Санжар қалай гомофобтықтан айырылды немесе ашу тудыратын қорқыныш

Сәлем! Неге пост жазбайсың деген толассыз екі сообщениеден кейін бүгін жазу керек деп шештік. Телегадағы канал өте керемет жер деп ойлаймын. Ешкім саған жауап бере алмайды. Ешкім өзінің аса құрметті "өз ойын" жаза алмайды. Чат бар. Бірақ чатта Әтіллә да бар. Ол жерде полный трэш. Диктатура. Айтпақшы, осы фб парақшаларының көбінде өз ойым деп аяқтайтын адамдардың өз ойы жоқ екенін қалай түсіндіруге болады? Мүмкін емес сияқты. Жарайды. Постқа оралайық. Бүгін қорқыныш пен ашу жайлы жазғым келді. Немесе қорқыныштың салдарынан болған ашу. Қазір толерантты болу модада. Сол себепті адамдарда біреу сені толерантты емес деп ойлап қалады деген қорқыныш та бар. Байқасаңыздар әлеуметтік желілердегі комменттердің почти барлығы негатив. Менің ойымша, мен де өз ойымды қыстыра кетейін, қазіргі адам санасы өте көп ақпарат алады. Бірақ оны қорыту мүмкіндігінен айырылған. Сол себепті ол өзінің білетін нәрсесі мен білмейтін дүниелерінің арасындағы шекараны көрмейді. Яғни шекарадан асса да, оны сезу рефлексінен айырылған. Мысалы, ол черная дыраның (осының қазақшасы қалай?) қалай жұмыс істейтінін білмеймін бе, ол туралы ондаған кинодан көргенмін деп, оны білмеуден қорқады бір, екіншіден өзінің шекарасынан асады. Сол үшін де сен не істеп, не істеме комментарийлердің өте ашулы болуы заңды деп ойлаймын ғой жаңағы. Яғни, адам бір нәрсені білмеуден немесе қазіргі трендтен қалудан қорқады. Мұны біз күнделікті саяси жазба астындағы комменттерден де байқай аламыз. Бізде бәрі Қосановты қойылым қойды деп санайды. Мен оны ақтап та, даттап та тұрған жоқпын. Бірақ ол жерде бір адам оны ақтап жазғанын көрмедім. Ешкім білмейді ғой. Парето заңдылығына сүйенгеннің өзінде 20% адам жақтауы тиіс еді. Дегенмен қазір саяси активизм де модада. Яғни адамдар оны сатқын деп айтпасам, мені де бәрі сатқын деп ойлайды деп түсінеді. Толеранттылық жайлы айтатын адамдардың көбі ондай емес, тек қорқыныш салдарынан сондай болғысы келетін сияқты. Бұл дегеніміз толерантты болмау керек дегеніміз емес. Керісінше, ол керемет дүние. Адамды қалай бар солай қабылдай алу ол адамзаттың одан ары өз жанын түсінуге итермелейді. Әрине, обыденный, философиялық емес діни дүниетанымда бұл көрсеткішке жету қиын. Догма скептик немесе иронияның дамуына кедергі жасайды. Ал енді каналдан шығуға асықпаңыздар. Біз ЛГБТ жайлы да осы тақырыпқа байланысты ойлана салуымыз керек бес минут. Гомофобия бізде өте кең жайылған, тек Санжар олардан емес. Гейлер, лезбиянкалар, бисексуалдар мен транстар бізге дейін де болған, бізден кейін де болады. Адам сондай белгілі бір "нормальный" адамның сексуалдық ынтығынан сәл ауытқып туады. Это нормально. Осы үшін оларды өлтіру немесе отқа жағу сіздің және сіз ұстаған діннің керісінше әлсіздігін білдіреді емес пе? Оны ешкім өзгерте алмайды, достар. Ешқандай оқыту, крещение, будданың басына барсаң да оларды қарсы жынысты адамға ынтықтыра алмайсың. Адамдар солай туады. Тіпті жануарлардың арасында гейлері мен лезбиянкалары бар. Бұл адам жаралғалы келе жатқан дүние ғой. Андрогин жайлы мифті білетін шығарсыздар иә? Екі басты, төрт қолды, төрт аяқты адам болған деседі. Олар тағы екі жынысты болған екен. Құдайға қарсы шыққан бұларды Зевс қақ ортасынан бөліп тастаған көрінеді. Содан бері сол жартылар өздерінің екінші жартысын іздеумен болады делінген. Иә, дұрыс қой, әйел мен еркек бір бірін іздегені дейсіздер ғой. Бірақ андрогиндер үш түрлі болған. Біреуі чисто еркектік, яғни екі еркек жынысты, чисто әйелдік тоже сондай, и қос жынысты. Мәселе мифтің рас өтірігінде емес, мәселе сондай адамдардың соншалықты ерте заманнан бар екендігінде. жо-жоооқ, қазақтар ерекше жаратылған, бізде ондай болмаған десеңіздер сіздер адамдарды бөлген болып есептелесіз, яғни діни дүниетанымыңызға қарсы шығасыз. Өз өзіңізді жоққа шығармаңыз. Осыған дейін де өмір сүрдіңдер ғой. Дальше өмір сүре беріңдер олардың көзін шұқымай.

Ал Санжар бұрыннан олардан қорықпайды, керісінше қолдау көрсетіп жүр! Жақында митингіге шықпақшы болған еді, митингке рұқсат бермепті. Ладно, бәріміз Санжарға сәттілік тілейік!

Ғарыштағы өмір де оңай емес)

Мені құттықтап қойсаңыздар болады! Үстімнен ауыр жүк түскендей болды. Элиоттың "Шөлін" аударып біттім. Шынымды айтсам, миым ашып кетті. Әзірге "черновой" варианты аяқталды. Бірақ ары қарай редактура оңай жүреді деп ойлаймын. ХХ ғасырдың ең ұлы поэмасын аударудың жаупкершілігі мол екенін білемін. 2017 жылы бастап, бір кірісіп, қайта тастап жүргенде екі жыл өтіп кетіпті. Бүгін біттім. Қалай шығатынын білмеймін. Бірақ уже бәрібір. Шаршадым. Аударып біткеніме қуанамын. Ай ду ит. Наконец то елки-палки

Болашақ 2.0.1

Соңғы уақытта Facebook бетіндегі посттарда Илон Маск слишком көбейіп кетті. Оның ішінде бір адам сол туралы күніне үш-төрт рет (кейде бірдей) пост салуды әдет қылған секілді. Сол адамның кесірінен Илонды көп көрген шығармын, бәлкім. Қысқасы, бұл жерде екі фактор бар. Ислам және Илон Маск. Жақында Омар Жәлел: "Илон Құдайдың сүйікті құлы",- деген ақпарат шықты". Уау эффект көп күттірмеді. Біріншіден ол - Илон Маск, екіншіден ол Құдайдың сүйікті құлы және "біздің" Құдайдың. Тұлға арқылы дінді насиxаттау...Жоқ, насиxаттау емес, қазіргі дінге жала жабылған уақытта оны осылай қабылдауға оңай көрсетіп, ақтап алу процессі жүргендей болды. Неге "жүргендей"? Себебі өте жабайы түрде. Адамдар дінді ақтап алғандай қылғанымен, көбіне өзін ақтап алуға тырысатыны көрініп қалады. Ну, мен және мен жүрген жол дұрыс және оны осылай қабылдау керек дегендей. Ал оны ақтау құралы ретінде үлкен тұлғаны пайдалану керек болса, онда тіпті керемет. Бұны біз Майкл Джексон, Майк Тайсон, әлгі теңіздің екіге бөлінгенін көрген ғалым бар т.б. көре аламыз. Айтпақшы, Джексонның педофилдікке қатысы бар екені айтылған фильм шыққаннан кейін ол жайлы ислам өкілдері не айтты екен? Қысқасы, маңызды емес. Просто Маск жайлы ойымды айтқым келді. Сөз жоқ керемет адам. Бірақ, бұл жерде де "бірақтар" көп. Мысалы, ол жасауы керек тегін уай-файды алайық. Ол толығымен іске асуы үшін 12 мың жасанды жер серігін ұшыруы керек. Бұл масштабты салыстырмалы түрде елестете алу үшін айта кететін факт: 2018 жылы Жердің айналасында 1000-нан аса жұмыс істеп тұрған спутниктер болған және саны күн санап артатын қоқыс бар Жерді айналып ұшатын. Ал сіз енді 12 мың спутникті елестетіңіз. Ол үлкен кедергі келтіреді. Біріншіден, радиотелескоптарға спутниктердің толқыны әсер етеді. Екіншіден ол жарықты кері қайтара алады, яғни жарқырайды. Бұл да аспан денелерін Жерден бақылауға кедергі келтіреді. Сосын темір-терсекке толы Жер орбитасын елестетіңізші. Қоқыс қымтаған планета болады. Спутниктер шықса оны атуға болмайды. Қытай эксперимент ретінде құлатып көрмек болған, бірақ ол одан да көп бөлшекке шашылып, қоқыс санын көбейткен. Сондықтан не так уж и оңай нәрсе емес бұл. Ал Марсқа келейік. Иә, керемет, Марсты зерттейміз, қоныстанамыз, бірақ ол Жерге қарағанда тым қолайсыз. Иә, егер біз Марстың өзінен ресурс тапсақ, су, құрылыс заты, өмірге қажетті дүниелердің бәрін Марстың өзінен өндіре алсақ, басқа әңгіме. Бірақ ол әзір мүмкін емес. Онда жеті ай ұшып барасың. Адам сүйегінен кальций жоғалады. Бұлшық еті солады. Бұның бірін жеңе алмадық. Жерде жетпей жатқан ресурсты басқа планетаға тасу қаншалықты дұрыс? Ол да ойланарлық дүние. Жарық жылдамдығы - жылдамдықтың потологы екенін білеміз, иә? Физикада бұдан артық жылдамдық мүмкін емес. Алдында айтқандай бізге белгілі 10 триллион галактика бар. Бір галактикада триллион жұлдыз бар. Әр жұлдызда кемі бір планетадан. Бірақ, біз оның ешқайсысына жете алмаймыз. Блииин, сондай облом. Прикинь, сен 10 жарық жылына тең қашықтықта Жерге ұқсас планета тапқанның өзінде, оған жете алмайсың. Адамның миын сындыратын бұл сандардан біз ұғатын бір нәрсе бар. Жерді сақтау керекпіз. Мүмкін 5-10, 100 мың жылдан кейін біз кротовая норалар арқылы бір жерден кіріп, басқа жерден шыға алатындай болармыз. Мүмкін. Бірақ сол уақытқа дейін болашаққа Жерді аман-есен жеткізу керекпіз. Бұл қазір өмір сүруге болатын жалғыз планета. Хватить блять его уничтожать. Видеода: Жерді айналып жүрген ғарыш обьектілері. 95 пайызы қоқыс.

Бүгін "Шөлді" өңдеп біттім. Қалай болатынын көреміз. Бұл жерде оны супер көркемдеуге болмайтынын ескеруіміз қажет. Ол жерде кемі 90 шығарма мен миф, аңыздардан сөйлемдер, жолдар, символдар мен мотивтер алынған. Оларды еркін өлең ету мүмкін емес. Ол бір деңіз. Екіншіден поэмада төл сөз көп. Оны да кереметтей поэзияға айналдыра алмайсың. Оның ұлы болатын фишкасы - оның сонша шығармалар мен тарихи оқиғаларды қамтып, Грааль аңызын сюжет ретінде алуы. Сол арқылы "Рухани Шөлді" бейнелеуі. Оның не жегенін ит біліп пе, бірақ мынадай поэма жазу мүмкін емес. Не деген ми. Ужс. Қаншалықты білім және қандай шеберлік керек. Бұл аудармам 80 пайыз дұрыс аударылды деп үміттенемін. 100 болуы мүмкін емес. 95 пайызға жеткізуге болар, бірақ оған менің уақытым да жоқ, жүйкем де шыдамайды. Бастысы осыған дейінгі аудармадан ассам болғаны. Қысқасы, құттықтай беріңдер мені. Толассыз екі смс күтемін

Мынадай бір жаңалығымыз тағы бар. Өлеңдерімізді төте жазуға айналдырып, шығарып жатыр екен. Оқыңыздар. Оқи алмасаңыздар бетін бір ашып көруге рұқсат.

https://mp.weixin.qq.com/s/vaMDLOti_c5bItp1NDBxfw

Жеке шығармашылығымыздан да xабардар етіп отырайық осылай

https://www.facebook.com/100024628060175/posts/577604179737179?sfns=mo

Алақай! "Шөл" жарыққа шықты! Мына бір капиталистік заманда осындай еңбекті тегін тарту еттік. Соны пайдаланып оқып-оқып алыңыздар! қазақ тілді әдебиетке жасаған кішкееееентай еңбегіміз осы болсын: https://adebiportal.kz/kz/news/view/tomas_sternz_eliot_shol__22381

Ольга Токарчук пен Петер Хандкенің нобельдік лекциясынан үзінді, қысқа мазмұн ұсынып отырмыз.

Ольга Токарчук бұл лекцияда «өмірге құштарлығын» бала кезінде анасымен болған әңгімеден тапқанын айтады. Сол уақытта анасының «өзінің ойлағанынан да биік дүниелерге қол соза алатынын» айтқаны жігерлендірген.
Токарчук батыс өркениетінің өзіндік «менін» ашуға, бірінші жақтан әңгімелеуге негізделетінін ескерте кетіп, полифония мен заманауи әдебиетке деген сыни көзқарас танытатынын жеткізді.

«Автордың өзіндік «мені» әмбебаптыққа үміттене алмайды. Бізге аллегориялық өзгерістер жетпейтін сияқты», - деді су жаңа Нобель лауреаты. Оның пайымдауынша, әлемге оны әңгімелеудің жаңа формалары керек.

Токарчук жиырма бірінші ғасырдың екі он жылдығын «телесериалдар дәуірі» деп атап, әдебиеттің әртүрлі уақыт пен кеңістіктер арасындағы байланысты тірілте алатын, бізді осы өмірде ұстап тұруға тырысатын аз ғана салалардың бірі екенін де ескертті. Оның ойынша, жазушылықта ғана «әлемнің әр бөлшегіне» «жан ауырту» қасиеті оянады.

«Әдебиетті біздің өзімізден басқа жаратылыстарға деген сезімталдығымызды жеткізу үшін ойлап тапты. Сондықтан мен көзімізге бір тұтас болып көрінетін, біз кішкентай әрі ең қуатты бөлшегіне айналған тірі әлем жайлы айту керектігімді сеземін», - деді Токарчук.

Хандке жазу мәнері жайлы

Петер Хандке өзінің лекциясын өлеңіндегі цитатамен бастады. «Ойын ойна. Бірақ ол ойында басты кейіпкер болма. Күрескерлікке ұмтыл. Бірақ одан пайда іздеме. Бармағыңды бүкпе. Айту керек кезде үндемей қалма. Жұмсақ әрі мықты бол. Ойынға кіріс әрі жеңістен жирен".
Жазушы өзінің әдебиетке, жазушылыққа деген ынтасы өзі туып өскен қаладағы адамдардың образы әрі анасының солар жайлы және таңғаларлық оқиғаларды әңгімелегеннен кейін пайда болғанын айтты.

«Менің анамның бейнелеген әңгімелері менің жазушылық жолына келуіме итермелесе, өнер туындылары ырғақ пен форма табуыма, ішімдегіні жеткізуге, оның жазба болуына көмектесті. Бұл жерде тек кітаптар емес, картиналар, фильмдер (ең алдымен Джон Фордтың вестерндері мен Ясудзиро Одзудің «шығысы») және әндер (мысалы Джонни Кэш, Леонарда Коэн) жайлы айтып тұрмын. Дегенмен алғашқы кезеңдерде маған өнер туындылары емес, туған жерімдегі роман стилінде салынған шіркеуде тыңдаған словения-славяндық әуенді дұғалары әсер етті. Бір мезетте бір ырғақты әрі сондай мелодияға бай аспанға сіңетін құлшылық әуені 77-ге келген мені әлі де тітіркендіреді, әлі де тірілтеді», - деді Хандке.

Абзал Сүлеймен

Керемет жаңалығымыз бар! Еділбек екеуміздің өлеңдеріміз ресейлік "Артикуляция" көркем әдебиет альманаxының сегізінші санына шықты! Аударған: Ануар Дүйсенбинов. Әлбетте, құттықтаулар қабылданады! http://articulationproject.net/%d1%81%d1%82%d0%b8%d1%85%d0%b8-3

Кутзее деген "қырсық" жазушы бар. Екі мәрте Букер сыйлығын алып, екеуінің де марапаттау кешіне келмеген. Тек Нобель сыйлығын алғанда лекция оқуға келеді. Бірақ лекция орнына өзінің жаңа романынан үзінді оқиды. Оның өзі Робинзон Курузе жайлы. Сұxбат, пресс жиындарды жаны сүймейтін Дж. Максвелл Кутзее өмірі белгісіз деуге де болады. Оңтүстік Африка, АҚШ, Аустралия арасында өмір сүрген ол, көпшілікті жаны сүймейді. Адамға басқа да жануарлардан өзін биік қоюға ешкім құқық берген жоқ деп есептейтін ол етпен қоректенбейді. Жұмысқа велосипедпен барады. Жұмыстастары оның тек бір мәрте қонаққа келгенін, кеш бойы бір ауыз сөз айтпағанын баяндаған. Тіпті Кутзеенің күлгенін тек бір рет көргенін айтады. Ол ол ма? Оның есімінің өзі түсініксіз. Біреуі Джон, екіншісі Джозеф дейді. Кутзее африкалықтарда кутси, кутзи, кутцее деп айтылады деген нұсқа да бар. Аты-жөнімен бірге белгісіз Кутзеенің орыс тілді интернетте тек бір сұxбатын таптық. Оның өзі Нобельді алғаннан кейін берген. Журналист іздеп, жазушының еліне ұшып келгенде де онымен тек интернет желісі арқылы сұxбаттасқан екен. Сол сұxбатты аударып қойдық. Міне, оқыңыздар. Марxаббат!

https://adebiportal.kz/kz/news/view/dzh_m_kutzee_zhazushini_danishpan_sanau__taptaurin_tusinik__22407

Осыдан бұрын қысқаша мазмұнын ұсынған едік, енді толық нұсқасын аударуды бастап кеттік. Мынау бір бөлігін салдық бүгін.

Ольга Токарчук, Нобель сыйлығының лауреаты.

Нобельдік дәріс

Мен сезінген алғашқы фото – анамның суреті еді. Ақ-қара түсті фотодан көп нәрсе көрінбейді, алуан түрлі түстердің орында тек сұрдың әртүрлі реңктері ғана бар. Жаңбырлы күні жарық жұтылып тұрған сияқты, көктем болуы тиіс, сәуле терезеден өтіп, бөлмені сәл жарықтандырған. Анам жасыл көзді, біреуі дауыс реттегіш, екіншісі радио арналарды іздеуге арналған екі тетігі бар радиоқабылдағыштың жанында отыр.

Бұл радиоқабылдағыш кейіннен менің балалық шағымның куәсіне айналады және осы құрылғы арқылы ғарыштың бар екенін білемін. Эбонит тұтқаны бұрағанда сезімтал антенна таяқшаларын қозғап, Варшава, Лондон, Люксембург, Париж сынды әртүрлі станцияларды ұстайтын. Кейде Прага мен Нью-Йорк, Мәскеу мен Мадрид арасында антенна таяқшалары қара құрдымға түскендей дауысы жоғалатын. Сол кезде денем тітіркенетін. Күн жүйесі мен галактикалар құрылғы арқылы маған хабар жеткізетініне сенетінмін, бірақ мен ол хабарды түсіне алмаймын деп қорықтым.
Бала кезімде осы суретке қарап анамның мені іздеп отырғанына, сол себепті құрылғы тұтқасын бұрағанына сенімді болдым. Шексіз ғарышты сезімтал радар іспетті шолып, мені қайдан және қашан күту керектігін біліп отырды деп ойладым. Шаш үлгісі мен көйлегі фотоның қашан түсірілгенінен хабар береді. Өткен ғасырдың 60-шы жылдары болса керек. Кадрдың сыртына көз тастаған, илмиген әйелдің бізге белгісіз бір нәрсеге қарап тұрғаны анық. Бала кезімде анам уақытқа қарап тұр деп түсіндім. Фотода ештеңе болып жатқан жоқ, Бұл процесстің емес, күйдің суреті. Анамның көңіл-күйі жоқ, ойға батқан, ол сол жерде және сол жерден тыс секілді. Кейін мен оның көңілсіздігінің себебін сұрадым және көп мәрте. Жауап өзгермейтін. Ол менің әлі тумағаныма қарамастан мені сағынып отырғанын айтатын. «Мен жоқ болсам қалай сағынасың?» - деп қайыра сұрайтынмын.
Айырылып қалған адамдарды сағынуға болатынын, жоғалтудың сағыныш тудыратынын сол кезде білетінмін. «Бірақ керісінше де болады, - деп жауап берді анам, - Егер біреуді қатты сағынсаң, ол адам бар деген сөз». Бұл 1960-шы жылдары Польшаның батысындағы шағын қалашықта болған ана мен қызы арасындағы диалог менімен бірге мәңгіге қалды және бүкіл өміріме қуат сыйлады. Осы сәттен бастап менің өмірім кездейсоқтық пен материалдықтың, себеп пен салдардың, шындық заңдылықтарының үстіне шықты. Өзімді уақыттан тыс, мәңгілікпен көршілес сезіндім. Бала кезімде мен өзіме көрінгеннен де биік екенімді ұқтым. Тіпті «Мен жоқпын» десем де «мен» алғашқы орында тұрады. Бастысы әрі ең қызығы сөз жүзінде де «мен» алғашқы орынға шығады. Солай менің діншіл емес анам маған бұрындары жан дүниесі деп атайтын сыйлық тарту етті және мына әлемге сезімтал әңгімеші қылып жіберді.

Жалғандық оқырман сенімін жоғалтты

Әлем – біздің күнделікті қатысуымызбен ғаламат үлкен ақпарат машиналарын, дисскуссиялар, фильмдер, кітаптар, өсек пен әзілдерді шығару арқылы жасалып жатқан материя. Бұл ақпарат машиналарының интернеттің арқасында ауқымы кең. Кез-келген адам жауапкершілігі бар болса да, жоқ болса да, мейірімділікпен немесе кекшілдікпен, пайдалы немесе қатігездікпен. өмір үшін немесе өлім үшін осы процесске қатыса алатын мүмкіндікке ие. Сөз өзгерсе болды, әлем өзгереді. Осы мағынада әлем сөзден жаратылған. Біз ғалам жайлы не ойлаймыз және бастысы ол туралы қалай әңгімелейтініміз өте маңызды. Айтылмаған нәрселер өмір сүруін тоқтады, өледі. Бұл туралы тек тарихшылар ғана емес, әр сатыдағы саясаткерлер мен тирандар да біледі (тіпті басқалардан бұрын білуі де мүмкін). Билік сөйлегеннің қолында. Бізде болашақ түгілі, қазіргі жылдам өзгеріс үстіндегі осы шаққа да дайын әңгімелеу мен баяндау табылмай тұр.
Бізге тіл, көзқарас, метафора аздығы, мифтер мен жаңа ертегілер жетпей тұр. Оған қарамай біз бүгін ескі, таптаурынға айналған, уақыттан қалған әңгімелеудің, сипаттаудың болашақтың образдарына жармасқанын көріп отырмыз.