- पिसळलेला कुत्रा, माकड, मांजर किंवा ससा यांच्या चावल्यामुळे रेंबीज होतो.
- रोबर्ट कॉक याने क्षय रोगाचे जिवाणू शोधून काढले.
- WHO तर्फे क्षयरोग निर्मुलन कार्यक्रम राबविला जातो. त्यासाठी DOT केंद्र काढली आहेत. (Directly Observed Treatment)
- मनुष्यप्राणी 'व्हीब्रिओ कॉलरा' या कॉलर्याचचा जिवाणू वाहक आहे. 
- लसीकरण – बीसीजी, त्रिगुणी पोलिओ, गोवर, व्दिगुणी, धनुर्वात, कविळ-ब.
- त्रिगुणी लस घटसर्प, धनुर्वात व डांग्या खोकला या रोगांस प्रतिबंध करते.

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial
__________________________

❣भारतीय राष्ट्रध्वज ❣
____________________________________

◾️ 22 जुलै 1947 रोजी संविधान समितीने राष्ट्रध्वज मान्यता
◾️ स्वरूप तिरंगा
◾️ भगवा रंग शौर्य त्यागाचे प्रतीक
◾️पांढरा रंग शांतता व पावित्र्याचे प्रतीक
◾️ हिरवा रंग समृद्धीचे प्रतीक
◾️अशोक चक्र न थांबणाऱ्या गती व प्रगतीचे प्रतीक
◾️ राष्ट्रध्वजाची उंची व लांबी यांचे गुणोत्तर 2:3 इतके आहे
◾️ राष्ट्रध्वज संकल्पना पिंगाली वेंकय्या या शेतकऱ्याने (आंध्र प्रदेश) मांडली

❣
✍

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial
________________________________

___________________________________
🏆 National Institution for Transforming India 🏆
___________________________________
🔹1 जानेवारी 2015 रोजी स्थापना
🔸 नियोजन आयोगाने ऐवजी निती
आयोगाची स्थापना
🔸 पदसिद्ध अध्यक्ष पंतप्रधान
🔹 सदस्य 🔜
● सर्व घटक राज्यांचे मुख्यमंत्री ●केंद्रशासित प्रदेशांची नायब राज्यपाल ● एक उपाध्यक्ष
● एक पूर्णवेळ सदस्य
● दोन अर्धवेळ सदस्य
● केंद्रीय मंत्रिमंडळातील चार सदस्य(पंतप्रधान नियुक्त)

◾️ नीती आयोगाच्या पहिल्या CEO श्रीमती सिंधुष्री खुल्लर

◾️ निती आयोगाचे पहिले अध्यक्ष पंतप्रधान नरेंद्र मोदी

◾️निती आयोगाचे पहिले उपाध्यक्ष अरविंद पगारिया

❣

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial
__________________________________

🔰सविनय कायदेभंग चळवळ 🔰

🔹ही भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील एक चळवळ असून तिची सुरुवात राष्ट्रीय सभेच्या आदेशाने फेब्रुवारी १४ १९३० रोजी झाली होती.

♣️चळवळीस सुरुवात♣️
________________

🔸भारतीय स्वातंत्र्यासाठी झटणाऱ्या राष्ट्रसभेला पूर्ण स्वराज्य हवे होते, पण ब्रिटीश सरकार ते द्यायला तयार नव्हते.

🔰 महात्मा गांधींनी तडजोड म्हणून
📌 संपूर्ण दारूबंदी,
📌 ५० टक्के शेतसारा माफी,
📌 मिठावरील कर रद्द,
📌 ५० टक्के लष्कर खर्चाची कपात,
📌 देशी मालाला संरक्षण,
📌 राजकीय कैद्यांची मुक्तता अशा एकूण अकरा मागण्या ब्रिटीश सरकारपुढे मांडल्या होत्या.

🔸सरकारने महात्मा गांधींच्या या मागण्यांकडे दुर्लक्ष करून दडपशाही सुरू केली. त्यास प्रत्युत्तर म्हणून १४ फेब्रुवारी १९३० रोजी राष्ट्रसभेने महात्मा गांधींच्या नेत्वृत्वाखाली सविनय कायदेभंगाचा जनतेला आदेश दिला.

🔸मिठावर लादलेला कर महात्मा गांधींना मान्य नव्हता; त्यामुळे या कायदेभंगाची चळवळ मिठाचा सत्याग्रह करून करावी, अशी कल्पना त्यांना सुचली व 

🔹मार्च १२ १९३० रोजी साबरमतीच्या आश्रमातून महात्मा गांधी मिठाच्या सत्याग्रहासाठी दांडीयात्रेला निघाले. 

🔸एप्रिल ५, १९३० ला त्यांनी मिठाचा कायदा मोडला.

♣️ चळवळीचे स्वरूप ♣️
________________

📌 मिठाचा सत्याग्रह
📌 सरकारी शिक्षणसंस्थांवर
📌 बहिष्कारपरदेशी माल,
📌 दारू,
📌 अफू विकणार्या दुकांनांवर निदर्शने
📌 परदेशी मालाची होळीकरबंदी

🔸हे कायदेभंग चळवळीतील प्रमुख आदेश महात्मा गांधींनी जनतेला दिले होते.

🔹 नेहरू रिपोर्ट लागू करण्यासाठी गाधीनी ब्रिटिशांना मुदत दिली.

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial

_____________________________

🔰 प्रार्थना समाजाची स्थापना व तत्त्वज्ञान🔰
_______________________
◾️दादोबा पांडूरंग व डॉ. आत्माराम पांडूरंग यांच्या पुढाकाराने ३१ मार्च १८६७ मध्ये मुंबई येथे प्रार्थना समाज स्थापन करण्यात आला. 

🔰 तत्त्वज्ञान 🔰
_______

🔹परमेश्वर एक असून तो विश्वाचा निर्माता आहे. तो निराकार आहे.

◾️त्याने कोणताही धर्मग्रंथ लिहिला नाही.मूर्तिपूजा परमेश्वरास मान्य नाही.

◾️सर्व मानव एकाच परमेश्वराची लेकरे आहेत. म्हणूनच सर्वांनी बंधुत्त्वाच्या भावनेने एकमेकांशी व्यवहार करावा.

🔰 प्रार्थना समाजाचे कार्य 🔰
________________
◾️प्रार्थना समाजाने अस्पृश्यता निर्मूलन, स्त्रीशिक्षण, विधवा विवाह, आंतरजातीय विवाह इत्यादी क्षेत्रात बहुमोल कामगिरी केली.

◾️श्री. आर. जी. भांडारकर व न्यायमूर्ति महादेव गोविंद रानडे हे प्रार्थना समाजाचे मुख्य आधारस्तंभ होते.

◾️न्या. रानडे यांनी डेक्कन एज्युकेशन सोसायटीची स्थापना करुन भारतीय जनतेत राष्ट्रीय शिक्षणाचा प्रसार केला. त्यांनी विधवा विवाह मंडळ स्थापन केले.

◾️ना. म. जोशी यांनी “सोशल सर्व्हिस लीग” स्थापून मजुरांची स्थिती सुधारण्याचे प्रयत्न केले.

◾️देशसेवेसाठी चांगले कार्यकर्ते निर्माण करण्याच्या उद्देशाने नामदार गोपाळ कृष्ण गोखले यांनी “सर्व्हंटस ऑफ इंडिया सोसायटी” ही संस्था स्थापन केली.

◾️अस्पृश्यांच्या उन्नतीसाठी महर्षी विठ्ठल रामजी शिंदे यांनी "डिप्रेस्ड क्लास मिशन” ही संस्था स्थापन केली.

◾️ या संघटनेने अस्पृश्यता निवारणाच्या क्षेत्रात फार मोलाचे कार्य केले.प्रार्थना समाजाच्या वतीने पंढरपूर येथे “अनाथ बालकाश्रम” काढण्यात आला.

◾️ मुलींच्यासाठी स्वतंत्र शाळा सुरु केल्या. “आर्य महिला समाज” ही स्त्रियांसाठी कार्य करणारी संस्था चालू करण्यात आली.

◾️ ४ मे १८७३ रोजी प्रार्थना समाजाने “सुबोध पत्रिका” हे त्यांचे मुखपत्र सुरु केले होते. या मुखपत्रातून सामाजिक व राजकीय विचार मांडले जात होते.

◾️मजुरांच्यासाठी पहिली रात्रशाळा मुंबईमधील चेऊलवाडी येथे भिकोबा लक्ष्मण चव्हाण यांच्या पुढाकाराने इ. स. १८७६ मध्ये काढण्यात आली होती.

◾️प्रार्थना समाजाची तत्वे पटवून देण्यासाठी, या समाजाबद्दल लोकांना असलेल्या निरनिराळ्या शंकाचे निरसन करण्यासाठी न्या. रानडे
यांनी “एकेश्वरनिष्ठांची कैफियत” हा विचार प्रवर्तक ग्रंथ लिहीला.

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial
________________________________

🔰 भारतीय चलन अवमूल्यन 🔰
___________________________________

🔴 पहिले अवमूल्यन

◾️ 26 सप्टेंबर 1949
◾️अवमूल्यन प्रमाण 30.5 टक्के
◾️वित्तमंत्री जॉन मथाई

🟠 दुसरे अवमूल्यन

◾️ 6 जून 1966
◾️अवमूल्यन प्रमाण 36.5 टक्के
◾️ वित्तमंत्री सचिन चौधरी

🟣 तिसरे अवमूल्यन

◾️ जुलै 1966
◾️अवमूल्यनाचे प्रमाण 20%
◾️ वित्तमंत्री डॉक्टर मनमोहन सिंग

📌 तिसरे अवमूल्यन तीन टप्प्यांमध्ये झाले
💰 1 जुलै 1991 ला 9.5% अवमूल्यन
💰 3 जुलै 1991ला 10 ते 10.78%
अवमूल्यन
💰 15 जुलै 1991 ला 2%

❣      
✍

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial
____________________________________

● Short tricks

- अभ्रक उत्पादक प्रमुख देश*
क्लुप्ती :- "B.B.C." 
• B - भारत.
• B - ब्राझील.
• C – चीन.

- द्वीपकल्पावरील महत्वाची शखरे उतरत्या क्रमाने
क्लुप्ती :- "अन्ना दोन वेळा गुरु सोबत  
काळूबाईला धूप वाहायला गडावर गेला".
• अन्ना - अनायमुडी - २६९५.
• दोन - दोडाबेटा - २६३.
• गुरु - गुरुशिखर - १७२२.
• काळूबाई - कळसुबाई - १६४६. 
• प - धुपगड = १३५०.

- क्षेञफळानुसार पहिले  क्रमवार सात देश*
क्लूप्ती :- "RusCi ChiU BAI  
(रुसकी चिऊ बाई)".
• Rus - रुस - रशिया (१७.०७५.००० स्के .  
ͩकिमी).
• Ci - की - कानडा (९,९७६,१३९ स्के .  
ͩकिमी).
• Chi - चि - चीन (९,५६१,००० स्के . किमी). 
• U - ऊ - अमेरिका (९,३७२,६१४ स्के .  
ͩकिमी).
• B - ब्राझील (८,५११,८६५  
स्के . किमी).
• A - ऑस्ट्रेलिया (७,६८२,३००  
स्के . किमी).
• I - इंडिया (३,२८७,२६३ स्के. ͩकिमी).

- महाराष्ट्रातील प्रमुख डोंगररांगा व त्या दरम्यानच्या नद्या
क्लुप्ती :- "विन सातसा गोहभी मकृ."
• वि  - विंध्य पर्वत.
• न - नर्मदा.
• सा - सातपुडा.
• ता - तापी.
• सा - सातमाळ.
• गो - गोदावरी.
• ह - हरिचंद्र बालघाट.
• भी - भीमा.
• म - महादेव.
• कृ – कृष्णा.

- भारताचे आतापर्यंतचे सर्व राष्ट्रपती क्रमानुसार
क्लुप्ती :- "राजू कि राधा जाकर ͬगिरी
फकरुद्दीन रेड्डी की जेल में तब राम शंकर ͩकि कलम से प्रतिभा निकाली प्रणव कि राम ".
• राजू - राजेंद्र प्रसाद.
• राधा - एस. राधाकृष्णन.
• जाकर - जाकीर हुसेन.
• गिरी - वी.वी. गिरी.
• फकरुद्दीन - फकरुद्दीन अली अहमद.
• रेड्डी - निलम संजीव रेड्डी.
• जेल - ज्ञानी जैल सिंह.
• राम - रामकृष्ण वेंकटरमण.
• शंकर - शंकर दयाल शर्मा.
• नारायण - के. आर. नारायण.
• कलम - ए.पी.जे.अब्दुल कलाम.
• प्रतिभा - प्रतिभा देवी पाटिल.
• प्रणव - प्रणव मुखज्री.
• राम - रामनाथ कोविंद.
>> "जस्टिस एम. हिदायतुल्ला दोन वेळा  
भारतप्रप्त राष्ट्रपती होते आणि बिडी  
जाट्टी एक वेळा."

- विधान परिषद अस्तित्वात असलेली राज्ये - ०७.
क्लुप्ती :- "आम का बीज उत्तम" 
• आ - आंध्र प्रदेश.
• म - महाराष्ट्र.
• का - कर्नाटक.
• बी - बिहार.
• ज - जम्मू आणि काश्मीर.
• उ - उत्तर प्रदेश.
• ते - तेलंगणा.

- महाराष्ट्रातील चार  नगरपंचायतीची नावे*
क्लुप्ती :- "Dasi Ne Kamal Fulavile" 
• Da - Dapoli.
• Shi - Shirdi.
• K - Kanakwali.
• Ma - Malakapur.

- प्रमुख पर्वत व त्यांचे प्रकार
क्लुप्ती :- "यु आर ए हिमालय"
• यु -  युराल (रुस).
• आ - आल्पस.
• र - रॉकी.
• ए - एन्डीज हिमालय.
>> हे सगळे वलिय पर्वत आहेत.

- महाराष्ट्रच्या प्रमुख नद्यांचा विस्तारानुसार उतरता क्रम
क्लुप्ती :- "गोभीकृतान" 
• गो - गोदावरी.
• भी - भीमा.
• कृ - कृष्णा.
• ता - तापी.
• न - नर्मदा.

- हिमाचल पर्वतरांगाच्या दक्षिण उत्तरावर असलेले गीरीस्थानके
क्लुप्ती :- "शिमा नैनाला घेवून दार्जीलिंग ला गेली." 
• शि - शिमला.
• म - मसुरी.
• नैना – नैनिताल.
• दिली - दार्जीलिंग.

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial
__________________________

● प्लावक बल (Buoyant Force) 

- बोटांनी दाबून पाण्याच्या तळाशी नेलेला लाकडी ठोकळा बोट काढताच उसळी मारून पाण्याच्या पृष्ठभागाशी येतो.
- पाण्यात बुडलेला असल्याने ठोकळ्यावर कार्य करणारे पाण्याचे बल ठोकळ्याला वर ढकलते.
- द्रवात बुडलेल्या वस्तूला वर ढकलणार्यार बलाला प्लावी बल असे म्हणतात. प्लावी बलालाच प्लावक बल किंवा उत्प्रनोद असेही म्हणतात.
- द्रवात बूडालेल्या वस्तूचे आकारमान जास्त असल्यास प्लावक बल अधिक असते.
- द्र्वाची घनता जास्त असल्यास प्लावक बल अधिक असते.
- द्र्वामध्ये एखादा पदार्थ तरंगणार की बुडणार हे प्लावाकबल ठरविते. प्लावक बल वस्तूच्या वजनापेक्षा जास्त असल्यास वस्तु तरंगते. 
- प्लावक बल वस्तूच्या वजनापेक्षा कमी असल्यास वस्तु बुडते. प्लावक बल वस्तूच्या वजना इतके असल्यास वस्तु द्रवाच्या आतमध्ये तरंगते.
__________________________

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial

🔰12 वी स्टेट बोर्ड इतिहास शॉर्ट नोट्स🔰

----धडा पहिला---
◆केप ऑफ गुड होपचे पूर्वीचे नाव - केप ऑफ स्टोर्म्स (वादळाचे भुशिर) - बार्थोलोम्यु डायस याने नाव दिले.

◆अमेरिगो व्हेस्पुसी - व्हेनेझुएला देशाचा शोध लावला, अमेरिका मुख्य भूमीचा शोध

◆एबल जानस्वा टासमन - याने न्यूझीलंडचा शोध लावला

◆अलबेरुनी (इ.स. 973 ते 1049) - >गझनीच्या महमूदासह भारतात आला होता.
>त्याने पृथ्वीचा व्यास मोजण्याचा प्रयत्न केला
>अक्षांश-रेखांश ठरवण्याची त्याची पद्धत बिनचूक होती.
>पृथ्वीचा गोल नकाशा त्याने तयार केला होता.

◆1543 - निकोलस कोपर्निकस - ग्रहमाला पृथ्वीकेंद्रित नसून सुर्यकेंद्रीत आहे असे प्रतिपादन

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial
__________________________
-----------------------------------------------------

न्यायमूर्ती दीपांकर दत्ता उच्च न्यायालयाचे नवे मुख्य न्यायमूर्ती

◆ न्यायमूर्ती दीपांकर दत्ता यांनी २८ एप्रिल २०२० रोजी मुंबई उच्च न्यायालयाच्या मुख्य न्यायाधीश पदाची शपथ घेतली.

◆ राज्यपाल भगतसिंह कोश्यारी यांनी त्यांना पदाची शपथ दिली.

◆ न्या. भूषण धर्माधिकारी यांची त्यांनी जागा घेतली आहे.

◆ राज्याचे मुख्य सचिव अजय मेहता यांनी न्यायमूर्ती दीपांकर दत्ता यांच्या नियुक्तीची राष्ट्रपतींची अधिसूचना वाचून दाखविली.

◆ ते मुंबई उच्च न्यायालयाचे ४५ वे मुख्य न्यायाधीश ठरले आहेत.

◆ सरन्यायाधीश शरद बोबडे यांच्या अध्यक्षतेखालील कॉलेजियमने दिपांकर दत्तायांची शिफारस केली.

●दीपांकर दत्तायांचा अल्पपरिचय:-

◆ जन्म : ९ फेब्रुवारी १९६५

◆ १९८९ मध्ये त्यांनी कोलकाता विद्यापीठातून LLB ची पदवी घेतली.

◆ त्यांनी १६ नोव्हेंबर १९८९ रोजी वकिलीला सुरुवात केली.

◆ कलकत्ता उच्च न्यायालय, गुवाहाटी उच्च न्यायालय, झारखंड उच्च न्यायालय तसेच काही वेळा सर्वोच्च न्यायालयात एकूण १६ वर्षे त्यांनी सेवा बजावली.

◆ घटनात्मक वाद आणि दिवाणी स्वरूपाच्या प्रकरणांमध्ये त्यांचा विशेष अभ्यास आहे.

◆ २२ जून २००६ रोजी कलकत्ता उच्च न्यायालयामध्ये त्यांची कायमस्वरुपी न्यायाधीश म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.

◆ त्यांनी मे २००२ ते जानेवारी २००४ दरम्यान पश्चिम बंगाल राज्याचे कनिष्ठ स्थायी वकील म्हणून काम केले आहे.

◆ १९९८ पासून त्यांनी केंद्र सरकारचे वकील म्हणूनही काम केले आहे.

◆ न्यायमूर्ती दत्ता हे कलकत्ता उच्च न्यायालयात दुसऱ्या क्रमांकाचे वरिष्ठ न्यायाधीश होते.

◆ न्यायमूर्ती दत्ता यांचे वडील सलील कुमार दत्ता हे कलकत्ता उच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश होते. तसेच त्यांचे मेहुणे अमिताव रॉय हे सर्वोच्च न्यायालयाचे माजी न्यायाधीश आहेत.

उच्च न्यायालयातील न्यायाधीश:-

◆नेमणूक : कलम २१७ नुसार उच्च न्यायालयातील मुख्य न्यायाधीशांची नियुक्ती राष्ट्रपती भारतचे सरन्यायाधीश तसेच संबंधित राज्याचे राज्यपाल यांच्याशी सल्लामसलत करून करतात.

◆ शिफारस : सरन्यायाधीशांच्या अध्यक्षतेखालील कॉलेजियम न्यायाधीशांच्या नियुक्तीसाठी कायदा मंत्रालयाकडे शिफारस करते.

◆शपथ : राज्यपाल

◆पात्रता : भारताचा नागरिक असावा, भारताच्या राज्याक्षेत्रात किमान १० वर्ष न्यायिक पद धारण केलेले असावे किंवा एक किंवा अधिक उच्च न्यायालयांत सलग किमान १० वर्षे वकील म्हणून काम करण्याचा अनुभव असावा.

◆ पदावधी : वयाची ६२ वर्षे पूर्ण होईपर्यंत

◆ मुख्य पीठ : मुंबई

◆खंडपिठे : नागपूर, औरंगाबाद आणि पणजी

●मुंबई उच्च न्यायालय :-

◆ स्थापना : 14 ऑगस्ट 1862

◆ अधिकार क्षेत्र : महाराष्ट्र, गोवा, दमन-दिव, दादरा-नगर हवेली

उच्च न्यायालयाच्या इमारतीचा 2018 मध्ये जागतिक वारसा स्थळामध्ये समावेश.

◆ पहिले मुख्य न्यायाधीश : मॅथ्यू रिचर्ड सॉस (1862-66)

◆ महिला मुख्य न्यायाधीश :
1) सुजाता मनोहर (1994),
2) विजया तहिलरमाणी (कार्यकारी) (2015-16 आणि 2017-18),
3) मंजुळा चेलूर (2016-17)

●अलीकडील काही मुख्य न्यायाधीश :-
41) मंजुळा चेलूर
42) नरेश हरिश्चंद्र पाटील
43) प्रदीप नंद्राजोग
44) भूषण धर्माधिकारी
45) दीपांकर दत्ता

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial

महत्वाच्या चालू घडामोडी 2020

●●टी एस तिरुमूर्ती संयुक्त राष्ट्रात भारताचे स्थायी प्रतिनिधी●●

◆ सध्या परराष्ट्र मंत्रालयात सचिव म्हणून कार्यरत असलेल्या मुत्सद्दी टी एस तिरुमूर्ती यांची ३० एप्रिल २०२० रोजी संयुक्त राष्ट्रामध्ये भारताचे स्थायी (कायमस्वरूपी) प्रतिनिधी (Permanent Representative)म्हणून नेमणूक करण्यात आली आहे.

◆ त्यांनी सय्यद अकबरुद्दीन यांची जागा घेतली.

◆अकबरुद्दीन हे नोव्हेंबर २०१५ पासून संयुक्त राष्ट्रात भारताचे स्थायी राजदूत म्हणून कार्यरत होते.

◆ तिरुमुर्ती हे १९८५ बॅचचे भारतीय परराष्ट्र सेवेतील अधिकारी आहेत.

● तिरुमुर्ती यांचा अल्पपरिचय :-

◆ जन्म : ७ मार्च १९६२ (चेन्नई)

◆ शिक्षण : कायदा आणि कॉमर्स विषयात पदवी

◆ १९८५ : भारतीय परराष्ट्र सेवेत दाखल

◆ १९९६-९८ : पॅलेस्टाईन मध्ये भारताचे पहिले प्रतिनिधी

◆ २०१३-१८ : मलेशियमध्ये भारताचे उच्चायुक्त

◆ २०१८-२० : परराष्ट्र मंत्रालयात सचिव

◆ जकार्ता मधील मिशनचे ते उपप्रमुख होते.

◆ पुस्तके :
Kissing the Heavens,
Clive Avenue,
Chennaivaasi

● ● संयुक्त राष्ट्रातील स्थायी मिशन :-

◆ स्थायी मिशन (Permanent Mission) हे प्रत्येक सदस्य देशाने संयुक्त राष्ट्रांकडे नियुक्त केलेले मुत्सद्दी मिशन (diplomatic mission) असते.

◆ या मिशनचे प्रमुख स्थायी प्रतिनिधी' असतात. त्यांना ‘संयुक्त राष्ट्र राजदूत' (UN ambassador)म्हणूनही संबोधले जाते.

◆ व्हिएन्ना कराराच्या कलम १(७) मध्येही त्याची व्याख्या देण्यात आली आहे.

◆ न्यूयॉर्क येथील संयुक्त राष्ट्राच्या मुख्यालयात स्थायी प्रतिनिधींची नेमणूक केली जाते. तसेच जिनिव्हा, व्हिएन्ना आणि नैरोबीमधील यूएनच्या इतर कार्यालयांमध्ये देखील त्यांची नेमणूक केली जाऊ शकते.

◆ अंडर सेक्रेटरी जनरल आणि असिस्टंट सेक्रेटरी जनरल यांच्या पातळीवर संयुक्त राष्ट्रामध्ये वरिष्ठ नेतृत्वाच्या ठिकाणी आठ भारतीय सध्या कार्यरत आहेत.

◆ संयुक्त राष्ट्र संघातील पहिल्या भारतीय प्रतिनिधींमध्ये रामासामी मुदलियार आणि हंसा मेहता, विजयालक्ष्मी पंडित आणि लक्ष्मी मेनन यांचा समावेश होता.

◆ मेहता आणि पंडित या भारतीय संविधान सभेच्या १५ महिला सदस्यांपैकी होत्या.

◆ १ जानेवारी १९४२ रोजी वॉशिंग्टन येथे झालेल्या संयुक्त राष्ट्रांच्या घोषणेवर स्वाक्षऱ्या करणाऱ्या संयुक्त राष्ट्रांच्या
निवडकल सदस्यांपैकी भारत एक होता.

◆ २५ एप्रिल ते २६ जून १९४५ दरम्यान सॅन फ्रान्सिस्को येथे पार पडलेल्या ऐतिहासिक आंतरराष्ट्रीय संघटनेच्या संयुक्त राष्ट्र परिषदेत भारत सहभागी होता.

अश्याच माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial

महत्वाच्या चालू घडामोडी 2020

● रेणू खटोर: अमेरिकन कला व विज्ञान अकादमीच्या सदस्य

- अमेरिकेतील युनिव्हर्सिटी ऑफ ह्य़ूस्टन सिस्टीमच्या कुलगुरू रेणू खटोर यांची अमेरिकन कला व विज्ञान अकादमीच्या सदस्यपदी निवड करण्यात आली आहे. खटोर यांचे शैक्षणिक क्षेत्रातील योगदान मोलाचे मानले जाते.

- खटोर आता अकादमीच्या अडीचशे प्रतिष्ठित सदस्यांपैकी एक असणार आहेत.

-या अकादमीत साहित्यिक, वैज्ञानिक, स्वयंसेवी संस्था, खासगी क्षेत्र, शिक्षण या क्षेत्रातील अनेक नामवंतांचा समावेश आहे.

- खटोर यांचा जन्म उत्तर प्रदेशात झाला. त्या भारतीय अमेरिकी व्यक्तींपैकी पहिल्या महिला कुलगुरू असून अमेरिकेतील प्रतिष्ठित विद्यापीठाच्या पहिल्या स्थलांतरित प्रमुख आहेत.

- खटोर या २००८ पासून कुलगुरू आहेत व त्यांनी शैक्षणिक क्षेत्रात चांगले काम केल्याने अकादमीवर निवडण्यात आले आहे.

● शैक्षणिक प्रवास

- खटोर यांनी कानपूर विद्यापीठातून पदवी घेतली असून राज्यशास्त्र व लोकप्रशासनात त्यांनी परडय़ू (PURDUE) विद्यापीठातून पीएचडी केली आहे.

- ह्य़ूस्टन विद्यापीठाच्या चार संस्थांचा कारभार त्या पाहत असून एकूण ७१ हजार विद्यार्थी तेथे शिकतात.

● अकादमी

- अमेरिकन कला व विज्ञान अकादमीच्या सदस्यांमध्ये २५० नोबेल व पुलित्झर मानक असणाऱ्यांचा समावेश आहे.

- अकादमीची स्थापना १७८० मध्ये झाली असून जॉन अ‍ॅडम्स, जॉन हॅनकॉक यांच्यासह साठ विद्वानांच्या पुढाकारातून ती आकारास आली.

अश्याच प्रकारच्या माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial
__________________________

महत्वाच्या चालू घडामोडी 2020

सुपर पिंक मुन 2020

◆ 8 एप्रिल 2020 रोजी रोजी भारतीय वेळेनुसार सकाळी 8:05 वाजता सुपर पिंक मून पाहायला मिळाला. आशियासह इतरांसाठीही सुपरमून युनिव्हर्सल टाईमप्रमाणे मध्यरात्री 2.35 वाजता दिसला. मात्र त्यावेळी भारतामध्ये सकाळी 8 वाजलेले होते.

◆ यावेळी वर्षाचा सर्वात तेजस्वी चंद्र पाहायला मिळाला असून सर्वात मोठी पौर्णिमा होती. या पौर्णिमेला पारंपारिकपणे पिंक मून (गुलाबी चंद्र) म्हणून ओळखले जाते.

◆अमेरिकेच्या अंतराळ संस्था नासाच्या म्हणण्यानुसार, साधारण 41 वर्षांपूर्वी 1979 मध्ये पहिला सुपरमून दिसला होता. यावर्षी मे महिन्यातही सुपरमून दिसणार आहे.

सुपरमून म्हणजे काय?

◆ जेव्हा चंद्र आणि पृथ्वी यांच्यातील अंतर सर्वात कमी होते आणि चंद्राची चमक वाढते तेव्हा अशा वेळी सुपरमूनचे दर्शन घडते. या काळात, चंद्र नेहमीपेक्षा 14 टक्क्यांनी मोठा आणि 30 टक्क्यांनी अधिक चमकतो.

◆ एप्रिल महिन्याचा सुपर पिंक मून आपल्या ग्रहापासून 3,56,907 किलोमीटर इतक्या लांब होता. पृथ्वी आणि चंद्र यांच्यात सरासरी अंतर साधारणपणे 3,84,000 किलोमीटर इतके आहे.

◆पौर्णिमेचा चंद्र हा सुपरमूनसाठी आवश्यक नसतो, कारण चंद्र पृथ्वी भोवताली फिरत असतो. चंद्र पृथ्वीपासून लांब असतानासुद्धा आपल्याला पौर्णिमेचा चंद्र पाहता येतो.

पिंक सुपरमून म्हणजे काय?

◆ पिंक सुपरमून हे फक्त एक नाव आहे, त्यामागे कोणतेही वैज्ञानिक कारण नाही.

◆ अमेरिका आणि कॅनडामध्ये या हंगामात फ्लॉक्स सुबुलाटा नावाच्या फुलाचा बहर येतो, या फुलामुळे या दिसणाऱ्या चंद्राला पिंक सुपरमून (गुलाबी चंद्र) म्हटले जाते.

◆ हे फुल गुलाबी रंगाचे असते. त्यामुळे याला मॉस पिंक असे देखील म्हणतात.

अश्याच महत्वाच्या माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial

LIVE Updates |
महसूलात घट झाल्याने राज्याच्या अर्थव्यवस्थेवर विपरित परिणाम, राज्य सरकारकडून कठोर उपापयोजना करण्याचा निर्णय, आरोग्य विभाग, वैद्यकीय शिक्षण, औषधी द्रव्य विभाग वगळता इतर विभागांच्या नव्या भरतीवर बंदी

📌नवीन पद भरती होणार नाही..ज्या परीक्षांची जाहिरात निघाली आहेत त्याच होतील ...

जागतिक आरोग्य संघटना
(World Health Organisation)


- संयुक्त राष्ट्र संघटनेची विशेष संस्था आंतरराष्ट्रीय सार्वजनिक आरोग्यावर समन्वय प्राधिकरण म्हणून कार्य करते.

- स्थापना : 7 एप्रिल 1948

- 7 एप्रिल 1948 रोजी जिनिव्हा येथे पहिली जागतिक आरोग्य सभा पार पडली होती.

-मुख्यालय : जिनिव्हा (स्वित्झर्लंड)

- लीग ऑफ नेशनच्या आरोग्य संघटनेची जागा घेतली.

-संयुक्त राष्ट्र विकास गटाची सदस्य संस्था


कार्ये

- WHO सार्स, मलेरिया, क्षयरोग, इन्फ्लूएन्झा, एड्स आणि कोविड-19 सारख्या संसर्गजन्य रोग रोखण्यासाठी व उपचार करण्यासाठीच्या आंतरराष्ट्रीय प्रयत्नांचे समन्वय करते.

- लसीकरण विस्तारीत कार्यक्रमाच्या माध्यमातून सुरक्षित आणि प्रभावी लस, फार्मास्युटिकल डायग्नोस्टिक्स आणि ड्रग्सच्या विकासास आणि वितरणाला समर्थन देते.

- 1980 मध्ये WHO ने देवीच्या रोगाचे (smallpox) निर्मुलन झाल्याचे घोषित केले. मानवाच्या प्रयत्नाने निर्मुलन झालेला हा इतिहासातील पहिला रोग आहे.


महासंचालक

- WHO चे प्रमुख महासंचालक असतात.

- नेमणूक - वर्ल्ड हेल्थ असेंब्ली करते

- सध्या महासंचालक (8 वे) - टेड्रोस अँधनॉम (जुलै 2017 पासून)


जागतिक आरोग्य दिन

- दरवर्षी 7 एप्रिल रोजी पाळला जातो.
- WHO चा स्थापना दिवस.

- 1950 मध्ये पहिल्यांदा हा दिवस पाळण्यात आला.

- जवाहरलाल नेहरू यांनी हा दिवस सुरु करण्यासाठी WHO ला सल्ला दिला होता.

प्रकाशने

-बुलेटिन ऑफ द ‘हू'
-क्रॉनिकल
-इंटरनॅशनल डायजेस्ट ऑफ हेल्थ
-लेजिस्लेशन
- वर्ल्ड हेल्थ

प्रादेशिक कार्यालये (प्रदेश व HQ)
- आफ्रिका - बॅझाव्हिल, काँगो
- अमेरिका - वॉशिंग्टन, अमेरिका
- आग्नेय आशिया - नवी दिल्ली, भारत
- यूरोप - कोपनहेगन, डेन्मार्क
- भूमध्य समुद्र - पूर्वभाग- अलेक्झांड्रिया, ईजिप्त
- पश्चिम पॅसिफिक (सागरीय) - मॅनिला, फिलिपीन्स

अश्याच महत्वाच्या माहितीसाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial

आजच्या महत्वाच्या चालू घडामोडी लेख
(05/04/2020)

●११ वी ब्रिक्स शिखर परिषद - २०१९

◆ ठिकाण - ब्राझीलिया (ब्राझीलची राजधानी)

◆कालावधी - १३ ते १४ नोव्हेंबर २०१९

◆ संकल्पना - 'नाविन्यपूर्ण भविष्यासाठी आर्थिक वृध्दी'

◆ सध्या ब्रिक्सचे अध्यक्षस्थान ब्राझीलकडे आहे.

◆ब्राझीलिया येथे दुसऱ्यांदा तर ब्राझीलमध्ये तिसऱ्यांदा ही परिषद होत आहे.

◆भारतातर्फे सहभाग - पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे सहाव्यांदा ब्रिक्स परिषदेत सहभागी होत आहेत. पहिल्यांदा
मोदी फोर्टालिझा (ब्राझील) येथे २०१४ मध्ये झालेल्या परिषदेला हजर होते.

◆ I-BRICS - Innovation BRICS Network चे या परिषदेत अनावरण करण्यता येणार आहे. ज्यामध्ये विज्ञान पार्क, इनक्यूबेटर आणि प्रवेगक संस्थांचे जाळे असेल.

◆ ब्राझील, रशिया, भारत, चीन या चार देशांनी एकत्र येऊन स्थापन केलेली वित्तीय संस्था.

◆पाचही देशांच्या इंग्रजी नामाच्या आद्याक्षारांचा वापर करुन हे नाव तयार झाले.

◆ ब्रिक या संस्थेत २०१० मध्ये दक्षिण आफ्रिका सहभागी झाल्यानंतर या संस्थेचे नाव ब्रिक्स असे करण्यात आले.

◆ गोल्डमन सॅक्स या अमेरिकन बहुराष्ट्रीय वित्तीय संस्थेचे माजी अध्यक्ष जिम ओ निल यांनी २००१ मध्ये 'ब्रिक्स' ही संज्ञा सर्वप्रथम वापरली होती.

◆ ही एक व्यापारी, राजकीय आणि सांस्कृतिक संघटना आहे. डॉलरला पर्याय म्हणून एक स्थिर चलन निर्माण करणे, हे या संघटनेचे उद्दिष्ट आहे.

◆ जागतिक आर्थिक स्थिती सुधारणे, वित्तीय संस्थांमध्ये सुधारणा घडवून आणणे आणि भविष्यात या पाच देशांतील सहकार्य अधिक वाढवणे, ही या संस्थेची मुख्य उद्दिष्टे आहेत.

◆ ब्रिक्स देशांची लोकसंख्या ही जगाच्या एकूण लोकसंख्येच्या ५० टक्के आहे.

◆ या संस्थेचे कायम सदस्य असलेले पाचही देश हे विकसनशील देश आहेत आणि अलिप्तता, समानता आणि परस्परांचा फायदा या उद्देशांना ते बांधील आहेत.

◆आंतरराष्ट्रीय नाणे निधी आणि जागतिक बँक या दोन्ही जागतिक वित्तीय संस्थांवर पाश्चिमात्य देशांचे वर्चस्व आहे. त्यामुळे या संस्थांना पर्याय निर्माण करणे, हाच ब्रिक्सच्या स्थापनेमागे मुख्य हेतू होता.

◆ याबाबत साकल्याने विचार केल्यानंतर या देशांनी न्यू डेव्हपमेंट बँक आणि कौटिन्जन्ट रिझर्व्ह अजेंजमेन्ट
या दोन वित्तीय संस्थांची स्थापना केली.

अशीच महत्वाची माहिती नियमित मिळवण्यासाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial

आजच्या महत्वाच्या चालू घडामोडी लेख
(05/04/2020)

●●इक्वेडोर 'ओपेक' मधून बाहेर पडणार●●

◆ ओपेकची स्थापना - १० ते १४ सप्टेंबर, १९६० (बगदाद परिषद)

◆ संस्थापक देश - इराक, कुवेत, सौदी अरेबिया व्हेनेझुएला

◆ मुख्यालय - प्रथम जिनिव्हा हे होते (आता १ सप्टेंबर १९६५ पासून व्हिएन्ना (ऑस्ट्रिया))

◆ सदस्य देश - १४

◆ १ जानेवारी २०१९ रोजी कतार या संघटनेतून बाहेर पडला.

◆ तेल निर्यातक देशांची संघटना असलेल्या 'ओपेक' संघटनेतून १ जानेवारी २०२० पासून बाहेर पडण्याचा निर्णय इक्वेडोर जाहीर केला आहे.

◆ देशांतर्गत आर्थिक समस्यांमुळे आपण हा निर्णय घेतला असल्याचे या देशाने सांगितले आहे. सध्या या संघटनेत १४ सदस्य देश आहेत.

◆ आपले उत्पन्न वाढवण्यासाठी खनिज तेलाचे उत्पादन वाढवण्याचा इक्काडोरने अनेकवेळा प्रयत्न केला होता.

◆ मात्र 'ओपेक' ने ठरवून दिलेल्या कोट्यामुळे त्यात अडचणी येत होत्या. तरीही जागतिक तेल बाजारपेठेत स्थैर्य आणण्यासाठी संघटने कडून केल्या जात असलेल्या प्रयत्नांना आपला पूर्ण पाठिंबा असल्याचे इक्काडोरने स्पष्ट केले आहे.

◆ इक्काडोर १९७३ पासून 'ओपेक' चा सदस्य आहे. १९९२ ते २००७ दरम्यान तो या संघटनेतून बाहेर पडला होता.

◆ सध्या इक्काडोर दररोज ५,४५,००० बॅरल खनिज तेलाचे उत्पादन करतो.

अशीच महत्वाची माहिती नियमित मिळवण्यासाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial

घटना समितीची इतर काही महत्वाची कामे:-

घटना समिती या नात्याने घटना तयार करण्याचे कार्य करीत असतानाच आणि विधिमंडळ या नात्याने कायदे पारित करीत असतानाच समितीने काही राष्ट्रसन्मान कार्येही पार पाडली. ही कार्ये पुढीलप्रमाणे-

(१) २२ जुलै, १९४७ रोजी समितीने राष्ट्रध्वजाची रचना संमत व स्वीकृत केली.

(२) २४ जानेवारी, १९५० रोजी घटना समितीने रवींद्रनाथ टागोरांचे 'जन-गण-मन' हे गीत राष्ट्रगीत म्हणून स्वीकृत केले. 'जन-गण-मन' हे गीत सर्वप्रथम भारतीय राष्ट्रीय सभेच्या कोलकाता अधिवेशनात २७ डिसेंबर, १९११ रोजी गायिले गेले होते. टागोरांचे हे गीत पाच कडव्यांचे असून त्यातील फक्त पहिले कडवेच संपूर्ण राष्ट्रगीत म्हणून गायले जाते. राष्ट्रगीत गाण्यास सर्वसाधारणतः ५२ सेकंद इतका अवधी लागतो.

(३) २४ जानेवारी, १९५० याच दिवशी घटना समितीने 'वंदे मातरम्' हे गीत राष्ट्रीय गाणे (National Song) म्हणून स्वीकृत केले. राष्ट्रीय गाणे म्हणून स्वीकृत करण्यात आलेल्या या गीतास राष्ट्रगीता इतकाच दर्जा देण्यात आला आहे. बंकिमचंद्र चतर्जी यांच्या 'आनंदमठ' कादंबरीतील हे गीत भारतीय राष्ट्रीय सभेच्या १८९६ च्या अधिवेशनात सर्वप्रथम म्हटले गेले होते.

अशीच महत्वाची माहिती नियमित मिळवण्यासाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial

आजच्या महत्वाच्या चालू घडामोडी आधारित लेख
(05/04/2020)

भारतातील महारत्न, नवरत्न व मिनीरत्न कंपन्या (जानेवारी 2020 पर्यंत)

A) भारतातील एकूण महारत्न दर्जा प्राप्त कंपन्या = 10

1. Bharat Heavy Electricals Limited (BHEL)
2. Coal India Limited (CIL)
3. Indian Oil Corporation Limited (IOC)
4. National Thermal Power Corporation Limited (NTPC)
5. Oil & Natural Gas Corporation Limited (ONGC)
6. Steel Authority of India Limited (SAIL)
7. GAIL (India) Ltd.
8. Bharat Petroleum Corporation Limited (BPCL)
9. Power Grid Corporation of India Limited
10. Hindustan Petroleum Corporation Limited (HPCL)

B) भारतातील एकूण नवरत्न दर्जा प्राप्त कंपन्या = 14

C) भारतातील एकूण मिनीरत्न दर्जा प्राप्त कंपन्या = 74

◆ मिनीरत्न कंपन्यामध्ये मिनीरत्न 1 व मिनीरत्न 2 असे दोन प्रकार पडतात.

- मिनीरत्न 1 : 62
- मिनीरत्न 2 : 12

अशीच महत्वाची माहिती नियमित मिळवण्यासाठी जॉईन करा टेलिग्राम चॅनेल :-

@onlympscstudymaterial

★★★★★★★★★★★★★★★★★★★★★★★★