم ولی کسروی نه تنها از [محمد]شورشیان که از کل جریان 53 نفر دفاع اصولی و جمعی حقوقی کرد.

صدرالاشرافی می‌افزاید :

در جلد اول کتاب سه جلدی انور خامه‌ای بنام «پنجاه نفر و سه نفر» نیز جریان این محاکمه بکوتاهی ذکر شده ... وی دفاع کسروی را از کل 53 نفر نه تنها محمد شورشیان چنین ذکر کرده است : «اینها شبیه درآورده بودند. اینها حزب نداشتند. حزب‌بازی کرده بودند ... اینها بزهکارند اما بدگهر نیستند ... اینها را باید گوشمالی داد نه کیفر ... به همین اندازه که زندان کشیده‌اند بسنده کرد.» ...

مرحوم اسکندری گفت : «در آن زمان که نفس کشیدن جز با اجازه‌ی رضاشاه ممنوع بود شجاعت فوق‌العاده‌ای لازم بود تا وکیلی از اولین فرد دستگیر شده‌ی پنجاه و سه نفر یعنی شورشیان دفاع اصولی و جمعی به عمل آورد. به نظر مرحوم اسکندری ... رضاشاه از همان اول مسئله را مهم نگرفت بعد از محاکمه نیز با توجه به دفاع اصولی کسروی «به سبب شناختی که رضاشاه از او داشت» و برخلاف درخواست کاسه‌لیسان و بزرگنماییهای شهربانی که می‌خواست «دستگیری شبکه‌ی کمونیستی خطرناکی» را برای رضاشاه جلوه‌گر سازد ، رضاشاه در جواب قربانی کردن چند تن از آنان برای عبرت سایرین گفته بود : «چند معلم (روشنفکر) که اینهمه ‌های و هوی لازم ندارد». [خاطره‌ای از زنده یاد سید احمد کسروی تبریزی ـ پایگاه اینترنتی]

این دفاعیات کسروی که جزو افتخارات اوست در کتاب «ده سال در عدلیه»‌ی او نیامده.


🔹 پانوشت :

1ـ نگاه کنید به پیوست کتاب «در پیرامون رُمان».


——————————

📣 خوانندگان توانند با نواختن بر 💬 پیام خود را در این زمینه بنویسند. بکوشند نوشته‌شان تا تواند بود کوتاه و با دلیل توأم بوده ، خواست از آن روشنی مطلب و حقیقت باشد.

🌸
دکتر تقی ارانی
سرپاس رکن‌الدین مختاری
📖 کتاب «کار و پیشه و پول (بزبان عادی)

🖌 احمد کسروی

📝 گفتار پنجم : منشاء زندگانی زمین و آب و هوا و آفتابست. (سه از سه)


ما در ایران به صنعت نیز نیاز بسیار می‌داریم. در زندگانی امروزی صنعت مرتبه‌ی عالی‌ای دارد. یکی از تحولاتی که باید در این کشور پیش بیاید در این زمینه باید باشد.

چیزی که هست نیازمان به تحولات در زمینه‌ی کشاورزی و بهم زدن وضع فعلی روستاها و شهرها بیشتر و پیشتر است. با وضع فعلی که خواربار به اندازه‌ی نیاز بدست نمی‌آید و بیشتر مردم زندگی را ربودن نان از دست همدیگر می‌دانند ، در صنعت و دیگر کارها پیشرفتی را که باید باشد نمی‌توان انتظار داشت.

بزرگی بیش از اندازه‌ی شهرها خود یکی از بدیهای زندگانی امروزیست و برخی ضررهایی دارد که ما را در اینجا فرصت گفتگو کردن از آنها نیست. از بزرگی شهرها کم کردن و افزودن به بزرگی روستاها خودش قدمی در راه اصلاح زندگانیست و باید پیش از هر کار دیگری انجام گیرد [1]، و کارگاههای صنعتی نیز تا بشود در آن روستاها (یا شهرهای کوچک) پخش باشد.

وانگهی روستاییان در ایران بسیار عقب مانده‌اند. شهریان عقب‌مانده‌اند و آنها از شهریان هم فاصله‌ی بسیار دارند. اینست می‌باید به حال آنها توجه بیشتری داشت و هرچه زودتر به حرکتشان واداشت ، و این حرکت جز از راهی که گفتیم نمیتواند روی دهد.

از زمینه‌ی خود دور نیفتیم : سخنمان از «ثروت» است. ایرانیان معنی ثروت را نیز نمی‌دانند و اینست خود را نادار می‌شمارند و این یکی از علتهای نومیدی ایشانست. بارها دیده می‌شود که چون صحبت کوشش به اصلاح کشور به میان می‌آید ، یکی سر برآورده می‌گوید : «نمی‌شود آقا!.. این کشور فقیر است» ، یا می‌گویند : «ما ملت فقیریم هیچی نداریم». اینها را با یک حال افسردگی می‌گویند که معلومست باور کرده‌اند. از بس روزنامه‌ها این جمله‌ها را نوشته‌اند در دلها جا گرفته.

باز می‌گوییم : ایرانیان از ثروتمندترین ملل جهانند. چنانکه گفتیم ثروت (یا آنچه یک ملت باید داشته باشد) ، در قدم اول زمین و آب و هوا و آفتاب و نیروهای بدنی و مغزی مردم است که این ملت کمتر از دیگران ندارند.

در ایران زمینهای قابل کشت کم نیست و ایرانیان از این باره نباید گله و ناله کنند. بویژه با زمینهای حاصلخیز مازندران و گیلان و گرگان و مُغان و سیستان و دیگر جاها که من کمتر می‌دانم. در این کشور آنهمه معادن زیر خاک می‌خوابد و هنوز ما کوششی برای بیرون آوردن آنها نکرده‌ایم. در این کشور رودهای بزرگی مانند رودهای آمریکا و دیگر جاها نیست. ولی آنچه هست قابل استفاده‌ی بسیار است. گذشته از آبهای فراوانی که در زیر زمین می‌خوابد و قابل بهره‌برداریست. هوای این کشور صافست. آفتاب نه همچون آفریقا و عربستان سوزنده ، و نه مانند کشورهای قطبی بی‌اثر است. اما نیروهای بدنی و مغزی ، گمان نمی‌کنم ایرانیان از این جهت از ملل پیشرفته‌ی اروپایی کمتر باشند.

از هیچ جهت جای گله نیست و این بسیار نابجاست که ایرانیان خود را «فقیر» بشناسند. بله ایرانیان دو چیز را کم می‌دارند که من اینک خلاصه یاد می‌کنم :

1ـ ایرانیان به علوم و صنایع اروپایی نیاز شدیدی ‌دارند که یاد بگیرند و در آباد کردن کشور و برخورداری از این موهبتهای خدایی از آنها استفاده کنند.

2ـ در ایران باید حقایق زندگانی خوب رواج یابد و ایرانیان از گمراهیها و نادانیهایی که به عنوان مذاهب یا ادبیات یا عرفان یا به هر عنوان دیگری گرفتارشان کرده و از زندگانی بازمی‌دارد رها بشوند و از روی فهم و بینش به کارهای زندگانی وارد بشوند.

[1] : خواننده‌ی هوشیار و آگاه از این سخنان خواهد دانست که ایرانیان از رهگذر دور ماندن از اندیشه‌های کسروی به چه زیانها و آسیبهای بزرگی برخورده‌اند.
———————————

📣 خوانندگان توانند با نواختن بر 💬 پیام خود را در این زمینه بنویسند. بکوشند نوشته‌شان تا تواند بود کوتاه و با دلیل توأم بوده ، خواست از آن روشنی مطلب و حقیقت باشد.

🌸
📖 کتاب «بدبختیهای توده و ریشه‌ی آن»

🔸 3ـ همگی از این توده‌اند (یک از یک)

🖌 احمد کسروی


ما می‌گوییم : شما اگر می‌خواهید یک توده‌ی سرفراز و نیکنامی ‌باشید و در جهان به آسایش و آزادی زندگی کنید ، راهش آنست که بکوشید و نیک باشید. می‌گوییم : از گله و ناله و فریاد نتیجه نتواند بود.

این گفته‌های ما بکسانی گران می‌افتد و خوش نمی‌آید. اینان می‌خواهند که همیشه گناه را بگردن دیگران اندازند و با ناله و زاری و بدگویی خشم خود را فرونشانند و دیگر درپی چاره نباشند. می‌خواهند ما نیز در پرچم موافق میل ایشان رفتار کنیم و سخنان تندی نویسیم و باین و آن تعرض کنیم. می‌گویم : چنین کاری آسانست ولی نتیجه نخواهد داشت ـ باید کاری کرد که باین دردها چاره شود.

ببینید امروز همگی از وضع گذشته می‌نالند ولی علت آن را جستجو نمی‌کنند و درپی این نیستند که دیگر آن وضع بازنگردد.

امروز در روزنامه‌ها یک رشته گفتارهایی درباره‌ی زندان و شکنجه‌های آن نوشته می‌شود. کسانی که گرفتار زندان بوده‌اند و آزاد گردیده‌اند آنچه را که دیده و دانسته‌اند می‌نویسند و از مختاری رئیس پیشین شهربانی شکایتهای بسیار می‌کنند.

اینها همه راست است. مختاری نیز بیگفتگو گناهکار است و باید بکیفر خود برسد. ولی من می‌پرسم : مگر مختاری از آفریقا آمده بود؟! مگر از میان همین مردم نبود؟!..

من مختاری را نمی‌شناسم و هیچ گونه آمیزش با او نداشته و یک بار هم او را ندیده‌ام. ولی نیک می‌دانم که او نیز پیش از آنکه بآن مقام برسد همچون دیگران دم از وجدان می‌زده و نیکی از خود نشان می‌داده و از ستم و مردم‌آزاری نفرت می‌نموده. ولی چون بآن مقام رسیده از ضعف نفس خودداری نتوانسته و خوی درندگی آشکار ساخته.

شکایت از بدرفتاری پاسبانان زندان می‌شود. اینها همه راستست. ولی آیا آن پاسبانان از کشور دیگری آورده شده؟!.. آیا از میان همین توده برنخاسته؟!.. آنها همان کسانی هستند که می‌آیند و می‌نشینند و آنها نیز همان سخنانی را که بزبانهاست می‌گویند. آنها نیز دم از نیکی می‌زنند. چیزی که هست چون ضعیف‌نفسند همینکه اختیار بدستشان می‌افتد همچون درنده‌ی خونخواری گردیده آن دُژرفتاریها را می‌کنند.

پس بدانید که توده آلوده است. بدانید که باید بچاره‌ی این توده کوشید. چاره نیز همان است که هر کس نخست بخود پردازد و خود را آراسته گرداند.

داستان محاکمه‌ی 53 تن را در سه سال پیش خوانندگان فراموش نکرده‌اند. من در آن محاکمه که بودم خدا می‌داند آن روز یکی از روزهایی بود که من پیش خود کوچک گردیدم : روز نخست که 48 تن را آورده و در سالن فتحعلی‌شاهی بروی نیمکتها نشانده و در پیرامونهاشان پاسبانان و دیده‌بانان گمارده بودند ، و از یکسو قاضیان و کارکنان دادگاه و از یکسو وکلای مدافع ، برای محاکمه آماده می‌شدند من نگاه می‌کردم دیدم همه‌ی کسانی که در اینجا هستند جز دربند خودنمایی نیستند. به هر یکی می‌نگریستم می‌دیدم گردن راست گرفته ، و سینه پیش آورده و با یک تفاخری ایستاده که تو گویی یک فوج سربازند و شهری را فتح کرده‌اند. یا تو گویی این 53 تن دشمنان قهاری بوده‌اند و اینان با دلیری و زور بازو آنها را دستگیر ساخته‌اند. یک نگاههای خشم‌آلودی بسوی آنها می‌انداختند که بتصور نیاید.

مخصوصاً می‌نگریستم «دادیار» که در دست راست دادگاه بروی یک بلندی می‌نشست یک تن ضباط در پشت سر او می‌ایستاد که پرونده‌ها را یکایک باو بدهد. همان ضباطِ هیچ‌کاره چنان گردن می‌افراشت و سینه جلو می‌داد که تماشا داشت.

دادستان که یا از کمی نطق و بیان و یا بملاحظه‌ی دیگری خود بدادگاه نیامده دستیارش را فرستاده بود ، با اینهمه از خودنمایی بازنمانده پیاپی می‌آمد و می‌رفت و دستورها می‌داد و دخالتها می‌کرد. اگر از یکایک کسان سخن رانم مایه‌ی رنجش خواهد بود.

بالاخره محاکمه آغاز یافت. «ادعانامه» خوانده شد. من نمی‌دانم آن را که تدوین کرده بود که در مقدمه‌اش زور خود را بکار برده و چنین خواسته بود که جرم را هرچه بزرگتر نشان دهد. از جمله عبارت «مقدمین بر علیه استقلال کشور» را بکار برده بود که من همین را ایراد گرفته گفتم :

«اقدام بر علیه استقلال کشور در قانون مادّه‌ی جداگانه دارد که شما در این ادعانامه بآن استناد نکرده‌اید و کیفر آن «اعدام» است که شما نخواسته‌اید. با اینحال چرا این عبارت را گنجانیده‌اید؟!..» از اینگونه ‌ایرادهای بسیاری داشت.

محاکمه چند روز امتداد یافت. پس از بازپرسها و رسیدگیها نوبت دفاع بوکلاء رسید. یکی از آنان که اروپا دیده و در آنجا درس خوانده بود بجای مدافعه از متهم ، بستایش از اروپا پرداخت و ایران و ایرانیان را نکوهش بسیار کرد. دیگری که سفری باروپا کرده دو یا سه ماهی در شهرهای آن گردیده بود او نیز سفر خود را گفت و داستانی از آنجا یاد کرد.

👇
دیگری چون از دسته‌ی دیگر بود بمناسبت روز رمضان یک حدیثی خواند و قدری موعظه کرد. همچنین هر یکی بیش از همه خود را و دانش خود را نشان داد و جز دو سه تنی بدفاع حسابی نپرداخت.

سپس نوبت دفاع بخود متهمان رسید. دفاعهای اینها شنیدنی بود. هر یکی بنوبت خود سخنان مغزداری گفتند و به بیگناهی خود دلیلها یاد کردند. جز از دو یا سه تنی که بگفته‌های بیهوده‌ای پرداختند دیگران رفتار بسیار متینی کردند. یک دسته از شاگردان دانشکده‌ها تنها گناهشان آشنایی پیدا کردن با دکتر اَرانی و گوش دادن بسخنان او بود.

اینان با دلیل بیگناهی خود را به رخ دادگاه کشیدند ، و از سختیهای زندان سخنها راندند ، و از بیتابی و ناآرامی مادران و خواهران خود شرحها سرودند. برخی از اینان چنان دفاع کردند و سخنان مؤثری گفتند که بیشتر شنوندگان را بگریه ‌انداختند.

بیگناهی این دسته چندان روشن ، و این دفاعهاشان چندان مؤثر بود که من یقین داشتم اینها را رها خواهند کرد. می‌دانستم محاکمه ساده نیست ، با اینحال گمان محکومیت به بیشتر از پانزده یا شانزده تن نمی‌دادم. می‌گفتم : برای بازمانده چون هیچ عنوانی نیست تبرئه خواهند کرد. ولی برخلاف این تصور دو روز دیگر چون حکم دادند دیده شد بیش از دو تن را تبرئه نکرده‌اند.

کنون شما ببینید آیا تنها مختاری گناهکار است؟!.. آیا آن قاضیانی که چنین رأیی داده‌اند گناهکار نیستند؟ آیا چه گناهی بدتر از اینکه کسانی بروی میز داوری نشینند ولی گوش بسفارش یا دستور دیگران دارند؟!..

از آنسوی می‌پرسم : آیا این قاضیان از حبشه آمده‌اند؟ آیا نه از میان همین توده برخاسته‌اند؟! آیا نه از ردیف دیگران می‌باشند؟! آیا شما می‌پندارید که اگر دیگران بجای آنان گمارده شوند بهتر خواهند بود؟!.

اگر چنین می‌پندارید اشتباه کرده‌اید. آن قاضیان از همین توده‌اند و تنها آنان نیستند که پا بروی حق می‌گزارند ، اگر دیگران را بجای آنان گماریم همان رفتار خواهند کرد. از هزاران تن یکی پیدا می‌شود که گوش بهوا و هوس ندهد و بخاطر شغل یا بامید ترفیعِ رتبه از راه راستی برنگردد.

بالاخره نتیجه آنست که توده آلوده است. از چنین توده‌ قاضی ، و وکیل ، و سرشهربانی و زندانبان و پاسبان بهتر از این درنیاید. اینست باید به نیکی توده کوشید ، و آن نیز با بدگویی از مختاری و آه و ناله از شکنجه‌های روزهای زندان و مانند اینها بدست نیاید. باید از راهش وارد شد ، و راهش همینست که ما پیش گرفته‌ایم.

نمی‌گویم : باید بدیهای مختاری یا دیگران را ننوشت. می‌گویم : آنها را که می‌نویسید نتیجه ‌این را بگیرید که توده آلوده است و با ما همراهی کنید که بچاره‌ی این آلودگی کوشیم.

(پرچم روزانه شماره‌ی 13)

——————————

📣 خوانندگان توانند با نواختن بر 💬 پیام خود را در این زمینه بنویسند. بکوشند نوشته‌شان تا تواند بود کوتاه و با دلیل توأم بوده ، خواست از آن روشنی مطلب و حقیقت باشد.

🌸